Selde Hasar Gören Araç 2026: Kaskoda Sel Teminatı, Pert Kararı, Rayiç Değere İtiraz ve Dava — Kasko Genel Şartları A.4.5, B.3.3; TTK m.1409, 1427, 1448

Selde hasar gören araç için tazminatın kaynağı kasko poliçesidir; zorunlu trafik sigortası sizin aracınızdaki sel hasarını ödemez. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları sel ve su baskınını A.4.5 maddesinde ek sözleşmeyle teminata alınabilecek riskler arasında sayar: “Tam Kasko” ürünü bu riskleri kendiliğinden kapsar, “Genişletilmiş Kasko”da poliçeye bakmak gerekir, “Kasko” ve “Dar Kasko”da sel teminatı ancak ayrıca eklenmişse vardır. Teminat varsa sigortacı, onarım masrafları aracın hasar tarihindeki değerini aşıyor ve eksper aracın onarılamayacağını tespit ediyorsa aracı tam hasarlı (pert) sayar ve rayiç değeri öder; ödeme için hurda tescil belgesi istenir (B.3.3.2.2). SEDDK’nın 1 Temmuz 2025’ten beri uygulanan düzenlemesine göre onarım maliyeti değerin yüzde 60’ını aşan ya da ana elektrik ve elektronik sistemleri gibi kritik aksamı hasar gören araç ağır hasarlı sayılabilir. Sigortacı belgeler ve eksper raporu tamamlandıktan sonra en geç on iş günü içinde ödemek zorundadır; borç her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur (B.3.3.4.1; TTK m.1427). Ret veya düşük rayiç değer karşısında yazılı itiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu, tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolları açıktır. Bu rehber poliçe okumadan pert kararına, rayiç değere itirazdan otopark sorumluluğuna kadar selde hasar gören aracın bütün hukuki sorularını kanun ve genel şart maddeleriyle anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Poliçenizde Sel Teminatı Var mı? Dar Kasko, Kasko, Genişletilmiş ve Tam Kasko Farkı

Selden sonra yapılacak ilk iş, poliçenizin ön sayfasını açıp ürün adına bakmaktır. Kasko Genel Şartları A.1 maddesi beş temel risk grubunu sayar: çarpışma, ani ve harici bir cismin çarpması veya devrilme gibi kazalar, üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketleri, yanma ve çalınma. Sel ve su baskını bu beş grubun içinde değildir. Genel şartların A.4 maddesi ise bazı riskleri “ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek” riskler olarak ayrıca sayar ve A.4.5’te “sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar” yer alır. Bu yapı, hangi ürünün sel hasarını karşıladığını belirler.

Genel şartlar ürün adının poliçe başlığında en az 16 punto büyüklüğünde yazılmasını ve ürün adının verilen teminatla uyumlu olmasını şart koşar (A.1). Muafiyetler ile aracın belirli kişilerce veya belirli koşullarda kullanılmasına ilişkin kısıtlamaların da poliçeye en az 14 punto büyüklüğünde harflerle yazılması gerekir (A.6, A.7). Bu kurallar pratikte önemlidir: sel teminatına bir limit, muafiyet ya da “yalnızca park hâlinde” gibi bir koşul getirildiyse bunun poliçede açıkça ve okunaklı biçimde yer alması gerekir. Küçük puntoyla, dipnotta veya ayrı bir bilgilendirme formunda kalan bir kısıtlama sigortalıya karşı ileri sürülürken tartışmaya açıktır. Poliçenize ulaşamıyorsanız acentenizden ya da sigorta şirketinin mobil uygulamasından güncel poliçe ve özel şartlar metnini isteyin.

Sel teminatının varlığı tartışmalıysa ispat yükünün kimde olduğunu bilmek gerekir. Teminatın varlığını ve zararın sel sonucu doğduğunu sigortalı gösterir. Buna karşılık sigortacı, gerçekleşen rizikonun teminat dışında kaldığını iddia ediyorsa bunu ispat etmek zorundadır (TTK m.1409/2). Bu yüzden ret yazısında “teminat dışı” ifadesi tek başına yeterli değildir; sigortacının hangi genel şart veya özel şart hükmüne dayandığını açıkça göstermesi gerekir.

Sel Hasarında Kasko Neyi Öder, Neyi Ödemez?

