İşyeri üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası, işyerinizde müşterinin, ziyaretçinin veya komşunun ölümü, yaralanması ya da malının zarar görmesi nedeniyle size yöneltilen tazminat taleplerini, sizin kanuni sorumluluğunuz bulunduğu ölçüde ve poliçe limitine kadar karşılar (Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Md.1). Genel şartlara göre kasten verilen zararlar, çalışanlarınızın ve aile fertlerinizin talepleri, size emanet edilen üçüncü kişi malları ve sözleşmeden doğup kanuni sorumluluğu aşan talepler teminat dışıdır; yangın, patlama, su basması ve su yüzünden doğan zararlar ile otelci ve garajcı sorumluluğu ise ancak ek sözleşmeyle teminata girer (Md.3). Olayı sigortacıya on gün içinde bildirin ve sigortacıya sormadan zarar görenle anlaşmayın (TTK m.1475, 1476). Zarar gören, zararını sigorta bedeline kadar doğrudan sigortacıdan da isteyebilir (TTK m.1478).
“Mağazamızda bir müşteri ıslak zeminde kayıp düştü, bileği kırıldı.” “Restoranımızın tabelası rüzgârda düştü, park hâlindeki bir araca zarar verdi.” “Dükkânımızda çıkan yangın komşu işyerine sıçradı.” “Vestiyere bırakılan bir mont kayboldu.” “Kafeteryamızda yemek yiyen müşteriler zehirlendiğini söylüyor.” Bu rehber, işyerinizde üçüncü kişilerin uğradığı zararlarda işletmenin hukuki sorumluluğunun dayanaklarını, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortasının neyi karşılayıp neyi karşılamadığını, ek teminat gerektiren durumları, tehlikeli madde kullanan işyerleri için zorunlu sorumluluk sigortasını, olay anında yapılacakları, zarar görenin sigortacıya doğrudan davasını ve zamanaşımını Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve ilgili mevzuat üzerinden anlatır.
İşyerinizde biri zarar mı gördü? Sigorta ve tazminat sürecini birlikte yönetelim
Olay tutanaklarını, kamera kayıtlarını, poliçenizi ve gelen talebi birlikte inceleyelim; sigortacıya bildirim, savunma ve olası uzlaşmayı haklarınızı koruyarak yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Kısa Cevap: Sigorta Sizin Sorumluluğunuzu Karşılar, Her Zararı Değil
Üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası bir sorumluluk sigortasıdır: işyerinde zarar gören kişinin zararını doğrudan karşılayan bir kaza sigortası değil, o kişinin size karşı haklı olarak ileri sürebileceği tazminat talebini karşılayan bir sigortadır. Bu nedenle iki soru sırayla sorulur. Birincisi, işletmeniz kanunen sorumlu mu? İkincisi, bu sorumluluk poliçenin teminatı içinde mi? Genel şartlar sigortanın sigortalıyı haklı taleplere karşı olduğu gibi yersiz ve aşırı taleplere karşı da koruduğunu belirtir (Md.1); yani sigortacı haksız bir talep karşısında savunmanızı da üstlenir.
