İstanbul Selinde Zarar Görenlerin Hakları 2026: Aracı Pert Olan, Evi ve Eşyası Su Basan, Yakınını Kaybeden Kimden Ne Alabilir?

14 Ekim 2026’da İstanbul’u vuran selde aracı pert olan, evi, dükkânı ve eşyası su basan ya da bir yakınını kaybeden kişinin önünde üç ayrı kapı vardır: kendi sigortası, zarara yol açan kişi veya kurum ve devletin afet yardımları. Kaskoda sel ve su baskını, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.5 uyarınca ancak ek sözleşmeyle teminata girer; konut ve işyeri poliçelerinde de sel, Yangın Sigortası Genel Şartları A.3.2 uyarınca ek teminattır. Teminat varsa sigorta tazminatı, araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur, sigortacı da ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (TTK m.1427). Zorunlu trafik sigortası kendi aracınızdaki sel hasarını, DASK ise sel zararını karşılamaz. Sigortası olmayan ya da sigortadan zararının tamamını alamayan kişi, altyapı eksikliği veya bakımsızlık varsa belediye ve İSKİ gibi idarelere önce başvurup ardından tam yargı davası açabilir (Anayasa m.125, İYUK m.13). Ölüm hâlinde yakınlar cenaze gideri, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat ister (TBK m.53, 56). Bir sigorta şirketinin bu sel yüzünden iflas ettiğine dair bugün için resmî bir açıklama yoktur; böyle bir durumda bile ödenmemiş tazminatlar önce şirketin ayırmak zorunda olduğu teminatlardan karşılanır (TTK m.1418). Bu rehber hangi zararın kimden, hangi sürede ve hangi yolla isteneceğini kanun maddeleriyle anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

14 Ekim 2026 İstanbul Seli: Bilinenler ve Sigortadaki İlk Tablo

İstanbul’da 14 Ekim 2026 sabahı başlayan ve gün içinde şiddetini artıran sağanak, Sarıyer, Kağıthane, Arnavutköy, Beykoz ve Fatih başta olmak üzere pek çok ilçede alt geçitleri, tünelleri, bodrum katları, otoparkları ve dükkânları su altında bıraktı; derelerin seviyesi yükseldi, çok sayıda araç sel sularına kapılarak sürüklendi. İstanbul Valiliğinin açıklamasına göre 14 Ekim saat 06.00 ile 20.00 arasında AFAD ve 112 Acil Çağrı Merkezine 2.518 ihbar ulaştı; bunların 1.277’si su baskını, 15’i heyelan ve 47’si mahsur kalma olayıydı. 15 Ekim akşamı itibarıyla selde hayatını kaybedenlerin sayısı dörde yükselmiş, kayıp başvurusu yapılan kişiler için arama çalışmaları sürüyordu. Valilik, mahsur kalan üç binden fazla kişinin kurtarıldığını ve selden zarar gören yurttaşlara yapılacak yardım ödemelerinin en geç 19 Ekim Pazartesi başlayacağını duyurdu.

Sigorta tarafında ilk resmî veriyi Türkiye Sigorta Birliği (TSB) paylaştı. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre 15 Ekim itibarıyla İstanbul’da sel ve su baskını teminatı kapsamında 838 hasar ihbarı yapıldı; bunların 776’sı yangın branşında, yani konut ve işyeri poliçelerinde, 62’si kasko branşında açıldı. Bursa, Kocaeli ve Yalova ile birlikte toplam ihbar 897’ye ulaştı. TSB, İstanbul’da yaklaşık 940 bin konut ve işyeri poliçesi, yaklaşık 2,8 milyon kasko poliçesi bulunduğunu; konut ve işyerlerinde sigortalılık oranının yüzde 17-20, araçlarda ise yaklaşık yüzde 43 olduğunu açıkladı. Bu rakamlar, zarar görenlerin önemli bir kısmının sigortasız olduğunu ya da poliçesinde sel teminatı bulunmadığını gösteriyor. Bu yüzden selden sonra sorulması gereken ilk soru “sigortam öder mi?” değil, “zararımı kimden, hangi sırayla isteyebilirim?” sorusudur.

Zararınızı Kim Karşılar? Sigorta, Sorumlu Kişi ve Devlet

Selden doğan zararlarda tek bir muhatap yoktur. Aynı olayda hem sigorta şirketine hem de zarara yol açan kuruma başvurmak mümkündür; ancak aynı zarar iki kez tahsil edilemez. Sigortacı ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve sorumluya rücu eder (TTK m.1472). Siz de sigortadan alamadığınız kısmı, örneğin muafiyeti, eksik sigorta farkını ya da poliçe dışında kalan zararınızı sorumludan istemeye devam edersiniz. Aşağıdaki tablo, zarar türüne göre ilk bakılacak güvenceyi ve ikinci adımda kime gidileceğini özetler.

Bu ayrım, hangi yolun daha hızlı sonuç vereceğini de belirler. Sigorta ilişkisi bir sözleşmedir; teminat varsa sigortacı kusur aramadan öder, sadece teminat dışılığı ispat ederek ödemeden kaçınabilir (TTK m.1409/2). Sorumlu kişiye veya idareye karşı yol ise haksız fiil ya da hizmet kusuru esasına dayanır; burada zararın yanı sıra kusurun veya sorumluluğu doğuran bağın da kurulması gerekir. Bu yüzden sigortanız varsa önce sigortaya gitmek, eksik kalan kısım için sorumluyu takip etmek çoğu dosyada en verimli sıradır.

