Adi konkordatoda borçlu, ön projede belirterek rehinli borçlarının yapılandırılmasını teklif edebilir (İİK m. 308/h). Komiser, rehinli alacaklıları müzakereye davet eder; rehinli alacak miktarının üçte ikisini aşan çoğunlukla anlaşma sağlanırsa mahkeme bu anlaşmaları denetleyerek tasdik kararına dahil eder; adi alacaklılar projeyi kabul etmezse anlaşmalar geçerli hâle gelmez (İİK m.308/h/6-7).
Konkordatoda rehinli alacak/borç süreciniz için destek mi istiyorsunuz?
Hukukçular Evi yanınızda.
Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppRehinli Alacaklar Konkordatodan Etkilenir mi?
Kural olarak konkordato hükümleri (m. 285-309/l), açıkça belirtilmedikçe rehinli alacaklılar hakkında uygulanmaz. Rehinli alacaklı, alacağının rehinle karşılanan kısmı bakımından konkordatonun dışındadır. Bununla birlikte, mühlet süreci rehinli alacaklı için de bazı sonuçlar doğurur ve borçlu rehinli borçların yapılandırılmasını ayrıca teklif edebilir.
Mühlet İçinde Takip ve Satış (İİK m. 295)
Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takiplere devam edilebilir; ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Yani rehinli alacaklı takibi sürdürebilir ama mühlet boyunca malı sattırıp paraya çeviremez.
Rehinli Alacakların Yapılandırılması (İİK m. 308/h)
Borçlu, ön projede belirtmek suretiyle rehinli borçlarının yapılandırılmasını talep edebilir. Komiser, kesin mühlet içinde uygun göreceği zamanda tüm rehinli alacaklıları; anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme tekliflerini müzakere etmek üzere davet eder.
Üçte İki Çoğunluk ve Anlaşamayanların Durumu
Müzakerede ve müzakereyi takip eden yedi günlük iltihak süresi içinde, rehinli alacaklıların alacak miktarı itibarıyla üçte ikisini aşan çoğunluğuyla anlaşma sağlanırsa komiser bunu tutanağa bağlar. Borçlunun tekliflerinin üçte ikiyi aşan çoğunlukla kabulü hâlinde, borçluyla anlaşamayan rehinli alacaklı, diğer rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmaların en uzun vadelisine tabi olur (sözleşmedeki temerrüt öncesi faiz oranıyla).
Rehinle Karşılanamayan Kısım Adi Alacaktır
Rehinli alacağın, rehnin kıymetini aşan (rehinle karşılanamayan) kısmı, adi alacak olarak konkordatoya tabidir ve alacaklılar toplantısındaki nisaba dâhil edilir. Komiser, rehinli malların kıymet takdirini yaparak bu ayrımı belirler.
Daha ayrıntılı uyuşmazlık başlıkları için Rehinli Alacaklarda Takip ve Yapılandırma sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Resmî kaynaklar: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.308/h). Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel hâliyle verilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📘 İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- 📗 Konkordato Rehberi
- Rehinli Alacaklar: Takip ve Yapılandırma
- Alacaklılar Toplantısı ve Oylama (İİK 302)
Rehinli alacak/borç müzakerenizi güvenle yürütmek için yanınızdayız
Hukukçular Evi yanınızda.
Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp7101 Neyi Değiştirdi? Adi ve Rehinli Alacaklının Ayrılması
Bugünkü yapıyı anlamak için 2018 değişikliğine bakmak gerekir; çünkü rehinli alacaklının konumu tam olarak orada kurulmuştur.
7101 sayılı Kanun’la yapılan temel tercih, adi alacaklılar ile rehinli alacaklıların birbirinden ayrılmasıdır. Konkordato projesinin kabulü esas itibarıyla adi alacaklılara — yani projeden etkilenecek alacaklılara — bırakılmış ve bu kabul aynı zamanda tasdik şartı olarak aranmıştır.
Rehinli alacaklılarla müzakere ise ilk defa bu değişiklikle, ayrı bir hüküm olarak İİK m.308/h’de düzenlenmiştir. Bunun bir sonucu olarak, eski düzenlemede yer alan rehinli alacaklılar toplantısına ilişkin bölüm madde metninden çıkarılmıştır.
Pratik sonuç şudur: rehinli alacaklı, adi alacaklıların oy verdiği masada oturmaz. Onun için ayrı bir müzakere düzeni ve ayrı bir nisap öngörülmüştür. Bu ayrımı kavramak, hangi toplantıya katılıp hangisinde oy kullanacağınızı belirler.
Sürecin bütünü için konkordato süreci: aşama aşama rehber sayfamıza bakabilirsiniz.
Sınırı Komiserin Kıymet Takdiri Çizer (İİK m.298)
Rehinli alacaklının hangi kısmının konkordato dışında, hangi kısmının içinde olduğunu belirleyen tek ölçüt vardır: rehnin değeri.
İİK m.302/5 uyarınca rehinle temin edilmiş alacak, komiserin m.298’e göre takdir ettiği kıymet sonucunda teminatsız kalan kısmı için alacaklılar toplantısındaki nisaba dâhil edilir; rehnin kıymetini karşılayan kısım ise konkordatonun bağlayıcılığı dışında kalır (İİK m.308/c/3).