Durumunuza göre ilk bakılacak nokta
| Olay | Sigorta bakımından | Dayanak | Ne yapılır? |
|---|---|---|---|
| Müşteri ıslak zeminde kaydı, yaralandı | Kanuni sorumluluk varsa temel teminat içinde | GŞ Md.1; TBK m.49, 66 | Olay tutanağı, kamera kaydı, temizlik çizelgesi ve uyarı levhası belgelenir |
| Tavandan veya cepheden parça, tabela düştü | Yapı malikinin sorumluluğu ve işletme sorumluluğu birlikte değerlendirilir; temel teminat içinde | TBK m.69; GŞ Md.1 | Bakım kayıtları ve yapının durumu belgelenir |
| Yangın komşu işyerine sıçradı veya patlama oldu | Ek sözleşme yoksa teminat dışı | GŞ Md.3/B-3 | Poliçede yangın ve patlama ek teminatı aranır |
| Su tesisatından alt kata su aktı | Su basması ve su yüzünden doğan zararlar ek sözleşme yoksa teminat dışı; çürüme veya zamanla rutubet alma genel şartlarda teminat dışı | GŞ Md.3/A-7, 3/B-3 | Su ek teminatı kontrol edilir |
| Vestiyere veya vale otoparka bırakılan eşya veya araç zarar gördü | Sigortalının elinde veya nezaretindeki üçüncü kişi malları temel teminat dışı; otel ve garaj işletmeleri otelci ve garajcı ek teminatına, diğer işletmeler emanet veya vestiyer özel şartına bakar | GŞ Md.3/A-8, 3/B-2 | Poliçedeki ek teminat ve özel şartlar kontrol edilir |
| Çalışanınız yaralandı | Hizmet bağıyla bağlı kişilerin talepleri teminat dışı; işveren sorumluluk sigortasının konusu | GŞ Md.3/A-3 | İşveren sorumluluk poliçesine başvurulur |
| Müşteriler yemekten zehirlendiğini söylüyor | Ürün sorumluluğu çoğu poliçede ek teminattır; satılan şeydeki kusurla ilgili istisna bulunduğundan poliçeye bakılır | GŞ Md.3/A-8; şirket bilgilendirme formları | Ürün sorumluluk ek teminatı aranır |
| LPG, akaryakıt veya kimyasal madde kaynaklı patlama | Tehlikeli madde kullanan işyerleri 2010/190 sayılı Karar kapsamındaki zorunlu sorumluluk sigortasına tabi olabilir | 2010/190 sayılı Karar; Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları | Zorunlu poliçe ayrıca bildirilir |
İşletme Ne Zaman Sorumludur? Kanuni Dayanaklar
Sigortanın devreye girmesi için önce işletmenin hukuki sorumluluğunun doğması gerekir. Türk Borçlar Kanunu birden fazla sorumluluk türü öngörür ve işyerindeki olaylarda bunlar çoğu zaman birlikte değerlendirilir.
İşyerindeki zararlarda başlıca sorumluluk hâlleri
| Hüküm | Ne düzenler | İşyeri bakımından anlamı |
|---|---|---|
| TBK m.49 | Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına verilen zararın giderilmesi | Zemin bakımı, aydınlatma, uyarı gibi özen yükümlülüklerinin ihlali |
| TBK m.66 | Adam çalıştıran, çalışanın işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zarardan sorumludur; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz; bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe işletmenin faaliyetlerinden doğan zarardan sorumludur | Çalışanın hatası ve işletmenin organizasyon eksikliği |
| TBK m.69 | Bina veya diğer yapı eserlerinin maliki, yapımdaki bozukluklardan veya bakımdaki eksikliklerden doğan zarardan sorumludur; intifa ve oturma hakkı sahipleri bakım eksikliğinden malikle birlikte sorumludur | Düşen tabela, çöken tavan, bozuk merdiven |
| TBK m.71 | Önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden doğan zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur | Tehlikeli madde kullanan, yüksek risk taşıyan işletmeler |
| TBK m.51-52 | Tazminatın belirlenmesi ve indirim; zarar görenin kusuru | Müşterinin dikkatsizliği indirim sebebi olabilir |
Hukuk hâkimi, kusurun bulunup bulunmadığına karar verirken ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesi ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Uygulamada işyerinde düşme gibi olaylarda uyarı levhası, zeminin temizlik ve kuruluk durumu, aydınlatma ve kaymayı önleyici tedbirler uzman bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Zarar gören tarafın bakış açısı için mağazada kayıp düşüp yaralanma yazımıza, yapı malikinin sorumluluğu için yapı malikinin sorumluluğu yazımıza, tehlike sorumluluğu için kusur karineleri ve tehlike sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Genel Şartlar: Kapsam, İstisnalar ve Ek Teminatlar
İşyeri paket poliçelerindeki üçüncü şahıs teminatı ve ayrı düzenlenen üçüncü şahıs mali sorumluluk poliçeleri, şirketlerin bilgilendirme formlarına göre Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’na tabidir. Sigortalı bir tüzel kişiyse, organlarının görev sırasında verdiği zararlar da teminat içindedir (Md.2). Bazı şirket formlarında teminatın yalnızca poliçede yazılı adresteki işyerinde yürütülen işletme faaliyetleriyle sınırlı olduğu açıkça belirtilir; şube açtığınızda veya etkinlik için başka bir yerde faaliyet gösterdiğinizde poliçenizi kontrol edin.
