Selden Zarar Gören İşyeri 2026: Ticari Defterlerin Zayi Belgesi, Vergi ve SGK’da Mücbir Sebep, Çalışanlar, Kısa Çalışma ve Kira (TTK m.82/7, VUK m.13-15, 5510 m.91, İş K. m.40)

Selden zarar gören bir işyerinde sigorta ve tazminat kadar acil olan, kaçırılınca geri dönülemeyen sürelerdir. Ticari defter ve belgeleri ıslanan tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi istemelidir (TTK m.82/7). Su basması Vergi Usul Kanununda mücbir sebep olarak sayılır; mücbir sebep sürdükçe vergi süreleri işlemez, ancak bunun için mücbir sebebin bilinmesi ya da ispat edilmesi gerekir (VUK m.13 ve 15). Afet nedeniyle ticari kayba uğrayan işveren, afetten itibaren üç ay içinde başvurarak SGK prim borçlarının bir yıla kadar ertelenmesini isteyebilir; ertelenen kısma gecikme zammı uygulanmaz (5510 sayılı Kanun m.91). İşyerinde iş bir haftadan fazla durursa işçi sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir; bekleme süresinde işçiye bir haftaya kadar yarım ücret ödenir ve işveren İŞKUR’a kısa çalışma başvurusu yapabilir (İş Kanunu m.24/III ve 40; 4447 sayılı Kanun ek m.2). Selde zayi olan malların KDV’si indirim hakkını ortadan kaldırmaz (KDV Kanunu m.30/c); değeri düşen emtia emsal bedeliyle değerlenebilir (VUK m.278). Kiralanan işyeri kullanılamaz hâle geldiyse kiracı kira indirimi, ayıbın giderilmesi ve önemli ayıpta fesih hakkına sahiptir (TBK m.305-307). Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

İlk Haftalar İçin Süre Haritası: Selden Zarar Gören İşyerinde Neyi, Ne Zamana Kadar Yapmalı?

Sel sonrası ilk günlerde işyeri sahibinin önceliği haklı olarak temizlik, tahliye ve müşterilerdir. Ancak aynı günlerde işlemeye başlayan bazı süreler kaçırılırsa hak kaybı doğar. Aşağıdaki tablo, bir işletmenin ilk haftalarda takip etmesi gereken süreleri bir araya getirir. Tabloda “öğrenme” ile kastedilen, zararın veya zıyaın fark edildiği gündür; çoğu işyeri için bu, selin yaşandığı gündür.

İdareye karşı izlenecek yolu belediye ve İSKİ’ye karşı tazminat, sigortanın ödememesi veya eksik ödemesi hâlinde yapılacakları sel hasarını sigorta ödemiyorsa rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Ticari Defterler ve Faturalar Islandıysa: Zayi Belgesi (TTK m.82/7)

Her tacir ticari defterlerini, envanterlerini, finansal tablolarını, aldığı ticari mektupları, gönderdiği mektupların suretlerini ve kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür (TTK m.82/1). Bu belgelerin saklama süresi on yıldır ve süre, son kaydın yapıldığı veya belgenin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar (m.82/5-6). Saklanması gereken defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet ya da hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir (m.82/7).

Kanunda öngörülen bu talep ticari nitelikte bir çekişmesiz yargı işidir (TTK m.4) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu işe ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar (TTK m.5). Zayi belgesinin önemi vergi incelemesinde ortaya çıkar. Defterlerin vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re’sen vergi tarhı sebebidir (VUK m.30/3). Sahibinin iradesi dışındaki sebeplerle defter ve belgelerin elinden çıkması ise ayrıca bir mücbir sebep hâlidir (VUK m.13/4). Mahkemeden alınan zayi belgesi, belgelerin selde kaybolduğunu resmî olarak ortaya koyarak hem vergi idaresi karşısında hem de ticari uyuşmazlıklarda ispat yükünü hafifletir. İncelemede defterin ibraz edilmemesinin sonuçlarını vergi incelemesinde defter ve belge ibrazı yazımızda anlattık.

Tacir sayılmayan esnaf ve serbest meslek erbabı TTK m.82/7’nin kapsamında değildir; ancak defter ve belgelerin selde elden çıktığını vergi idaresi karşısında VUK m.13/4 ve 15 uyarınca ispat etmek onlar için de zorunludur. Bu amaçla itfaiye, zabıta veya muhtarlık tutanakları, olay yeri fotoğrafları ve mali müşavir yazısı gibi belgelerle durum vergi dairesine yazıyla bildirilmelidir. Kaybolan çek ve senetler için kambiyo senedi kaybı ve iptal davası, elektronik defterler için e-defter ve elektronik saklama yazılarımıza bakabilirsiniz.

Selde Islanan Ticari Defterler İçin Zayi Belgesi Talep Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, işyeri selde su altında kalan ve kâğıt ortamdaki defter ve belgeleri zarar gören bir şirket için hazırlanmıştır. Gerçek kişi tacirler de aynı yapıyı kullanabilir. Dilekçede zayi olan defter ve belgelerin türünü ve dönemini olabildiğince ayrıntılı yazmak, ileride vergi incelemesinde hangi belgelerin kapsandığı konusunda tartışma çıkmasını önler.

Mahkemeden zayi belgesi alındıktan sonra kararın bir örneğini dilekçe ekinde vergi dairesine vermek, sonraki incelemelerde mücbir sebebin ispatını kolaylaştırır. Zayi belgesi talebinin ve vergi dairesine bildirimin hazırlanmasında 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.

