Konkordatoda Finansal Kiralama (Leasing) Sözleşmeleri ve Malların İadesinin Ertelenmesi (İİK 307)

Konkordatoda, borçlunun talebi üzerine tasdik kararında finansal kiralama (leasing) konusu malların iadesi, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir (İİK m. 307). Böylece işletmenin faaliyeti için zorunlu makineler, süreç boyunca borçluda kalabilir.

Sorun: Leasing Makineleri Geri Alınabilir mi?

Birçok işletme üretimini finansal kiralama (leasing) yoluyla edindiği makinelerle sürdürür. Finansal kiralama sözleşmesi sona erdiğinde kiracı, satın alma hakkını kullanmadıysa malı geri vermekle yükümlüdür. Borçlunun konkordatoda olması kural olarak bu sonucu değiştirmez; ancak İİK m. 307, belirli şartlarla iadenin ertelenmesine imkân tanır.

Malların İadesi Bir Yıla Kadar Ertelenebilir

Borçlunun talebi üzerine, tasdik kararında finansal kiralama konusu malların iadesi, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir. Bu, işletmenin makinelerle çalışmaya devam ederek konkordato projesini hayata geçirebilmesini amaçlar.

İade Ertelemesinin Şartları (İİK m. 307)

İadenin ertelenebilmesi için aşağıdaki şartların tamamının gerçekleşmesi gerekir:

• Borçlu, finansal kiralama sözleşmesinin aynen ifasını İİK m. 294/7 uyarınca üstlenmiş olmalıdır,
• Finansal kiralamadan doğan kira alacağı konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır,
• Ödenmemiş kira borcu, üç aylık tutarı aşmamalıdır,
• Erteleme nedeniyle malın değer kaybından kaynaklanabilecek zarar teminat altına alınmış olmalıdır,
• Borçlu, malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğunu ve iade edilmesi hâlinde ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmelidir.

Şartlardan biri dahi gerçekleşmezse iade ertelenemez. Leasing alacaklısı, yazılı görüşünü tasdik duruşmasından önce sunmaya davet edilir ve duruşmaya çağrılır.

Rehinli Mallarda Paralel Düzenleme

Aynı madde, rehinli mallar için de benzer bir koruma getirir: borçlunun talebiyle, rehinli malın muhafaza altına alınması ve satışı da karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere (alacağın konkordato talebinden önce doğmuş olması, ödenmemiş faiz bulunmaması ve zorunluluk şartlarıyla) ertelenebilir. Erteleme hâlinde satış isteme süresi işlemez.

Erteleme Hangi Hâllerde Kalkar?

Tasdik mahkemesi, ilgili alacaklının talebi üzerine ve borçluyu da davet ederek; ertelemenin yanlış bilgilerle elde edildiği, borçlunun mali durumunun düzeldiği ya da iadenin artık borçlunun varlığını tehlikeye sokmayacağı yaklaşık olarak ispat edilirse erteleme kararını kaldırır. Ayrıca borçlu malı rızasıyla devreder, iflas eder veya ölürse erteleme kendiliğinden hükümsüz hâle gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordatoda leasing makineleri geri alınır mı?

Kural olarak iade istenebilir; ancak İİK m. 307 şartları sağlanırsa, borçlunun talebiyle iade tasdik kararından itibaren bir yıla kadar ertelenebilir.

Leasing malların iadesi ne kadar ertelenir?

Borçlunun talebi üzerine, tasdik kararında finansal kiralama konusu malların iadesi karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir (İİK m. 307).

İade ertelemesinin şartları nelerdir?

Sözleşmenin aynen ifasının üstlenilmesi, kira alacağının konkordato talebinden önce doğmuş olması, ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması, değer kaybı zararının teminatlanması ve malın zorunlu olduğunun yaklaşık ispatıdır.

Ödenmemiş kira ne kadar olabilir?

İade ertelemesi için ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması gerekir; aşıyorsa erteleme şartı gerçekleşmez.

Erteleme kararı kaldırılabilir mi?

Evet. Ertelemenin yanlış bilgiyle elde edildiği, borçlunun mali durumunun düzeldiği veya iadenin artık tehlike yaratmayacağı ispatlanırsa mahkeme ertelemeyi kaldırır.

Rehinli mallar için de erteleme var mı?

Evet. Rehinli malın muhafazası ve satışı da benzer şartlarla bir yıla kadar ertelenebilir; erteleme hâlinde satış isteme süresi işlemez (İİK m. 307).