Prim Ödenmedi, Poliçe İptal: Sigorta Öder mi? 2026

Primin tamamı veya ilk taksidi ödenmemişse, aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu hiç başlamaz (TTK m.1421/1). Buna karşılık ilk taksitten sonraki bir taksit ödenmediyse poliçe kendiliğinden iptal edilemez: sigortacı noter veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek ihtar etmeli, sözleşme ancak bu süre ödemesiz dolunca feshedilmiş olur (TTK m.1434/3). Bu kural sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (m.1452/3). Fesihten önce gerçekleşen hasar teminattadır; sigortacı kalan primleri tazminattan düşebilir (m.1431/3, 1431/5). Rizikoyu öğrendikten sonra primi tahsil eden, iade etmeyen ve sözleşmeyi feshetmeyen sigortacının sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürmesi, Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre dürüstlük kuralına aykırıdır (E.2022/(17)4-446, K.2023/802). Prim ödeme saati ile hasar saati de ayrıca karşılaştırılmalıdır.

“Kaskomun üçüncü taksiti kartımdan çekilememiş; kazadan sonra sigorta şirketi poliçenin iptal edildiğini söyledi.” “Poliçeyi yaptırdım ama peşinatı ödemeden aynı gün kaza oldu.” “İşyeri sigortamın taksiti gecikti, hiçbir ihtar gelmedi; şimdi yangın hasarını ödemiyorlar.” “Hasardan sonra primi yatırdım, şirket parayı aldı ama tazminatı reddetti.” Bu rehber, primin ödenmemesi hâlinde sigortacının sorumluluğunun ne zaman başladığını ve ne zaman sona erdiğini; ilk taksit ile sonraki taksitler arasındaki farkı, sigortacının ihtar yükümlülüğünü, poliçenin “iptal” edildiği iddiasına karşı yapılacakları, kredi kartından çekilemeyen primi, hasardan sonra ödenen primi ve tazminattan prim mahsubunu Türk Ticaret Kanunu, Kara Araçları Kasko, Yangın, Trafik ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları ile Yargıtay kararları üzerinden anlatır.

Sigorta “poliçe iptal” diyerek hasarı mı reddetti? Hemen birlikte inceleyelim

Poliçenizi, prim ödeme dekontlarını, kart ekstrelerini ve size gönderildiği söylenen ihtarı birlikte inceleyelim; iptalin kanuna uygun yapılıp yapılmadığını ve tazminat hakkınızı belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kapsam notu. Bu sayfa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1411, 1419, 1420, 1421, 1427, 1430, 1431, 1434, 1452, 1456 ve 1480. maddelerine; 01.04.2013’te yürürlüğe giren Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.8 ve C.1 maddelerine; son düzenleme tarihi 01.09.2009 olan Yangın Sigortası Genel Şartları’nın A.8 ve C.1 maddelerine; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.7, B.4 ve C.1 maddelerine; Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları’nın C.1 maddesine; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesine; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesine ve aşağıda künyesi verilen kararlara dayanır. Konut paket poliçeleri çoğu zaman yangın sigortası genel şartları ile klozlar ve özel şartlar üzerine kurulur; poliçenizde hangi genel şartların uygulandığını ve prim ödeme planını ayrıca kontrol edin. Bütün sigorta konuları için Sigorta Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Kısa Cevap: İlk Taksit ile Sonraki Taksit Aynı Sonucu Doğurmaz

Primin ödenmemesi, sigortada iki çok farklı sonuç doğurur. İlk prim veya ilk taksit ödenmemişse sözleşme kurulmuş olsa da sigortacının sorumluluğu başlamamıştır; aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar (TTK m.1421/1). İlk taksit ödendikten sonra bir taksit aksarsa ise sözleşme yürürlüktedir; sigortacı sözleşmeyi sona erdirmek istiyorsa kanunda gösterilen ihtarı yapmak zorundadır (m.1434/3). Uygulamadaki uyuşmazlıkların çoğu, sigortacının bu ihtarı yapmadan sistemde poliçeyi “iptal” etmesinden doğar.