Sel teminatı olan bir poliçede kapsam, araç ve araca fabrika çıkışında standart olarak monte edilmiş ses, iletişim ve görüntü cihazlarıdır; standart dışı aksesuarlar ise poliçede belirtilmişlerse kapsama girer (A.3.1). Sel hasarlarının en büyük kısmı motor, şanzıman, elektrik tesisatı ve elektronik kontrol üniteleri ile koltuk ve döşemelerdedir. Genel şartlar A.4.15’te mekanik, elektrik ve elektronik donanımdaki arıza ve kırılmaları teminat dışı tutar; ancak bu hüküm “sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça” kaydını taşır. Yani sel teminatı olan bir poliçede, motorun su çekmesi ya da elektronik beyinlerin suya maruz kalarak bozulması gibi zararlar selin doğrudan sonucu olduğu sürece arıza değil, teminat kapsamındaki hasardır.

Tablodaki iki kalem özellikle gözden kaçar. İlki, kurtarma ve koruma masraflarıdır. Genel şartlar B.2 ile TTK m.1448/3, zararı önlemek, azaltmak veya artmasına engel olmak için yapılan makul masrafların, faydasız kalsa bile sigortacı tarafından ödeneceğini açıkça düzenler; sigortacı bu masraflar için istem üzerine avans vermek zorundadır (TTK m.1448/4). İkincisi kendi ekspertiniz için yaptığınız harcamadır. Genel şartlar C.9 maddesi, sigorta ettirenin veya sigortalının hasarla ilgili eksper tayin edebileceğini ve sigortacının tazminatın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri faydasız kalsalar bile ödemek zorunda olduğunu söyler. Sigortacının eksperiyle ciddi bir görüş ayrılığı bekliyorsanız bu hak, dosyanın kaderini değiştirebilir.

İlk 48 Saat: Kontak, Çekici, Fotoğraf ve İhbar

Su altında kalmış bir araçta yapılan en pahalı hata, aracı çalıştırmayı denemektir. Silindirlere su girmiş bir motorda marş basmak, hasarı küçük bir onarımdan motor değişimine çevirebilir. Sigorta ettiren, riziko gerçekleştiğinde “sigortalı değilmişçesine” gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve sigortacının talimatına elinden geldiği kadar uymakla yükümlüdür (B.1.2; TTK m.1448/1). Bu yükümlülüğe aykırılık zararı artırmışsa tazminattan kusurun ağırlığına göre indirim yapılır (B.3.3.3; TTK m.1448/2). Kanun burada tazminatın tamamen düşmesini değil, artan kısımdan kusur oranında indirim yapılmasını öngörür; sigortalının hakları ancak rizikonun gerçekleşmesine veya zararın artmasına kasten sebep olması hâlinde düşer (B.3.3.3).

Bildirim süresi konusunda paniğe gerek yoktur. Genel şartlar beş iş günü öngörse de TTK m.1446/2, bildirimin geç yapılmasını ancak bu gecikme ödenecek tazminatta artışa neden olmuşsa ve kusurun ağırlığına göre indirim sebebi sayar; sigortacı olayı daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimden de yararlanamaz (TTK m.1446/3). Binlerce aracın aynı gün sular altında kaldığı ve çağrı merkezlerinin kilitlendiği bir afette, geç bildirimin tazminatı artırdığını ispat etmek sigortacı için kolay değildir. Yine de bildirimi ilk fırsatta, yazılı ya da kayıt altına alınan bir kanaldan yapmak en güvenli yoldur.

Eksper Süreci ve Kendi Eksperinizi Atama Hakkı

Genel şartlar B.3.2’ye göre zarar, sigortacı ile sigortalı arasındaki anlaşmayla veya tayin edilecek sigorta eksperi vasıtasıyla tespit edilir. SEDDK’nın 2025 düzenlemesiyle tam hasar ve ağır hasar tespitlerinin 5684 sayılı Kanun uyarınca ruhsat almış bir sigorta eksperi tarafından yapılması zorunlu hâle getirildi ve bu dosyalar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden takip edilir. Eksper raporu, pert kararını, rayiç değeri, sovtaj bedelini ve kısmi hasarda onarım kalemlerini belirlediği için dosyanın en önemli belgesidir.

