Acente veya Broker Hatası: Sigorta Kim Öder? 2026

Acente sigorta şirketi adına çalışır; acentelerce düzenlenen poliçeler kapsamında sigortalının acenteye yaptığı ödeme sigorta şirketine yapılmış sayılır (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/2). Acente primi şirkete aktarmadıysa şirket “prim ödenmedi” diyerek hasarı reddedemez. Kanun sözleşme öncesi aydınlatma yükümlülüğünü “sigortacı ve acentesi” için öngörür (TTK m.1423/1). Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre acentenin yanlış düzenlettiği poliçede primi tahsil eden sigortacı sözleşmeyle bağlıdır (E.2017/11-1301, K.2020/878); acentenin kendi kusuru varsa sigortalı doğrudan acenteye de dava açabilir (E.2017/1090, K.2021/770). Broker ise sigortalı adına ve tarafsız çalışır, mesleki sorumluluk sigortası olmadan faaliyet gösteremez; brokere yapılan prim ödemesi ancak şirket onu prim transferine yetkilendirmişse şirkete yapılmış sayılır (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.13, 16).

“Kasko primini acenteye elden ödedim, makbuz da var; şirket primin hiç yatmadığını söylüyor.” “Acente işyerimi yangına karşı sigortaladığını söyledi, poliçede sel teminatı yokmuş.” “Poliçeyi yenileyeceğini söyleyen acente yenilememiş; hasardan sonra öğrendim.” “Broker en uygun teklifi bulacaktı, teminat limiti çok düşük çıktı.” Bu rehber, sigorta acentesinin ve brokerin hatası yüzünden tazminat alamadığınızda kimin, hangi kurala göre sorumlu olduğunu; acenteye ödenen prim, yanlış veya eksik poliçe, yapılmayan yenileme, yanlış doldurulan beyan formu ve eksik bilgilendirme hâllerini; sigortacıya, acenteye ve brokere karşı başvuru yollarını Türk Ticaret Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, aracılara ilişkin yönetmelikler, Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları üzerinden anlatır.

Acentenin veya brokerin hatası yüzünden tazminat mı alamadınız? Birlikte inceleyelim

Poliçenizi, ödeme makbuzlarını, acenteyle yazışmalarınızı ve ret yazısını birlikte inceleyelim; talebi sigorta şirketine mi, acenteye mi, yoksa ikisine birden mi yöneltmeniz gerektiğini belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kapsam notu. Bu sayfa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4, 5/A, 1416, 1420, 1423, 1424, 1435, 1439 ve 1478. maddelerine; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 2, 21, 23 ve 30. maddelerine; RG 22.04.2014 tarihli ve 28980 sayılı, son olarak RG 22.01.2025 tarihli ve 32790 sayılı değişikliğe uğrayan Sigorta Acenteleri Yönetmeliği’nin 11, 15, 17, 18, 19 ve 24. maddelerine; RG 27.05.2015 tarihli ve 29368 sayılı Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği’nin 2, 8, 13, 15, 16 ve 17. maddelerine; RG 14.02.2020 tarihli ve 31039 sayılı Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik’in 5, 6 ve 7. maddelerine ve bu Yönetmeliğe ilişkin 2022/14 sayılı Uygulama Genelgesine; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 72, 116, 146 ve 506. maddelerine ve aşağıda künyesi verilen kararlara dayanır. Broker Yönetmeliği’nde RG 18.01.2024 tarihli değişiklik, bu sayfada anılan maddelerin içeriğini değiştirmemiştir. Bütün sigorta konuları için Sigorta Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Kısa Cevap: Önce Sigorta Şirketi, Kusur Varsa Acente de Sorumlu

Sigorta acentesi, sigorta şirketinin adına ve hesabına çalışan bağımsız bir tacirdir; sigortalı için çoğu zaman şirketin “yüzü” acentedir. Bu nedenle kanun ve yönetmelikler, acentenin sigortalıyla yaptığı birçok işlemi şirket adına yapılmış sayar. Acentenin yaptığı bir hata kural olarak sigortalıyı korumasız bırakmaz: sigortalı önce sigorta şirketine başvurur; acentenin kendi kusuru varsa ayrıca acenteye de gidebilir. Broker ise şirketin değil, sigortalının yanında yer alan bir aracıdır; onun hatası için başvurulacak kurallar farklıdır.