Durumunuza göre ilk bakılacak nokta

Durum	Değerlendirme	Dayanak	Ne yapılır?
Peşinat veya peşin prim ödenmeden hasar oldu	Aksine sözleşme yoksa sorumluluk başlamamıştır	TTK m.1421/1; Kasko GŞ C.1; Yangın GŞ C.1	Poliçede teslimle sorumluluğun başlayacağına dair bir kayıt olup olmadığı kontrol edilir
Poliçede “prim ödenmese de teslimle sorumluluk başlar” kaydı var	Kaskoda bu durumda sorumluluk poliçenin tesliminden itibaren on beş gün sürer	Kasko GŞ C.1	Hasarın bu on beş gün içinde olup olmadığına bakılır
Primi hasar günü ödedim	Prim ödeme saati ile hasar saati karşılaştırılmalıdır	Y.10.HD 2026/378; Kasko GŞ A.8	Dekont saati ve hasarın saati belgelenir
Sonraki bir taksit ödenmedi, ihtar gelmedi, hasar oldu	İhtar ve on günlük süre olmadan sözleşme feshedilmiş olmaz; hasar teminattadır	TTK m.1434/3, 1452/3	İhtarın tebliğ belgesi istenir; ret yazısına itiraz edilir
İhtar geldi, on gün içinde ödedim	Süre içinde ödeme yapıldıysa sözleşme feshedilmiş olmaz	TTK m.1434/3	Ödeme dekontu sigortacıya yazılı olarak verilir
Taksit kredi kartından çekilemedi	Özel bir düzenleme yok; hukuken ödeme yapılmamış sayılır, ancak sonraki taksitte yine ihtar gerekir	TTK m.1434/3	Kart ekstresi, bildirim mesajları ve ödeme talimatı belgelenir
Hasardan sonra primi yatırdım, sigortacı aldı ve iade etmedi	Sigortacı sözleşmeyi ayakta tutmuş sayılabilir; dürüstlük kuralı	Y.HGK 2022/(17)4-446, K.2023/802; TMK m.2	Tahsil tarihi ve sigortacının hasarı öğrendiği tarih belgelenir
Hasar fesihten önce oldu ama taksitler eksik	Tazminat ödenir; kalan primler muaccel olur ve tazminattan düşülebilir	TTK m.1431/3, 1431/5	Mahsup hesabı istenir

İlk Prim veya Peşinat Ödenmeden Olan Hasar

Kanun sigortacının sorumluluğunu primin ödenmesine bağlar: aksine sözleşme yoksa sorumluluk primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar (TTK m.1421/1). Prim taksitle ödenecekse ilk taksit sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenir; sonraki taksitlerin vadesi, tutarı ve vadesinde ödenmemenin sonuçları poliçeye yazılır veya yazılı olarak bildirilir (m.1431/1-2). Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları da aksi kararlaştırılmadıkça prim veya peşinat ödenmediği takdirde poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğunun başlamayacağını ve bu hususun poliçenin ön yüzüne yazılacağını öngörür (C.1); Yangın Sigortası Genel Şartları’nda da aynı kural vardır (C.1).

Kanundaki “aksine sözleşme yoksa” ifadesi önemlidir. Poliçede prim ödenmemiş olsa bile poliçenin teslimiyle sorumluluğun başlayacağı kararlaştırılmışsa, Kasko Genel Şartları’na göre sigortacının sorumluluğu poliçenin tesliminden itibaren on beş gün süreyle devam eder (C.1). Bu nedenle peşinat ödenmeden olan bir hasarda ilk bakılacak yer poliçenin ön yüzüdür.

İlk taksit veya peşin prim zamanında ödenmezse sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece sözleşmeden vadeden itibaren üç ay içinde cayabilir; prim alacağı muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmezse sözleşmeden cayılmış sayılır (TTK m.1434/2). Sigorta ettiren de sigortacının sorumluluğu başlamadan önce kararlaştırılmış primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayabilir (m.1430/3).

