Leasing Taksitlerini Ödeyemiyorum: Şirket Ne Yapmalı? (2026) — Fesih Süreleri (6361 m.31), Malın İadesi, Hesaplaşma, Kefiller ve Konkordato (İİK m.296, 307)
04 Kasım 2026

Leasing Taksitlerini Ödeyemiyorum: Şirket Ne Yapmalı? (2026) — Fesih Süreleri (6361 m.31), Malın İadesi, Hesaplaşma, Kefiller ve Konkordato (İİK m.296, 307)

Leasing taksiti gecikince sözleşme kendiliğinden bitmez: Kiralayan önce temerrüde düşen kiracıya otuz günlük süre verir, bu süre içinde de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmede süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemediği için ihtara muhatap olan kiracının sözleşmesi de kiralayan tarafından feshedilebilir (6361 m.31/1). Fesihten sonra kiracı malı iade eder; sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmamışsa, mal satıldığında satış bedeli vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararının toplamıyla karşılaştırılır ve fark lehine olan tarafa ödenir (m.33/1). İşletmenin faaliyeti için önem arz eden bir leasing sözleşmesi, konkordatoya başvurulduğu gerekçesiyle sona erdirilemez (İİK m.296/1); tasdik kararında malın iadesi, borçlunun talebiyle ve kanundaki şartlar varsa bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir (İİK m.307/3).

Nakit sıkışıklığındaki bir şirkette leasing taksitinin gecikmesi, işletmenin kullandığı makinenin, aracın veya taşınmazın elden çıkmasıyla sonuçlanabildiği için ayrı bir önem taşır. Bu rehber; şirket sahipleri, yöneticiler ve finans müdürleri için temerrüdü, fesih için gereken ihtar ve süreyi, malın iadesini, hesaplaşmayı, kefilleri, yapılandırmayı, konkordato ve iflası kanun metnine dayanarak anlatır.

Leasing taksiti gecikti: süreyi kaçırmadan planlayalım

Sözleşmenizi, gelen ihtarnameyi, ödeme geçmişinizi ve kefaletleri birlikte inceleyerek fesih riskini, yapılandırma ve konkordato seçeneklerini netleştirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kapsam notu. Bu sayfa 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun 2, 3 ve 18-34. maddeleri; İcra ve İflas Kanunu’nun 68/b, 150/ı, 195, 221, 287, 288, 294-296, 303 ve 307. maddeleri; Türk Borçlar Kanunu’nun 117, 118, 120, 123-126, 133 ve 583-586. maddeleri, Türk Ticaret Kanunu’nun 8. maddesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389, 390 ve 397. maddelerinin Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metnine dayanır. Faaliyet kiralaması, yani finansal kiralama dışında kalan kiralama, bu kuralların dışındadır (6361 m.2/3, m.3/1-b). Yazı belirli bir kiralayanın uygulaması hakkında bilgi içermez; sonuç sözleşmenizin hükümlerine göre değişebilir. Şirketin diğer borçları için Likidite Krizi Hukuk Rehberimize bakabilirsiniz.

Kısa Cevap: Taksit Gecikince Adım Adım Ne Olur?

Leasing taksitinin gecikmesi sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez; kanun, ödeme gecikmesi nedeniyle fesihten önce kiracıya asgari bir ödeme süresi verilmesini öngörür. Aşağıdaki tablo, ilk gecikmeden hesaplaşmaya kadar olan aşamaları gösterir.

Taksit gecikmesinden hesaplaşmaya: aşamalar

AşamaNe olur?Dayanak
1. Vade günü geçtiÖdeme günü belirlenmiş taksitte günün geçmesiyle kiracı temerrüde düşer; ödeme günü belirlenmemiş muaccel borçta temerrüt ihtarla başlarTBK m.117
2. Kiralayan süre verirOtuz gün; süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa en az altmış gün6361 m.31/1
3. Süre içinde ödemeO gecikmeye dayalı fesih şartı oluşmaz; tekrarlanan gecikme kuralı ayrıca işler6361 m.31/1
4. Süre içinde ödeme yokKiralayan sözleşmeyi feshedebilir; noter aracılığıyla gönderilen fesih ihtarnamesine İİK m.68/b uygulanır6361 m.31/1, m.33/4
5. FesihKiracı malı iade etmekle yükümlüdür6361 m.33/1
6. Mal iade edilmezseUyuşmazlıkta ihtiyati tedbirle mal kiralayana veya üçüncü kişiye bırakılabilir6361 m.31/3; HMK m.389-390
7. Satış veya yeniden kiralamaSatış bedeli; vadesi gelmemiş bedeller ile aşan zarar toplamıyla karşılaştırılır, fark lehine olan tarafa ödenir6361 m.33/1
8. Kalan borçKiracı aleyhine fark çıkarsa kefalet ve teminatların kapsamına göre kefillere ve ipoteğe başvurulabilirTBK m.585-586; 6361 m.33/3

