Sigorta Tazminatında Başvuru, Tahkim ve Zamanaşımı
29 Haziran 2026

Sigorta Tazminatında Başvuru, Tahkim ve Zamanaşımı

Sigorta tazminatı talebinde ilk ve zorunlu adım, sigorta şirketine yazılı başvurudur; şirket reddeder veya öngörülen sürede (genel olarak 15 gün, zorunlu trafik sigortasında 8 gün) yanıt vermezse, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da dava açılabilir. Sigorta tazminatına ilişkin istemler kural olarak iki yılda, her hâlde rizikodan itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m. 1420). Bu rehberde başvuru, tahkim ve zamanaşımını açıklıyoruz.

Sigorta tazminatınız için doğru yolu mu arıyorsunuz?

Başvuru, tahkim ve süre yönetimini birlikte planlayalım. Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

İlk adım: Sigorta şirketine yazılı başvuru

Sigorta tazminatı sürecinin ilk ve zorunlu aşaması, sigorta şirketine yazılı başvuru yapmaktır. Başvuruda; ad-soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, poliçe numarası, olay/hasar tarihi, olayın kısa özeti, talep edilen tutar ve yasal dayanak yer almalıdır. Başvurunun iadeli taahhütlü mektup veya KEP (kayıtlı elektronik posta) ile gönderilmesi, ileride ispat açısından önem taşır. Sigorta şirketi başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder ya da öngörülen sürede yanıt vermezse, bir sonraki aşamaya geçilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu nedir, kim başvurabilir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği bünyesinde kurulan; sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları hızlı, uzman hakemler eliyle ve mahkeme dışında çözen bir alternatif uyuşmazlık çözüm merciidir. Başvuru koşulları şunlardır:

  • Önce sigorta şirketine başvurulmuş ve şirket talebi reddetmiş ya da on beş gün (zorunlu trafik sigortasında sekiz gün) içinde yanıt vermemiş olmalıdır.
  • Aynı uyuşmazlık için daha önce mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine başvurulmamış olmalıdır (arabuluculuk tahkimi engellemez).
  • İlgili sigorta kuruluşu tahkim sistemine üye olmalıdır.

Trafik, kasko, sağlık, hayat, konut, DASK ve diğer sorumluluk sigortalarından doğan uyuşmazlıklar için başvurulabilir. Hakemler taraflarca seçilmez; Komisyon tarafından hakem listesinden atanır.

Tahkim süreci, süreler ve ücret

Başvuru önce raportör tarafından ön incelemeye alınır (genellikle 15 gün içinde): başvuru şartları, uyuşmazlığın daha önce başka bir mercie taşınıp taşınmadığı ve belgelerin tamlığı incelenir. Ön incelemeden geçen dosya hakeme veya hakem heyetine gönderilir; hakem, görevlendirmeden itibaren en geç dört ay içinde karar verir ve bu süre tarafların yazılı onayıyla uzatılabilir. Uygulamada çoğu dosya birkaç ayda sonuçlanır. Başvuru ücreti uyuşmazlık değerine göre değişir; ön inceleme aşamasında ret veya geri çekilme hâlinde ücretin büyük bölümü iade edilir. Belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda dosyaya tek hakem yerine üç kişilik hakem heyeti bakar.

İtiraz, temyiz ve parasal sınırlar

Hakem kararına karşı kanun yolları parasal sınırlara bağlıdır. Belirli bir tutarın altındaki hakem kararları kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara karşı, tebliğden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir ve dosya üç kişilik İtiraz Hakem Heyetince yeniden incelenir (en geç iki ayda karar). İtiraz Hakem Heyeti kararı da, tutar temyiz sınırını aşıyorsa Yargıtaya taşınabilir.

Bu parasal sınırlar, 5684 sayılı Kanun kapsamında her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen ve Tebliğ ile ilan edilen tutarlardır; sabit değildir. 2026 yılı için kesinlik sınırı yaklaşık 35.000 TL, üç hakemli heyet zorunluluğu yaklaşık 122.000 TL ve Yargıtay temyiz sınırı yaklaşık 383.000 TL düzeyinde uygulanmaktadır. Hangi sınırın geçerli olduğu, başvuru/karar tarihine göre belirlendiğinden, güncel tutarları başvuru anında teyit etmek gerekir.