Eksper incelemesine mümkünse bizzat ya da bir yakınınız aracılığıyla eşlik edin. Suyun araçta hangi seviyeye çıktığını gösteren izleri, ıslanan elektronik üniteleri, motor yağındaki su karışımını ve döşemedeki çamuru eksperin görmesini sağlayın. Rapor tamamlandığında bir örneğini isteyin; itiraz, tahkim ve dava bu rapor üzerinden yürüyecektir. Sigortacının eksperiyle aranızda ciddi bir fark çıkarsa genel şartlar C.9’a dayanarak kendi eksperinizi atayabilirsiniz; bu eksperin makul ücreti sigortacıdan istenir. Dava aşamasında ise mahkeme bağımsız bilirkişi incelemesi yaptırır; onarım veya hurdaya ayırma öncesinde aracın durumunu dondurmak gerekiyorsa sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti istenebilir. Bu yol için delil tespiti rehberimize bakabilirsiniz.

Pert Kararı: Tam Hasar, Ağır Hasar ve Kısmi Hasar

Kasko Genel Şartları B.3.3.2.2’ye göre onarım masraflarının aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin tespit edilmesi durumunda araç tam hasara uğramış sayılır. İki şart birlikte aranır: maliyetin değeri aşması tek başına yetmez, eksperin onarımın mümkün olmadığını da tespit etmesi gerekir. SEDDK’nın Nisan 2025’te duyurduğu ve 1 Temmuz 2025’ten beri uygulanan düzenlemesi bu ölçütü korurken ağır hasar için ayrı bir eşik getirdi: onarım maliyeti aracın rayiç değerinin yüzde 60’ını aşan araç ağır hasarlı sayılır; maliyet bu oranın altında kalsa bile düzenlemede kritik olarak belirlenen aksamın hasar görmesi hâlinde eksper aracı ağır hasarlı sayabilir.

Düzenlemeye ilişkin aktarımlara göre kritik aksam listesinde şasi kolları ve şasi uzantıları, tavan ve göğüs sacı, orta direk, ön ve arka traversler, elektrikli araç bataryası ve ana yüksek gerilim hatları, hava yastıkları ve yolcu güvenlik sistemleri ile ana elektrik ve elektronik sistemler yer alır. Sel hasarlarında en çok etkilenen yerler tam olarak son gruptur. Bu nedenle sel sularına tavan seviyesine kadar gömülmüş bir araçta onarım tutarı yüzde 60’ın altında hesaplanmış olsa bile, ana elektrik tesisatı ve elektronik sistemlerin hasarı ağır hasar değerlendirmesini gündeme getirebilir. Eksper raporunda bu aksamın durumu ayrıca yazılmalıdır.

Araç sigortacıya mı kalır, size mi? Sovtaj

Tam hasar ve ağır hasarda iki yol vardır. Birinci yolda hurda veya çekme belgesi sigortacıya teslim edilir ve aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki rayiç değeri ödenir; hasarlı araç (sovtaj) sigortacı tarafından değerlendirilir. İkinci yolda hak sahibi aracın hasarlı hâliyle kendisinde kalmasına onay verir; bu durumda rayiç değer ile aracın hasarlı hâlinin değeri arasındaki fark tazminat olarak ödenir (B.3.3.2.2). Sigortacı, tespit edip bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır. Yani “aracı size bırakıyoruz, sovtaj 400.000 TL” diyen sigortacı, bu teklifinden bir ay içinde dönemez. Sovtaj bedeli yüksek tutulursa elinize geçen fark düşer; bu yüzden sovtaj değerini de en az rayiç değer kadar dikkatle incelemek gerekir.

Araç kaydında rehin, haciz veya tedbir gibi işleme engel bir şerh varsa hurda veya çekme belgesi alınamayabilir. Genel şartlar bu durumu da düzenler: belge alınamıyorsa tazminat, masrafları tazminattan düşülmek üzere mahkemece tespit edilen ödeme yerine tevdi edilerek ödenebilir ve bu hâlde belge aranmaz (B.3.3.2.2). Kredili araçlarda poliçede rehin alacaklısı lehine kayıt bulunuyorsa tazminatın bu kayda göre ödeneceğini de hesaba katın. Pert sürecinin tescil tarafı ve belgenin nereden alınacağı için ağır hasarlı (pert) araçta tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Rayiç Değer Nasıl Belirlenir ve Nasıl İtiraz Edilir?