Saat meselesi: aynı gün ödenen prim

Kasko ve yangın sigortası genel şartlarına göre sigorta, aksi kararlaştırılmadıkça poliçede yazılı başlama ve bitiş günlerinde Türkiye saatiyle öğlen 12.00’de başlar ve sona erer (Kasko GŞ A.8; Yangın GŞ A.8); trafik sigortası poliçede yazılı başlama tarihi ve saatinde, saat yazılmamışsa 12.00’de başlar (Trafik GŞ A.7). Primin hasarla aynı gün ödendiği dosyalarda belirleyici olan, ödemenin hasardan önce mi sonra mı yapıldığıdır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, olay saati, poliçe tarihi ve prim ödeme saati araştırılmadan verilen bir kararı kanun yararına bozmuştur (E.2026/378, K.2026/3606; RG 22.05.2026). Bu yüzden banka dekontunun saatini, kart çekiminin saatini ve hasarın saatini gösteren belgeleri saklayın.

Sonraki Taksit Ödenmedi: Sigortacının İhtar Yükümlülüğü

İlk taksit ödendikten sonra sözleşme yürürlüktedir. Kanuna göre 1431. maddeye uygun olarak istenen primi ödemeyen sigorta ettiren temerrüde düşer (TTK m.1434/1). İzleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmezse sigortacı, sigorta ettirene noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi hâlde süre sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar eder; bu sürenin bitiminde borç ödenmemişse sözleşme feshedilmiş olur (m.1434/3). Sigortacının temerrüt nedeniyle Türk Borçlar Kanunu’ndan doğan diğer hakları saklıdır.

Bu hükümden çıkan sonuçlar açıktır. Birincisi, taksitin vadesinde ödenmemesi sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez. İkincisi, ihtar kanunda gösterilen şekilde, yani noter veya iadeli taahhütlü mektupla yapılmalı ve on günlük süre içermelidir. Üçüncüsü, sözleşme ancak bu sürenin ödemesiz dolmasıyla feshedilmiş olur. 1434. madde sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse kanun hükmü uygulanır (m.1452/3). Bu nedenle kanaatimizce kısa mesaj, e-posta veya sistemde yapılan bir “otomatik iptal” işlemi, kanundaki ihtarın yerini tutmaz; kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılan ihtarın yeterliliği ise, özellikle tacirler arasında, tartışmalıdır. Bir sigorta dönemi içinde iki kez ihtar gönderilmişse sigortacı sözleşmeyi sigorta döneminin sonunda hüküm doğurmak üzere feshedebilir (m.1434/4).

Yangın Sigortası Genel Şartları, prim ödeme borcunda temerrüt hâlinde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını söyler (C.1). Bu metin 6102 sayılı Kanun’dan önce hazırlanmıştır; bugün temerrüt ve fesih bakımından sigorta ettiren aleyhine değiştirilemeyen TTK m.1434 esas alınmalıdır. Kanun sigortacının temerrüt nedeniyle Türk Borçlar Kanunu’ndan doğan diğer haklarını saklı tuttuğu için genel şartlardaki atıf, ancak 1434. maddeye aykırı olmayan ölçüde, örneğin gecikme faizi bakımından anlam taşır. Kasko Genel Şartları ise temerrüt hâlinde ilgili mevzuatın uygulanacağını ve sigortacının hangi hakkı kullanacağını poliçede belirteceğini öngörür (C.1).

İhtarın geçerliliği için kontrol listesi

Şart	Kanundaki karşılığı	Eksikse sonuç
Şekil	Noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla	Kanaatimizce kısa mesaj veya e-posta yeterli değildir; KEP ile yapılan ihtar tartışmalıdır
Süre	On günlük ödeme süresi verilmesi	Süre verilmemişse fesih sonucu doğmaz
İçerik	Süre sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağının ihtarı	Bu uyarı yoksa ihtar fesih sonucunu doğurmaz
Ödenmeyen prim	1431. maddeye uygun olarak istenen, vadesi ve tutarı bildirilmiş prim	Vadesi ve tutarı bildirilmemiş taksitte temerrüt tartışmalıdır
Süre içinde ödeme	Bu sürenin bitiminde borç ödenmemiş olması	Süre içinde ödeme yapılırsa fesih gerçekleşmez
Değiştirilemezlik	TTK m.1452/3	Aksine poliçe şartı yerine kanun uygulanır