Kararın icrası

Sigorta hakemlerinin verdiği karar ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir ve doğrudan ilamlı icra yoluyla uygulanabilir. Karara süresinde itiraz edilmez veya itiraz reddedilirse, sigorta şirketinin malvarlığına yönelik icra takibi başlatılabilir; gerekirse banka hesaplarına haciz konulabilir. Buna karşılık süresinde yapılan itiraz, icra sürecini durdurur. Karar kesinleştiğinde icra dairesinden icra edilebilirlik belgesi alınarak takip yürütülür.

Zamanaşımı: TTK madde 1420

Sigorta uyuşmazlıklarında süre yönetimi kritik öneme sahiptir. Türk Ticaret Kanunu madde 1420’ye göre, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda; sigorta tazminatına veya sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortaları bakımından madde 1482 hükmü saklıdır. Bu süreler dolduktan sonra yapılan talepler zamanaşımı itirazıyla karşılaşabileceğinden, başvuru ve dava süreçlerinin geciktirilmemesi gerekir. Sürecin teknik yönleri nedeniyle, özellikle reddedilmiş veya yüksek tutarlı taleplerde bir avukattan destek almak hak kaybını önler.

Muacceliyet: Sürenin Başladığı An

Zamanaşımı hesabında asıl tartışma, alacağın hangi anda muaccel olduğudur.

AşamaAçıklama
RizikoOlayın gerçekleştiği an; üst sürenin başlangıcıdır
İhbarSigortacıya bildirim; inceleme süreci burada başlar
İncelemeBelgelerin tamamlanması ve zararın tespiti
Muacceliyetİnceleme tamamlandığında borç muaccel olur; kısa süre buradan işler
Bedensel zararMaluliyetin kesinleştiği tarih ayrıca tartışılır

Dördüncü satır savunmayı belirler. Kısa zamanaşımı süresi, rizikonun gerçekleştiği andan değil alacağın muaccel olduğu tarihten işler. Sigortacının incelemeyi uzatması veya belge istemeyi sürdürmesi hâlinde muacceliyet gecikir ve süre geç başlar. Bu nedenle zamanaşımı def’iyle karşılaşıldığında; ihbar tarihi, istenen belgeler, sunulma tarihleri ve incelemenin ne zaman tamamlandığı yazışmalardan çıkarılarak kronoloji hâlinde sunulmalıdır.

Zamanaşımını Kesen ve Durduran Hâller

Süre işlemeye başlamış olsa dahi, bazı olaylar sayacı sıfırlar veya durdurur.

  1. Kısmi ödeme. Sigortacının yaptığı ödeme, borcun ikrarı sayılarak süreyi keser.
  2. Yazılı ikrar. Sorumluluğun kabul edildiğini gösteren yazışmalar.
  3. Dava ve takip. Dava açılması veya icra takibi süreyi keser.
  4. Tahkim başvurusu. Komisyona başvuru da kesme sonucu doğurur.
  5. Kesilme sonrası. Süre baştan işlemeye başlar.
  6. Salt başvuru. Sigortacıya yapılan başvurunun etkisi ayrıca değerlendirilir.

Birinci madde çoğu dosyada gözden kaçar ve süreyi yıllarca uzatabilir. Sigortacı zararın bir kısmını ödemişse, bu ödeme borcun varlığının kabulü niteliğinde sayılabilir ve zamanaşımı o tarihte kesilerek yeniden işlemeye başlar. Yani “olay çok eski, süre doldu” savunması, arada yapılmış bir ödemeyle boşa çıkabilir. Bu nedenle eski dosyalarda; banka hesap hareketleri ve sigortacının ödeme yazıları mutlaka taranmalı, kısmi ödeme varsa tarihi belgeyle gösterilmelidir.

Sorumluluk Sigortalarında Farklı Rejim

Zarar gören üçüncü kişinin sigortacıya doğrudan talebi, ayrı kurallara tabidir.

KonuAçıklama
Doğrudan talepZarar gören, sigortacıya doğrudan başvurabilir
Zamanaşımı bağlantısıBu talep, sorumluya karşı olan talebin süresine bağlanır
Ceza zamanaşımıFiil suç oluşturuyorsa uzamış süre sigortacıya karşı da işleyebilir
Poliçe limitiSigortacının sorumluluğu limitle sınırlıdır
Kesilmenin yayılmasıSorumluya karşı kesilen süre, sigortacı bakımından da sonuç doğurabilir

Üçüncü satır trafik dosyalarında belirleyicidir. Yaralamalı veya ölümlü bir kazada fiil suç oluşturduğundan, uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelir ve bu süre zarar görenin sigortacıya yönelttiği talep bakımından da işleyebilir. Yani iki yıl geçmiş görünen bir dosyada süre henüz dolmamış olabilir. Bu nedenle sigortacının zamanaşımı def’iyle karşılaşıldığında; olayın ceza kanunları bakımından hangi suçu oluşturduğu ve o suç için öngörülen süre hesaplanarak karşı argüman kurulmalıdır.