Taraflar her aşamada yeni bir ödeme planı üzerinde anlaşabilir. Önemli olan, hangi aşamada olduğunuzu tespit edip o aşamanın süresini kaçırmamaktır.

Finansal Kiralama Nedir, Mal Kimin Malıdır?

Finansal kiralama sözleşmesi, kiralayanın kiracının talebi ve seçimi üzerine temin ettiği bir malın zilyetliğini kira bedeli karşılığında kiracıya bıraktığı sözleşmedir (6361 m.18); taşınır ve taşınmaz mallar konu olabilir (m.19/1). Kiralayan katılım bankası, kalkınma ve yatırım bankası veya finansal kiralama şirketidir (m.3/1-d). Sözleşme yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği usullerle uzaktan iletişim araçları veya elektronik yöntemlerle kurulur; malın türüne göre tapuya, malın kayıtlı olduğu sicile veya Finansal Kurumlar Birliğinin özel siciline işlenir (m.22/1-2). Tescil veya şerhten sonra üçüncü kişilerin mal üzerinde kazandığı ayni haklar kiralayana karşı ileri sürülemez (m.22/5).

Mülkiyet kiralayandadır. Malın mülkiyeti kiralayana aittir; taraflar süre sonunda kiracıya satın alma hakkı tanıyabilir (m.23/1). Şirket malı yıllardır kullanıyor olsa da malik değildir; kiracılık sıfatını ancak kiralayanın yazılı izniyle devredebilir (m.26/1).

Kriz döneminde de süren yükümlülükler. Kiracı malı sözleşmeye uygun ve itinayla kullanır; aksine hüküm yoksa bakım ve onarım masrafları ona aittir (m.24/2-3). Malın sigorta ettirilmesi zorunludur ve primleri kiracı öder; sözleşme süresince hasar ve ziya sorumluluğu, sigortayla karşılanmayan kısım için kiracıdadır (m.24/4-5). Kiracının seçtiği satıcıdan sağlanan malın ayıbından kiralayan sorumlu tutulamaz (m.24/6).

İşyeri kirası hükümleri uygulanmaz. Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ve kısmi ödemeli satışlara ilişkin hükümleri finansal kiralamaya uygulanmaz (m.34); 6361’de hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanır (m.2/6). İş makinelerine özgü sicil ve haciz konuları için iş makinesinde finansal kiralama rehberimize, sözleşmenin genel yapısı için finansal kiralama sözleşmesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Taksit Gecikti: Temerrüt Ne Zaman Başlar?

Ödeme planında tarihi yazılı olan bir taksit o gün ödenmezse kiracı ayrıca ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer; ödeme günü belirlenmemiş muaccel bir borçta temerrüt alacaklının ihtarıyla başlar (TBK m.117). Temerrüde düşen borçlu, kusursuzluğunu ispat etmedikçe gecikmeden doğan zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.118). Temerrüt faizi oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihteki mevzuata göre belirlenir (TBK m.120/1); ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1).

Sözleşmenin feshi bakımından ise 6361 sayılı Kanun özel bir düzen kurar (m.31). Genel hükümler yalnız 6361’de hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır (6361 m.2/6); kiralayanın ödeme temerrüdü nedeniyle feshi m.31/1’de düzenlendiği için bu konuda o hüküm esas alınır. Türk Borçlar Kanunu’ndaki süre verme ve seçimlik haklar (m.123-126) 6361’in düzenlemediği konularda genel hüküm olarak gündeme gelir; Kanun bunlardan 123, 125 ve 126. maddelere yalnız malın kiralayanın kusuruyla kiracıya teslim edilmemesi hâlinde açıkça yollama yapar (m.25). Pratik sonuç: Tek bir taksitin gecikmesi için kanunun öngördüğü fesih yolu önce süre verilmesidir; ancak her gecikme kayda geçer ve tekrarlanan gecikme ayrı bir fesih sebebi olabilir.