Genel şartlarda teminat dışı ve ek sözleşmeyle alınabilen hâller
| Hâl | Durum | Genel şart |
|---|---|---|
| Kasten veya bilerek verilen zararlar | Teminat dışı | Md.3/A-1; TTK m.1477 |
| Sözleşmeden doğup kanuni sorumluluğu aşan talepler | Teminat dışı | Md.3/A-2 |
| Sigortalıya hizmet veya vekâlet bağıyla bağlı kişilerin ve aile fertlerinin talepleri | Teminat dışı | Md.3/A-3 |
| Motorlu kara araçları, römorklar, motosikletler ve hava araçlarının sahip, zilyet veya kondüktörlerine karşı ileri sürülen talepler | Teminat dışı | Md.3/A-4 |
| Otomobil, motosiklet, bisiklet, at, boks ve güreş gibi yarış ve müsabakalara katılımdan doğan talepler, antrenmanlar dahil | Teminat dışı | Md.3/A-5 |
| Savaş, ihtilal, grev, el koyma; terör | Teminat dışı | Md.3/A-6, 9 |
| Çürüme veya zamanla rutubet alma sonucu doğan zararlar | Teminat dışı | Md.3/A-7 |
| Sigortalının veya çalışanlarının elinde veya nezaretindeki üçüncü kişi malları; imal veya teslim edilen ya da işlenen şeylerde işin veya teslimatın kusurlu ve ayıplı olmasından doğan zararlar; çalışılan bina ve araziye verilen zararlar | Teminat dışı | Md.3/A-8 |
| Asansör ve yük asansörü sorumluluğu | Ek sözleşmeyle | Md.3/B-1 |
| Otelci ve garajcı sorumluluğu | Ek sözleşmeyle | Md.3/B-2 |
| Deprem, sel, su basması, heyelan, patlama, yangın, duman, buhar ve su kaynaklı zararlar | Ek sözleşmeyle | Md.3/B-3 |
Bu tablo uygulamada en sık yapılan hatayı gösterir: işyeri sahipleri “üçüncü şahıs sigortam var” diyerek yangın veya su zararının da karşılanacağını düşünür, oysa genel şartlarda bu zararlar ek sözleşme gerektirir. Komşu işyerine sıçrayan yangın veya alt kata akan su için poliçenizde ilgili ek teminatın bulunup bulunmadığını mutlaka kontrol edin. Komşudan gelen zararın diğer tarafı için komşumun su baskını veya yangını evime zarar verdi yazımıza bakabilirsiniz.
Gıda zehirlenmesi ve satılan ürünler
Genel şartlar, imal veya teslim edilen ya da işlenen şeylerde işin veya teslimatın kusurlu ve ayıplı olmasından doğan zararları teminat dışı sayar (Md.3/A-8); bu istisnanın müşterinin zehirlenmesi gibi ürünün kendisi dışındaki zararları kapsayıp kapsamadığı tartışmalıdır. İncelediğimiz bir şirket formunda ürün sorumluluk teminatının tek başına verilmediği, ek teminat olarak alındığı belirtilmektedir. Restoran, kafeterya ve gıda satan işletmeler bakımından gıda işletmecisi, faaliyet alanının her aşamasında kanundaki şartları sağlamak ve doğrulamakla yükümlüdür ve güvenilir olmayan gıda piyasaya arz edilemez (5996 s.K. m.22/1, 21/1-a). Bu yükümlülükler, tazminat davasında kusurun değerlendirilmesinde önem taşır. Zarar gören tarafın bakış açısı için restoranda zehirlenme yazımıza, ürün sorumluluğu sigortası için ürün sorumluluk sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
İşletme Türüne Göre Sık Görülen Riskler ve Teminat Kontrolü
Aynı genel şartlar her işletmeye uygulanır, ama riskler işletmenin türüne göre değişir. Aşağıdaki tablo, poliçenizi yaptırırken veya yenilerken hangi teminata özellikle bakmanız gerektiğini göstermek için hazırlanmıştır; somut teminat her zaman poliçe ve ek sözleşmelerden okunmalıdır.