Durumunuza göre ilk bakılacak nokta

Durum	Değerlendirme	Dayanak	Ne yapılır?
Primi acenteye ödedim, şirkete aktarılmamış	Acentelerce düzenlenen poliçeler kapsamında acenteye yapılan ödeme şirkete yapılmış sayılır	Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/2	Makbuz veya dekont sigortacıya verilir; ret yazısına itiraz edilir
Acente poliçeyi yanlış kişi adına veya yanlış bilgilerle düzenledi	Poliçe sözleşmeyi yansıtmalıdır; primi tahsil eden sigortacı sözleşmeyle bağlıdır	Y.HGK 2017/11-1301, K.2020/878	Sözleşmenin gerçek içeriğini gösteren yazışmalar sunulur
İstediğim teminat poliçeye eklenmemiş	Acentenin kendi kusuru varsa acente tazminattan sorumlu tutulabilir	Y.HGK 2017/1090, K.2021/770; Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.11/1	Talimatınızı gösteren yazılı kayıtlar toplanır; acenteye ve sigortacıya yazılı başvurulur
Acente yenilemeyi yapmadı	Yenileme talimatı ve acentenin üstlendiği iş ispatlanırsa acentenin kusur sorumluluğu gündeme gelir	Genel ilke: acentenin kendi kusuru (Y.HGK 2017/1090, K.2021/770)	Yenileme talebi, ödeme ve yazışmalar belgelenir
Acente beyan formunu yanlış doldurdu	Bildirimler acenteye yapılabilir ve acente bilgileri şirkete doğru iletmekle yükümlüdür	TTK m.1416/1; Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/6	Acenteye verdiğiniz bilgileri gösteren kayıtlar sunulur
Bana teminat ve istisnalar anlatılmadı	Aydınlatma sigortacı ve acentesine aittir; ispat sigortacıdadır; eksik veya yanıltıcı bilgilendirme fesih ve tazminat sebebidir	TTK m.1423; Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.5-7	Bilgilendirme formunun size verilip verilmediği sorulur
Broker hata yaptı	Broker mesleki sorumluluk sigortası olmadan faaliyet gösteremez; özen borcu vardır	Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.13/1; TBK m.506	Brokerin mesleki sorumluluk sigortacısı da öğrenilir
Primi brokere ödedim	Ancak şirket brokeri prim transferine yetkilendirmişse şirkete yapılmış sayılır	Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.16/3	Brokerin yetki belgesi ve ödeme kayıtları istenir

Acente ile Broker Arasındaki Fark

Sigorta acenteliği yapmak isteyenlerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince tutulan levhaya yazılı olması gerekir (5684 s.K. m.23/1); Türk Ticaret Kanunu’nun acentelere ilişkin hükümleri sigorta acenteleri için de geçerlidir (m.23). Broker ise şirket seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranarak sigortalı adına hareket eden aracıdır (m.2/1-d) ve brokerlik faaliyeti ruhsatla yapılır (m.21). İki aracının hukuki konumu farklı olduğu için hatalarının sonucu da farklıdır.