Bunun iki yönlü sonucu vardır. Rehnin değeri yüksek takdir edilirse alacağınızın konkordatoya tabi kısmı küçülür — projeden daha az etkilenirsiniz ama adi alacaklı olarak oy ağırlığınız da azalır. Rehnin değeri düşük takdir edilirse tersi olur: teminatsız kısım büyür, projeden daha çok etkilenirsiniz ama nisapta ağırlığınız artar.
Bu nedenle komiserin kıymet takdiri, rehinli alacaklı için sürecin en kritik teknik aşamasıdır. Takdirin dayanağını ve yöntemini incelemek, hem projeden etkilenme oranınızı hem oy gücünüzü belirler.
Rehnin yetmediği hâlde ortaya çıkan açığın belgelenmesi ve sonuçları için rehin açığı belgesi: rehin satışı borcu karşılamazsa sayfamıza bakabilirsiniz.
Üçüncü Kişiye Ait Mal Üzerindeki Rehin: Tartışmalı Alan
Uygulamada sık karşılaşılan ve doktrinde henüz tartışmalı olan bir başlık vardır: alacak, borçluya değil üçüncü bir kişiye ait bir mal üzerindeki rehinle güvence altına alınmışsa konkordato nisabında nasıl değerlendirilecektir?
Tartışmanın özü şudur: aynı alacağı hem İİK m.302 anlamında adi alacaklar için yapılan oylamaya dâhil etmek, hem de onu rehinli alacak sayarak m.308/h düzenine tabi tutmak çelişki yaratır mı?
Bir görüşe göre, 7101 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemede rehnin yalnızca borçluya ait malvarlığı üzerinde olması gerektiğine dair bir sınırlama bulunmadığından, üçüncü kişi rehni de rehinli alacak rejimine tabidir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi ise yerleşik içtihadında üçüncü kişi rehniyle güvence altına alınan alacağı nisapta adi alacak olarak hesaba katmaktadır; yukarıdaki görüş aynı Dairenin kararındaki karşı oy yazısında savunulmuştur (E. 2024/1131, K. 2024/1531, T. 15.05.2024).
Pratik yaklaşım: Daire içtihadı bu yönde yerleşik olmakla birlikte karşı oy yazısı tartışmanın sürdüğünü gösterdiğinden, üçüncü kişi rehniyle teminat altına alınmış bir alacağınız varsa, komiserin bu alacağı hangi kategoriye koyduğunu erken aşamada öğrenmek ve gerekiyorsa itirazınızı yazılı olarak dosyaya girdirmek gerekir. Kategori tespiti hem oy hakkınızı hem projeden etkilenme oranınızı belirler.
Müzakerenin Usulü: Tebligat, Tutanak ve Ayrı Başlık
Rehinli alacaklılarla müzakere gayriresmî bir görüşme değildir; kanun her aşamasına biçim şartı bağlamıştır.
Davet tebligatla yapılır. Komiser, kesin mühlet içinde uygun göreceği zamanda bütün rehinli alacaklıları tebligat çıkartarak davet eder. Telefonla veya e-postayla yapılan bir çağrı bu şartı karşılamaz.
Müzakere konusu bellidir: borçlunun anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme teklifleri.
Anlaşma tutanağa bağlanır. Üçte ikiyi aşan çoğunlukla anlaşma sağlanırsa komiser imzalanan anlaşmaları tutanağa bağlar.
Ve rapora ayrı başlık altında işlenir. Komiser, rehinli alacaklılarla anlaşma yapıldığını, İİK m.302 uyarınca mahkemeye tevdi edeceği gerekçeli raporuna ayrı ve bağımsız bir başlık altında işler. Bu, tasdik aşamasında mahkemenin rehinli kanadı adi alacaklılardan ayrı değerlendirebilmesini sağlar.
Raporun mahkemeye sunulmasından sonraki aşama için konkordato tasdik duruşması ve karara itiraz (İİK 304) sayfamıza bakınız.
Anlaşmazsanız Ne Olur? Dayatılan Şartın İki Unsuru
Rehinli alacaklı için en ağır sonuç budur ve iki teknik unsuru vardır.
Borçlunun teklifleri alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunlukla kabul edilirse, borçluyla anlaşamayan rehinli alacaklı da bu düzene tabi olur. Ancak kanun ona uygulanacak şartı iki unsurla belirler:
1. Vade: diğer rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalardan en uzun vadelisi uygulanır. Yani muhalif kalan alacaklı, en geç ödeme takvimine bağlanır.
2. Faiz ve başlangıç: konkordato talep tarihinden itibaren, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan temerrüt öncesi faiz oranı uygulanır. Sözleşmedeki temerrüt faizi değil, temerrüt öncesi oran esas alınır; bu, muhalif alacaklı bakımından faiz kaybı anlamına gelir.
Stratejik sonuç: üçte ikilik çoğunluğun oluşacağını öngören rehinli alacaklı için müzakerede kalmak, dışarıda kalmaktan genellikle daha iyidir — çünkü dışarıda kalan, en uzun vadeye ve daha düşük faiz oranına tabi tutulur. Buna karşılık çoğunluğun oluşmayacağı öngörülüyorsa muhalefet anlamlıdır.