İlk Günlerde Yapılacaklar: Hakkınızı Kaybetmemek İçin

Selden sonraki ilk günler, ileride açılacak her dosyanın kaderini belirler. Kanun sigortalıya üç temel yükümlülük yükler. Birincisi ihbardır: sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir (TTK m.1446/1). Yangın Sigortası Genel Şartları bu süreyi somutlaştırır ve rizikonun gerçekleştiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde bildirim yapılmasını ister (B.1.1.1). Kasko poliçelerinde de benzer kısa bir bildirim süresi bulunur; poliçenizdeki süreyi kontrol edin. Önemli bir nokta şudur: geç bildirim tazminatı kendiliğinden düşürmez. Kanuna göre bildirimin geç yapılması ancak ödenecek tazminatta artışa neden olmuşsa ve kusurun ağırlığına göre indirim yapılabilir; sigortacı olayı zaten fiilen öğrenmişse bu indirimi de isteyemez (TTK m.1446/2-3).

İkinci yükümlülük zararı önleme ve azaltmadır. Sigorta ettiren, zararın büyümemesi için imkânlar ölçüsünde önlem almak ve sigortacının talimatlarına uymak zorundadır (TTK m.1448/1). Bunun karşılığında kanun güçlü bir güvence verir: sigortacı, bu amaçla yapılan makul giderleri, faydasız kalsalar bile tazminattan ayrı olarak ödemekle yükümlüdür ve sigortalının istemi üzerine bu giderler için avans vermek zorundadır (TTK m.1448/3-4). Suyu tahliye ettirmek için tutulan pompa, eşyaları kuru bir yere taşıma, aracı çekiciyle servise götürme gibi masrafların faturalarını mutlaka saklayın. Üçüncü yükümlülük ise bilgi ve belge vermek, sigortacının yerinde inceleme yapmasına izin vermektir (TTK m.1447). Hasarlı yeri ve eşyayı eksper görmeden, zorunlu olmadıkça değiştirmeyin; atmak zorunda kaldığınız eşyanın önce fotoğrafını ve videosunu çekin (Yangın Sigortası Genel Şartları B.1.1.4).

Delil tespiti özellikle idareye karşı dava açılacaksa ya da sigorta şirketiyle hasarın nedeni konusunda uyuşmazlık çıkması bekleniyorsa önem taşır. Dere taşkınının kaynağı, tıkalı yağmur suyu ızgaraları, kanalizasyonun geri tepmesi ya da bodrumun hangi noktadan su aldığı gibi bilgiler sular çekildikten birkaç gün sonra kaybolur. Usulü ve dilekçe ayrıntıları için delil tespiti rehberimize bakabilirsiniz.

Aracı Selde Kalanlar: Kasko, Pert Kararı ve Rayiç Değer

Kasko sel hasarını öder mi?

Kasko, aracın kendisinde oluşan zararı karşılayan bir mal sigortasıdır. Ancak sel ve su baskını standart kasko teminatının içinde kendiliğinden yer almaz. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4 maddesi, bazı halleri ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek riskler olarak sayar; bunların arasında A.4.5’te “sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar” bulunur. Piyasada satılan genişletilmiş ve tam kasko poliçelerinin büyük kısmı bu riski bir klozla teminata ekler. Bu yüzden ilk iş, poliçenizin teminat tablosunda “sel ve su baskını” ya da “doğal afetler” ifadesinin bulunup bulunmadığına bakmaktır. Teminat varsa sel sularının araca verdiği mekanik, elektrik ve elektronik aksam ile kaporta ve döşeme hasarları kasko kapsamında değerlendirilir.

Sigortacı “bu hasar teminat dışında” diyorsa bunu ispat yükü kendisine aittir. TTK m.1409/2, sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükünü açıkça sigortacıya yükler. Uygulamada en sık karşılaşılan ret gerekçeleri aracın “bilerek suya sokulduğu”, hasarın “mekanik arızadan” kaynaklandığı ya da su seviyesinin hasarı açıklamadığı iddialarıdır. Sel teminatı olan bir poliçede, açık bir istisna yoksa motorun su çekmesi de kural olarak sel hasarı sayılır. Sürücünün suya girmesi olaya katkı sağlamış olsa bile bu durum kural olarak teminatı tamamen ortadan kaldırmaz; ancak zararı artıran bir davranış varsa kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim gündeme gelebilir (TTK m.1448/2). Konuyla ilgili ayrıntılı bir anlatım kaskoda hasar reddi ve eksik ödeme rehberimizde yer alıyor.

Zorunlu trafik sigortası neden ödemez?

Zorunlu mali sorumluluk sigortası, yani trafik sigortası, işletenin aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan sorumluluğunu karşılamak için yaptırılır (KTK m.91/1, m.85/1). Kendi aracınızda selden doğan hasar bir sorumluluk değil, kendi malvarlığınızdaki kayıptır. Bu nedenle sadece trafik sigortası olan bir araç sahibi selde aracındaki hasarı trafik sigortasından alamaz. Buna karşılık selde sürüklenen sizin aracınız park hâlindeki başka bir araca çarpmışsa, karşı tarafın zararında trafik sigortası ve işletenin sorumluluğu tartışmaya açılabilir; bu tür olaylar somut duruma göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Pert (tam hasar) ve ağır hasar kararı nasıl verilir?