Fesihten Önce Olan Hasar: Tazminat ve Prim Mahsubu

Hasar, sonraki taksit gecikmiş olsa bile fesih gerçekleşmeden önce olmuşsa sözleşme yürürlüktedir ve sigortacı tazminatı ödemekle yükümlüdür. Kanun sigortacıyı da korur: taksitle ödeme kararlaştırılmışsa riziko gerçekleşince ödenecek tazminata ilişkin primlerin tümü muaccel olur (TTK m.1431/3) ve sigortacı prim alacağını ödenecek tazminattan düşebilir (m.1431/5). Kasko Genel Şartları da aksine sözleşme yoksa riziko gerçekleşince ödenecek tazminata ilişkin primlerin tümünün muaccel olacağını öngörür (C.1); Yangın Genel Şartları bunu poliçenin yüzüne yazılması kaydıyla ve tazminat miktarını aşmayan kısım için kabul eder (C.1).

Sorumluluk sigortalarında ayrıca bir sınır vardır: sigortacı, zarar görene ödeyeceği sigorta tazminatını sigorta sözleşmesinden doğan alacaklarıyla takas edemez (TTK m.1480; m.1431/5). Sigorta sözleşmesi sona erdiğinde, kanunda aksi öngörülmemişse işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir (m.1419/1); kasko ve yangın genel şartları da fesihte sorumluluğun devam ettiği süreye ait primin gün esasıyla hesaplanıp fazlasının iade edileceğini öngörür (C.1).

Hasardan Sonra Ödenen Prim: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Yaklaşımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, peşin primi vadesinde ödenmemiş bir ferdi kaza poliçesinde, primin kaza ve ölümden sonra yatırıldığı ve sigortacı tarafından iade edilmediği bir dosyada şu sonuca varmıştır: sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar; ancak sigortacı rizikoyu öğrendikten sonra primi tahsil eder, iade etmez ve sözleşmeyi feshetmezse sözleşmeyi ayakta tutmuş sayılır ve sonradan sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırıdır (TMK m.2; E.2022/(17)4-446, K.2023/802). Kurul, sigortacının rizikoyu ne zaman öğrendiğinin araştırılmamasını eksik inceleme saymıştır.

Bu karar “hasardan sonra prim yatırırsanız sigorta her durumda öder” anlamına gelmez. Karar oyçokluğuyla verilmiş; karşı oylardan birinde rizikodan sonra ödenen primin geriye etkili sorumluluk doğurmayacağı savunulmuştur. Belirleyici olan sigortacının davranışıdır: hasarı öğrendikten sonra primi tahsil edip etmediği, iade edip etmediği ve sözleşmeyi sona erdirip erdirmediği. Hasardan sonra prim ödemeyi düşünüyorsanız, ödemeyi gizlemeden ve hasarı da sigortacıya bildirerek yapın; dürüstlük kuralı iki taraf için de geçerlidir.

Kredi Kartından veya Otomatik Ödeme Talimatından Çekilemeyen Prim

Kredi kartı veya otomatik ödeme talimatıyla yapılan tahsilatın başarısız olmasına özgü bir düzenleme Türk Ticaret Kanunu’nda ve incelenen genel şartlarda bulunamamıştır. Hukuken çekilemeyen taksit ödenmemiş bir taksittir; ancak bu, sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Çekilemeyen taksit ilk taksitten sonraki bir taksitse sigortacının yine noter veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek ihtar etmesi gerekir (TTK m.1434/3). Kanaatimizce ödemenin talimatla yapılması kararlaştırılmış ve çekim sigortacının veya onun adına tahsilat yapan kuruluşun sisteminden kaynaklanan bir nedenle, örneğin çekim hiç denenmediği için yapılamamışsa, sigorta ettirenin temerrüdü ayrıca tartışılabilir; kart limitinin veya hesap bakiyesinin yetersiz olması ise sigorta ettirenin riskindedir, ama bu durumda da kanundaki ihtar gerekir. Eski dönemde ve hayat sigortasında, hesaptan otomatik tahsil edilemeyen taksit nedeniyle bildirim yapılmadan poliçenin iptal edildiği bir dosyada Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, bildirimin usulüne uygun olmasının yasal zorunluluk olduğunu belirterek kararı bozmuştur (E.2016/20433, K.2019/7835; destekleyici nitelikte).

