Konkordatoda Rehinli Alacaklı: Kıymet Takdirine İtiraz ve Rehin Açığı Dilekçesi (İİK m.298)

Rehinli alacaklının konkordatodaki oy gücü, alacağının tamamı değil yalnızca teminatsız kaldığı kısım kadardır (İİK m.302/5). Bu kısım — yani rehin açığı — komiserin yaptığı kıymet takdiriyle belirlenir. Kıymet yüksek takdir edilirse oy gücünüz erir; düşük takdir edilirse artar. Kanun size bu takdire itiraz için yedi gün tanır ve bu yedi gün, çoğu dosyada sessizce geçer. Aşağıda hem alacak bildirimi hem de kıymet takdirine itiraz dilekçesi örnekleri yer almaktadır.

Rehinli Alacaklının Konkordatodaki Dört Ayrı Konumu

Rehinli alacaklı, konkordatoda tek bir kural altında değil, dört ayrı rejimin kesişiminde bulunur. Dilekçenizi kurmadan önce bu haritayı görmeniz gerekir.

Kıymet Takdiri Nasıl Yapılır ve Nasıl İtiraz Edilir?

İİK m.298 uyarınca komiser, görevlendirilmesini müteakip borçlunun mevcudunun bir defterini yapar ve malların kıymetlerini takdir eder. Borçlunun başka yerlerde malları varsa bu işlem o yer icra dairesi marifetiyle yaptırılabilir.

Rehinli mallar bakımından kanun ek bir güvence getirir: “Komiser rehinli malların kıymetinin takdirine ilişkin kararını alacaklıların incelemesine hazır bulundurur; kıymet takdiri kararı alacaklılar toplantısından önce yazılı olarak rehinli alacaklılara ve borçluya bildirilir.”

Kıymet Takdirine İtiraz (Yeniden Takdir) Dilekçesi Örneği

Rehinli Alacaklı İçin Alacak Bildirimi Dilekçesi Örneği

Kıymet takdirinden bağımsız olarak, alacağınızı İİK m.299 uyarınca ilân tarihinden itibaren on beş gün içinde komiserliğe bildirmeniz gerekir. Rehinli alacaklı için bu bildirimin farkı, rehin açığının ve m.308/h talebinin ayrıca belirtilmesidir.

Rehinli Alacaklılarla Müzakere: İİK m.308/h Rejimi

Adi konkordatoda borçlu, ön projede belirtmek suretiyle, alacaklı lehine rehin tesis edilmiş borçlarının yapılandırılmasını talep edebilir. Bu talep varsa süreç şöyle işler:

Dikkat edilecek nokta, bu nisabın alacak miktarı üzerinden hesaplanması ve adi konkordato nisabından (İİK m.302) tamamen ayrı olmasıdır. Rehinli alacaklı olarak iki ayrı oylama alanında bulunabilirsiniz: rehin açığınız kadar adi nisapta, teminatlı alacağınız kadar m.308/h müzakeresinde.

Kıymet Takdirinde İtiraz Edilebilecek Yedi Teknik Nokta

Yeniden takdir talebinin kabul görmesi, itirazın somut bir değerleme hatasına dayanmasına bağlıdır. Uygulamada başarılı olan itirazlar şu noktalardan birine oturur:

İtiraz dilekçesinde bu noktalardan yalnızca gerçekten dayanağı olanları ileri sürün. Dayanaksız bir itiraz, masraf yatırma yükümlülüğü nedeniyle maliyetli olduğu gibi, komiser nezdindeki güvenilirliğinizi de zayıflatır.

Rehinli Alacaklının Süre Takvimi

Rehinli alacaklıyı ilgilendiren süreler, adi alacaklıdan iki kalem fazladır. Hepsi farklı olaydan başlar:

Bu takvimi kendi dosyanız için otomatik çıkarmak isterseniz Konkordato Mühlet Takvimi ve Nisap Aracı sayfamızı kullanabilirsiniz.

Rehinli Alacaklının Sekiz Hatası

Rehinli Alacaklının Mühlet Rejimindeki Konumu

Kıymet takdiri ve rehin açığı tartışması, rehinli alacaklının genel rejim karşısındaki konumu bilinmeden değerlendirilemez.

Beşinci ve altıncı satırların birlikte okunması, rehinli alacaklının en önemli avantajını gösterir: rehinsiz alacaklarda faiz mühletle birlikte dururken, rehinle temin edilmiş alacaklarda faiz kural olarak işlemeye devam eder. Bu fark, rehin açığının hesaplandığı tarihte doğrudan tutara yansır.