Aracın onarılıp onarılmayacağı eksper raporuyla belirlenir. SEDDK’nın 25 Nisan 2025’te duyurduğu ve 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren düzenleme, motorlu araçlarda tam hasar ve ağır hasar kriterlerini yeniden tanımladı. Sel hasarları bakımından en önemli nokta şudur: maliyet sınırının altında kalsa bile ana elektrik tesisatı, elektronik sistemler, elektrikli araç bataryası ve ana enerji hatları, hava yastıkları ve güvenlik sistemleri gibi kritik aksamın hasar görmesi, eksperin aracı ağır hasarlı saymasına yol açabilir. Sel sularının en çok zarar verdiği yerler de tam olarak bu aksamlardır.

Pert kararında en sık uyuşmazlık rayiç değer üzerinden çıkar. Sigortacının belirlediği değer piyasadaki emsal araçların fiyatının altında kalıyorsa, aynı marka, model, yıl, kilometre ve donanımdaki araçların ilanlarını, varsa yetkili satıcı fiyat listelerini toplayarak yazılı itiraz edin. Hurda veya trafikten çekme belgesini teslim etmeden önce ödenecek tutarı yazılı olarak öğrenmek, sonradan “bu tutarı kabul ettiniz” savunmasına karşı sizi korur. Yeni belge şartı ve pert aracın satışına ilişkin ayrıntılar için ağır hasarlı araçta tazminat yazımıza bakabilirsiniz. Kasko poliçesini okumaktan rayiç değere ve sovtaja itiraza, otopark işletenin sorumluluğundan tahkim yoluna kadar bütün ayrıntıları selde hasar gören araç rehberimizde anlattık. Otopark, AVM, vale ve site otoparkında su altında kalan araçlar için ayrıca otoparkı su basan araçlar rehberimize bakabilirsiniz. Selde sürüklenen bir aracın başka bir araca, eve veya dükkâna çarpması hâlinde kimin ödeyeceğini de ayrı bir rehberde anlattık.

Kaskosu olmayan veya sel teminatı bulunmayan araç sahibi ne yapabilir?

Kasko yoksa ya da poliçede sel teminatı yoksa zarar sigortadan alınamaz; ancak bu, zararın tamamen size kaldığı anlamına gelmez. Aracınız dere yatağına yapılmış bir yolda, yağmur suyu kanallarının tıkalı olduğu bir alt geçitte ya da yıllardır taşan ve ıslah edilmeyen bir derenin kenarında zarar görmüşse, ilgili idarenin hizmet kusuru tartışılabilir. Selde devrilen bir ağaç, istinat duvarı veya inşaat iskelesi aracınıza zarar verdiyse sorumluluk, o şeyin bakımından sorumlu olan kişiye veya kuruma yönelebilir. Bu ihtimalleri aşağıda “Belediye ve İSKİ’ye karşı tazminat” başlığında ayrıca anlattık.

Evi, İşyeri ve Eşyası Su Basanlar: Konut ve İşyeri Sigortası

Konut, işyeri ve fabrika poliçeleri hukuken yangın sigortası esasına göre düzenlenir. Yangın Sigortası Genel Şartları A.3.2, sel ve su baskınını kar ağırlığı, yer kayması, fırtına ve dahili su gibi risklerle birlikte “ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek haller” arasında sayar. Yani yalnızca yangın teminatı olan bir poliçe sel zararını karşılamaz; poliçeye Sel veya Su Baskını Klozu eklenmiş olması gerekir. Piyasadaki konut paket poliçelerinin büyük çoğunluğu bu klozu içerir; ancak TSB’nin açıkladığı yüzde 17-20 civarındaki sigortalılık oranı, İstanbul’da konutların büyük kısmının hiç poliçesi olmadığını gösteriyor.

Klozun neyi kapsadığı ve neyi dışarıda bıraktığı, ret kararlarının büyük kısmında belirleyici olur. Bu nedenle kloz metnini tek tek bilmek gerekir:

Bu tablo pratikte şu anlama gelir: 14 Ekim’de bodrum katınızı yağmur nedeniyle taşan kanalizasyon bastıysa bu, klozun dördüncü bendi kapsamındadır. Buna karşılık zarar çatı oluğunun taşmasından ya da binanın kendi su deposunun patlamasından doğduysa sel klozu değil, poliçede ayrıca varsa dahili su teminatı devreye girer. Eksperin raporunda zararın nedeni nasıl yazıldıysa ödeme de ona göre şekillenir; bu yüzden ekspere suyun nereden ve nasıl geldiğini belgeleriyle anlatmak önemlidir.

Heyelan ve çöken istinat duvarları: sel klozu yetmez

Bu selde onlarca noktada heyelan yaşandı ve istinat duvarları çöktü. Bu tür zararlarda sel klozuna güvenmek yanıltıcı olur; çünkü Sel veya Su Baskını Klozu, sel veya su baskını sonucu dahi olsa yer kayması nedeniyle meydana gelen zararları açıkça teminat dışında bırakır. Bu zararlar ayrı bir ek teminat olan Yer Kayması Klozu’nun konusudur. Bu kloz, sigortalı binanın bulunduğu arsada veya civarında meydana gelen yer kayması ve toprak çökmesinin sigortalı şeylerde doğrudan yol açtığı zararları ve sel veya su baskını nedeniyle meydana gelen yer kayması ile toprak çökmesinden doğan zararları kapsar. Buna karşılık deprem kaynaklı yer kayması, yer kayması riskinden bağımsız olarak binanın olağan oturmasından doğan hasarlar ve sigorta başlamadan önce resmî makamlarca tespit edilmiş yer kayması teminat dışıdır; bina civarında yapılan kazılar nedeniyle oluşan kaymalar da aksine sözleşme yoksa kapsam dışında kalır. Binanın temelleri ve istinat duvarları aksine sözleşme yoksa bina sigorta bedelinin kapsamındadır (Yangın Sigortası Genel Şartları A.2.1). DASK ise yalnızca deprem nedeniyle oluşan yer kaymasını karşılar (6305 sayılı Kanun m.2/ğ). Komşu parseldeki bir istinat duvarı çökerek evinize zarar verdiyse, duvarın yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklik nedeniyle o yapının maliki kusur aranmaksızın sorumludur (TBK m.69). Konut ve işyeri sigortasının diğer ayrıntılarını evi, dükkânı veya eşyası su basanlar rehberimizde anlattık.