Belge Eksikliği ve Süre Etkisi

Sigortacının belge istemesi, başvuruyu geçersiz kılmaz ama süreci etkiler.

DurumYapılacak
Ek belge talebiGecikmeden tamamlanmalı; teslim tarihi kayda geçirilmeli
Tekrarlanan taleplerAynı belgenin defalarca istenmesi sürüncemede bırakma sayılabilir
Temin edilemeyen belgeNeden sunulamadığı yazılı olarak bildirilmelidir
KanalNoter, kayıtlı posta veya elektronik kayıt bırakan yollar tercih edilmeli
Dosya numarasıHer yazışmada aynı hasar dosya numarası kullanılmalıdır

İkinci satır sürüncemede bırakma iddiasının dayanağıdır. Daha önce sunulmuş bir belgenin yeniden istenmesi veya her yazışmada yeni bir eksiklik bildirilmesi, incelemenin makul sürede tamamlanmadığını gösterir. Bu tablo, hem muacceliyetin doğduğu hem de başvurunun sonuçsuz kaldığı yönündeki iddiayı destekler. Bu nedenle yazışmalar tarih sırasına dizilmiş bir tablo hâlinde saklanmalı; hangi belgenin ne zaman istendiği ve ne zaman sunulduğu tek bakışta görülebilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta tazminatı için ilk adım nedir?

İlk ve zorunlu adım, sigorta şirketine yazılı başvuru yapmaktır. Başvuruda ad-soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, poliçe numarası, olay/hasar tarihi, olayın özeti, talep tutarı ve yasal dayanak yer almalıdır. Başvuruyu iadeli taahhütlü mektup veya KEP (kayıtlı elektronik posta) ile göndermek, ispat açısından önemlidir. Sigorta şirketi başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder ya da öngörülen sürede yanıt vermezse, Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu açılır.

Sigorta Tahkim Komisyonu nedir, ne zaman başvururum?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesi uyarınca Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği bünyesinde kurulmuş, sigorta uyuşmazlıklarını mahkeme dışında çözen bir mekanizmadır. Başvurabilmek için: önce sigorta şirketine başvurmuş olmanız ve şirketin talebi reddetmesi ya da on beş gün (zorunlu trafik sigortasında sekiz gün) içinde yanıt vermemiş olması; aynı uyuşmazlık için daha önce mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine gidilmemiş olması; ilgili sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olması gerekir.

Sigorta tahkimi ne kadar sürer ve ücreti nedir?

Sigorta tahkimi mahkemeye göre hızlıdır. Başvuru önce raportör tarafından ön incelemeye alınır (genellikle 15 gün içinde); ardından hakem, görevlendirmeden itibaren en geç dört ay içinde karar verir (tarafların onayıyla süre uzatılabilir). Ortalama süre çoğu dosyada birkaç aydır. Başvuru ücreti uyuşmazlık değerine göre değişir; başvurunun ön inceleme aşamasında reddedilmesi veya geri çekilmesi hâlinde ücretin büyük bölümü iade edilir. Belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda dosyaya tek hakem yerine üç kişilik hakem heyeti bakar.

Tahkim kararına itiraz veya temyiz edebilir miyim?

Evet, parasal sınırlara bağlı olarak. Belirli bir tutarın altındaki hakem kararları kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara karşı, tebliğden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir ve dosya üç kişilik İtiraz Hakem Heyetince yeniden incelenir. İtiraz Hakem Heyeti kararı da, uyuşmazlık tutarı temyiz sınırını aşıyorsa Yargıtaya taşınabilir. Bu parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 yılı için kesinlik sınırı yaklaşık 35.000 TL, üç hakem zorunluluğu yaklaşık 122.000 TL ve temyiz sınırı yaklaşık 383.000 TL düzeyindedir. Güncel tutarları başvuru tarihine göre teyit etmek gerekir.

Tahkim kararı bağlayıcı mı, nasıl icra edilir?