İşletme türüne göre riskler
| İşletme | Sık görülen olay | Bakılacak teminat |
|---|---|---|
| Market, mağaza, alışveriş merkezi kiracısı | Islak zemin, düşen raf veya ürün, kayan merdiven | Temel üçüncü şahıs teminatı; asansör ve yük asansörü için ek teminat (Md.3/B-1); yürüyen merdivenin teminat durumu poliçeden kontrol edilir |
| Restoran, kafe, pastane | Gıda zehirlenmesi, sıcak içecekle yanık, mutfak yangını | Ürün sorumluluk ek teminatı; yangın ve patlama ek teminatı (Md.3/A-8, 3/B-3) |
| Otel, pansiyon | Misafir eşyasının kaybı, havuz veya merdiven kazası | Otelci sorumluluğu ek teminatı (Md.3/B-2) |
| Otopark, oto yıkama, servis | Emanet alınan aracın hasarı | Garajcı sorumluluğu ek teminatı (Md.3/B-2) |
| Kuaför, güzellik merkezi, spor salonu | Uygulama sırasında yaralanma, düşme | Temel teminat ile mesleki faaliyet nedeniyle ayrı mesleki sorumluluk teminatı gerekip gerekmediği; boks ve güreş antrenman ve müsabakalarından doğan talepler teminat dışıdır (Md.3/A-5) |
| LPG veya akaryakıt kullanan işyeri | Tüp veya depo kaynaklı patlama | 2010/190 sayılı Karar kapsamında zorunlu tehlikeli madde sorumluluk sigortası (m.1-2); tüpgaz sorumluluk sigortası dolum tesisinin yükümlülüğüdür (m.3) |
| Her işletme | Çalışanın iş kazası | İşveren sorumluluk sigortası (Md.3/A-3) |
Tehlikeli Madde Kullanan İşyerleri: Zorunlu Sorumluluk Sigortası
Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yakıcı maddeleri üreten, depolayan, taşıyan, satan veya kullananlar ile tehlikeli atık faaliyetinde bulunanlar, kusurları olsun veya olmasın üçüncü kişilerin uğrayacakları maddi ve bedeni zararlara karşı sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır (2010/190 sayılı Karar m.1). Kapsamda akaryakıt, LPG, tehlikeli kimyasallar ve atıklar gibi maddeler sayılmıştır (m.2); LPG dolum tesisleri ayrıca tüpgaz sorumluluk sigortası yaptırır (m.3). Sigorta yaptırılmazsa uyarı yapılır ve on beş iş günü içinde yaptırılmazsa faaliyet durdurulur (m.6).
Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre bu sigortada kusur aranmaksızın bedeni ve maddi zararlar teminattadır, sigorta sigortalının kapsamdaki tüm faaliyetlerini kapsayacak şekilde yapılır ve zarar gören limitler dahilinde doğrudan sigortacıya başvurabilir (A.2, B.5). Manevi tazminat, sigortalının kendi zararı ve çalışanların zararı teminat dışıdır (A.4). Sigortacı; sigortalının veya sorumlu olduğu kişilerin kastı, tehlikeli maddenin çalınması veya gasbında sigortalının kusuru, ehliyetsiz sürücü ile nakil ve alkol veya uyuşturucu etkisi hâllerinde ödediği tazminat için sigortalıya rücu edebilir (B.3). Haberde aktarıldığı üzere 01.01.2026’dan itibaren tehlikeli madde sorumluluk sigortasında kişi başı sağlık gideri ve ölüm teminatı 1.600.000 TL, tüpgaz sorumluluk sigortasında kişi başı tedavi, sakatlık ve ölüm teminatı 1.750.000 TL olarak belirlenmiştir; güncel tutarlar poliçe düzenlenirken ayrıca kontrol edilmelidir.