Mühlet Bittiğinde ve İflas Hâlinde Rehinli Alacaklı
Rehinli alacaklının konumu, sürecin nasıl sonuçlandığına göre değişir.
Mühlet boyunca: rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya sürdürülebilir; ancak muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Yani takip ilerler, ama para bu aşamada gelmez.
İflas içi konkordatoda: İİK m.309 uyarınca konkordato hükümlerinin bir kısmı iflas içinde de uygulanır ve komisere ait görevleri iflas idaresi yerine getirir. Konkordato talebinin alacaklılarca kabul edildiği toplantı tarihinden tasdik tarihine kadar müflisin mallarının paraya çevrilmesi durur; bu süre altı ayı geçemez.
Tasdik kesinleşirse iflas kalkar: tasdik kararının kesinleşmesi üzerine iflas idaresi, iflasa hükmeden mahkemeden iflasın kaldırılmasını ister. Bu, konkordatonun iflastan dönüş yollarından biri olduğunu gösterir; ayrıntı için iflasın kapanması ve kaldırılması (İİK 182, 254) sayfamıza bakabilirsiniz.
Alacaklının süreç boyunca kullanabileceği diğer haklar için konkordatoda alacaklının hakları ve alacak bildirimi sayfamıza bakınız.
🗺️ Konkordato Konu Haritası
Konkordato sürecinin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
📋 Güncel Liste ve Sorgulama
- Konkordato İlan Eden Şirketler 2026
- Firmalar Nasıl Öğrenilir? Resmî Kaynaklar
- Geçici Mühlet İlanı ve Bildirimler (İİK 288)
⏳ Mühlet Rejimi
- Geçici Mühlet Nedir? Süresi ve Uzatılması
- Kesin Mühlet ve 1 Yıllık Süre
- Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Farkı
- Mühlette İcra Takipleri Durur mu?
- Mühlette Faiz İşler mi? (İİK 294)
👤 Konkordato Komiseri
- Konkordato Komiseri Nedir?
- Komiserin Görev ve Yetkileri (İİK 290)
- Komiser Nasıl Olunur? Şartlar ve Liste
- Komiserin Sorumluluğu ve Ücreti
💼 Alacaklının Konumu
- Borçlum Konkordato İlan Etti: Ne Yapmalıyım?
- Alacaklının Hakları ve Alacak Bildirimi
- Alacakların Bildirilmesi ve İncelenmesi
- Alacaklılar Toplantısı ve Oylama
- Alacaklılar Kurulu: Oluşumu ve Görevleri
⚖️ Başvuru, Proje ve Sonuç
- Başvuru Nasıl Yapılır? Belgeler ve Adımlar
- Hangi Mahkemeye Başvurulur?
- Konkordato Projesi ve İyileştirme Belgesi
- Masraflar ve Gider Avansı
- Talep Reddedilirse İflasa Karar Verilir mi?
- Konkordato Sonrası Süreç ve Yükümlülükler
- Sicil Şerhinin Kaldırılması
🏭 Sektörel ve Özel Durumlar
- Tekstil Sektöründe Konkordato
- İnşaat Sektöründe Konkordato
- Turizm ve Otelcilikte Konkordato
- İşçi Alacakları: Kıdem, İhbar, Ücret
- Vergi ve SGK Amme Alacakları
- Teminat Mektupları ve Banka Garantileri
- Finansal Kiralama (Leasing) Sözleşmeleri
- Konkordato mu İflas mı?
🛰️ Güncel takip: Konkordato ilanlarını gün gün izlemek için Konkordato Radarı sayfamızı kullanabilirsiniz.
Nisap Modellemesi: Üçte İkiyi Kim Sağlar?
İİK m.308/h nisabı, adi konkordato nisabından iki noktada ayrılır ve bu ayrım müzakere stratejinizi belirler:
| Ölçüt | Adi konkordato (İİK m.302) | Rehinli müzakere (İİK m.308/h) |
|---|---|---|
| Hesap tabanı | Hem alacaklı sayısı hem alacak tutarı | Yalnızca alacak miktarı |
| Eşik | Alacaklıların ve alacakların yarısını aşan veya alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk | Üçte ikiyi aşan çoğunluk |
| Kimler sayılır | Kaydedilmiş ve projeden etkilenen alacaklılar | Rehinli alacaklılar |
| Rehinli alacağın hangi kısmı | Yalnızca teminatsız kalan kısım (m.302/5) | Rehinli alacağın tamamı |
| İltihak süresi | Toplantının bitimini takip eden yedi gün (m.302/7) | Müzakereyi takip eden yedi gün |
En kritik satır dördüncüsüdür. Aynı banka, adi nisapta yalnızca rehin açığı kadar ağırlığa sahipken, m.308/h müzakeresinde alacağının tamamı üzerinden sayılır. Yani rehin kıymeti yüksek takdir edilmiş bir banka, adi oylamada zayıf ama rehinli müzakerede belirleyici olabilir. İki tabloyu ayrı ayrı modellemeden müzakereye girmeyin.