Sigorta hakemlerinin verdiği karar ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir ve doğrudan ilamlı icra yoluyla uygulanabilir. Karara süresi içinde itiraz edilmezse veya itiraz reddedilirse, sigorta şirketinin malvarlığına yönelik icra takibi başlatılabilir; gerekirse hesaplarına haciz konulabilir. Buna karşılık, süresinde yapılan itiraz icra sürecini durdurur. Karar kesinleştiğinde icra dairesinden icra edilebilirlik belgesi alınarak takip yürütülür.

Sigorta tazminatında zamanaşımı süresi nedir?

Türk Ticaret Kanunu madde 1420’ye göre, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda; sigorta tazminatına veya sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortaları bakımından madde 1482 hükmü saklıdır. Bu süreler dolduktan sonra yapılan talepler zamanaşımı itirazıyla karşılaşabileceğinden, başvuru ve dava süreçlerinin geciktirilmemesi önemlidir.

Tahkim için avukat zorunlu mu?

Hukuken zorunlu değildir; Sigorta Tahkim Komisyonuna bizzat veya vekil (avukat) aracılığıyla başvurabilirsiniz. Ancak süreç; poliçe ve genel şartların yorumu, eksper ve aktüerya raporlarına teknik itiraz, kusur değerlendirmesi ve parasal sınırların doğru hesaplanması gibi uzmanlık gerektiren konular içerir. Özellikle yüksek tutarlı veya reddedilmiş taleplerde, başvurunun bir avukat aracılığıyla yürütülmesi hak kaybını önler ve süreci güçlendirir.

Sigorta tazminatı başvuru ve tahkim sürecinizde yanınızdayız

Başvuru, tahkim ve zamanaşımı için bir avukatla görüşün. Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Mevzuat Çerçevesi: Sigorta ve Tahkim

HükümNeyi düzenlerPratik sonucu
KTK m. 91Zorunlu mali sorumluluk sigortasıTeminatın zorunluluğu ve kapsamı
KTK m. 95/1Defilerin zarar görene karşı ileri sürülememesiAlkol ve ehliyetsizlik mağdura karşı savunma değildir
KTK m. 95/2Sigortacının rücu hakkıÖdeme sonrası iç ilişkide talep
KTK m. 97Yazılı başvuru zorunluluğuDava ve tahkim için dava şartıdır
KTK m. 99Ödeme süresi ve temerrütFaiz başlangıcını belirler
5684 s.K. m. 14Güvence HesabıSigortasız ve faili meçhul kazalarda teminat
5684 s.K. m. 30Sigorta tahkimiUyuşmazlığın hakem yoluyla çözümü
ZMSS Genel Şartları B.4Rücu sebepleriAlkol, ehliyetsizlik, istiap haddi, kasıt
AYM E. 2019/40, K. 2020/40Genel şartlara atfın iptaliTeminat kapsamı genel şartlarla daraltılamaz

İki ilişkiyi ayırmak

Sigorta uyuşmazlıklarının neredeyse tamamı, iki farklı ilişkinin karıştırılmasından doğar.

İlişkiTaraflarKural
Dış ilişkiSigortacı ↔ zarar görenDefiler ileri sürülemez; sigortacı öder
İç ilişkiSigortacı ↔ sigorta ettirenŞartları varsa rücu edilir

Sürücünün alkollü veya ehliyetsiz olması iç ilişkiye aittir. Sigorta şirketinin bunu gerekçe göstererek mağdura ödeme yapmayı reddetmesi KTK m. 95/1’e aykırıdır. Şirket öder, ardından şartları varsa kendi sigortalısına rücu eder.

Güvence Hesabı: Beş Hâl

5684 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca Güvence Hesabı’na beş hâlde başvurulabilir.

HâlKapsam
Sorumlu sigortalının tespit edilememesi (faili meçhul)Yalnızca bedensel zarar
Zorunlu sigortası bulunmayan aracın sebep olduğu kazaYalnızca bedensel zarar
Çalınmış veya gasp edilmiş araçla kazada işletenin sorumlu tutulmadığı hâllerYalnızca bedensel zarar
Ruhsatı iptal edilen veya iflas eden sigorta şirketinin yükümlülüğüMaddi zarar da kapsamda
Yeşil Kart kapsamında Türkiye’de meydana gelen zararlarBüro aracılığıyla

En çok yanlış bilinen nokta: Güvence Hesabı kural olarak yalnızca bedeni zararı — ölüm ve sakatlık — karşılar. Araç hasarı ve diğer maddi zararlar kapsam dışıdır ve doğrudan kusurlu sürücü ile araç malikine yöneltilir. Tek istisna, sigorta şirketinin iflas ettiği hâldir.