Bina ve eşya ayrımı: ev sahibi mi, kiracı mı?

Bina ile eşya ayrı sigorta konularıdır. Binadaki hasar binanın maliki adına yapılmış poliçeden, ev eşyası ise eşyanın sahibi adına yapılmış poliçeden karşılanır. Kiracıysanız ev sahibinin poliçesi sizin mobilyanızı, elektronik eşyanızı ve kıyafetlerinizi kapsamaz; bunlar için kendi adınıza yapılmış bir eşya poliçesi gerekir. Apartmanlarda ortak alanlar, asansör ve kazan dairesi için yöneticinin yaptırdığı bina poliçesine bakılır. Ayrıntılar kiracı olarak konut sigortası ve hasarda sorumluluk yazımızda yer alıyor. Üst kattaki daireden gelen su gibi komşu kaynaklı zararlar için ise komşumun su baskını evime zarar verdi rehberimize bakabilirsiniz. Konut ve işyeri sigortasında sel klozu, eksik sigorta, kiracı ile ev sahibinin hakları, apartman ortak alanları, emtia, KDV ve zayi belgesi konularını evi, dükkânı veya eşyası su basanlar rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Eksik sigorta, muafiyet ve rayiç değer: ödeme neden az çıkar?

Ödemenin beklenenden düşük çıkmasının üç tipik sebebi vardır. Birincisi eksik sigortadır. Sigorta bedeli, sigortalı malın gerçek değerinden azsa, kısmi bir zararda sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta bedelinin sigorta değerine oranı kadar öder (TTK m.1462; Yangın Sigortası Genel Şartları A.5). Örneğin evinizdeki eşyanın gerçek değeri 600.000 TL iken poliçeye 300.000 TL yazılmışsa ve selde 200.000 TL’lik eşya zarar görmüşse, oran yarı yarıya olduğu için sigortacı 100.000 TL öder. Bazı poliçelerde “belirli bir orana kadar eksik sigorta uygulanmaz” şeklinde klozlar bulunur; varsa oran kuralı bu sınıra kadar işlemez.

İkinci sebep muafiyettir. Belirli bir tutara, sigorta bedelinin belirli bir yüzdesine ya da hasarın belirli bir oranına kadar olan kısmın sigortalıda kalacağı kararlaştırılabilir ve bu oran poliçede gösterilir (Yangın Sigortası Genel Şartları A.7). Sel klozlarında muafiyet sık görülür. Muafiyet nedeniyle sigortadan alınamayan kısım, sorumlu bir idare veya kişi varsa ondan istenebilir. Üçüncü sebep değer esasıdır. Poliçe rayiç bedel esasına göre düzenlenmişse eskime, aşınma ve kullanma payı düşülür; poliçede açıkça “yeni değer” esası yazıyorsa malın yeniden yapım veya alım maliyeti esas alınır (Yangın Sigortası Genel Şartları B.5.1). On yıllık bir buzdolabı için rayiç esasla ödenen tazminat ile yeni değer esasla ödenen tazminat arasında ciddi fark çıkabilir; poliçenizin ön yüzünde hangi esasın yazdığına bakın.

Hasar tutarında anlaşamazsanız: hakem-bilirkişi yolu

Yangın Sigortası Genel Şartları, zarar miktarı konusunda anlaşma sağlanamazsa tarafların isterlerse hakem-bilirkişiye gidebileceğini düzenler (B.4). Her taraf kendi hakem-bilirkişisini seçer, bunlar üçüncü bir hakem-bilirkişi belirler. Bu yolun sonucu zarar miktarı bakımından tarafları bağlar; karara ancak tespit edilen miktar gerçek durumdan önemli ölçüde farklıysa, tebliğden itibaren yedi gün içinde ticaret mahkemesinde itiraz edilebilir. Bu nedenle hakem-bilirkişi yoluna girmeden önce bağlayıcılığını ve masrafını değerlendirmek gerekir. Genel şartlara göre sigortacı, hasar miktarına ilişkin belgelerin verilmesinden itibaren bir ay içinde incelemesini tamamlayıp tazminat miktarını bildirmek (B.3), kesinleşen tazminatı da en geç bir ay içinde ödemek zorundadır (B.8.1). Bu süreler, TTK m.1427’deki kırk beş günlük kanuni sınırı ortadan kaldırmaz.

DASK sel zararını öder mi?

Hayır. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu m.2/ğ, zorunlu deprem sigortasını binalarda depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem nedeniyle ortaya çıkan yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasından doğan zararları kapsayan sigorta olarak tanımlar. Yağış kaynaklı sel ve su baskını bu tanımın dışındadır. DASK poliçesi olan ama ayrıca konut sigortası olmayan bir ev sahibi, sel zararını DASK’tan alamaz. TSB Başkanı da 15 Ekim’deki açıklamasında sel ve su baskını gibi riskleri kapsayacak bir Zorunlu Afet Sigortası’nın hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti; ancak bugün itibarıyla böyle bir zorunlu sigorta yürürlükte değildir. DASK’ın kapsamı için DASK rehberimize bakabilirsiniz.