Fesih İçin Gereken İhtar ve Süre: 30 Gün mü, 60 Gün mü?

Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya otuz günlük süre verir; bu süre içinde de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmede süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre altmış günden az olamaz. Aynı fıkranın üçüncü cümlesi ayrı bir fesih hâli düzenler: Bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemediği için ihtara muhatap olan kiracıyla yapılan sözleşme kiralayan tarafından feshedilebilir (6361 m.31/1).

Finansal kiralamada fesih ve sona erme sebepleri

SebepŞartKiracı için anlamıDayanak
Ödeme temerrüdü (mülkiyet devri kararlaştırılmamış)Otuz günlük süre verilmesi ve bu sürede de ödenmemesiSüre içinde ödeme, bu gecikmeye dayalı fesih şartını ortadan kaldırır6361 m.31/1, 1. cümle
Ödeme temerrüdü (süre sonunda mülkiyet kiracıya geçecek)Verilen süre altmış günden az olamazOtuz günlük süre veren ihtar bu sözleşmelerde kanuni asgariyi karşılamaz6361 m.31/1, 2. cümle
Tekrarlanan gecikmeBir yıl içinde üç kira bedelinin veya üst üste ikisinin zamanında ödenmemesi ve bu nedenle ihtar alınmasıBu cümlede birinci cümledeki gibi bir ödeme süresinden söz edilmez; ihtarın içeriği de düzenlenmemiştir6361 m.31/1, 3. cümle
Sözleşmeye aykırılıkAykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi sürdürmesinin beklenemeyecek olmasıHer iki taraf için geçerlidir6361 m.31/2
Kendiliğinden sona ermeSüre dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi (sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça)Ayrıca fesih bildirimi gerekmez6361 m.30/1
Kiracının tasfiyesiKiracı tasfiyeye girerse veya malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye ederse, talebi üzerine (aksine hüküm yoksa)Süreden önce fesih; iade ve hesaplaşma uygulanır6361 m.30/2, m.33/1

İhtarın şekli. Kanun süre verilmesinin şeklini ayrıca düzenlemez; ancak kiralayanın noter aracılığıyla gönderdiği fesih ihtarnameleri hakkında İİK m.68/b’nin uygulanacağını öngörür (6361 m.33/4). Gelen ihtarı şu sırayla kontrol edin:

  1. Tebliğ tarihini ve ihtarnamede kaç günlük süre verildiğini not edin.
  2. Sözleşmede süre sonunda mülkiyetin size geçeceğine dair hüküm varsa sürenin altmış günden az olmadığını kontrol edin.
  3. İstenen tutarı ödeme planı, dekontlar ve faiz hesabıyla karşılaştırın.
  4. Son bir yılda kaç taksitin geciktiğini ve bunlar için ihtar alınıp alınmadığını çıkarın.
  5. Tutar doğruysa süre içinde ödeyin; açıklamaya ödenen taksiti yazın.

Noter İhtarnamesi ve İİK m.68/b: Neden Önemli?

Fesih ihtarnamesine İİK m.68/b’nin uygulanmasının sonucu şudur: Süresinde itiraz edilmemiş hesap özetleri ile ihtarnameler, İİK m.68’in birinci fıkrasında belirtilen belgelerden sayılır. Aynı maddeye göre hesap özetinin muhtevasına alındığından itibaren bir ay içinde itiraz etmeyen taraf, gerçeğe aykırılığı ancak borcunu ödedikten sonra dava edebilir. Bu bir aylık süre metinde hesap özeti için yazılıdır; ihtarnameye itiraz için ayrı bir süre belirtilmemiştir.