Örnek bir nisap modeli
| Rehinli alacaklı | Alacak | Payı | Senaryo A | Senaryo B |
|---|---|---|---|---|
| A Bankası | 6.000.000 TL | %50,0 | Katıldı | Katıldı |
| B Bankası | 2.500.000 TL | %20,8 | Katıldı | Katılmadı |
| C Leasing | 2.000.000 TL | %16,7 | Katılmadı | Katıldı |
| D Bankası | 1.500.000 TL | %12,5 | Katılmadı | Katılmadı |
| Toplam katılım | 12.000.000 TL | %100 | %70,8 ✓ | %66,7 ✗ |
Senaryo B’de katılım tam üçte ikiye ulaşmakta ama onu aşmamaktadır. Kanun "üçte iki" değil "üçte ikiyi aşan" çoğunluk aradığından anlaşma sağlanmaz. Bu bir hesap inceliği değil, kanunun lafzıdır ve uygulamada dosya kaybettirir.
Müzakerede Ne Teklif Edilebilir, Nasıl Teminatlandırılır?
Kanun teklifi dört başlıkta sayar: anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme teklifleri. Bunlardan hangisinin kabul göreceği, rehnin kıymetiyle alacağın oranına bağlıdır.
| Rehnin durumu | Alacaklının tutumu | Uygun teklif |
|---|---|---|
| Rehin, alacağı fazlasıyla karşılıyor | Taviz vermeye isteksiz — tasfiyede zaten tam tahsil eder | Vadelendirme; anapara indirimi ikna güçtür |
| Rehin, alacağı yaklaşık karşılıyor | Tasfiye maliyetleri ve süre riski nedeniyle görüşmeye açık | Faiz indirimi + vadelendirme |
| Rehin, alacağın belirgin altında | Açık kısım adi alacak olarak tenzilata uğrayacağından pazarlığa açık | Anapara indirimi tartışılabilir; karşılığında ek teminat |
| Rehin konusu mal işletme için hayatî | Pazarlık gücü yüksek — mal olmadan faaliyet durur | İİK m.307 ertelemesi ile birlikte paket teklif |
🔗 İİK m.307 ile birlikte düşünün. Rehinli müzakere tek başına değil, tasdik kararında istenebilecek rehinli malın muhafaza ve satışının bir yıla kadar ertelenmesi imkânıyla birlikte kurgulanmalıdır. İİK m.307’nin üç şartı vardır: alacak konkordato talebinden önce doğmuş olmalı, talep tarihine kadar ödenmemiş faizi bulunmamalı ve borçlu malın faaliyet için zorunlu olduğunu, paraya çevrilmesi hâlinde ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmelidir. Ayrıca erteleme hâlinde satış isteme süresi işlemez.
Anlaşma sağlanamazsa: borçlunun elinde kalan iki yol
Üçte ikiyi aşan çoğunluk sağlanamazsa m.308/h anlaşması oluşmaz ve rehinli borçlar yapılandırılmamış kalır. Bu hâlde borçlunun elinde iki ayrı kanunî imkân vardır:
| Yol | İçeriği | Şartı |
|---|---|---|
| İİK m.307 ertelemesi | Tasdik kararında, rehinli malın muhafazası ve satışının bir yılı geçmemek üzere ertelenmesi | Alacak talepten önce doğmuş olmalı, talep tarihine kadar ödenmemiş faiz bulunmamalı ve malın faaliyet için zorunlu olduğu yaklaşık olarak ispat edilmeli |
| İİK m.295 satış izni | Projeye göre kullanılmayacak, kıymeti düşecek veya muhafazası masraflı rehinli malın satışına izin | İİK m.297/2 usulü — mahkeme kararı ve komiserin görüşü |
İlk yol malı elde tutmaya, ikinci yol ondan kontrollü biçimde kurtulmaya hizmet eder. Hangisinin seçileceği, malın işletme faaliyetindeki rolüne bağlıdır.
Ek teminat teklif edecekseniz izin şarttır
Müzakerede rehinli alacaklıya ek teminat vermeyi teklif etmek yaygındır. Ancak rehin tesisi İİK m.297/2 uyarınca mahkeme iznine tabidir ve izinsiz yapılan işlem hükümsüzdür. Ayrıca mahkeme karar vermeden önce komiserin görüşünü almak zorundadır. Bu nedenle teklifi "mahkeme izni alınmak kaydıyla" şerhiyle sunun ve izin sürecini paralel başlatın. İzin talebi dilekçesi için Mühlette Mahkeme İzni Talebi Dilekçesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Müzakere talebi ve ön proje bendi örnekleri için Rehinli Alacaklılarla Müzakere Talebi Dilekçesi, kıymet takdirine itiraz için Kıymet Takdirine İtiraz Dilekçesi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Rehinli Alacağın Genel Rejim İçindeki Yeri
Rehinli alacaklıların müzakere ve yapılandırma rejimi, mühletin genel sonuçlarıyla birlikte okunduğunda anlam kazanır.