Hesabın sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan zorunlu sigorta teminat limitleriyle sınırlıdır. Limiti aşan kısım için yine sürücü ve işleten muhataptır. Güvence Hesabı tahkim sistemine üye olduğundan uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na da taşınabilir.

Zamanaşımı bakımından taksirle yaralama ve taksirle öldürme fiillerinin süreleri esas alınır: yaralanmada sekiz, ölümde on beş yıl.

📘 Başvuru ve süre bakımından: Tahkim başvurusunda iki ayrı süre birlikte işler ve karıştırılmamalıdır: sigortanın cevap süresi on beş gün, tazminat talebinin zamanaşımı ise fiilin niteliğine göre belirlenir. Kaza yaralanma veya ölümle sonuçlanmışsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır ve tahkim yolu bu süre içinde açık kalır.

Sigorta Tahkimi: Ön Koşul ve Sınırlar

Tahkim başvurusunun ön koşulu, sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen karşılanmamış olmasıdır. KTK m. 97 uyarınca şirket on beş gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa tahkim yolu açılır.

TalepTahkimGerekçe
Teminat limiti içindeki bedeni zarar✔ GiderSigortanın poliçe borcu
Tedavi, bakıcı ve iş göremezlik giderleri✔ GiderTeminat kapsamında
Araç değer kaybı ve maddi hasar✔ GiderTeminat kapsamında
Güvence Hesabı’na yönelik talepler✔ GiderHesap tahkim sistemine üyedir
Manevi tazminat✘ GitmezZorunlu poliçe kapsamı dışı
Teminat limitini aşan kısım✘ GitmezMuhatabı sürücü ve işleten

2026 parasal sınırları

EşikTutarAnlamı
İtiraz sınırı35.000 TL ve üzeriAltındaki uyuşmazlıkta hakem kararı kesindir
Heyet teşekkül sınırı122.000 TL ve üzeriTek hakem yerine üç kişilik heyet
Temyiz sınırı383.000 TL’yi aşanİtiraz heyeti kararı temyiz edilebilir

Bu sınırlar her takvim yılı başında güncellenir. Kritik ayrıntı: itiraz veya temyiz hakkının bulunup bulunmadığı, hakemin karar verdiği tarihteki değil Komisyona başvurunun yapıldığı tarihteki sınırlara göre belirlenir. Bu nedenle talep tutarı gereksiz yere düşük gösterilmemelidir.

Süreler

AşamaSüre
Sigortanın yazılı başvuruya cevap süresi15 gün (KTK m. 97)
Belgeler tamamlandıktan sonra ödeme8 iş günü (KTK m. 99)
Hakem veya heyet kararıEn geç 4 ay
Karara itiraz süresiBildirimden itibaren 10 gün
İtiraz hakem heyeti kararı2 ay içinde

Tahkim evrak üzerinden yürür ve duruşma yapılmaz. Bu, hızın kaynağıdır; ancak aynı zamanda dosyanın baştan eksiksiz hazırlanmasını zorunlu kılar. Sonradan konulamayan bir belge çoğu zaman telafi edilemez.

Rücu: Otomatik Değildir

Sigortacının rücu hakkı KTK m. 95/2 ve ZMSS Genel Şartları B.4 çerçevesinde düzenlenmiştir. Başlıca sebepler: kasti hareket veya ağır kusur, ehliyetsizlik, alkol veya uyuşturucu etkisi, istiap haddinin aşılması, oto yarışı, çalınma veya gaspta işletenin kusuru ve belgelerin geç iletilmesi.

Ancak bu hâllerin varlığı tek başına yetmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2013/17-1199 E., 2014/1018 K. sayılı kararında, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın salt alkolün etkisi altında meydana gelmiş olması gerektiği; sürücünün alkollü olmasının tek başına yeterli olmadığı belirtilmiştir. İspat yükü sigortacıdadır ve yerleşik uygulamada nöroloji, trafik ve hukuk uzmanlarından oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınması aranır.

Aynı ilke ehliyetsizlik ve istiap haddi bakımından da geçerlidir: sırf ihlalin varlığı rücu doğurmaz, ihlal ile kaza arasında uygun illiyet bağı kurulmalıdır.

Sigorta reddetti veya eksik ödedi mi? Ücretsiz değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

İlgili Rehberler

Post by Av. Fatma Öztürk