Fesih ihtarnamesi karşısında seçenekler

SeçenekNe zaman uygun?DikkatDayanak
Süre içinde ödemekTutar doğru ve nakit yeterliyseGecikme, tekrarlanan gecikme hesabında kayıtlı kalır6361 m.31/1
Noter aracılığıyla itirazTutar, faiz, süre veya hesap hatalıysaKanunda itirazın ödeme süresini durdurduğuna dair hüküm yoktur6361 m.33/4; İİK m.68/b
Yazılı yapılandırma talebiNakit açığı geçiciyse6361’de kiracıya tek taraflı yapılandırma hakkı yoktur; bedeli ve ödeme dönemlerini taraflar belirler; görüşmenin süreyi durdurduğuna dair hüküm yoktur6361 m.20/1; TBK m.133
Sözleşmenin devriMalı kullanacak ve taksitleri üstlenecek başka bir şirket varsaKiralayanın yazılı izni şarttır; devir sicile işlenir6361 m.26/1
Konkordato değerlendirmesiBorçların genelinde ödeme güçlüğü varsa ve işletme kurtarılabilirseMühlette devam eden önemli sözleşmelerde edimler karşılıklı ifa edilir; tasdikte iade ertelemesi için ödenmemiş kira üç aylık tutarı aşmamalıdırİİK m.296/1, m.307/3

İtiraz edecekseniz bunu noter aracılığıyla, hangi kaleme neden itiraz ettiğinizi yazarak ve gecikmeden yapın; İİK m.68/b’deki bir aylık süreyi aşmamak ihtiyatlı olur. Kredi sözleşmelerindeki benzer süreç için hesap kat ihtarnamesi rehberimize, fon kilidi nedeniyle ödenemeyen taksitler için fon kilidi ve leasing yazımıza bakabilirsiniz.

Fesihten Sonra Malın İadesi ve İade Edilmezse Ne Olur?

Sözleşme kiralayan tarafından feshedilirse kiracı malı iade etmekle yükümlüdür (6361 m.33/1). Sözleşme başka bir sebeple, örneğin sürenin dolmasıyla sona ermişse, satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı malı derhâl geri vermekle yükümlüdür (m.32).

İade edilmezse: ihtiyati tedbir. Kiracı ile kiralayan arasındaki finansal kiralama uyuşmazlıklarında mal, mahkemece ihtiyati tedbir kararıyla kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılabilir. Bu durumda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırarak mal üzerinde tasarruf edebilir; feshin haksız olduğuna karar verilirse kiracının zararını tazminle yükümlüdür (m.31/3).

İhtiyati tedbir, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilen hâllerde verilebilir (HMK m.389/1). Talep eden, tedbir sebebini ve türünü belirtmek ve haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır; zorunlu hâllerde hâkim karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir (HMK m.390/2-3). Dava açılmadan verilen tedbirde, uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılıp bu evrak kararı uygulayan memura ibraz edilmezse tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1).

Kiracı açısından anlamı. Tedbir, feshin haklı olduğunun kesinleştiği anlamına gelmez; süre veya tutar hataları davada ileri sürülür. Teslimden önce malın durumunu fotoğraf ve teslim tutanağıyla belgeleyin.

Diğer alacaklıların takibi. Kiracı aleyhine icra takibi yapılırsa icra memuru finansal kiralama konusu malların takibin dışında tutulmasına karar verir; karara karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir ve itiraz icra mahkemesince en geç bir ay içinde karara bağlanır (m.28/2-3). Bu hüküm kiracı aleyhine yapılan takipleri düzenler; kiralayanın iade talebine ilişkin değildir. İhtiyati haciz kararları için ihtiyati haciz yazımıza bakabilirsiniz.

Malın iadesi: hangi durumda kim ne yapar?

DurumKiracının yükümlülüğüKiralayanın imkânıDayanak
Süre doldu, satın alma hakkı yok veya kullanılmadıMalı derhâl geri vermekİade istemek6361 m.32
Kiralayan sözleşmeyi feshettiMalı iade etmekMalı satmak veya yeniden finansal kiralamayla kiralamak; hesaplaşma6361 m.33/1
Kiracı tasfiye nedeniyle erken feshettiMalı iade etmekAynı hesaplaşma esasları6361 m.30/2, m.33/1
Sözleşmeyi kiracı feshettiMalı geri vermek; zararının tazminini isteyebilir—6361 m.33/2
Uyuşmazlık sürüyor, mal iade edilmiyorHaksız fesih iddiasını davada ileri sürmekİhtiyati tedbir; rayiç değer kadar teminatla tasarruf6361 m.31/3; HMK m.389, 390, 397

İade ve fark hesabını birlikte kontrol edelim

Fesih ihtarnamesi, malın iadesi ve satış sonrası fark hesabı birbirine bağlı adımlardır. Sözleşmenizi, ödeme dökümünü ve kiralayanın hesaplaşma talebini birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

İade Sonrası Hesaplaşma: Satış Bedeli Nasıl Mahsup Edilir?