Olay Olduğunda: Bildirim, Savunma ve Sulh
Sorumluluk sigortasında sigortalının yükümlülükleri kanunda düzenlenmiştir ve bunların önemli bir kısmı sigortalı aleyhine değiştirilemez (TTK m.1486/3). Sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde sigortacıya bildirmelidir (m.1475/1); bu yükümlülüğün ihlalinde m.1446’nın ikinci ve üçüncü fıkraları kıyasen uygulanır: ihlal ödenecek tazminatta artışa neden olmuşsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır, sigortacı olayı daha önce fiilen öğrenmişse indirim yapılamaz (m.1475/3, 1446/2-3). İncelenen genel şart metninde beş günlük bildirim süresi yer alır (Md.7); güvenli yol, olayı aynı gün veya ilk iş günü yazılı olarak bildirmektir.
Sigortalı, sigortacının açık izni olmadan zarar görenin talebini kabul edemez ve ödeme yapamaz (GŞ Md.8). Kanuna göre onaysız yapılan sulh, sigortacıya bildirildikten sonra on beş gün içinde onaylanmazsa sigortacıya karşı geçersizdir; sigortacı haklı bir neden olmadan onay vermekten kaçınamaz (TTK m.1476/4). Dava açılırsa sigortacı davayı sigortalı adına takip eder (GŞ Md.9). Sigortalıya yöneltilen istemle ilgili makul giderler sigortacıya aittir ve istem üzerine avans verilir; sigorta bedelini aşan giderler ise ancak sözleşmede hüküm varsa ödenir (TTK m.1474). Genel şartlarda da dava masraflarıyla tazminatın toplamının azami limiti aşamayacağı yazılıdır (Md.9). Bu nedenle limiti belirlerken savunma giderlerini de hesaba katın.
Zarar Görenin Sigortacıya Doğrudan Başvurusu ve Süreler
Zarar gören, zararının sigorta bedeliyle sınırlı kısmını, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir (TTK m.1478). Sigortacı zarar görene ödeyeceği tazminatı sigorta sözleşmesinden doğan alacaklarıyla, örneğin ödenmemiş primle takas edemez (m.1480). Sigortacıya yöneltilecek istemler, sigorta konusu olayın gerçekleştiği tarihten itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (m.1482); bu hükme aykırı sözleşme şartları geçersizdir (m.1486/2). İncelenen genel şart metnindeki iki yıllık zamanaşımı hükmü (Md.15) bu nedenle kanaatimizce uygulanamaz; yine de talebinizi gecikmeden ileri sürün.
Zarar görenin işletmeye karşı haksız fiil talepleri ise zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yılda, her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72). İşletme sigortacısına karşı kendi teminat talebini ise ticari dava olarak asliye ticaret mahkemesinde ve dava şartı arabuluculuktan sonra ileri sürer (TTK m.4, 5/A); sigorta şirketi Sigorta Tahkim Komisyonu üyesiyse komisyona da başvurabilir (5684 s.K. m.30). Komisyon süreci için Sigorta Tahkim Komisyonu rehberimize bakabilirsiniz.
Kararlardan Çıkan Dersler
İşyerinde üçüncü kişinin uğradığı zararlarda işletmenin sorumluluğuna ilişkin kararlar bulunmakla birlikte, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortacısının teminat kapsamını tam metinle tartışan ve doğrulanabilen bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır. Aşağıdaki kararlar işletmenin sorumluluğunun nasıl belirlendiğini göstermektedir; içerikleri kararın tam metninden veya karar veritabanında görünen metinden okunmuştur. Somut dosyada kullanılmadan önce tam metinlerin UYAP Emsal veya Yargıtay Karar Arama üzerinden kontrol edilmesi gerekir.