Uygulanan çerçeve
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Takip yasağı | Mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun’a göre yapılanlar dâhil hiçbir takip yapılamaz, evvelce başlamış takipler durur | İİK m.294 |
| Geçici koruma | İhtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz | İİK m.294 |
| Süreler | Bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez | İİK m.294 |
| İmtiyazlı alacak | 206. maddenin birinci sırasındaki alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir; iflâs yoluyla takip yapılamaz | İİK m.294 |
| Faiz | Proje aksine hüküm içermedikçe rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur | İİK m.294 |
| Rehinli alacak | Kesin mühletin rehinli alacaklılar bakımından sonuçları ayrı maddede düzenlenmiştir | İİK m.295 |
| Komiser izni | Mühlet içinde komiserin izniyle kurulan işlemlerden doğan alacaklar takip yasağının dışındadır | |
| Şikâyet | Mühlete rağmen yapılan takip işlemlerine karşı icra hukuk mahkemesine şikâyet edilir |
Beşinci ve altıncı satırların birlikte okunması, rehinli alacaklının konumunu belirler: rehinsiz alacaklarda faiz dururken rehinli alacaklarda kural olarak işlemeye devam eder ve bu alacaklar bakımından ayrı bir madde uygulanır.
Rehinle karşılanamayan kısım adi alacağa dönüşür. Rehnin güncel değeri alacağı karşılamıyorsa, aşan kısım bakımından alacaklı adi alacaklı konumuna gelir ve o kısım için genel rejim uygulanır: faiz durur, oy hakkı adi alacak olarak hesaplanır. Bu nedenle kıymet takdiri, yalnızca teminat değerini değil alacaklının süreçteki ağırlığını da belirler.
Müzakere Sürecinin Yürütülmesi
Rehinli alacaklılarla yapılan müzakere, ayrı bir usule ve nisaba tabidir.
Süreç başlıkları
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Talep | Müzakere talebinin ön projede yer alması |
| Davet | Komiserlikten müzakere daveti istenmesi |
| Değerleme | Rehin konusu malların kıymetinin tespiti |
| İtiraz | Kıymet takdirine süresinde itiraz edilmesi |
| Nisap | Kanunda öngörülen çoğunluğun sağlanması |
| Bağlayıcılık | Nisap sağlandığında sonucun gruptaki alacaklıları bağlaması |
| Anlaşamama | Müzakerenin sonuçsuz kalması hâlinde durum |
| Rehin açığı | Teminatı aşan kısmın adi alacak olarak değerlendirilmesi |
Altıncı satır, müzakereye katılmayan alacaklılar bakımından belirleyicidir: nisabın sağlanması hâlinde varılan sonuç, bu gruptaki alacaklıları bağlar. Bu nedenle davetin takip edilmesi ve görüşün yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
Kıymet takdiri için rehinli alacaklı ve kıymet takdirine itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Rehin Konusu Malın Satışı
Mühlet süresince rehin konusu malların paraya çevrilmesi bakımından sınırlar gözetilir.
Satış ve muhafaza
| Konu | Değerlendirme |
|---|---|
| Takip | Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip ayrı usuldür |
| Mühletin etkisi | Kesin mühletin rehinli alacaklılar bakımından sonuçları (İİK m.295) |
| Muhafaza | Malın muhafaza altına alınmasının sınırları |
| Satış | Satış işlemlerinin mühlet süresince yapılabilirliği |
| Erteleme | Faaliyet için zorunlu mallarda erteleme imkânı (İİK m.307) |
| Değer | Rehnin güncel değerinin tespiti |
| Faiz | Rehinli alacakta faizin işlemeye devam etmesi |
| Aşkın kısım | Teminatı aşan alacağın adi alacak sayılması |
Beşinci satır, işletmenin üretim araçları bakımından belirleyicidir: rehin konusu mal faaliyetin devamı için zorunluysa, paraya çevrilmesinin ertelenmesi talep edilebilir. Bu talep, malın zorunluluğu somut olarak gösterilerek yapılmalıdır.
Değerleme tarihi tartışmanın merkezidir. Rehin konusu malın değeri zaman içinde değiştiğinden, hangi tarih itibarıyla değerleme yapıldığı hem rehin açığını hem oy hakkını belirler. İtiraz edilecekse; raporun dayandığı emsaller, malın güncel durumu ve üzerindeki takyidatların değerlemeye yansıtılıp yansıtılmadığı ayrı ayrı gösterilmelidir.
Anlaşamayan Rehinli Alacaklının Durumu
Müzakerede nisap sağlanamazsa veya alacaklı anlaşmaya katılmazsa izlenecek yol farklılaşır.
Senaryolar
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Nisap sağlandı | Sonucun gruptaki alacaklıları bağlaması |
| Nisap sağlanamadı | Yapılandırmanın gerçekleşmemesi |
| Katılmayan alacaklı | Nisap sağlanmışsa sonuca tabi olması |
| Rehin açığı | Aşan kısmın adi alacak olarak değerlendirilmesi |
| Takip | Rehnin paraya çevrilmesi yolunun durumu |
| Faiz | Rehinli alacakta faizin işlemeye devam etmesi |
| Erteleme | Faaliyet için zorunlu mallarda erteleme (İİK m.307) |
| İtiraz | Tasdike itiraz kapsamında ileri sürülmesi |
Üçüncü satır, müzakereye katılmamanın sonucunu gösterir: nisap sağlanmışsa varılan sonuç, katılmayan alacaklıyı da bağlar. Bu nedenle davetin takip edilmesi ve görüşün yazılı bildirilmesi gerekir.