Fesihten sonra kiralayan iade edilen malı üçüncü kişilere satarsa satış bedeli, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararının toplamıyla karşılaştırılır. Satış bedeli bu toplamdan düşükse farkı kiracı kiralayana, yüksekse farkı kiralayan kiracıya öder. Bu karşılaştırma sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça yapılır; böyle bir hüküm varsa hesap için sözleşmeye bakılır. Mal yeniden finansal kiralamayla kiralanırsa da aynı esaslar uygulanır (6361 m.33/1).

Kanunun düzenlemedikleri. 6361 m.33, satışın hangi usulle, ne zaman ve hangi bedelle yapılacağını düzenlemez; vadesi geçmiş ve ödenmemiş bedelleri de bu karşılaştırmada ayrıca anmaz. Bu konular sözleşme hükümlerine ve genel hükümlere göre belirlenir (m.2/6). Hesaplaşmada kiralayandan şunları isteyin:

  1. Satış sözleşmesi veya faturası ile satış tarihi,
  2. Satıştan önce yapılmışsa değerleme veya ekspertiz raporu,
  3. Vadesi gelmemiş bedellerin taksit taksit dökümü,
  4. “Aşan zarar” olarak talep edilen her kalemin belgesi,
  5. Mal yeniden kiralandıysa yeni sözleşmenin bedeli ve süresi.

Satış bedelinin düşük olduğunu düşünüyorsanız itirazınızı yazılı ve gerekçeli yapın. Fark alacağı için başlatılan bir takibe karşı borçlu olmadığınızı ileri sürme yolları için menfi tespit ve istirdat davası yazımıza bakabilirsiniz.

Kalan Borç, İpotek ve Kefiller

Fesih ve iade kiracının borcunu her zaman bitirmez; hesaplaşmada kiracı aleyhine fark çıkarsa kiralayan bu fark için şirkete, teminatlara ve kefaletin kapsamına göre kefillere başvurabilir.

  • İpotek. Sözleşmeden doğan borçlar için alınan ipoteklerin paraya çevrilmesinde İİK m.150/ı uygulanır (6361 m.33/3). Buna göre borçlu, ihtarın tebliğinden itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz ettiğini ispat ederek icra mahkemesine şikâyette bulunabilir (İİK m.150/ı).
  • Kefaletin şekli. Kefalet yazılı yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefil azami miktarı, tarihi ve müteselsil kefilse bu sıfatı kendi el yazısıyla yazmalıdır (TBK m.583/1). Sorumluluğu artıran sonraki değişiklikler de aynı şekle tabidir (m.583/3).
  • Eş rızası. Ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisinin şirketle ilgili kefaletlerinde eşin rızası aranmaz (TBK m.584/3).
  • Müteselsil kefil. Alacaklı, borçluyu takip etmeden müteselsil kefili takip edebilir; bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir (TBK m.586/1).
  • Adi kefil. Alacaklı kural olarak önce borçluya başvurur; borçlunun iflası veya borçluya konkordato mehli verilmesi gibi hâllerde doğrudan kefile başvurabilir (TBK m.585/1).
  • Konkordato kefili korumaz. Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını korur (İİK m.303/1).

Ayrıntılar için şirket kredisine kefil olanların hakları yazımıza ve şirket batarsa yönetici sorumlu mu yazımıza bakabilirsiniz.

Yapılandırma, Erteleme ve Sözleşme Devri

6361 sayılı Kanun kiracıya tek taraflı bir yapılandırma veya erteleme hakkı tanımaz; ödeme planının değiştirilmesi kiralayanla anlaşmaya bağlıdır. Sözleşmenin uzatılması da tarafların anlaşmasına bağlıdır; her iki taraf sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirerek uzatma talep edebilir (m.30/3). Protokolde şunlara dikkat edin:

  1. Yenileme mi? Yeni bir borçla eski borcun sona ermesi ancak tarafların açık iradesiyle olur; yeni bir alacak veya kefalet senedi düzenlenmesi tek başına yenileme sayılmaz (TBK m.133). Hangi hükümlerin değiştiği açıkça yazılmalıdır.
  2. Gecikme kaydı. Önceki ihtarların ve tekrarlanan gecikme kuralının (6361 m.31/1) akıbeti düzenlenmelidir.
  3. Kefiller. Kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz (TBK m.583/3).
  4. Yazılı belge. Telefonla verilen erteleme sözü ispat güçlüğü doğurur; yeni planı yazılı ve imzalı alın.