Kasko Genel Şartları B.3.3.1.1’e göre sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altına almıştır ve tazminatın hesabında rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değer esas alınır. Rayiç değer için esas alınacak referansın veya belirleme yönteminin poliçede yazılması gerekir; poliçede somut bir referans yoksa idarece belirlenecek kurallar çerçevesindeki referans değerler uygulanır. Poliçelerde referans olarak sıklıkla Türkiye Sigorta Birliği’nin yayımladığı kasko değer listesi gösterilir; poliçenizde hangi referansın yazdığını kontrol edin. Liste değeri, aracın kilometresini, donanımını, hasar geçmişini ve bölgesel piyasa koşullarını her zaman yansıtmaz.

Rayiç değere itiraz ederken amaç, aracın hasar tarihindeki gerçek piyasa değerini somut verilerle göstermektir. Aynı marka, model, motor, donanım paketi, yıl ve yakın kilometredeki araçların hasar tarihine yakın tarihli satış ilanlarının ekran görüntülerini, varsa yetkili satıcı fiyat listelerini, aracın bakım kayıtlarını ve sonradan eklenen donanımın faturalarını toplayın. Düzenlemeye ilişkin aktarımlara göre ÖTV muafiyetiyle alınmış araçlarda, örneğin engelli araçlarında, rayiç değer muafiyet dikkate alınmadan belirlenir; bu tür bir aracınız varsa bu noktayı dosyada özellikle kontrol ettirin. İtirazınızı yazılı yapın ve sigortacının hesabının dayanağını, kullandığı referansı ve sovtaj tespitini açıkça isteyin.

Tablodaki prim kalemi şaşırtıcı gelebilir. Genel şartlar B.4.1’e göre rizikonun gerçekleşmesiyle tam hasar meydana gelirse sigorta teminatı sona erer ve sigortacı primin tamamına hak kazanır. Primin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa, aksine sözleşme yoksa riziko gerçekleşince ödenecek tazminata ilişkin primlerin tümü muaccel olur (C.1). Bu nedenle sigortacının ödeme yazısında kalan taksitlerin mahsup edildiğini görmek olağandır; ancak mahsup edilen tutarın poliçedeki taksit planıyla örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin.

Kısmi Hasarda Onarım: Servis, Parça ve Kıymet Artışı

Araç onarılabilir durumdaysa tazminatın nasıl yapılacağı poliçede açıkça belirtilmelidir. Onarımın sigorta şirketinin anlaşmalı servislerinde mi yoksa sigortalının seçeceği serviste mi yapılacağı ve orijinal ya da eşdeğer parçadan hangisinin kullanılacağı poliçede yazılır; poliçede bu yönde bir belirleme yoksa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır (B.3.3.2.1). Kısmi hasarda onarım masrafları ile onarımın layıkıyla yapılabileceği en yakın yere kadar gerekli çekilme ve nakil masrafları ödenir; tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme de yapılabilir (B.3.3.2.3).

Onarım sonucunda araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse bu fark tazminattan indirilebilir; ancak bunun için hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir ve indirim her hâlükârda ödenen tazminatın rücuen tahsil edilme imkânı oranında azaltılır (B.3.3.2.3). Selde eski bir aracın akü, marş motoru veya döşemesi yenilendiğinde sigortacı “eskiyi yenilediniz” diyerek indirim yapmak isteyebilir; poliçede bu indirimi gösteren bir oran yoksa yapılan kesinti genel şartlara aykırıdır. Onarımdan sonra araçta hasar kaydı ve değer kaybı kalması ise kaskonun değil, sorumlu üçüncü kişinin veya idarenin konusudur. Araç değer kaybının nasıl hesaplandığını araç değer kaybı tazminatı rehberimizde anlattık.