Selde Hayatını Kaybedenlerin Yakınları Ne Talep Edebilir?

Selde bir yakınını kaybeden aile için hukuki süreç, acının en ağır olduğu günlerde başlar. Bu nedenle neyin, kimden ve hangi sürede isteneceğini sade bir şekilde bilmek önemlidir. TBK m.53, ölüm hâlinde istenebilecek zararları sayar: cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı ile ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıpları. TBK m.56/2 ise ölüm hâlinde ölenin yakınlarına manevi tazminat ödenmesine karar verilebileceğini düzenler. Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar TBK hükümlerine göre hesaplanır ve TBK m.55/2’ye göre bu hükümler idarenin sorumlu olduğu ölüm ve yaralanmalarda da uygulanır. Yani belediyeye veya başka bir idareye karşı açılan tam yargı davasında da hesap aynı ilkelere göre yapılır.

Sorumlu kim? İdare, elektrik şebekesi ve işveren

Bu selde hayatını kaybedenlerin bir kısmı sel sularına kapılarak, bir kısmı su birikintisinde elektrik akımına kapılarak, bir kısmı da su tahliyesi sırasında yaşamını yitirdi. Sorumlunun kim olduğu ölüm sebebine göre değişir. Sel sularına kapılma ve boğulma olaylarında, dere ıslahının yapılmaması, yağmur suyu kanallarının yetersiz veya tıkalı olması, tehlikeli alt geçitlerin trafiğe kapatılmaması gibi ihmaller varsa ilgili idarenin hizmet kusuru gündeme gelir (Anayasa m.125). Su birikintisinde elektrik akımına kapılma olaylarında ise elektriği taşıyan direk, kablo veya panonun kime ait olduğu ve kim tarafından işletildiği belirleyicidir. Önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğunda işletme sahibi ve işleten, kusur aranmaksızın müteselsilen sorumludur (TBK m.71). Elektrik dağıtımı, niteliği gereği bu hükmün uygulanabileceği faaliyetlerin başında gelir; dağıtım şirketi özel hukuk tüzel kişisi olduğu için bu davalar adli yargıda görülür. Tesis belediyeye aitse idari yargı yolu gündeme gelir.

Selde su tahliyesi, kurtarma veya temizlik işi yaparken hayatını kaybeden bir işçi bakımından olay 5510 sayılı Kanun anlamında iş kazasıdır. Bu durumda hak sahiplerine SGK tarafından ölüm geliri bağlanır; işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamış olması hâlinde destekten yoksun kalma ve manevi tazminat işverenden de istenebilir. Ayrıntılar için iş kazasında destekten yoksun kalma tazminatı rehberimize, destekten kimlerin ne kadar isteyebileceği için destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakabilirsiniz. Ön bir hesap yapmak isterseniz destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama aracımız size bir fikir verir.

Faiz, miras ve belgeler

7589 sayılı Kanunla TBK m.55’e eklenen fıkralar, destekten yoksun kalma tazminatında faizin başlangıcını düzenler: destekçinin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Destekten yoksun kalma tazminatı mirasa dâhil değildir; destek alan her kişinin kendi kişisel hakkıdır ve mirası reddeden bir yakın da bu tazminatı isteyebilir. Bu ayrımı ölümlü olayda tazminat mirasa dâhil mi yazımızda anlattık. Hayat sigortası ve banka işlemleri için ise mirasçılık belgesi gerekir; nasıl alınacağı veraset ilamı rehberimizde yer alıyor. Ölen kişinin kredi borcu ve kredi hayat sigortası için bu yazımıza, hayat sigortası şirketinin ödeme yapmaması hâlinde hayat sigortasında tazminatın ödenmemesi rehberimize bakabilirsiniz. SGK’dan bağlanacak aylıkların paylaşımı için ölüm aylığı rehberimiz yol gösterir. Destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın hesabını, elektrik dağıtım şirketinin ve işverenin sorumluluğunu, kayıp yakınları için ölüm karinesi ve gaiplik yolunu ve ceza soruşturmasındaki haklarınızı selde hayatını kaybedenlerin yakınları rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Ferdi kaza poliçelerinde doğal afetlerin teminata dâhil olup olmadığı genel şartlara ve poliçeye eklenen klozlara göre değişir. Bu yüzden ölenin adına ferdi kaza, hayat veya kredi hayat sigortası olup olmadığını öğrenmek için çalıştığı banka, işveren ve sigorta acentesiyle iletişime geçmek; poliçe bulunursa teminat tablosunu dikkatle okumak gerekir. Can sigortalarında sigorta bedeli, belgelerin verilmesinden sonra araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan on beş gün sonra muaccel olur (TTK m.1427/2).

Belediye ve İSKİ’ye Karşı Tazminat: Hizmet Kusuru ve Mücbir Sebep

Anayasa m.125’in son fıkrası, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu düzenler. Sel ve su baskınlarında bu sorumluluk çoğunlukla hizmet kusuru esasına dayanır: idarenin yağmur suyu ve kanalizasyon altyapısını kurması, dereleri ıslah etmesi, ızgara ve kanalları temiz tutması, dere yataklarına yapılaşmaya izin vermemesi ve tehlikeli alanları zamanında trafiğe ve yayalara kapatması beklenir. Bu hizmetlerden biri hiç işlememiş, geç işlemiş ya da kötü işlemişse ve zarar bu yüzden doğmuşsa idare sorumludur. İstanbul’da yağmur suyu ve kanalizasyon hizmetlerinde İSKİ, yol, alt geçit ve kent altyapısında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyeleri, bazı dere ıslahı projelerinde DSİ muhatap olabilir; hangi kurumun sorumlu olduğu altyapının kime ait olduğuna göre belirlenir.