Acente ve broker karşılaştırması

Konu	Sigorta acentesi	Broker
Kimin adına çalışır?	Sigorta şirketi adına	Sigortalı adına, şirket seçiminde tarafsız ve bağımsız
Poliçe düzenleyebilir mi?	Yetkisi vekâletnamede belirtilmişse evet; yetkisiz acente poliçe düzenleyemez (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/1)	Hayır (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.17/1)
Prim tahsili	Acentelerce düzenlenen poliçelerde acenteye ödeme şirkete yapılmış sayılır (m.17/2)	Yalnızca prim transferine yetkilendirilmiş brokere ödeme şirkete yapılmış sayılır; transfer ayrılmış müşteri hesaplarıyla yapılır (m.16/3, 16/5)
Tazminat ödemesi	Tazminatın şirketçe doğrudan hak sahibine ödenmesi esastır (m.17/2)	Broker tazminat veya tazminat avansı ödeyemez (m.17/2)
Bilgilendirme	Sigortacı için öngörülen bilgilendirme yükümlülükleri acente için de geçerlidir; m.12 ve 13 hariçtir ve şirket kendi kalıcı veri saklayıcısı üzerinden usulüne uygun bilgilendirme yaparsa acentenin yükümlülüğü kalkar (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.6)	Sigorta ettiren adına akit yapma yetkisi olan broker bilgilendirmeyi kendisi yapar (2022/14 sayılı Genelge)
Sorumluluk	Mesleki faaliyetleri nedeniyle verebilecekleri zararlardan sorumludur (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.11/1)	Teknik personelin üçüncü kişilere verdiği zararlardan personel ve broker sorumludur (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.8/6); vekilin özen borcu (TBK m.506)
Güvence	Kurum, sorumluluk için sigorta veya teminat şartı aramaya yetkilidir (m.11/2)	Mesleki sorumluluk sigortası olmaksızın brokerlik yapılamaz (m.13/1)

Acenteye Ödenen Prim Şirkete Aktarılmadıysa

Sigorta sözleşmesi yapma ve prim tahsil etme yetkisi kural olarak sigorta şirketine aittir; bu yetki vekâletnamede belirtilerek acenteye devredilebilir ve yetkisi olmayan acente poliçe düzenleyemez (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/1). Yönetmeliğin en önemli kuralı şudur: acentelerce düzenlenen poliçeler kapsamında sigortalı tarafından acentelere yapılan ödeme sigorta şirketine yapılmış sayılır (m.17/2). Bu nedenle acente tahsil ettiği primi şirkete aktarmamışsa bu, şirket ile acente arasındaki bir sorundur; şirket sigortalıya karşı “prim ödenmedi” savunmasında bulunamaz. Şirket ile acente arasında üçer aylık hesap mutabakatı yapılır (m.18/1); primin şirkete aktarılmasına ilişkin esaslar acentelik sözleşmesinde düzenlenir (m.15/1-f).

Uygulamada sorun, ödemenin acenteye yapıldığını ispat etmektir. Acentenin kaşeli makbuzunu, banka dekontunu veya acentenin hesabına yapılan havale kaydını saklayın; elden nakit ödemeden kaçının. Acente, sözleşme yapmak isteyenlere aracılık ettiği sigorta şirketlerini ve bu şirketlerce kendisine tanınan yetkileri bildirmekle yükümlüdür (m.19/6). Ödeme yaptığınız kişinin o şirketin yetkili acentesi olup olmadığını levha kaydından ve poliçedeki acente bilgisinden kontrol edin. Primin ödenmemesinin sonuçları için prim ödenmedi, poliçe iptal edildi rehberimize bakabilirsiniz.

Yanlış veya Eksik Teminatlı Poliçe

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, seralarının poliçesini yenilemek için acenteye başvuran sigortalının yenileme dilekçesine aynı isimli yeğeninin poliçe numaralarını yazması üzerine acentenin kimlik kontrolü yapmadan yanlış poliçe düzenlettiği bir dosyada, poliçenin kurulan sözleşmenin içeriğini yansıtması gerektiğini, acentenin poliçenin sözleşmeye uygun olması noktasında gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiğini ve primin tahsil edilmesinin sigortacıyı sözleşmeyle bağladığını kabul etmiş; sigortacıyı dolu hasarından sorumlu tutmuştur (E.2017/11-1301, K.2020/878; kararı yayımlayan kaynakta aktarıldığı üzere). Kurul, sigortalının da hata yaptığı bu olayda müterafik kusuru çoğunlukla kabul etmemiş ve tazminat miktarının incelenmesi için dosyayı özel daireye göndermiştir. Karar, primi tahsil eden sigortacının, acentenin özensizliğiyle düzenlenen yanlış poliçeye rağmen sözleşmeyle bağlı tutulduğunu gösterir.