“Aracı Suya Siz Soktunuz” ve Diğer Ret Gerekçeleri

Sel dosyalarında en sık karşılaşılan ret gerekçesi, sürücünün aracı bilerek suyun içine sürdüğü iddiasıdır. Bu iddianın hukuki karşılığını doğru kurmak gerekir. Sel teminatı, aracın sel ve su baskını sonucunda uğradığı zararı teminata alır; genel şartların teminat dışı hâlleri sayan A.5 maddesinde “sel suyuna girme” diye bir istisna yoktur. Sigortalının haklarının tamamen düşmesi ancak rizikonun gerçekleşmesine veya zararın artmasına kasten sebep olunması hâlinde söz konusudur (B.3.3.3). Kast dışındaki bir ihmal, örneğin yolun su altında olduğunu fark etmeden ilerlemek ya da trafikte sıkışıp kalmak, ancak zararı artırdığı ölçüde ve kusurun ağırlığına göre indirim sebebi olabilir (B.3.3.3; TTK m.1448/2). Üstelik teminat dışılığı ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2). Bu dengeyi bilmek, “tamamen ret” yazısına karşı en güçlü cevaptır.

Ret yazısını aldığınızda, hangi gerekçeye dayanıldığını ve bu gerekçeyi destekleyen belgeleri, özellikle eksper raporunu yazılı olarak isteyin. Kasko reddine karşı hazırlanacak itiraz ve tahkim dilekçesinin yapısını kasko hasar reddine itiraz dilekçesi örneğimizde, kaskonun genel ret sebeplerini ise kaskoda hasar reddi ve eksik ödeme yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Değer Kaybı, İkame Araç ve Hasarsızlık İndirimi

Kasko, aracın uğradığı doğrudan maddi zararı karşılar. Genel şartlar kısmi hasarda onarım ve gerekli çekme-nakil masraflarının ödeneceğini düzenler (B.3.3.2.3); onarımdan sonra araçta kalan piyasa değeri kaybını ayrıca karşılayan bir hüküm içermez. Bu nedenle değer kaybı, poliçede ayrı bir teminat yoksa kaskodan değil, zarardan sorumlu üçüncü kişiden veya hizmet kusuru bulunan idareden istenir. Araç kullanılamadığı süre için ikame araç veya gelir kaybı da aynı şekildedir: genel şartlar A.4.8, tam hasarda tazminatın ödenmesine, kısmi hasarda hasarın giderilmesine kadar geçen sürede kullanım ve gelir kaybını ancak ek sözleşmeyle ve poliçedeki limitle sınırlı olarak teminata alır. Poliçenizde “ikame araç” veya “kullanım kaybı” teminatı varsa günlük limitine ve azami gün sayısına bakın. Bu teminat yoksa araç mahrumiyeti bedeli sorumludan istenir; araç mahrumiyet bedeli ve ikame araç bedeli hesaplama aracı sayfalarımız bu konuda yol gösterir.

Sel hasarının poliçe yenilemesinde hasarsızlık indirimini, yani basamağınızı etkileyip etkilemeyeceği genel şartlarda değil, poliçenin özel şartlarında ve şirketin tarifesinde düzenlenir; genel şartlar C.11, sigortalıya özel şartlarla sağlanan hasarsızlık indirimi gibi menfaatlerin tabi olduğu şartlara poliçede yer verilmesini ister. Bu yüzden poliçenizin özel şartlarında doğal afet hasarlarının hasarsızlık indirimine etkisinin nasıl düzenlendiğine bakın. Basamağınız hatalı düşürülmüşse hasarsızlık indirimi itiraz dilekçesi örneğimizden yararlanabilirsiniz.

Otoparkta, AVM’de veya Valede Su Altında Kalan Araç

14 Ekim selinde çok sayıda araç AVM, site ve işyeri otoparklarında su altında kaldı. Bu araçlar için kasko yolunun yanında ikinci bir muhatap gündeme gelir: otoparkı işleten. TBK m.579’a göre garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıtların yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludur. İşleten ancak zararın saklatana veya beraberindekilere yüklenebilecek bir kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluk, işletene veya çalışanlarına bir kusur yüklenemiyorsa her araç için alınan günlük saklama ücretinin on katıyla sınırlıdır; işleten “sorumluluk kabul edilmez” şeklinde bir tabela asmış olsa bile bu ilan onu sorumluluktan kurtarmaz.