Yapılandırma, rehni sona erdirmez. Müzakere sonucunda kararlaştırılan ödeme koşulları alacağın vadesini ve tutarını etkiler; rehin hakkının kendisi ise kararlaştırılan koşullara uyulduğu sürece devam eder. Koşullara uyulmaması hâlinde rehinli alacaklının hakları yeniden gündeme gelir; bu ihtimalin müzakere metninde açıkça düzenlenmesi yerinde olur.
Rehinli alacaklılar arasında eşitlik: Üçte iki çoğunlukla anlaşma sağlanırsa, anlaşamayan rehinli alacaklı sözleşmedeki temerrüt öncesi faiz oranıyla anlaşmaların en uzun vadelisine tabi olur (İİK m.308/h); azınlıktaki rehinli alacaklı daha ağır bir vadeye zorlanamaz. Konkordatoda eşitlik ilkesinin genel çerçevesi için konkordatoda alacaklılar arasında eşitlik ilkesi yazımıza bakın.
Rehinli alacağın konkordatodaki genel konumu: Mühlette rehnin paraya çevrilmesi takibi yapılabilir ama muhafaza ve satış yapılamaz (İİK m.295); rehin açığı oy hesabına girer (İİK m.302/5); rehnin kıymetini karşılayan kısım konkordatonun bağlayıcılığı dışındadır ve bu kısım için konulan hacizler düşmez (İİK m.308/c/3, m.308/ç/2). İşçi ve amme alacaklarıyla karşılaştırma için konkordatoda imtiyazlı ve rüçhanlı alacaklar yazımıza bakın.
İİK m.308/h, 298, 302, 295 ve 307 Yan Yana
Rehinli alacaklının konumu bu beş hükmün birlikte okunmasıyla belirlenir; tablonun altında yukarıda ele alınmayan fıkralar açıklanmıştır.
Rehinli alacaklıya uygulanan hükümler
| Hüküm | Konu | Süre ve sınır | Rehinli alacaklıya etkisi |
|---|---|---|---|
| m.308/h/1-4 | Müzakere, anlaşmayanlara plan | Davet kesin mühlet içinde; iltihak yedi gün; azami vade yok | Alacak miktarına göre üçte ikiyi aşan çoğunluk; muhalife en uzun vade ve temerrüt öncesi faiz |
| m.308/h/5-9 | Mahkeme denetimi, geçerlilik, fesih | Ayrı süre yok; anlaşmalar tasdik kararına girer | Adi proje kabul edilmezse anlaşmalar geçerli hâle gelmez |
| m.298/2-3 | Kıymet takdiri | Toplantıdan önce yazılı bildirim; yedi gün içinde yeniden takdir talebi | Teminatsız kısım bu kıymete göre belirlenir |
| m.302/5 | Adi oylamada rehinli alacak | Toplantı ve yedi günlük iltihak | Yalnız teminatsız kısım sayılır |
| m.295 | Mühlette paraya çevirme | Mühlet boyunca; satış izni m.297/2 usulüyle | Takip yapılır, muhafaza ve satış yapılmaz |
| m.307 | Tasdik kararında erteleme | Karardan itibaren en çok bir yıl | Satış isteme süresi işlemez; m.307/6 hâllerinde kaldırılır |
Anlaşma sağlanamamışsa bu da komiserin raporuna işlenir (İİK m.308/h/5). Mahkeme anlaşmaları üçte iki oranına ulaşılıp ulaşılmadığı yönünden, anlaşmayanlar için hazırlanan ödeme planını da maddedeki faiz ve vade şartlarına uygunluk yönünden denetler ve m.305 ile 306 uyarınca vereceği karara dahil eder (İİK m.308/h/6). Adi alacaklılar toplantısı projeyi kabul etmezse anlaşmalar ve ödeme planı geçerli hâle gelmez (İİK m.308/h/7).
Tasdikten sonra kendisine karşı ifada bulunulmayan rehinli alacaklı, tasdik mahkemesinden kendi anlaşmasının feshini isteyebilir; fesihle üçte iki oranının altına düşülürse plana tabi tutulanlar bağlı olmaktan çıkar, anlaşmış olanlar da anlaşmayı sona erdirebilir (İİK m.308/h/8). Madde yalnız adi konkordatoda uygulanır (m.308/h/9); iflastan sonra konkordatoda m.309/2’nin saydığı hükümler arasında yoktur.
Kıymet takdirine karşı yol, yedi gün içinde ve masrafı önceden verilerek mahkemeden yeniden takdir istemektir; alacaklının talebiyle kıymet kayda değer biçimde değişirse masraf borçludan istenebilir (İİK m.298/3). Kanun başlangıcı belirtmediğinden süreyi bildirim tarihinden hesaplamak güvenlidir. Ertelemede rehinli alacaklılar yazılı görüşe davet edilir ve tasdik duruşmasına çağrılır; borçlu malı rızasıyla devreder, iflas eder veya ölürse erteleme kendiliğinden hükümsüz hâle gelir (İİK m.307/4-5).
Yargıtay Kararlarında Anlaşmasızlık, Üçüncü Kişi Rehni ve Erteleme
Kararlarda rehinli alacaklılarla anlaşma sağlanamaması tasdike tek başına engel sayılmıyor; üçüncü kişi rehniyle güvenceli alacak nisapta adi alacak kabul ediliyor, m.307 ertelemesi ise yalnız faaliyet için zorunlu mallarla sınırlı tutuluyor.