Pratik öneriler: kart değiştirdiğinizde veya kartınız yenilendiğinde sigortacıya yeni bilgileri bildirin; kart ekstrelerinizi ve sigortacıdan gelen mesajları saklayın; çekim yapılmadığını fark ederseniz taksiti başka bir yolla ödeyip dekontu sigortacıya yazılı olarak gönderin. Trafik sigortasında sigorta şirketlerinin banka kartı, kredi kartı ve havale gibi farklı ödeme yolları sunması gerektiği, sektör duyurusuyla düzenlenmiştir.

Trafik Sigortası ve Zorunlu Deprem Sigortasında Durum

Trafik sigortasında prim kural olarak poliçenin teslimi karşılığında peşin ödenir; taksitle ödeme kabul edilmişse sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle sahip olduğu sözleşmenin feshi hakkından vazgeçmiş sayılır (Trafik GŞ C.1). Ayrıca sigortacının tazminat yükümlülüğünü kaldıran veya azaltan hâller zarar görene karşı ileri sürülemez (B.4). Bu nedenle taksiti geciken bir trafik poliçesinde kazadan zarar gören üçüncü kişinin hakkı korunur; sigortacı alacağını sigorta ettirenden ayrıca isteyebilir.

Zorunlu deprem sigortasında sigorta primi sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşin ödenir ve her durumda primin tamamı veya ilk taksiti poliçenin teslimine rağmen ödenmemişse DASK’ın sorumluluğu başlamaz (Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları C.1). Deprem teminatı için DASK rehberimize bakabilirsiniz.

Poliçede Banka Varsa: Prim Temerrüdü Bankaya da Bildirilir

Sigortalı mal üzerinde rehin veya ipotek varsa sigortacı, sigorta ettirenin prim ödeme borcunda temerrüde düştüğünü ve prim farkı istemi dolayısıyla yaptığı ihtarı, ayni hakkını kendisine bildirmiş olan ve kendisi tarafından bilinen ayni hak sahiplerine de bildirir. Sözleşme feshedilirse sigortacı durumu on beş gün içinde ayni hak sahiplerine bildirir ve sözleşme onlar yönünden on beş gün daha geçerli olur (TTK m.1456/4-5). Ayrıntılar için dain-i mürtehin rehberimize bakabilirsiniz.

Kararlardan Çıkan Dersler

Primin ödenmemesi konusunda kasko ve yangın sigortalarına ilişkin, 6102 sayılı Kanun dönemine ait ve gerekçesi tam metinle doğrulanabilen kararlar sınırlıdır. Aşağıdaki kararların künyeleri karar veritabanlarında veya Resmî Gazete yayınını aktaran kaynaklarda izlenmiştir; içerikleri kararı yayımlayan hukuk kaynaklarından okunmuş ve doğrulama düzeyi tabloda belirtilmiştir. Somut dosyada kullanılmadan önce tam metinlerin UYAP Emsal veya Yargıtay Karar Arama üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