Diğer yollar. Kiracılık sıfatı kiralayanın yazılı izniyle devredilebilir ve değişiklik sicile işlenir (m.26/1). Birden fazla finansal kuruluşla görüşmek için bankalarla toplu yapılandırma yazımız, tedarikçilerden süre istemek için ödeme erteleme talep yazısı örneğimiz, çek ödemeleri için çek vadesi yaklaşan şirket yazımız yol gösterir.

Konkordato Mühleti Leasing Sözleşmesini Nasıl Etkiler?

İşletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden bir finansal kiralama sözleşmesi, şirketin konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. Bu tür sözleşmelerin devamı esastır; konkordato talebini sözleşmeye aykırılık, haklı fesih sebebi veya muacceliyet hâli sayan sözleşme hükümleri uygulanmaz. Geçici ve kesin mühlet süresince devam eden bu sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir; mühlet, devam eden sözleşmede borçlanılan kira bedellerini ödeme yükümlülüğünü kaldırmaz (İİK m.296/1).

Konkordato mühletinin leasinge etkisi

KonuKuralDayanak
Geçici mühletÜç aydır, en fazla iki ay uzatılabilir, toplam beş ayı geçemez; kesin mühletin sonuçlarını doğururİİK m.287, 288
TakiplerMühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz. Rehinli alacakta takip yapılabilir ama muhafaza tedbiri alınamaz ve satış yapılamazİİK m.294/1, m.295/1
Konkordato talebine dayalı fesihİşletme için önemli sözleşmelerde bu yöndeki hükümler uygulanmaz; sözleşme bu gerekçeyle sona erdirilemezİİK m.296/1
Mühlet içindeki taksitlerDevam eden sözleşmelerde borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilirİİK m.296/1, son cümle
Konusu para olmayan alacaklarPara alacağına çevrilerek komisere bildirilir; borçlu komiserin onayıyla aynen ifayı üstlenebilirİİK m.294/7
Aşırı külfetli sürekli sözleşmeKonkordatonun amacına ulaşmasını engelliyorsa borçlu, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir; tazminat projeye tabidirİİK m.296/2
Tasdikte iade ertelemesiBorçlunun talebiyle, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere, beş şartlaİİK m.307/3

Kanun metninin açıkça çözmediği nokta. İİK m.296/1, önemli sözleşmelerde konkordato başvurusunun fesih gerekçesi yapılmasını engeller. Konkordato talebinden bağımsız bir sebebe, örneğin mühletten önce başlamış bir ödeme temerrüdüne dayanan 6361 m.31 feshinin mühlet içindeki durumu bu maddede ayrıca düzenlenmemiştir; İİK m.294/1’deki takip ve ihtiyati tedbir yasağının kiralayanın iade talebine etkisi de finansal kiralama için ayrıca belirtilmemiştir. Bu nedenle başvuru hazırlığı sürerken gelen bir fesih ihtarnamesi, başvuru takvimiyle ve somut sözleşmeyle birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıntı için mühlette icra takipleri yazımıza ve geçici mühlet yazımıza bakabilirsiniz.

Tasdik kararında iadenin ertelenmesi (İİK m.307/3)

Borçlunun talebi üzerine tasdik kararında finansal kiralama konusu malların iadesi, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere şu şartlarla ertelenebilir:

  1. Borçlu, sözleşmenin aynen ifasını İİK m.294’ün yedinci fıkrası uyarınca üstlenmiş olmalıdır.
  2. Kira alacağı konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır.
  3. Ödenmemiş kira borcu üç aylık tutarı aşmamalıdır.
  4. Erteleme nedeniyle malın değer kaybından doğabilecek zarar teminat altına alınmış olmalıdır.
  5. Borçlu, malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğunu ve iadesi hâlinde ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmiş olmalıdır.