İşyerinde üçüncü kişinin zararına ilişkin kararlar
| Karar | Konu | Sonuç ve ders |
|---|---|---|
| Y.13.HD, 17.09.2018, E.2016/6397, K.2018/8029 (tam metin) | Markette balık reyonunda yerdeki su ve buz parçalarına basıp düşen müşterinin kalça kemiği kırılmış; maddi ve manevi tazminat istenmiş (olay 2011) | Bilirkişi raporlarında uyarı levhası ve kaymayı önleyici tedbir bulunmaması ile zeminin kuru tutulmaması tartışılmış; mahkemenin ceza dosyasındaki kusur oranlarını esas alması doğru bulunmamış, ceza hâkiminin değerlendirmesinin hukuk hâkimini bağlamadığı belirtilmiş ve raporlar arasındaki çelişkinin uzman bilirkişi heyetiyle giderilmesi için karar bozulmuştur. Yargıtay marketin kusuru hakkında kendisi hüküm kurmamıştır |
| Y.4.HD, 12.03.2019, E.2018/4243, K.2019/1396 (karar veritabanında görünen metin) | Alışveriş merkezinin bodrum katlarını sel basmış (olay 2009), davacı tacirin depodaki malları zarar görmüş; bilirkişi projeye aykırı tadilat nedeniyle malikin tam kusurlu olduğunu belirtmiş | Davacı tacir aykırılığı bilerek depoyu kullanmaya devam etmiş ve basiretli bir tacir gibi önlem almamış olduğundan zararın tamamını malike yüklemek hakkaniyete aykırı bulunmuş; tazminattan indirim yapılması için karar bozulmuştur (karar 818 sayılı BK m.43-44 ve 6762 sayılı TTK m.20/2’ye dayanır; bugünkü karşılıkları TBK m.51-52 ve TTK m.18/2) |
| Y.3.HD, 20.09.2022, E.2022/1035, K.2022/6756 (tam metin) | Site içinde köpek ısırması; ilk derece mahkemesi yüzde seksen oranında müterafik kusur indirimi yapmış | Ortak kusur, makul bir kimsenin kendi yararına sakınmak zorunda olduğu özensiz bir hareket tarzıdır; zarar görenin kusuru illiyet bağını kesecek yoğunlukta değilse yalnızca indirim sebebidir. İndirim oranı fazla bulunarak karar bozulmuştur. İşyeri olayı değildir, genel ilke olarak anılmıştır |
Bu kararlardan çıkan pratik sonuçlar şunlardır: işyerinde müşterinin düşmesi gibi olaylarda işletmenin sorumluluğu çoğu zaman uzman bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve uyarı levhası, zemin bakımı ve kaymayı önleyici tedbirler bu incelemede belirleyici olur; ceza dosyasındaki kusur oranı hukuk mahkemesini bağlamaz; zarar görenin kendi özensizliği tazminattan indirim sebebi olabilir, ama illiyet bağını kesmedikçe sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sigortacının teminat kapsamına, ek teminat gerektiren yangın ve su zararlarına, onaysız sulha ve zarar görenin sigortacıya doğrudan davasına ilişkin konular ise aşağıda kanun ve genel şartlar üzerinden anlatılmıştır.
Poliçe Yaptırırken veya Yenilerken: Kontrol Edilecek Ayarlar
İşyeri üçüncü şahıs poliçesinde ayarlar
| Ayar | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Kişi başı, olay başı ve yıllık limit | Ağır bedensel zararlarda tazminat limiti aşabilir; aşan kısım işletmede kalır | GŞ Md.1 |
| Teminat adresi | Bazı poliçelerde teminat yalnızca poliçedeki adresle sınırlıdır | Şirket bilgilendirme formları |
| Yangın, patlama ve su ek teminatı | Komşuya sıçrayan yangın ve akan su ek sözleşme olmadan teminat dışıdır | GŞ Md.3/B-3 |
| Otelci, garajcı ve vestiyer | Emanet alınan eşya ve araçlar temel teminat dışındadır | GŞ Md.3/A-8, 3/B-2 |
| Asansör | Asansör ve yük asansörü sorumluluğu ek teminattır | GŞ Md.3/B-1 |
| Ürün sorumluluğu | Gıda ve satılan ürünlerden doğan zararlar için | GŞ Md.3/A-8 |
| Muafiyet | Muafiyetin altında kalan talepler ödenmez | Şirket bilgilendirme formları |
| İşveren sorumluluk sigortası | Çalışanların zararı üçüncü şahıs teminatının dışındadır | GŞ Md.3/A-3 |
| Zorunlu tehlikeli madde sigortası | LPG, akaryakıt veya kimyasal kullanan işyerleri bakımından kapsama girebilir; yetkili kurum ve sigortacıdan teyit edilir | 2010/190 sayılı Karar |
Çalışanlarınızın iş kazası için işveren sorumluluk sigortası rehberimize, poliçeyi düzenleyen aracının hatası için acente veya broker hatası rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İşyeri üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası neyi karşılar?