Primin ödenmemesi ve sigortacının sorumluluğuna ilişkin kararlar

Karar	Konu	Sonuç ve ders
Y.HGK, 13.09.2023, E.2022/(17)4-446, K.2023/802 (tam metin, kararı yayımlayan kaynakta; oyçokluğu)	2013 tarihli ferdi kaza poliçesi; peşin prim vadesinde ödenmemiş, kaza ve ölümden sonra yatırılmış ve sigortacı primi iade etmemiş	Sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar; ancak rizikoyu öğrendikten sonra primi tahsil eden, iade etmeyen ve sözleşmeyi feshetmeyen sigortacı sözleşmeyi ayakta tutmuş sayılır ve sonradan sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırıdır. Sigortacının rizikoyu ne zaman öğrendiği araştırılmadığı için direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur
Y.10.HD, 01.04.2026, E.2026/378, K.2026/3606 (kanun yararına bozma; RG 22.05.2026, 33261; Resmî Gazete metnini aktaran kaynakta)	SGK’nın trafik sigortacısına karşı rücu alacağı takibine itirazın iptali; sigortacı kazanın teminat dışında olduğunu savunmuş ve geçerli poliçe bulunup bulunmadığının araştırılmasını istemiş; Adalet Bakanlığı, sorumluluğun ancak primin ödendiği andan başlayacağını ileri sürerek kanun yararına bozma istemiştir	Mahkemenin olay saati, poliçe tarihi ve prim ödeme saatini araştırmadan ve savunmayı karşılamadan hüküm kurması usule ve yasaya, hukuki dinlenilme hakkına aykırı bulunmuştur. Karar esasa ilişkin bir kural koymaz; prim ödeme saatinin kaza saatine göre ayrıca araştırılması gerektiğini gösterir
Y.17.HD, 24.06.2019, E.2016/20433, K.2019/7835 (künye Lexpera’da; gerekçe Ünan, TTK Şerhi Altıncı Kitap, Cilt VII Yargı Kararları’nda aktarıldığı üzere)	6102 sayılı Kanun öncesi bir kredi bağlantılı grup hayat sigortası; prim hesaptan otomatik tahsil edilecekken bir taksit yetersiz bakiye nedeniyle çekilememiş ve poliçe usulüne uygun bildirim yapılmadan iptal edilmiş	Temerrüt için ihtar şarttır ve yapılacak bildirimin usulüne uygun olması yasal zorunluluktur; sigorta ilişkisi yöntemine uygun biçimde sonlandırılmadığı için karar bozulmuştur. Hayat sigortasına ve eski döneme ait olduğu için kasko ve yangında ancak destekleyici nitelikte kullanılabilir

Bu kararlardan çıkan pratik sonuçlar şunlardır: sigortacı primi hasardan sonra tahsil etmiş ve iade etmemişse sözleşmeyle bağlı olmadığını kolayca ileri süremez; sigortacının hasarı ne zaman öğrendiği ve primi ne zaman tahsil ettiği dosyada belirleyicidir; prim ödeme saati ile kaza saatinin karşılaştırılması gerekir; iptal veya fesih iddiasında bildirimin kanundaki şekle uygun yapılıp yapılmadığı incelenmelidir. Kasko veya yangın sigortasında sonraki taksidin ödenmemesi üzerine ihtarsız yapılan iptal, bu sigortalarda kredi kartından çekilemeyen prim ve tazminattan prim mahsubu konularında ise gerekçesi tam metinle doğrulanabilen bir karara ulaşılamamıştır; bu konular aşağıda kanun hükümleri üzerinden anlatılmıştır.

Sigortacının Gerekçeleri ve Cevapları

Primle ilgili ret gerekçeleri

Sigortacının gerekçesi	Değerlendirme	Dayanak	Ne sunulur?
Poliçe prim ödenmediği için iptal edildi	Sonraki taksitte iptal ancak kanundaki ihtar ve on günlük süreyle olur	TTK m.1434/3, 1452/3	İhtarın noter veya iadeli taahhütlü tebliğ belgesi istenir
Size mesaj ve e-posta gönderdik	Kanun noter veya iadeli taahhütlü mektup arar	TTK m.1434/3	Mesajların içeriği ve tarihi incelenir
Peşinat ödenmediği için sorumluluk başlamadı	Aksine sözleşme yoksa doğrudur; poliçede teslimle sorumluluk kaydı varsa on beş gün kuralı uygulanır	TTK m.1421/1; Kasko GŞ C.1	Poliçenin ön yüzü ve ödeme planı
Prim hasardan sonra ödendi	Saat karşılaştırması yapılmalı; sigortacı primi hasarı öğrendikten sonra tahsil edip iade etmediyse dürüstlük kuralı gündeme gelir	Y.10.HD 2026/378; Y.HGK 2023/802	Dekont ve çekim saatleri, sigortacının tahsil ve iade kayıtları
Kalan taksitleri tazminattan düşüyoruz	Kanuna uygundur; hesap doğru yapılmalıdır	TTK m.1431/3, 1431/5	Mahsup hesabının dökümü istenir
Primi iade ettik, sözleşme yok	İadenin tarihi ve iptalin kanuna uygunluğu birlikte incelenir	TTK m.1419/1, 1434	İade dekontu ve iptal yazısı