Kiralayan, tasdik duruşmasından önce yazılı görüş sunmaya davet edilir ve duruşmaya çağrılır. Borçlu malı rızasıyla devreder, iflas eder veya ölürse erteleme kendiliğinden hükümsüz olur. Erteleme yanlış bilgiyle alınmışsa, borçlunun serveti ve gelirleri artarak borcu ekonomik varlığını tehlikeye sokmadan ödeyebilecek hâle gelmişse veya iade artık ekonomik varlığı tehlikeye sokmayacaksa mahkeme, kiralayanın talebiyle ve borçluyu da davet ederek, bu hâllerden birinin yaklaşık ispatı üzerine ertelemeyi kaldırır (İİK m.307).

Pratik sonuç: Ödenmemiş kira borcu üç aylık tutarı aşınca erteleme şartlarından biri kaybolur; leasingli makineler zorunluysa konkordato değerlendirmesini erken yapın. Bunun için konkordato öncesi erken uyarı yazımıza, yol seçimi için konkordato, uzlaşma ve iflas karar tablomuza, ertelemenin ayrıntıları için konkordatoda leasing mallarının iadesi yazımıza ve finansal kiralama ve konkordato sayfamıza bakabilirsiniz.

Kiracı Şirket İflas Ederse Ne Olur?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça finansal kiralama sözleşmesi kiracının iflasıyla kendiliğinden sona erer (6361 m.30/1). İflas memuru, ilk alacaklılar toplantısında büro teşkil edilmeden önce finansal kiralama konusu malların tefrikine, yani masadan ayrılmasına karar verir; karara karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir ve itiraz icra mahkemesince en geç bir ay içinde karara bağlanır (m.28/1, m.28/3; İİK m.221/1). İflasın açılması, taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış alacaklar dışında müflisin borçlarını muaccel kılar (İİK m.195/1).

İflas, icra ve konkordatoda leasing sözleşmesi ve mal

DurumSözleşmeye etkisiMala etkisiDayanak
Kiracının iflasıSözleşmede aksi yoksa kendiliğinden sona ererBüro teşkilinden önce masadan tefrik; yedi gün içinde itiraz6361 m.30/1, m.28/1
Kiracı aleyhine icra takibiTakip tek başına sözleşmeyi sona erdirmezMal takibin dışında tutulur6361 m.28/2-3
Kiracının konkordatosuÖnemli sözleşmelerin devamı esastırTasdikte iade bir yıla kadar ertelenebilir; iflasla erteleme hükümsüz olurİİK m.296/1, m.307/3

Borca batıklık şüphesi olan şirkette yönetim kurulunun yükümlülükleri için borca batık şirket yazımıza, iflas sürecinin işleyişi için iflasın açılması yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Altmış günlük süreyi kontrol etmemek. Mülkiyet devri kararlaştırılmışsa süre altmış günden az olamaz (6361 m.31/1).
  • Süre içinde ödeyince riskin bittiğini düşünmek. Bir yıl içinde üç veya üst üste iki taksitin gecikmesi nedeniyle ihtar alan kiracının sözleşmesi feshedilebilir (m.31/1).
  • Üç aylık sınırı kaçırmak. Ödenmemiş kira üç aylık tutarı aşarsa tasdikte iade ertelemesi şartı gerçekleşmez (İİK m.307/3).
  • Mühlette taksitleri durdurmak. Mühlette devam eden sözleşmelerde borçlanılan edimler karşılıklı ifa edilir (İİK m.296/1).

Tipik Senaryolar

Sık görülen durumlar ve öne çıkan adım

SenaryoDeğerlendirmeÖne çıkan adım
Kiralayan noterle otuz gün süre verdi; sözleşmede süre sonunda mülkiyet kiracıya geçecekKanuni asgari süre altmış gündür (6361 m.31/1)Noter aracılığıyla gerekçeli itiraz ve yazılı ödeme planı talebi
Bir yıl içinde üç taksit zamanında ödenmedi, ihtar geldi, sonra ödendiKiralayan bu nedenle sözleşmeyi feshedebilir (m.31/1, 3. cümle)Önceki ihtarların akıbetini de düzenleyen yazılı protokol
Fesih sonrası makine satıldı; kiralayan kalan bedelleri istiyorSatış bedeli, vadesi gelmemiş bedeller ve aşan zarar toplamıyla karşılaştırılır (m.33/1)Satış belgeleri, döküm ve zarar belgelerini isteyin
Birçok borç ödenemiyor; leasingli makineler üretim için zorunluÖnemli sözleşmelerde mühlette devam esastır; tasdikte iade ertelemesi mümkündür (İİK m.296/1, 307/3)Ödenmemiş kira üç aylık tutara ulaşmadan konkordato değerlendirmesi

Yapılandırma mı, konkordato mu?