Bu hükümde iki tartışma öne çıkar. Birincisi, otopark işletenin şiddetli yağışı mücbir sebep olarak ileri sürmesidir. Rekor düzeyde bir yağış bu savunmaya dayanak yapılabilir; ancak meteoroloji uyarılarına rağmen otoparkın boşaltılmaması, tahliye pompalarının çalışmaması, rampa ve girişlerdeki su bariyerlerinin kullanılmaması ya da aynı otoparkın daha önce de su almış olması işletenin kusurunu gösterir ve bu durumda on katlık sınır da uygulanmaz. İkincisi, aracın işletene “bırakılmış” sayılıp sayılmadığıdır. Ücretli, girişte bilet veya plaka kaydı yapılan, araç anahtarının vale görevlisine teslim edildiği otoparklarda saklama ilişkisi daha kolay kurulur. Ücretsiz ve kontrolsüz bir AVM otoparkında ise ilişki tartışmalı olabilir; bu durumda genel haksız fiil hükümleri ve yapının bakımından sorumlu olanın yükümlülükleri değerlendirilir. Sürücüsüz bırakılan araçtaki hasarla ilgili genel çerçeve için otoparkta veya valede hasar gören araç yazımıza bakabilirsiniz. Otopark, AVM, vale ve site otoparklarına özgü bütün ayrıntıları, işletenin savunmalarına verilecek cevapları ve ihtarname örneğini otoparkı su basan araçlar rehberimizde anlattık.

Kaskonuz varsa en pratik yol önce kaskodan tazminat almaktır. Kasko ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve otopark işletenine rücu edebilir (TTK m.1472; Genel Şartlar B.4.3). Muafiyet, kasko dışında kalan kişisel eşya ve değer kaybı gibi kalemleri ise siz doğrudan işletenden isteyebilirsiniz.

Selde Sürüklenen Araç Başka Araca veya Binaya Çarptı: Kim Sorumlu?

Sel sularına kapılarak sürüklenen bir aracın başka araçlara ya da duvarlara çarpması bu selin en çok görülen görüntülerinden biriydi. Kendi aracınızdaki hasar için yol yine kaskonuzdur. Sizin aracınızın başkasına verdiği zarar ise bir sorumluluk meselesidir. KTK m.85’e göre motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten sorumludur; ancak KTK m.86’ya göre işleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın mücbir sebepten ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Park hâlindeyken sel sularının sürüklediği bir araçta işletenin kusuru yoksa mücbir sebep savunması güçlüdür. Buna karşılık sürücünün su basmış bir yola girmesi gibi bir kusur varsa sorumluluk ve buna bağlı olarak trafik sigortası devreye girebilir (KTK m.91). Her iki tarafın da kaskosu varsa kendi araçlarındaki zarar, kendi kaskolarından karşılanır. Park hâlindeki ve işletilen araç ayrımını, trafik sigortasının istisnalarını ve sigortacıya başvuru dilekçesini selde sürüklenen araç çarptı rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Kaskosu Olmayan veya Sel Teminatı Bulunmayan Araç Sahibi Ne Yapabilir?

Kasko yoksa ya da poliçede sel teminatı bulunmuyorsa zarar sigortadan alınamaz; ancak zararın kaynağında bir hizmet kusuru varsa idareye başvurulabilir. Anayasa m.125, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu düzenler. Aracınız tıkalı yağmur suyu ızgaraları yüzünden su basan bir alt geçitte, ıslah edilmemiş ve yıllardır taşan bir derenin yanındaki yolda ya da zamanında trafiğe kapatılmayan tehlikeli bir noktada zarar gördüyse, ilgili belediye, İSKİ veya altyapıdan sorumlu başka bir idare muhatap olabilir. İYUK m.13’e göre eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmanız, ret veya otuz gün içinde cevap verilmemesi üzerine altmış gün içinde tam yargı davası açmanız gerekir (İYUK m.7, 13). İdareden araç hasarının yanında değer kaybı ve araç mahrumiyeti gibi kalemler de istenebilir. Bu yolun ayrıntılarını sel felaketi tazminat rehberimizde ve belediyenin hizmet kusuru yazımızda anlattık. İdare, rekor yağışı mücbir sebep olarak ileri sürecektir; aynı noktanın geçmişte de su aldığını gösteren haberler, şikâyet kayıtları ve olay anındaki fotoğraflar bu savunmaya karşı en değerli delillerdir.