Ne Yapmalı? Adım Adım

Belgeleri toplayın. Poliçe, ödeme planı, dekontlar, kart ekstreleri, sigortacıdan gelen mesaj ve yazılar.
Taksitin hangisi olduğunu belirleyin. Ödenmeyen ilk taksit mi, yoksa sonraki bir taksit mi? Sonuç buna göre değişir.
İhtarın belgesini isteyin. Sigortacıdan noter ihtarnamesinin veya iadeli taahhütlü mektubun tebliğ belgesini yazılı olarak isteyin.
Saatleri karşılaştırın. Prim ödeme saati, poliçe başlangıç saati ve hasar saatini gösteren belgeleri bir araya getirin.
Ret yazısına yazılı itiraz edin. İtirazda TTK m.1434/3 ve 1452/3’e dayanın, tazminatın TTK m.1427’ye göre ödenmesini isteyin.
Prim borcunuz varsa ödeme teklif edin. Kalan primlerin tazminattan düşülmesini kabul ettiğinizi belirtmek uyuşmazlığı daraltır.
Sonuç alamazsanız tahkim veya dava yoluna gidin. Sigorta Tahkim Komisyonu, şirket üyeyse hızlı bir yoldur (5684 s.K. m.30); komisyon rehberimize bakabilirsiniz. Sigortacıya karşı istemler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda ve her hâlde rizikodan itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420).

Sigortacıya itiraz yazısı iskeleti. (1) Poliçe numarası, sigorta dönemi ve ödeme planı; (2) ödenen taksitler ve dekontları; (3) ödenmediği ileri sürülen taksitin ilk taksit olmadığı; (4) TTK m.1434/3 uyarınca noter veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre içeren bir ihtarın tarafınıza tebliğ edilmediği veya ihtar süresi içinde ödeme yapıldığı; (5) hasar tarihinde sözleşmenin yürürlükte olduğu; (6) varsa kalan primlerin TTK m.1431/5 uyarınca tazminattan düşülmesine itiraz edilmediği; (7) tazminatın TTK m.1427’ye göre ödenmesi talebi. Yazıyı iz bırakan bir yolla gönderin.

Sık Sorulan Sorular

Prim ödenmezse sigorta hasarı öder mi?

Ödenmeyen primin hangisi olduğuna bağlıdır. Primin tamamı veya ilk taksidi ödenmemişse, aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu başlamaz (TTK m.1421/1). İlk taksitten sonraki bir taksit ödenmemişse sözleşme kendiliğinden sona ermez; sigortacı ihtar etmedikçe ve on günlük süre dolmadıkça hasar teminattadır (TTK m.1434/3).

Taksit ödenmeyince poliçe otomatik iptal olur mu?

Sonraki taksitlerde olmaz. Sigortacı noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek ihtar etmeli ve süre sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını bildirmelidir; sözleşme ancak süre ödemesiz dolunca feshedilmiş olur (TTK m.1434/3). Bu hüküm sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (m.1452/3).

Sigorta şirketi SMS ile iptal ettiğini bildirdi, geçerli mi?

Kanun ihtarın noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla yapılmasını arar (TTK m.1434/3). Kanaatimizce kısa mesaj veya e-postayla yapılan bildirim bu şekil şartını karşılamaz ve tek başına fesih sonucunu doğurmaz; kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılan ihtarın yeterliliği ise tartışmalıdır.