İdare bu tür davalarda çoğunlukla “mücbir sebep” savunması yapar. Basına yansıyan bilgilere göre 14 Ekim’deki yağış son 84 yılın rekorunu kırdı ve idareler bu veriye dayanacaktır. Ancak bir doğal olayın mücbir sebep sayılması için öngörülemez ve önlenemez olması gerekir. Meteoroloji uyarıları önceden yapılmışsa, aynı noktalar geçmiş yıllarda da defalarca su basmışsa, dere yatağı daraltılmış veya üzeri kapatılmışsa ya da yağmur suyu ızgaraları tıkalıysa, yağışın şiddeti tek başına idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Mahkeme bu soruyu çoğunlukla teknik bilirkişi incelemesiyle cevaplar; bu yüzden olayın hemen ardından alınan fotoğraflar, aynı yerde daha önce yaşanan su baskınlarına ilişkin haberler ve şikâyet kayıtları en değerli delillerdir. Hizmet kusuru ile kişisel kusur ayrımı için bu rehberimize, belediyenin su baskınındaki sorumluluğu için belediyenin hizmet kusuru yazımıza bakabilirsiniz. İSKİ’ye karşı açılacak davada görevli yargı yeri Uyuşmazlık Mahkemesi ve Yargıtay kararlarında farklı değerlendirildiği için süreleri iki ihtimale göre korumak gerekir; bu kararları, sorumlu idarenin nasıl belirleneceğini ve sel için hazırlanmış İSKİ ve belediyeye başvuru dilekçesi örneğini ayrıca anlattık.

İdareye başvuru ve dava süresi

İdari eylemden doğan zararlarda doğrudan dava açılamaz; önce idareye başvurmak gerekir. İYUK m.13’e göre hakları idari eylemle ihlal edilenler, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak zararlarının ödenmesini isterler. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse ret işleminin tebliğinden, otuz gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren dava süresi içinde, yani altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.7, 13). Başvuru dilekçesinde zararın kalemlerini ve tutarını mümkün olduğunca açık yazmak, ekine fotoğraf, fatura, ekspertiz ve tutanakları koymak gerekir. Usulün ayrıntıları İYUK m.13 rehberimizde, örnek metin ise tam yargı davası dilekçesi örneğimizde yer alıyor.

Sigortanız zararın bir kısmını ödediyse, sigortacı ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve idareye rücu edebilir (TTK m.1472/1). Bu, sizin idareye başvurmanızı engellemez; sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, kalan kısım için sorumlulara karşı başvurma hakkınız devam eder (TTK m.1472/2). Muafiyet, eksik sigorta farkı, poliçe dışında kalan eşya, araç kullanılamadığı süredeki kayıp ve değer kaybı gibi kalemler bu yolla idareden istenebilir. Rücu ve halefiyet ilişkisi için bu yazımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Ödemezse veya Eksik Öderse: İtiraz, Tahkim, Hakem Heyeti ve Dava

Kanun sigortacıya ödeme için sınırsız zaman tanımaz. TTK m.1427/2’ye göre sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesinden ve belgelerin verilmesinden sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusur nedeniyle inceleme gecikmişse, örneğin sigortalı istenen belgeyi vermemişse, bu süre işlemez. Araştırmalar ihbardan itibaren üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tarafların mutabakatına veya mahkemece yaptırılacak ön ekspertize göre tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak ödemek zorundadır (TTK m.1427/3). Borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer ve sigortacıyı temerrüt faizinden kurtaran sözleşme hükümleri geçersizdir (TTK m.1427/4-5). Selden sonra binlerce dosyanın aynı anda açıldığı bir dönemde bu kurallar, ödemeyi aylarca bekletmek isteyen bir şirkete karşı en güçlü dayanağınızdır.

Sigortacı ödemeyi reddeder ya da eksik öderse izlenecek yol, sigortalının tüketici mi yoksa tacir mi olduğuna ve uyuşmazlık tutarına göre değişir. Önce sigorta şirketine ret gerekçesini, eksper raporunu ve hesap dökümünü yazılı olarak istemek ve itirazınızı yazılı yapmak gerekir. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidebilmek için sigortacıya başvurulmuş ve talebin kısmen veya tamamen reddedildiğinin belgelenmiş olması ya da şirketin başvurudan itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemiş olması gerekir (5684 sayılı Kanun m.30/13). Sel dosyalarındaki ret gerekçelerine verilecek cevapları, sigorta şirketine itiraz dilekçesi örneğini, 2026 tahkim sınırlarını ve 7589 sayılı Kanun sonrası dava stratejisini sel hasarını sigorta ödemiyorsa rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Tahkim ile mahkeme arasında seçim yaparken hız, masraf ve itiraz imkânı birlikte değerlendirilmelidir. Tahkimde dosya genellikle daha hızlı sonuçlanır ve talebi reddedilen sigortalı aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti tarifedeki ücretin beşte biriyle sınırlıdır (5684 sayılı Kanun m.30/17). Buna karşılık hakemler yalnızca dosyadaki evrak üzerinden karar verir; tanık dinlenmesi veya keşif gerektiren karmaşık dosyalarda mahkeme yolu daha uygun olabilir. Tahkimdeki parasal sınırlar her yıl güncellenir; güncel sınırları ve süreleri sigorta tahkim süre ve parasal sınır hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz. Başvuru için Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi örneğimizden, kasko reddi için kasko hasar reddine itiraz dilekçesinden, hakem kararına itiraz için hakem kararına itiraz dilekçesi örneğimizden yararlanabilirsiniz. Tüketici hakem heyeti başvurusu ve 2026 sınırı için bu rehberimize, tüketici mahkemesinin görevi için tüketici mahkemesinde görev ve yetki yazımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Şirketi İflas Ederse veya Ruhsatı Kaldırılırsa Ne Olur?