İşyerinizde üçüncü kişilerin ölümü, yaralanması veya mallarının zarar görmesi nedeniyle size yöneltilen tazminat taleplerini, kanuni sorumluluğunuz bulunduğu ölçüde ve poliçe limitine kadar karşılar. Sigorta sizi haklı taleplere karşı olduğu gibi yersiz ve aşırı taleplere karşı da korur (Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Md.1).
Müşteri işyerimde kayıp düşerse sigorta öder mi?
İşletmenin kanuni sorumluluğu varsa, örneğin zemin ıslak bırakılmış ve uyarı levhası konmamışsa, talep temel teminat içinde değerlendirilir (GŞ Md.1; TBK m.49, 66). Müşterinin kendi dikkatsizliği tazminattan indirim sebebi olabilir.
İşyerimdeki yangın komşuya sıçrarsa üçüncü şahıs sigortası öder mi?
Genel şartlara göre yangın, patlama, duman ve su kaynaklı zararlar ancak ek sözleşmeyle teminata girer (Md.3/B-3). Poliçenizde yangın ve patlama ek teminatı yoksa bu zararlar karşılanmaz.
Tesisatımdan alt kattaki dükkâna su aktı, sigorta öder mi?
Su basması ve su yüzünden doğan zararlar ek sözleşme yoksa teminat dışıdır (Md.3/B-3); çürüme veya zamanla rutubet alma sonucu doğan zararlar ise genel şartlarda teminat dışıdır (Md.3/A-7). Poliçenizde su ek teminatının bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Vestiyerde kaybolan mont veya vale otoparktaki araç hasarı karşılanır mı?
Sigortalının veya çalışanlarının elinde ya da nezaretinde bulunan üçüncü kişi malları temel teminat dışıdır (Md.3/A-8). Otelci ve garajcı sorumluluğu ek sözleşmeyle teminata alınabilir (Md.3/B-2); restoran veya kafe vestiyeri gibi diğer emanetler için poliçede özel bir şart bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Vale hizmetinin garajcı sorumluluğu kapsamında sayılıp sayılmadığı da poliçeye göre değişir.
Çalışanım işyerinde yaralandı, üçüncü şahıs sigortası öder mi?
Hayır. Sigortalıya hizmet bağıyla bağlı kişilerin talepleri teminat dışıdır (Md.3/A-3). Çalışanların iş kazası için işveren sorumluluk sigortası gerekir.
Restoranımda müşteriler zehirlenirse sigorta öder mi?
Genel şartlar, imal veya teslim edilen ya da işlenen şeylerde işin veya teslimatın kusurlu ve ayıplı olmasından doğan zararları teminat dışı sayar (Md.3/A-8). Bu istisnanın müşterinin zehirlenmesini kapsayıp kapsamadığı tartışmalıdır. Şirketler ürün sorumluluğunu çoğunlukla ek teminat olarak verdiğinden poliçenize bakın.
Olayı sigortacıya kaç gün içinde bildirmeliyim?
Kanun sorumluluğu gerektirecek olayların on gün içinde bildirilmesini öngörür ve bu hüküm sigortalı aleyhine değiştirilemez (TTK m.1475, 1486/3). İncelenen genel şart metninde beş günlük süre yer aldığından, güvenli yol olayı aynı gün veya ilk iş günü yazılı bildirmektir.
Zarar görenle sigortacıya sormadan anlaşabilir miyim?
Sigortacının açık izni olmadan talebi kabul edemez ve ödeme yapamazsınız (GŞ Md.8). Onaysız yapılan sulh, sigortacıya bildirildikten sonra on beş gün içinde onaylanmazsa sigortacıya karşı geçersizdir; sigortacı haklı bir neden olmadan onay vermekten kaçınamaz (TTK m.1476/4).