Rehinli alacaklıya ilişkin üç karar
| Karar | Uyuşmazlık | Yargıtay’ın tespiti |
|---|---|---|
| Yargıtay 15. HD, E. 2021/2083, K. 2021/1815, T. 20.04.2021 | Rehinli alacaklılarla anlaşılamadığı için tasdikin reddi | m.308/h tasdike engel değildir (bozma) |
| Yargıtay 6. HD, E. 2024/1131, K. 2024/1531, T. 15.05.2024 | Üçüncü kişi rehniyle güvenceli alacağa faiz | Adi alacaktır, faiz işlemez (onama) |
| Yargıtay 6. HD, E. 2025/1382, K. 2025/2161, T. 22.05.2025 | İpotekli meskenin satışının ertelenmesi | Mesken zorunlu değildir (düzelterek onama) |
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2021/2083, K. 2021/1815, T. 20.04.2021
Komiser heyeti rehinli alacaklılarla sonuç alınamadığını, taşınmazlar cebri icrayla satılacağından plana uyulamayacağını bildirmiş; tasdik talebi reddedilmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmişti. Daire, borçlunun borca batık olmadığını, adi alacaklıların yüzde 80’inin projeyi kabul ettiğini, en büyük rehinli alacaklıyla yargılama sırasında anlaşıldığını ve satışın ertelenmesinin istendiğini belirtmiş, m.308/h’nin adi konkordatoyu engelleyen bir düzenleme olmadığını vurgulayarak kararı oy çokluğuyla bozmuştur.
Rehinli kanatta nisap tutmazsa adi alacaklılar yönünden tasdik yine istenebilir; rehinli mallar faaliyet için gerekiyorsa m.307 talebi aynı dosyada gerekçelendirilmelidir.
Kararın ilgili bölümü
“Bu madde adi konkordatonun önüne engel olarak çıkartılan ve rehinli alacaklılarla anlaşma olmadığı takdirde adi konkordatonun şansını sonlandıran bir düzenleme değildir. Rehinli malın satışının ertelenmesi (İİK 307) konkordatonun başarıya ulaşması için gerekli ise mahkemece alınması gerekli kararlardandır.”
Kaynak: Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2021/2083, K. 2021/1815, T. 20.04.2021. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/1131, K. 2024/1531, T. 15.05.2024
Banka, üçüncü kişilerin malları üzerindeki ipotek ve rehinle güvenceli alacağına kesin mühletten sonra da faiz işlediğinin tespitini istemiş, talep reddedilmişti. Daire, bu alacağın yerleşik içtihada göre nisapta adi alacak sayıldığını ve faiz işlemeyeceğini belirterek oy çokluğuyla onamış; karşı oy, m.308/h’nin rehni kimin verdiğine bakmadığını savunmuştur.
Alacak tamamıyla kaydettirilip oylamada kullanılmalıdır. Ret oyu veren alacaklı faizi ancak birlikte sorumlu üçüncü kişiden isteyebilir (İİK m.303/1); kabul oyu verecekse m.303/2’deki şartları gözetmelidir.
Kararın ilgili bölümü
“Alacaklı İİK’nın 303/1 maddesi uyarınca konkordatoya olumsuz oy kullanmışsa 3. kişiye karşı tüm hakları muhafaza edeceğinden faiz talebini ancak borçtan birlikte sorumlu olan bu 3. kişiye karşı ileri sürebilecektir. Üçüncü kişi rehni ile teminat altına alınan alacak Dairemizin yerleşik içtihatları uyarınca nisapta adi alacak olarak nazara alınmaktadır.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/1131, K. 2024/1531, T. 15.05.2024. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/1382, K. 2025/2161, T. 22.05.2025
Tasdik kararıyla rehin konusu bütün malların muhafaza ve satışı bir yıl ertelenmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmişti. Daire, banka lehine ipotekli bağımsız bölümün mesken niteliğinde olduğunu, işletmenin devamı için zorunlu unsur taşımadığını belirtmiş; bölge adliye mahkemesi kararını kaldırıp ilk derece kararını bu taşınmazı erteleme dışında bırakacak şekilde düzelterek onamıştır.
Erteleme talebinde her mal ayrı gerekçelendirilmeli, faaliyetle bağı belgelenmelidir (İİK m.307/1-c).
Kararın ilgili bölümü
“Bu erteleme kararının amacı borçlunun faaliyetine devam ederek, proje kapsamındaki borçlarını alacaklılar arasında eşitlik ilkesini ihlal etmeden ödemesini sağlamaktır. Kanun koyucu, bu karar için bazı şartların varlığını arar.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/1382, K. 2025/2161, T. 22.05.2025. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Dilekçede bu kararlar tasdik talebini, nisap hesabını ve ertelemeye itirazı desteklemek için kullanılır; tapu ve takyidat kaydı, rehin belgesi, kıymet takdiri kararı ve nakit akış tablosu eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Konkordato rehinli alacaklıları bağlar mı?
Kural olarak konkordato hükümleri açıkça belirtilmedikçe rehinli alacaklılar hakkında uygulanmaz. Rehinle karşılanan kısım konkordato dışıdır; rehinle karşılanamayan kısım ise adi alacak olarak nisaba dâhildir.