Ödeme Süreleri ve Sigorta Ödemezse İzlenecek Yol

Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1’e göre sigortacı, talep ettiği belgelerin eksiksiz verilmesinden ve eksper raporunun tesliminden itibaren en geç on iş günü içinde gerekli incelemeleri tamamlamak, ödemeye engel bir durum yoksa tazminat miktarını tespit edip ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her hâlde hasarın ihbarından itibaren kırk beş gün sonra muaccel olur. İncelemeler ihbardan itibaren üç ay içinde tamamlanamazsa sigortacı, mutabakatla ya da mahkemece yaptırılacak ön ekspertizle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder. Aynı kurallar TTK m.1427’de de yer alır ve borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer; sigortacıyı temerrüt faizinden kurtaran sözleşme hükümleri geçersizdir (TTK m.1427/4-5).

Sigortacı ödemiyor, reddediyor ya da düşük ödüyorsa önce yazılı itiraz yapılır. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilmek için şirkete başvurulmuş ve talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması ya da şirketin başvurudan itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi gerekir (5684 sayılı Kanun m.30/13). Sigortacının tahkim sistemine üye olup olmadığı ve Komisyonun iletişim bilgileri poliçede yazılıdır (Genel Şartlar C.8). Tahkimde hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir; belirli tutarın üzerindeki kararlara bildirimden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir (m.30/12, 30/16). Tüketici sıfatıyla sigortalı olanlar 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya gidilmesi dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.68, 73/A). Tüketici hakem heyetine taşınmış bir uyuşmazlık için ayrıca tahkime başvurulamaz (5684 sayılı Kanun m.30/14).

Dava yoluna gidilecekse yetkili mahkeme, sigortacı aleyhine açılan davalarda sigorta şirketinin merkezinin, poliçeye aracılık eden acentenin veya rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesidir (Genel Şartlar C.8). İstanbul’daki bir sel hasarında İstanbul mahkemeleri bu nedenle yetkilidir. Tüketici davaları ayrıca tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 sayılı Kanun m.73/5). Tahkim başvurusu için Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi örneğimizi, hakem kararına itiraz için hakem kararına itiraz dilekçesi örneğimizi, sürelerin hesabı için sigorta tahkim süre hesaplama aracımızı, tüketici yolu için tüketici hakem heyeti 2026 sınırı ve tüketici mahkemesinde görev ve yetki yazılarımızı kullanabilirsiniz.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Selde hasar gören araç dosyalarında önce poliçenin ürün adını, teminat tablosunu, muafiyet ve özel şartlarını okuyor; eksper raporundaki pert, ağır hasar veya kısmi hasar kararının genel şartlara ve SEDDK düzenlemesine uygun olup olmadığını kontrol ediyoruz. Rayiç değer ve sovtaj tespitine karşı emsallerle desteklenmiş yazılı itiraz hazırlıyor, gerektiğinde bağımsız eksper görüşü alınmasını sağlıyoruz. Ret veya eksik ödeme hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu, tüketici hakem heyeti, arabuluculuk ve dava yollarından dosyanız için en hızlı sonuç vereceğini seçiyor; kasko dışında kalan değer kaybı, mahrumiyet ve muafiyet kalemleri için otopark işletenine veya ilgili idareye karşı ayrı talepleri süreleri kaçırmadan planlıyoruz. Poliçenizi, eksper raporunu ve hasar fotoğraflarını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz. Sigorta konusundaki diğer rehberlerimiz Sigorta Hukuku Rehberi sayfamızda yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Selde hasar gören aracımı kasko öder mi?

Poliçenizde sel ve su baskını teminatı varsa öder. Kasko Genel Şartları A.4.5’e göre bu risk ancak ek sözleşmeyle teminata girer. Tam Kasko ürünü ek sözleşmeyle eklenebilecek bütün riskleri kapsadığı için sel teminatı içerir; Genişletilmiş Kasko’da teminat tablosuna bakmak, Kasko ve Dar Kasko’da ise sel teminatının ayrıca eklenip eklenmediğini kontrol etmek gerekir.

Zorunlu trafik sigortası selde zarar gören aracımı karşılar mı?

Hayır. Trafik sigortası işletenin üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan sorumluluğunu karşılar (KTK m.85, 91). Kendi aracınızdaki sel hasarı için kaskonuzda sel teminatı bulunması gerekir.

Sel hasarlı araç ne zaman pert sayılır?