Eksik teminat dosyalarında ise sigortalının ne istediğini ve acentenin ne vaat ettiğini ispat etmesi belirleyicidir. Kanun, sigortacı ve acentesinin sözleşme kurulmadan önce sigorta ettireni yazılı olarak aydınlatmasını öngörür (TTK m.1423/1); bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü sigortacıya aittir (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.5/5). Bilgilendirme eksik veya yanıltıcı yapılmış ve bu durum sigorta ettirenin kararını etkilemişse sigorta ettiren sözleşmeyi feshedebileceği gibi varsa uğradığı zararın tazminini de isteyebilir (m.7). Kanun ayrıca, aydınlatma yapılmamışsa sigorta ettirenin on dört gün içinde itiraz etmemesi hâlinde sözleşmenin poliçedeki şartlarla kurulmuş sayılacağını öngörür (TTK m.1423/2). Bu nedenle poliçe elinize geçtiğinde teminatları, limitleri ve muafiyetleri hemen kontrol edin ve hata varsa yazılı olarak itiraz edin. Sözleşme acente tarafından yapılmışsa poliçe yirmi dört saat içinde verilir (m.1424/1).

Eksik teminatın tipik örnekleri; işyeri sigortasında sel ve su baskını klozunun eklenmemesi, sigorta bedelinin gerçek değerin altında yazılması, kaskoda araç değerinin veya kullanım şeklinin yanlış gösterilmesidir. Eksik sigorta ve sel klozu için su baskını ve sel klozu yazımıza, yangında eksik ödeme için işyeri yangını yazımıza bakabilirsiniz.

Acentenin Kendi Kusuru: Doğrudan Acenteye Dava

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, acentenin kendi kusuruyla kasko poliçesini eksik ve hatalı düzenlediği iddiasıyla doğrudan acenteye açılan davada şu ilkeleri benimsemiştir: acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden kural olarak bir sorumluluğu yoktur; ancak poliçenin düzenlenmesinde veya primin tahsilinde kendi kusuru varsa tazminattan sorumlu tutulabilir ve bu iddiayla davanın doğrudan acenteye yöneltilmesinde usulsüzlük yoktur (E.2017/1090, K.2021/770). Yönetmelik de acentelerin mesleki faaliyetleri nedeniyle verebilecekleri zararlardan sorumlu olduğunu belirtir (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.11/1). Buna karşılık sigorta şirketinin sağlayıcı olarak yaptığı ayıplı hizmetlerden sigorta acentesi sorumlu değildir (5684 s.K. m.23/9); yani acente, sigortacının sunduğu hizmetteki ayıptan değil, kendi acentelik hizmetinden doğan zarardan sorumludur.

Bu iki yol birbirini dışlamaz. Kanaatimizce sigortacının sözleşmeden doğan sorumluluğu devam ederken, acentenin kendi kusuruyla verdiği ve sigortacının karşılamadığı zarar için acenteye ayrıca başvurulabilir; acente sigortacı adına sözleşme yapmış veya aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmişse, acentenin bu işteki kusuru sigortacı bakımından yardımcı kişi kusuru olarak da değerlendirilebilir (TBK m.116). Hangi yolun izleneceği, poliçenin gerçekten kurulup kurulmadığına, primin kime ödendiğine ve zararın türüne göre belirlenmelidir. Yardımcı kişi ve adam çalıştıran sorumluluğu için banka personelinin kişisel sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Yapılmayan yenileme

Acente yenilemeyi yapacağını söylemiş ve sigortalı buna güvenmişse, yenileme talebinin ve acentenin bunu üstlendiğinin ispatı belirleyicidir. Yenileme talimatı, ödeme teklifi ve acentenin cevabı yazılı veya kalıcı veri saklayıcısında, örneğin e-posta veya mesaj kaydında bulunmalıdır. Sözleşme irade beyanlarıyla kurulur, poliçe ise yalnızca ispat belgesidir; bu nedenle sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisi olan acente yenileme talebini ve primi kabul ettiyse, poliçe düzenlenmemiş olsa bile sözleşmenin kurulduğu ileri sürülebilir. Yenileme talebi hiç kabul edilmemişse sigortacıya karşı bir sözleşme ilişkisi olmayabilir; bu durumda talep acentenin kişisel kusuruna dayanır.