Peşinatı ödemeden kaza yaptım, kasko öder mi?

Aksi kararlaştırılmadıkça prim veya peşinat ödenmeden sigortacının sorumluluğu başlamaz (Kasko GŞ C.1; TTK m.1421/1). Poliçede primin ödenmemesine rağmen teslimle sorumluluğun başlayacağı kararlaştırılmışsa sorumluluk poliçenin tesliminden itibaren on beş gün devam eder.

Primi kazayla aynı gün ödedim, ne olur?

Ödeme saati ile kaza saati karşılaştırılmalıdır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi olay saati, poliçe tarihi ve prim ödeme saati araştırılmadan verilen bir kararı kanun yararına bozmuştur (E.2026/378, K.2026/3606). Dekont ve kart çekim saatlerini saklayın.

Hasardan sonra primi ödedim, sigorta parayı aldı; tazminat isteyebilir miyim?

Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre rizikoyu öğrendikten sonra primi tahsil eden, iade etmeyen ve sözleşmeyi feshetmeyen sigortacının sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırıdır (E.2022/(17)4-446, K.2023/802). Ancak sonuç somut olaya, özellikle sigortacının hasarı ne zaman öğrendiğine bağlıdır.

Kalan taksitler tazminattan düşülür mü?

Evet. Taksitle ödeme kararlaştırılmışsa riziko gerçekleşince ödenecek tazminata ilişkin primlerin tümü muaccel olur ve sigortacı prim alacağını tazminattan düşebilir (TTK m.1431/3, 1431/5). Sorumluluk sigortasında sigortacı zarar görene ödeyeceği tazminatı kendi alacaklarıyla takas edemez (m.1480).

Kredi kartımdan taksit çekilmedi, suç bende mi?

Bu duruma özgü bir düzenleme bulunamamıştır. Çekilemeyen taksit hukuken ödenmemiş sayılır; ancak ilk taksitten sonraki bir taksitse sigortacının yine kanundaki ihtarı yapması gerekir (TTK m.1434/3). Çekim sigortacının veya onun adına tahsilat yapan kuruluşun sisteminden kaynaklanan bir nedenle yapılamamışsa temerrüdün varlığı ayrıca tartışılabilir; kart limitinin veya bakiyenin yetersiz olması ise sigorta ettirenin riskindedir.

İlk primi ödemedim, sigortacı ne zamana kadar cayabilir?

İlk taksit veya peşin prim zamanında ödenmezse sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece vadeden itibaren üç ay içinde sözleşmeden cayabilir; prim alacağı bu süre içinde dava veya takip yoluyla istenmezse sözleşmeden cayılmış sayılır (TTK m.1434/2).

Trafik sigortası taksiti ödenmezse kazada karşı tarafın zararı ödenir mi?

Trafik sigortasında taksitle ödeme kabul edilmişse sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle fesih hakkından vazgeçmiş sayılır (Trafik GŞ C.1); ayrıca sigortacının yükümlülüğünü kaldıran veya azaltan hâller zarar görene karşı ileri sürülemez (B.4). Sigortacı primi sigorta ettirenden ayrıca isteyebilir.

Poliçe iptal edilirse ödediğim prim geri verilir mi?

Sigorta sözleşmesi sona erdiğinde, kanunda aksi öngörülmemişse işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir (TTK m.1419/1). Kasko ve yangın genel şartları da fesihte primin gün esasıyla hesaplanıp fazlasının iade edileceğini öngörür (C.1).

Poliçe iptal edildi diye ret aldım, ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Sigortacıya karşı istemler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda ve her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Ret yazısına beklemeden yazılı itiraz edin ve gerekirse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurun.

İlgili Rehberler

Prim ve iptal uyuşmazlığınızı birlikte değerlendirelim

İhtarın kanuna uygun yapılıp yapılmadığını, ödeme ve hasar saatlerini ve sigortacının mahsup hesabını birlikte inceleyelim; itiraz, tahkim veya dava sürecini yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15