Onarım masrafı aracın hasar tarihindeki değerini aşıyor ve eksper aracın onarım kabul etmez hâle geldiğini tespit ediyorsa araç tam hasarlıdır (Kasko Genel Şartları B.3.3.2.2). SEDDK’nın 1 Temmuz 2025’ten beri uygulanan düzenlemesine göre onarım maliyeti rayiç değerin yüzde 60’ını aşan ya da ana elektrik ve elektronik sistemler gibi kritik aksamı hasar gören araç ağır hasarlı sayılabilir.

Pert olan aracın parasını almak için hangi belge gerekir?

Tam hasarda aracın hurdaya ayrıldığını gösteren hurda tescil belgesi, ağır hasarda “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya verilmeden ödeme yapılmaz. Araç kaydında rehin veya haciz gibi bir engel varsa tazminat, mahkemece belirlenen ödeme yerine tevdi edilerek ödenebilir ve bu durumda belge aranmaz (B.3.3.2.2).

Rayiç değer düşük çıktı, ne yapabilirim?

Aynı marka, model, yıl, donanım ve yakın kilometredeki araçların hasar tarihine yakın satış ilanlarını ve aracınızın bakım ve donanım belgelerini toplayarak sigortacıya yazılı itiraz edin. Sigortacı on beş iş günü içinde cevap vermez veya itirazı reddederse Sigorta Tahkim Komisyonuna, tüketici hakem heyetine ya da arabuluculuk sonrası mahkemeye başvurabilirsiniz.

Pert olan araç bende kalabilir mi?

Evet. Hak sahibi aracın hasarlı hâliyle kendisinde kalmasına onay verirse, aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hâlinin değeri (sovtaj) arasındaki fark tazminat olarak ödenir. Sigortacının bildirdiği sovtaj bedeli bildirimden itibaren bir ay süreyle bağlayıcıdır (B.3.3.2.2).

Selde kalan aracımı çalıştırırsam sigorta ödemez mi?

Tamamen reddedemez; ancak motoru çalıştırmak hasarı büyüttüyse artan kısım için kusurun ağırlığına göre indirim yapılabilir (Kasko Genel Şartları B.3.3.3; TTK m.1448/2). Haklar ancak zararın kasten artırılması hâlinde düşer.

Sigorta “aracı suya siz soktunuz” diyerek reddedebilir mi?

Genel şartların teminat dışı hâlleri arasında sel suyuna girme diye bir istisna yoktur. Teminat dışılığı ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1409/2) ve sigortalının hakları ancak kast hâlinde düşer; ihmal yalnızca zararı artırdığı ölçüde indirim sebebidir.

Kasko değer kaybını ve ikame aracı öder mi?

Genel şartlarda onarım sonrası değer kaybını karşılayan bir hüküm yoktur; ikame araç ve gelir kaybı ise ancak poliçeye ek teminat olarak yazılmışsa ve limit dâhilinde ödenir (A.4.8). Bu kalemler teminat yoksa sorumlu üçüncü kişi veya idareden istenir.

AVM otoparkında su altında kalan aracım için otopark sorumlu mu?

TBK m.579’a göre otopark işletenler kendilerine bırakılan araçların zararından sorumludur; mücbir sebep veya sigortalının kusurunu ispat ederlerse kurtulurlar. İşletene kusur yüklenemezse sorumluluk günlük ücretin on katıyla sınırlıdır; tahliye ve uyarı önlemlerini almamak gibi bir kusur varsa bu sınır uygulanmaz. “Sorumluluk kabul edilmez” tabelası işleteni kurtarmaz.

Kasko kaç günde ödeme yapmak zorunda?

Belgeler ve eksper raporu tamamlandıktan sonra en geç on iş günü içinde; her hâlde borç ihbardan itibaren kırk beş gün sonra muaccel olur. İnceleme üç ayda bitmezse sigortacı tespit edilecek hasarın en az yüzde ellisini avans olarak öder (B.3.3.4.1; TTK m.1427).

Kaskom yoksa selde zarar gören aracım için kime başvurabilirim?

Zarar tıkalı yağmur suyu kanalları, ıslah edilmeyen dere veya trafiğe kapatılmayan tehlikeli bir alt geçit gibi bir hizmet kusurundan doğduysa ilgili idareye, örneğin belediye veya İSKİ’ye İYUK m.13’e göre bir yıl içinde başvurup ardından altmış gün içinde tam yargı davası açabilirsiniz.