Acente Beyan Formunu Yanlış Doldurduysa

Sigorta ettiren bildirimlerini sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye yapabilir (TTK m.1416/1). 2025 değişikliğiyle Yönetmeliğe eklenen hükme göre acente, taraflara ait bilgileri sigorta şirketine doğru olarak iletmekle yükümlüdür (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/6). Türk Ticaret Kanunu’nda “acentenin bilgisi sigortacının bilgisi sayılır” şeklinde açık bir hüküm bulunmamaktadır; ancak kanaatimizce sigortalının acenteye doğru olarak bildirdiği bir husus acente tarafından forma yanlış geçirilmişse, sigortacı bu yanlışlığı sigortalıya karşı beyan yükümlülüğü ihlali olarak ileri sürmekte zorlanır. Beyan yükümlülüğü ihlalinin sonucu da ihlalin rizikoya etkisine ve kusurun ağırlığına göre belirlenir (TTK m.1435, 1439). Bu konuda aydınlatma ve beyan yükümlülüğü yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulamada en sık görülen sorun, sigortalının imzasını taşıyan ama içeriğini acentenin doldurduğu tekliflerdir. Teklif veya beyan formunu imzalamadan önce okuyun, size sorulan soruların ve verdiğiniz cevapların doğru yazıldığını kontrol edin ve bir örneğini isteyin.

Brokerin Hatası: Özen Borcu ve Mesleki Sorumluluk Sigortası

Broker, sigortalı adına çalıştığı için onunla ilişkisi vekâlet niteliği taşır. Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür ve özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alanda iş üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır (TBK m.506/2-3). Yetkili broker, aldığı teklifleri ve karşılaştırmalı fiyatları yetki verene bildirir (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.15/3); poliçe düzenleyemez, tazminat veya tazminat avansı ödeyemez ve komisyon, danışmanlık ve risk yönetim ücreti dışında menfaat sağlayamaz (m.17/1-3).

Brokerlik için önemli bir güvence vardır: mesleki sorumluluk sigortası olmaksızın brokerlik faaliyetinde bulunulamaz (m.13/1). Bu bir sorumluluk sigortası olduğundan, zarar gören zararını sigorta bedeliyle sınırlı olarak doğrudan sigortacıdan da isteyebilir (TTK m.1478). Brokerin hatası yüzünden zarara uğradıysanız brokerden mesleki sorumluluk sigortacısının bilgilerini yazılı olarak isteyin. Vekâlet hukukundaki özen ve hesap verme yükümlülükleri için vekâlet hükümleri yazımıza bakabilirsiniz.

Nereye ve Nasıl Başvurulur? Sigortacı, Acente, Broker

Başvuru yolları

Karşı taraf	Yol	Dayanak ve not
Sigorta şirketi	Önce şirkete yazılı başvuru; olumsuz sonuçta veya cevap verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonu; ya da dava	5684 s.K. m.30: Komisyondan önce şirkete başvuru şarttır; şirket on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse talep olumsuz sayılır. Kasko ve trafik sigortasında ekspertizi tamamlanmamış dosyalar için SEDDK 2026/02 sirkülerine bakılmalıdır
Acente	Yazılı ihtar; sonuç alınamazsa tazminat davası	Y.HGK 2017/1090, K.2021/770; Komisyonun karşı tarafı sigorta kuruluşudur, acenteye karşı Komisyona başvuruyu sağlayan bir düzenleme bulunamamıştır
Broker	Yazılı ihtar; mesleki sorumluluk sigortacısına bildirim; tazminat davası	Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.13/1; TTK m.1478; TBK m.506
Denetim	Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna (SEDDK) şikâyet	Kurul acentenin faaliyetini altı aya kadar durdurabilir (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.24)