Mühlette rehinli mal satılabilir mi?
Mühlet sırasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya sürdürülebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez (İİK m. 295). Bununla birlikte rehinli malın projeye göre işletmede kullanılması öngörülmüyorsa veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacaksa, m.297/2’deki usule göre satışına izin verilebilir; satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır (7327 sayılı Kanunla eklenen m.295/2).
Rehinli borçlar nasıl yapılandırılır?
Borçlu ön projede belirterek talep eder; komiser rehinli alacaklıları anapara/faiz indirimi veya vadelendirme tekliflerini müzakereye davet eder (İİK m. 308/h).
Rehinli alacakta anlaşma nisabı nedir?
Müzakere ve yedi günlük iltihak süresinde rehinli alacaklıların, alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunluğuyla anlaşma sağlanmalıdır. Mahkeme bu anlaşmaları ve anlaşmayanlar için hazırlanan ödeme planını denetleyerek tasdik kararına dahil eder; adi alacaklılar projeyi kabul etmezse anlaşmalar geçerli hâle gelmez (İİK m.308/h/6-7).
Anlaşmaya katılmayan rehinli alacaklı ne olur?
Borçlunun teklifleri üçte ikiyi aşan çoğunlukla kabul edilirse, anlaşamayan rehinli alacaklı diğer anlaşmaların en uzun vadelisine (temerrüt öncesi faiz oranıyla) tabi olur.
Rehinle karşılanamayan alacak ne olur?
Rehnin kıymetini aşan kısım adi alacak sayılır ve alacaklılar toplantısındaki nisaba dâhil edilir. Komiser kıymet takdiriyle bu ayrımı belirler.
Rehinli alacaklı müzakereye nasıl davet edilir?
Komiser, kesin mühlet içinde uygun göreceği zamanda bütün rehinli alacaklıları tebligat çıkartarak davet eder (İİK m.308/h). Müzakere konusu; borçlunun anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme teklifleridir.
Anlaşma sağlanırsa nasıl belgelenir?
Üçte ikiyi aşan çoğunlukla anlaşma sağlanırsa komiser imzalanan anlaşmaları tutanağa bağlar ve rehinli alacaklılarla anlaşma yapıldığını, İİK m.302 uyarınca mahkemeye tevdi edeceği gerekçeli raporuna ayrı ve bağımsız bir başlık altında işler.
Anlaşmaya katılmazsam bana ne uygulanır?
Borçlunun teklifleri alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunlukla kabul edilirse, anlaşamayan rehinli alacaklı da bu düzene tabi olur: diğer rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalardan en uzun vadelisi uygulanır ve konkordato talep tarihinden itibaren, sözleşmede kararlaştırılan temerrüt öncesi faiz oranı esas alınır.
Alacağımın hangi kısmı konkordatoya tabi olur?
İİK m.302/5 uyarınca rehinle temin edilmiş alacak, komiserin m.298’e göre takdir ettiği kıymet sonucunda teminatsız kalan kısmı için nisaba dâhil edilir; rehnin kıymetini karşılayan kısım konkordatonun bağlayıcılığı dışında kalır (İİK m.308/c/3). Bu nedenle komiserin kıymet takdiri hem projeden etkilenme oranınızı hem oy gücünüzü belirler.
Rehinli alacaklı adi alacaklılarla aynı toplantıda mı oy kullanır?
Hayır. 7101 sayılı Kanun’la adi alacaklılar ile rehinli alacaklılar birbirinden ayrılmış; proje kabulü esas itibarıyla adi alacaklılara bırakılmış ve rehinli alacaklılarla müzakere ayrıca İİK m.308/h’de düzenlenmiştir. Eski düzenlemedeki rehinli alacaklılar toplantısına ilişkin bölüm madde metninden çıkarılmıştır.
İflas açılmışken konkordato yapılırsa rehinli mallar satılır mı?
İİK m.309 uyarınca konkordato talebinin alacaklılarca kabul edildiği toplantı tarihinden tasdik tarihine kadar müflisin mallarının paraya çevrilmesi durur ve bu süre altı ayı geçemez. Tasdik kararının kesinleşmesi üzerine iflas idaresi, iflasa hükmeden mahkemeden iflasın kaldırılmasını ister.
Rehinli alacaklılarla anlaşma sağlanamazsa konkordato tasdik edilebilir mi?
Evet; rehinli alacaklılarla anlaşma sağlanamaması adi konkordatonun tasdikine tek başına engel değildir (Yargıtay 15. HD, E. 2021/2083, K. 2021/1815). Buna karşılık adi alacaklılar projeyi kabul etmezse rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalar ve ödeme planı geçerli hâle gelmez (İİK m.308/h/7).
Mesken nitelikli ipotekli taşınmaz için İİK m.307 ertelemesi istenebilir mi?
Erteleme için rehinli malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğu yaklaşık olarak ispat edilmelidir. Yargıtay 6. HD, E. 2025/1382, K. 2025/2161 sayılı kararında mesken nitelikli ipotekli bağımsız bölümün bu şartı taşımadığını kabul ederek taşınmazı erteleme kapsamından çıkarmıştır.