Sel sonrasında en çok sorulan sorulardan biri, büyük hasar yükü altında kalan bir sigorta şirketinin ödeme yapmadan iflas edip edemeyeceğidir. Önce bugünkü durumu netleştirelim: bu yazının hazırlandığı tarihte, 14 Ekim seli nedeniyle iflas eden, tasfiyeye giren ya da ruhsatı kaldırılan bir sigorta şirketine ilişkin resmî bir açıklama yoktur. TSB, sektörün eksperleri, acenteleri ve tüm paydaşlarıyla süreci yakından takip ettiğini açıkladı.

Bir sigorta şirketi zaten ödemeyi durduracak ya da “iflas başlatacak” bir serbestiye sahip değildir. 5684 sayılı Kanun m.20, şirketin yükümlülüklerini yerine getiremediğinin veya mali bünyesinin sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek derecede zayıfladığının tespiti hâlinde denetim otoritesine iyileştirme planı, sermaye artırımı, portföyün başka bir şirkete devri, yönetimin değiştirilmesi gibi geniş yetkiler tanır. Bu tedbirler yeterli olmazsa yeni poliçe düzenleme yetkisi kaldırılabilir, ruhsat iptal edilebilir ve varlıklar bloke edilebilir (m.20/3). Nitekim SEDDK, bu yıl mali bünye zafiyetini gideremeyen bir şirketin yeni poliçe düzenleme ve yenileme yetkisini durdururken, şirketin daha önce düzenlediği poliçelerden doğan, başta hasar tazmini olmak üzere bütün yükümlülüklerini yerine getirmesi için gerekli önlemlerin alındığını açıklamıştı.

İflasın gerçekten açıldığı istisnai bir durumda ise TTK m.1418 devreye girer. Sigortacının iflası hâlinde sigorta sözleşmesi sona erer. İflastan önce ödenmemiş tazminatlar, özel hükümler saklı kalmak üzere, önce 5684 sayılı Kanun gereğince sigortacının ayırmak zorunda olduğu teminatlardan, sonra iflas masasından karşılanır; hak sahipleri iflas masasına İİK m.206/4’te düzenlenen üçüncü sırada katılır. Burada önemli bir sınır vardır: TSB nezdindeki Güvence Hesabı, sigorta şirketinin ruhsatlarının iptal edilmesi veya iflası hâlinde yalnızca trafik sigortası gibi zorunlu sigortalardan doğan zararları karşılar (5684 sayılı Kanun m.14/2-c). Kasko ve konut sigortası gibi ihtiyari sigortalar bu güvencenin dışındadır. Ayrıca sigortacı aciz hâline düşer veya hakkındaki takip semeresiz kalırsa, sigorta ettiren yükümlülüklerin yerine getirileceğine dair teminat isteyebilir; bir hafta içinde teminat verilmezse sözleşmeyi feshedebilir (TTK m.1417).

Süreler Tek Tabloda

Selden sonraki haftalarda yapılan en pahalı hata süre kaçırmaktır. Aşağıdaki tablo bu yazıda geçen süreleri bir araya getirir. Sürelerin başlangıcı somut olaya göre değişebileceği için kritik bir sürenin son günlerine kalmamak gerekir. Tazminat davalarında süreler hakkında daha geniş bilgi için tazminat davalarında zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Devletin Afet Yardımları ve Hak Sahipliği

İstanbul Valiliği, selden zarar gören yurttaşlara yapılacak yardım ödemelerinin en geç 19 Ekim Pazartesi başlayacağını açıkladı. Valiliğin duyurduğu bu ödemeler yardım niteliğindedir; sigorta tazminatının veya sorumlu idareden istenecek tazminatın yerine geçmez. Konutu yıkılan ya da ağır hasar gören hak sahipleri için 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamındaki hak sahipliği ise ancak ilgili alanın genel hayata etkili afet bölgesi olarak ilan edilmesiyle gündeme gelir. Bu süreç için afet sebebiyle hak sahipliği rehberimize bakabilirsiniz. Selde hasar tespitine otuz günlük itiraz süresini, geçici barınma ve nakdi yardımı ve hasar tespitine itiraz dilekçesi örneğini bu rehberin sel bölümünde ayrıca anlattık. İşyeri zarar gören mükellefler bakımından ise vergi ödevlerinde mücbir sebep hâli değerlendirilebilir; ayrıntılar vergide mücbir sebep yazımızda yer alıyor. Ticari defterler için zayi belgesi dilekçesini, SGK prim ertelemesini, çalışanlara yarım ücret ve kısa çalışmayı, kira ve tedarik sözleşmelerini selden zarar gören işyeri rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Sel dosyaları, sigorta hukuku, borçlar hukuku ve idare hukukunun aynı anda işlediği dosyalardır. Hukukçular Evi Ankara olarak bu dosyalarda önce poliçeyi ve hasarın nedenini birlikte okuyor, sigortanın neyi ödemesi gerektiğini ve eksik kalan kısmın kimden istenebileceğini ayrı ayrı belirliyoruz. Ardından sigorta şirketine yazılı başvuruyu, gerekirse Sigorta Tahkim Komisyonu veya tüketici yolunu, sorumlu idare varsa İYUK m.13 başvurusunu ve tam yargı davasını süreleri kaçırmadan planlıyoruz. Ölümlü dosyalarda destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerini, SGK ve sigorta haklarıyla çakışmayacak şekilde kurguluyoruz. Hasar fotoğraflarınızı, poliçenizi ve eksper raporunuzu 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz. Sigorta konusundaki diğer rehberlerimiz Sigorta Hukuku Rehberi sayfamızda toplanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Selde aracım pert oldu, kasko öder mi?