Görevli mahkeme davanın niteliğine göre belirlenir. Ticari davalarda asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.4, 5/A). Sigortalı tüketiciyse Yargıtay, sigortacıya karşı açılan bir gelir koruma sigortası davasında tüketici mahkemesini görevli saymıştır (11.HD E.2017/1841, K.2018/6187); acente veya broker aleyhine açılacak davalarda görev konusunda doğrudan bir karara ulaşılamamıştır. Zamanaşımı da talebin dayanağına göre değişir: sigortacıya karşı istemler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda, her hâlde rizikodan itibaren altı yılda (TTK m.1420); acentenin kişisel kusuruna dayanan haksız fiil talepleri zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yılda, her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.72); talep bir sözleşmeye, örneğin brokerle kurulan vekâlet ilişkisine dayanıyorsa genel on yıllık süre gündeme gelebilir (TBK m.146). Komisyon süreci için Sigorta Tahkim Komisyonu rehberimize, arabuluculuk için ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlardan Çıkan Dersler

Acente ve broker hatalarına ilişkin yargı kararlarının en önemlileri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıdır. Aşağıdaki kararların künyeleri karar veritabanlarında izlenmiş, içerikleri kararın açık metninden veya kararı yayımlayan hukuk kaynaklarından okunmuş ve doğrulama düzeyi tabloda belirtilmiştir. Somut dosyada kullanılmadan önce tam metinlerin UYAP Emsal veya Yargıtay Karar Arama üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

Acente hatası ve sigortacının sorumluluğuna ilişkin kararlar

Karar	Konu	Sonuç ve ders
Y.HGK, 15.06.2021, E.2017/1090, K.2021/770 (tam metin, Lexpera’nın açık sayfasında)	Acentenin kendi kusuruyla kasko poliçesini eksik ve hatalı düzenlediği iddiası; davanın doğrudan acenteye açılıp açılamayacağı	Acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden kural olarak sorumluluğu yoktur; ancak poliçenin düzenlenmesinde veya primin tahsilinde kendi kusuru varsa tazminattan sorumlu tutulabilir ve dava doğrudan acenteye yöneltilebilir. Direnme kararı oybirliğiyle bozulmuştur
Y.HGK, 11.11.2020, E.2017/11-1301, K.2020/878 (kararı yayımlayan kaynakta aktarıldığı üzere; oyçokluğu)	Sigortalı seralarının poliçesini yenilemek için acenteye başvurmuş ve yenileme dilekçesine aynı isimli yeğeninin poliçe numaralarını yazmış; acente kimlik kontrolü yapmadan yanlış poliçe düzenletmiş; sigortacı dolu hasarını poliçenin başkasına ait olduğu gerekçesiyle reddetmiş	Poliçe kurulan sözleşmenin içeriğini yansıtmalıdır; acente poliçenin sözleşmeye uygun olması için gerekli dikkat ve özeni göstermelidir. Primin tahsil edilmesi sigortacıyı sözleşmeyle bağlar. Direnme kararı uygun bulunarak sigortacı sorumlu tutulmuş, sigortalının müterafik kusuru çoğunlukça kabul edilmemiş ve tazminat miktarı için dosya özel daireye gönderilmiştir
Y.HGK, 13.09.2023, E.2022/(17)4-446, K.2023/802 (tam metin, kararı yayımlayan kaynakta)	Ferdi kaza poliçesinde primin kazadan sonra ödenmesi ve sigortacının primi iade etmemesi	Sözleşme yapma, poliçe düzenleme ve prim tahsil etme yetkisi kural olarak sigortacıdadır ve acentelik vekâletnamesinde belirtilmek kaydıyla acenteye devredilebilir; rizikoyu öğrendikten sonra primi tahsil eden ve iade etmeyen sigortacı sözleşmeyi ayakta tutmuş sayılabilir
Y.11.HD, 10.10.2018, E.2017/1841, K.2018/6187 (Lexpera’da görünen gerekçe ve hüküm)	Gelir koruma sigortası poliçesine dayalı, sigortacıya karşı açılan tazminat davası	Sözleşme tüketici işlemi sayılmış ve tüketici mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek karar bozulmuştur. Acente veya broker aleyhine bir dava değildir; görev konusunda davanın niteliğinin önemini gösterir