İtiraz ve Bildirim Dosyasında Denetlenecekler

Rehinli alacaklının dosyaya sunacağı belgeler, konumunun tespitinde tek dayanaktır.

Beşinci satır, en sık yapılan bildirim hatasını önler: tek bir tutar olarak yapılan bildirim, rehinli ve adi kısmın ayrıştırılmasını güçleştirir. Bildirimde iki kısım ayrı ayrı gösterilmeli; adi sayılan kısım bakımından oy hakkı da bu ayrıma göre kullanılmalıdır.

Müzakere usulü için rehinli alacaklılarla müzakere rehberimize bakabilirsiniz.

Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolunun Konumu

Rehinli alacaklının konkordato dışındaki temel imkânı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiptir; mühletin bu yol üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir.

Altıncı ve yedinci satırlar birlikte okunmalıdır: rehin açığı belirlenmeden oy hakkının kapsamı da belirlenemez. Bu nedenle kıymet takdiri raporunun tarihi ve yöntemi, yalnızca teminat değerini değil alacaklının süreçteki ağırlığını da etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular

Rehinli alacaklı konkordatoda oy kullanabilir mi?

Evet, ancak alacağının tamamı üzerinden değil. İİK m.302/5 uyarınca rehinle temin edilmiş alacaklar, İİK m.298 uyarınca takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba katılır.

Rehin açığı nasıl hesaplanır?

Toplam alacaktan, rehnin takdir edilen kıymetiyle fiilen karşılanan kısım düşülür. Hesapta, sizden önce gelen dereceli ipotek ve hacizlerin de dikkate alınması gerekir; önceki yükler fiilen teminatlı sayılacağınız tutarı azaltır.

Kıymet takdirine itiraz süresi kaç gündür?

Yedi gün. İİK m.298/3 uyarınca ilgililer, yedi gün içinde ve masrafını önceden vermek kaydıyla mahkemeden rehinli malların kıymetinin yeniden takdir edilmesini isteyebilir.

Süre ne zaman başlar?

Kıymet takdiri kararının size yazılı olarak bildirildiği tarihten. Kanun, bu bildirimin alacaklılar toplantısından önce yapılmasını zorunlu kılar.

Mühlet içinde rehnin paraya çevrilmesini isteyebilir miyim?

Hayır. İİK m.295 uyarınca rehinli alacaklı takip başlatabilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehnin paraya çevrilmesi istenemez.

Rehinli alacağıma mühlette faiz işler mi?

İİK m.294/3’teki faiz durması kuralı rehinle temin edilmemiş alacaklar içindir. Alacağınızın rehinle teminatlı kısmı bu kuralın dışındadır.

Rehnimin kıymetini karşılayan kısım konkordatoya tabi mi?

Hayır. İİK m.308/c uyarınca rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları, tasdik edilen konkordatonun bağlayıcı hükümlerinin dışındadır.

İİK m.308/h müzakeresine katılmak zorunda mıyım?

Zorunlu değilsiniz. Ancak müzakerede ve müzakereyi takip eden yedi günlük iltihak süresi içinde rehinli alacaklıların alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunluğuyla anlaşma sağlanırsa, bu anlaşma komiserin raporuna işlenir.

Kıymet takdiri yapılmadan toplantı yapılabilir mi?

Kanun, kıymet takdiri kararının alacaklılar toplantısından önce rehinli alacaklılara ve borçluya yazılı olarak bildirilmesini arar. Bu bildirim yapılmadan yapılan toplantıya karşı itiraz ileri sürülebilir.

Taşınır rehni veya ticari işletme rehninde de aynı kurallar geçerli mi?

İİK m.298 "rehinli mallar" ifadesini kullanır ve rehnin türü bakımından ayrım yapmaz. Taşınır rehni, ticari işletme rehni ve alacak rehni bakımından da kıymet takdiri ve yedi günlük yeniden takdir hakkı uygulanır.

Üçüncü kişi rehin vermişse durumum ne olur?

Konkordato borçlunun borçlarını yapılandırır; üçüncü kişinin verdiği teminata ilişkin haklarınız kural olarak etkilenmez. Bu hakkın bildirim dilekçesinde saklı tutulduğunun yazılması yerinde olur.

Kıymet yeniden takdir edilirse oy hakkım değişir mi?

Evet. Oy hakkınız teminatsız kalan kısma bağlı olduğundan, kıymetin düşük belirlenmesi rehin açığınızı ve dolayısıyla nisaptaki ağırlığınızı artırır.