Poliçenizde sel ve su baskını teminatı varsa öder. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.5’e göre sel zararları ancak ek sözleşmeyle teminata girer; genişletilmiş ve tam kasko poliçelerinin çoğunda bu teminat bulunur. Tam hasarda aracın hasar tarihindeki rayiç değeri esas alınır ve ödeme için hurda belgesi teslim edilir.

Zorunlu trafik sigortası selde zarar gören aracımı karşılar mı?

Hayır. Trafik sigortası, işletenin aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan sorumluluğunu karşılar (KTK m.85, 91). Kendi aracınızdaki sel hasarı için kaskonuzda sel teminatı olması gerekir.

Sel hasarlı araç ne zaman pert sayılır?

SEDDK’nın 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren düzenlemesine göre KDV dâhil onarım masrafı aracın hasar tarihindeki değerini aşıyor ve eksper onarımı uygun bulmuyorsa araç tam hasarlıdır. Onarım masrafı değerin yüzde 60’ını aşarsa ya da ana elektrik tesisatı, elektronik sistemler, batarya ve hava yastıkları gibi kritik aksam hasarlıysa araç ağır hasarlı sayılabilir.

Evimi su bastı, konut sigortası öder mi?

Konut veya işyeri poliçenizde Sel veya Su Baskını Klozu varsa öder. Kloz; dere ve kanal taşmasını, yağış kaynaklı sel ve su baskınını, yağış nedeniyle kanalizasyonun geri tepmesini ve yeraltı sularını kapsar. Boru patlaması, kalorifer tesisatı ve oluk taşması gibi dahili su zararları bu klozun dışındadır ve ayrı teminat gerektirir.

DASK sel zararını karşılar mı?

Hayır. 6305 sayılı Kanun m.2/ğ’ye göre zorunlu deprem sigortası yalnızca depremin ve deprem nedeniyle ortaya çıkan yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binalarda doğrudan verdiği zararları kapsar. Sel zararı için ayrı bir konut sigortası gerekir.

Sigorta şirketi ne kadar sürede ödemek zorunda?

TTK m.1427/2’ye göre tazminat, araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; can sigortalarında bu süre on beş gündür. Araştırma üç ayda bitmezse sigortacı tespit edilecek hasarın en az yüzde ellisini avans olarak öder. Muacceliyetle birlikte sigortacı ihtar gerekmeden temerrüde düşer.

Hasarı sigortaya kaç gün içinde bildirmeliyim?

Kanun gecikmeksizin bildirim ister (TTK m.1446). Konut ve işyeri poliçelerinde genel şartlar en geç beş iş günü öngörür. Geç bildirim tazminatı kendiliğinden düşürmez; yalnızca gecikme tazminatı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılabilir.

Kaskom yoksa zararımı kimden isteyebilirim?

Zarar altyapı eksikliği, dere ıslahının yapılmaması veya tıkalı yağmur suyu kanalları gibi bir hizmet kusurundan doğduysa ilgili idareye, örneğin belediye veya İSKİ’ye karşı önce İYUK m.13’e göre başvurup sonra tam yargı davası açabilirsiniz. Devrilen ağaç, duvar veya iskele zarar verdiyse bakımından sorumlu kişi ya da kurum muhatap olur.

Belediyeye karşı tazminat için süre ne kadar?

İYUK m.13’e göre zararı doğuran eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmanız gerekir. İdare reddederse veya otuz gün içinde cevap vermezse altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.

Selde yakınımı kaybettim, hangi tazminatları isteyebilirim?

Cenaze giderleri (TBK m.53/1), destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53/3, 55) ve manevi tazminat (TBK m.56/2) sorumlu kişi, tehlikeli işletmenin sahibi ve işleteni, idare veya işverenden istenebilir. Ayrıca hayat, ferdi kaza ve kredi hayat sigortası ile SGK ölüm aylığı veya ölüm geliri hakları ayrıca değerlendirilir.

Sigorta şirketi iflas ederse paramı alabilir miyim?

Bugün itibarıyla bu sel nedeniyle iflas eden bir sigorta şirketi yoktur. İflas hâlinde TTK m.1418’e göre ödenmemiş tazminatlar önce şirketin ayırmak zorunda olduğu teminatlardan, sonra iflas masasından karşılanır ve hak sahipleri üçüncü sıraya katılır. Güvence Hesabı ise yalnızca trafik sigortası gibi zorunlu sigortalardaki zararları karşılar; kasko ve konut sigortası bu güvencenin dışındadır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna ne zaman başvurabilirim?

Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmanız gerekir. Talebiniz kısmen veya tamamen reddedilirse ya da şirket on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse Komisyona başvurabilirsiniz (5684 sayılı Kanun m.30/13). Aynı uyuşmazlık için tüketici hakem heyetine başvurduysanız tahkime gidemezsiniz.