Bu kararlardan çıkan pratik sonuçlar şunlardır: acentenin yaptığı hata kural olarak sigortacının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, özellikle sigortacı primi tahsil etmişse sözleşmeyle bağlıdır; acentenin kendi kusuru varsa sigortalı ayrıca veya doğrudan acenteye karşı tazminat isteyebilir. Acenteye ödenen primin şirkete aktarılmaması, brokerin özen yükümlülüğü, acente veya broker aleyhine açılan davalarda görevli mahkeme ve zamanaşımı ile Sigorta Tahkim Komisyonunun bu uyuşmazlıklara bakıp bakamayacağı konularında ise metni görülerek doğrulanan bir karara ulaşılamamıştır; bu konular aşağıda mevzuat üzerinden anlatılmıştır.

Ne Yapmalı? Adım Adım

Delilleri toplayın. Poliçe, teklif ve beyan formu, bilgilendirme formu, makbuz ve dekontlar, acente veya brokerle e-posta ve mesaj yazışmaları.
Aracının kim olduğunu belirleyin. Poliçedeki acente veya broker bilgisini, levha veya ruhsat kaydını ve şirketin tanıdığı yetkileri kontrol edin.
Sigorta şirketine yazılı başvurun. Ödemeyi acenteye yaptığınızı, poliçenin sözleşmeyi yansıtmadığını veya bilgilendirmenin yapılmadığını belgeleriyle bildirin.
Acenteye veya brokere yazılı ihtar gönderin. Kendi kusurundan doğan zararı tazmin etmesini isteyin; brokerden mesleki sorumluluk sigortacısını öğrenin.
Ret gelirse tahkim veya dava yolunu seçin. Şirkete karşı Sigorta Tahkim Komisyonu, acente ve brokere karşı genel yargı yolu gündeme gelir.
Süreleri hesaplayın. Sigortacıya karşı iki ve altı yıllık, acentenin kişisel kusuruna dayanan haksız fiil taleplerinde iki ve on yıllık süreler vardır; sözleşmeye dayanan taleplerde genel on yıllık süre gündeme gelebilir (TTK m.1420; TBK m.72, 146).

Acenteye ihtar iskeleti. (1) Poliçe veya teklif numarası ve tarihleri; (2) acenteye verdiğiniz talimatın içeriği ve tarihi (ör. “sel teminatı eklenmesi”, “poliçenin yenilenmesi”); (3) yaptığınız ödemeler ve makbuz bilgileri; (4) acentenin hatası ve sigortacının ret gerekçesi; (5) uğradığınız zarar; (6) acentenin kendi kusurundan doğan zararı tazmin etmesi talebi (Y.HGK E.2017/1090, K.2021/770; Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.11/1); (7) yazının bir örneğinin sigorta şirketine de gönderildiği. Yazıyı iz bırakan bir yolla gönderin.

Sık Sorulan Sorular

Acenteye ödediğim prim şirkete aktarılmazsa sigorta öder mi?

Acentelerce düzenlenen poliçeler kapsamında sigortalının acenteye yaptığı ödeme sigorta şirketine yapılmış sayılır (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/2). Bu nedenle acentenin primi aktarmaması şirket ile acente arasındaki bir sorundur; ödemenizi makbuz veya dekontla ispat ederseniz şirket “prim ödenmedi” savunmasında bulunamaz.

Acente yanlış poliçe düzenledi, kim sorumlu?

Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre poliçe kurulan sözleşmenin içeriğini yansıtmalıdır ve primi tahsil eden sigortacı sözleşmeyle bağlıdır (E.2017/11-1301, K.2020/878). Acentenin kendi kusuru varsa acente de tazminattan sorumlu tutulabilir (E.2017/1090, K.2021/770).

Acenteye doğrudan dava açabilir miyim?