Leasingli varlıkların işletme için önemi, ödenmemiş kira tutarı, kefaletler ve diğer borçların yapısı hangi yolun gerçekçi olduğunu belirler. Şirketinizin durumunu birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Sık Sorulan Sorular

Leasing taksitimi ödeyemedim, sözleşme hemen feshedilir mi?

Hayır. Kiralayan önce temerrüde düşen kiracıya otuz günlük süre verir; bu süre içinde de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedebilir (6361 m.31/1).

Mülkiyet süre sonunda bana geçecekse fesih süresi farklı mı?

Evet. Sözleşmede süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa verilecek süre altmış günden az olamaz (6361 m.31/1).

Süre içinde ödersem fesih riski tamamen biter mi?

O gecikmeye dayalı fesih şartı oluşmaz. Ancak bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemediği için ihtara muhatap olan kiracının sözleşmesi kiralayan tarafından ayrıca feshedilebilir (6361 m.31/1).

Fesih ihtarnamesine itiraz etmem gerekir mi?

Tutara veya süreye katılmıyorsanız noter aracılığıyla ve gecikmeden itiraz edin. Noter aracılığıyla gönderilen fesih ihtarnamelerine İİK m.68/b uygulanır; süresinde itiraz edilmemiş ihtarnameler İİK m.68’in birinci fıkrasındaki belgelerden sayılır (6361 m.33/4; İİK m.68/b).

Leasinge işyeri kirası hükümleri uygulanır mı?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümleri finansal kiralama sözleşmesine uygulanmaz (6361 m.34).

Malı iade etmezsem kiralayan ne yapabilir?

Uyuşmazlıkta mahkeme ihtiyati tedbirle malı kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakabilir. Kiralayan malın rayiç değeri kadar teminat yatırarak mal üzerinde tasarruf edebilir; fesih haksız çıkarsa kiracının zararını tazmin eder (6361 m.31/3).

İade edilen mal satılınca hesap nasıl yapılır?

Satış bedeli, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararının toplamıyla karşılaştırılır. Satış bedeli düşükse farkı kiracı, yüksekse farkı kiralayan öder (6361 m.33/1).

Kefil olan ortaklar ne zaman takip edilebilir?

Müteselsil kefil; borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü hâlinde, borçlu takip edilmeden takip edilebilir (TBK m.586/1). Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, birlikte sorumlu olanlara karşı haklarını korur (İİK m.303/1).

Konkordatoya başvurursam leasing şirketi sözleşmeyi feshedebilir mi?

Sözleşme işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz ediyorsa, konkordatoya başvurulduğu gerekçesiyle sona erdirilemez; bu yöndeki sözleşme hükümleri uygulanmaz. Ancak mühlet süresince devam eden bu sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir (İİK m.296/1).

Konkordatoda leasingli makineyi elde tutabilir miyim?

Borçlunun talebiyle tasdik kararında malın iadesi karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir. Bunun için aynen ifanın İİK m.294/7 uyarınca üstlenilmesi, kira alacağının konkordato talebinden önce doğmuş olması, ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması, değer kaybı zararının teminat altına alınması ve malın işletme için zorunlu olduğunun yaklaşık olarak ispatı gerekir (İİK m.307/3).

Şirketim iflas ederse leasing sözleşmesi ne olur?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme kiracının iflasıyla kendiliğinden sona erer ve iflas memuru malların tefrikine karar verir; bu karara yedi gün içinde itiraz edilebilir (6361 m.30/1, m.28/1).

Başka bir alacaklım leasingli makineyi haczedebilir mi?

Kiracı aleyhine icra takibinde icra memuru finansal kiralama konusu malların takibin dışında tutulmasına karar verir; bu karara yedi gün içinde itiraz edilebilir (6361 m.28/2).

İlgili Rehberler

Post by Av. Fatma Öztürk