Zarar gören doğrudan sigorta şirketine dava açabilir mi?
Evet. Zarar gören, zararının sigorta bedeliyle sınırlı kısmını doğrudan sigortacıdan isteyebilir (TTK m.1478). Sigortacı bu tazminatı ödenmemiş prim gibi kendi alacaklarıyla takas edemez (m.1480).
LPG veya akaryakıt kullanan işyeri için zorunlu sigorta var mı?
Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yakıcı maddeleri üreten, depolayan, taşıyan, satan veya kullananlar, kusurları olsun veya olmasın üçüncü kişilerin zararlarına karşı sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır (2010/190 sayılı Karar m.1); işyerinizin bu kapsama girip girmediğini yetkili kurum ve sigortacınızla teyit edin. Bu sigortada zarar gören doğrudan sigortacıya başvurabilir; tüpgaz sorumluluk sigortası ise dolum tesislerinin yükümlülüğüdür (m.3).
Sigortacıya karşı zamanaşımı ne kadar?
Sorumluluk sigortasında sigortacıya yöneltilecek istemler, sigorta konusu olayın gerçekleştiği tarihten itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1482); bu hükme aykırı sözleşme şartları geçersizdir (m.1486/2).
İlgili Rehberler
- Sigorta Hukuku Rehberi: Tazminat, Kasko, DASK ve Hayat Sigortası
- Mesleki Sorumluluk Sigortası Ödemiyor 2026: Mühendis, Mimar ve Mali Müşavir
- İşyerim Soyuldu, Sigorta “Zorla Girme İzi Yok” Diyor: İşyeri Hırsızlık Sigortası 2026
- Elektronik Cihaz Sigortası Ödemiyor mu? Bilgisayar, Sunucu ve Tıbbi Cihaz Hasarı 2026
- Mağazada Kayıp Düşüp Yaralandım: İşletmenin Sorumluluğu
- Restoranda Yediğim Yemekten Zehirlendim
- Yapı Malikinin Sorumluluğu (Bina ve Yapı Eserleri)
- Yapı Malikinin Sorumluluğu Tazminat Dava Dilekçesi Örneği
- İspat Yükü, Kusur Karineleri ve Tehlike Sorumluluğu
- Komşumun Su Baskını veya Yangını Evime Zarar Verdi
- Otoparkı Su Bastı, Aracım Zarar Gördü
- Sürücüsüz (Otopark ve Vale) Bırakılan Aracım Hasar Gördü
- Fırtına, Uçan Çatı ve Düşen Tabelada Kim Öder?
- Güvensiz Bir Ürün Beni Yaraladı: Üretici Sorumluluğu
- Ürün Sorumluluk ve Geri Çağırma Sigortası
- İşveren Sorumluluk Sigortası: İş Kazası ve SGK Rücuu
- Acente veya Broker Hatası: Kim Sorumlu?
- Prim Ödenmedi, Poliçe İptal Edildi, Sonra Hasar Oldu
- Sigorta Tahkim Komisyonu
- Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk
İşyeri sorumluluk dosyanızı birlikte değerlendirelim
Olayın işletmenize yükleyebileceği sorumluluğu ve poliçenizin teminatını birlikte inceleyelim; sigortacıya bildirim, savunma ve uzlaşma sürecini haklarınızı koruyarak yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Kaynakça
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49, 51, 52, 66, 69, 71, 72, 74
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.4, 5/A, 1474, 1475, 1476, 1477, 1478, 1480, 1482, 1486
- Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları (yürürlük 06.04.1959; son değişiklik 24.10.2014): Md.1, 2, 3, 7, 8, 9, 15
- Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Karar (2010/190; RG 11.03.2010, 27518): m.1, 2, 3, 6
- Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları: A.2, A.4, B.3, B.5
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu: m.21, 22
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30
- Quick Sigorta ve AXA Sigorta üçüncü şahıs sorumluluk sigortası bilgilendirme formları
- Kararlar: Y.13.HD 17.09.2018, E.2016/6397, K.2018/8029; Y.4.HD 12.03.2019, E.2018/4243, K.2019/1396; Y.3.HD 20.09.2022, E.2022/1035, K.2022/6756