Evet, acentenin poliçenin düzenlenmesinde veya primin tahsilinde kendi kusuru varsa. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu iddiayla davanın doğrudan acenteye yöneltilmesinde usulsüzlük olmadığına karar vermiştir (E.2017/1090, K.2021/770). Kusur yoksa acentenin aracılık ettiği sözleşmeden kural olarak sorumluluğu yoktur.

Acente istediğim teminatı eklemediyse ne yapabilirim?

Talimatınızı ve acentenin bunu üstlendiğini gösteren yazılı kayıtları toplayın. Sigortacıya bilgilendirmenin eksik veya yanıltıcı yapıldığını bildirin; bilgilendirme kararınızı etkilediyse fesih ve tazminat hakkınız vardır (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.7). Acentenin kendi kusuru için ayrıca acenteye başvurabilirsiniz.

Poliçe elime geçince neyi kontrol etmeliyim?

Sigortalının adını, sigorta konusunu, teminatları, limitleri, muafiyetleri ve özel şartları kontrol edin. Aydınlatma yapılmamışsa sigorta ettiren on dört gün içinde itiraz etmedikçe sözleşme poliçedeki şartlarla kurulmuş sayılır (TTK m.1423/2); hata görürseniz hemen yazılı itiraz edin.

Bilgilendirme yapılmadıysa ispat kime aittir?

Bilgilendirme yapıldığının ispatı sigortacıya aittir (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik m.5/5). Bu yükümlülükler, Yönetmelikte sayılan istisnalar dışında acenteler için de geçerlidir (m.6).

Acente beyan formunu yanlış doldurduysa sigorta ödemeyi reddedebilir mi?

Bildirimler acenteye de yapılabilir (TTK m.1416/1) ve acente bilgileri sigorta şirketine doğru iletmekle yükümlüdür (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.17/6). Kanaatimizce acenteye doğru bildirdiğiniz bir hususun forma yanlış geçirilmesinin size beyan ihlali olarak yüklenemeyeceği savunulabilir; ancak bunu yazılı kayıtlarla ispat etmeniz gerekir ve formu okumadan imzalamanız müterafik kusur tartışmasına yol açabilir.

Broker hata yaparsa kime başvururum?

Brokere ve brokerin mesleki sorumluluk sigortacısına. Mesleki sorumluluk sigortası olmaksızın brokerlik yapılamaz (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.13/1) ve zarar gören, sigorta bedeliyle sınırlı olarak doğrudan sigortacıya başvurabilir (TTK m.1478).

Primi brokere ödedim, şirkete ödenmiş sayılır mı?

Ancak şirket brokeri prim transferi konusunda yetkilendirmişse brokere yapılan ödeme şirkete yapılmış sayılır (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m.16/3). Brokerin bu yetkisini gösteren belgeyi isteyin.

Acente veya broker aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir miyim?

Komisyonda karşı taraf sigorta kuruluşudur; acente veya brokerin kişisel kusuruna dayanan talepler için Komisyona başvurmayı sağlayan bir düzenleme bulunamamıştır. Sigortacının kendi sorumluluğu, örneğin acenteye ödenen primin şirkete ödenmiş sayılması, şirkete karşı Komisyona taşınabilir.

Acenteyi şikâyet edebilir miyim?

Evet, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna şikâyet edebilirsiniz. Kurul acentenin faaliyetini altı aya kadar durdurabilir (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.24). Şikâyet, tazminat talebinin yerine geçmez.

Acenteye karşı zamanaşımı ne kadar?

Acentenin kişisel kusuruna dayanan haksız fiil talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yılda, her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Talep bir sözleşmeye dayanıyorsa genel on yıllık süre gündeme gelebilir (TBK m.146). Sigortacıya karşı istemlerde ise iki ve altı yıllık süreler uygulanır (TTK m.1420).

İlgili Rehberler

Acente veya broker uyuşmazlığınızı birlikte değerlendirelim

Talebinizi sigorta şirketine, acenteye veya brokere hangi sırayla yöneltmeniz gerektiğini belirleyelim; ihtar, tahkim ve dava süreçlerini süreleri kaçırmadan yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15