Vergide Mücbir Sebep: Beyanname, Ödeme, Zayi Olan Mallar ve KDV

Vergi Usul Kanunu, vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetleri ve sahibinin iradesi dışındaki sebeplerle defter ve belgelerin elden çıkmasını mücbir sebep olarak sayar (VUK m.13/2 ve 13/4). Mücbir sebeplerden biri bulunduğunda bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez ve tarh zamanaşımı da işlemeyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin bilinmesi veya ilgili tarafından ispat ya da belgelenmesi gerekir (VUK m.15/1-2). Hazine ve Maliye Bakanlığı ayrıca bölge, il, ilçe veya afete maruz kalanlar itibarıyla mücbir sebep hâli ilan etmeye yetkilidir; ilan edilen yerlerde mücbir sebep, olayın gerçekleştiği ayı izleyen üçüncü ayın son günü itibarıyla bitmiş sayılır ve Bakanlık bu süreyi olayın gerçekleştiği ayı izleyen on sekizinci ayın sonunu geçmemek üzere uzatabilir (VUK m.15/3).

Bu yazının yayımlandığı 16 Ekim 2026 itibarıyla Bakanlığın 14 Ekim seli nedeniyle İstanbul için ilan ettiği bir mücbir sebep hâline rastlamadık. Genel bir ilan yapılmadığı sürece selden etkilenen mükellefin, mücbir sebebi kendi dosyası için belgeleyerek vergi dairesine yazıyla bildirmesi gerekir. Mücbir sebep ileri sürülemeyen hâllerde, zor durumdaki mükellef süre bitmeden yazılı olarak isteyerek kanuni sürenin bir katını, süre bir aydan azsa bir ayı geçmeyen bir mühlet alabilir (VUK m.17). Mücbir sebep ve sürelerin işleyişi için mücbir sebep ve vergi ödevleri ve vergi takvimi ve mücbir sebep yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tablodaki araçların her biri ayrı bir başvuru gerektirir ve hiçbiri kendiliğinden uygulanmaz. Emsal bedeli öncelikle ortalama satış fiyatı veya maliyet bedeli esasına göre mükellef tarafından belirlenir; bu esaslarla belirlenemiyorsa ilgilinin başvurusu üzerine takdir komisyonunca takdir edilir (VUK m.267). Terkin için zarar derecesini ve ilgili olduğu gelir kaynağını mahalli idare heyetleri tespit eder (VUK m.115). Vergi borcunun tecili ve 7582 sayılı Kanunla 72 aya çıkarılan tecil süresi için 72 aylık tecil ve vergi borcunda tecil yazılarımıza bakabilirsiniz.

SGK Primleri: Afet Nedeniyle Erteleme ve Belgelerin Süresinde Sayılması (5510 m.91)

Yangın, su baskını, sel, kuraklık, yer kayması ve deprem gibi afetler nedeniyle ticari veya ekonomik kayba uğrayan işverenler ile primlerini kendileri ödeyen sigortalılar, bu durumu belgelemeleri ve afetin meydana geldiği tarihten itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları kaydıyla prim borçlarının ertelenmesini isteyebilir. Yapılacak inceleme sonucunda prim ödeme aczine düştükleri anlaşılırsa, afet tarihinden önce ödeme süresi dolmuş borçlar ile afetin meydana geldiği tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar tahakkuk edecek borçlar, afet tarihinden itibaren bir yıla kadar ertelenebilir (5510 sayılı Kanun m.91/1). Bu durumlarda Kuruma verilmesi gereken bilgi, belge ve başvurular afetin meydana geldiği tarihi izleyen üç ay içinde verilirse süresinde verilmiş sayılır (m.91/2). Yetkili makamlarca genel hayatı etkilediğine karar verilen afetlerde ise Kurum, etkilenen bölgedeki işverenler için ödeme sürelerini kanundaki sürelere bağlı olmaksızın belirlemeye ve ertelemeye yetkilidir (m.91/3). Ertelenen borçlar için zamanaşımı işlemez ve ertelenen kısma gecikme cezası ile gecikme zammı uygulanmaz (m.91/4).

Erteleme otomatik değildir: işveren hem afeti hem de ödeme aczini belgelemek zorundadır. Bu nedenle talebe sigorta ekspertiz raporu, hasar tespit tutanakları, fotoğraflar, işyerinin kapalı kaldığı süreyi gösteren belgeler ve son dönem mizanı eklenmelidir. Prim borçlarının tahsil usulünü SGK prim borcu ve tahsil süreci yazımızda anlattık. Aşağıda SGK’ya verilecek kısa bir talep yazısı örneği yer alıyor.

Çalışanlar: Yarım Ücret, Kısa Çalışma ve Haklı Nedenle Fesih

Sel işyerini kullanılamaz hâle getirdiğinde işveren ile işçinin hakları İş Kanunundaki “zorlayıcı sebep” kurallarına göre belirlenir. İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi sözleşmesini bildirim süresini beklemeden haklı nedenle feshedebilir (İş Kanunu m.24/III). İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebep ortaya çıkarsa işveren de sözleşmeyi aynı şekilde feshedebilir (m.25/III). Bu zorlayıcı sebepler yüzünden çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir (m.40). Yürürlükteki 1475 sayılı Kanunun 14. maddesine göre işçinin haklı nedenle feshinde ve işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki sebeplerle feshinde işçi kıdem tazminatına hak kazanır; zorlayıcı sebeple fesih de bu kapsamdadır.

Fesih yerine işletmeyi ve çalışanları korumanın yolu kısa çalışmadır. Zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma süresinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya faaliyetin tamamen ya da kısmen geçici olarak durdurulması hâlinde, üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir. İşveren talebini gerekçeleriyle birlikte derhâl Türkiye İş Kurumuna ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf sendikaya yazıyla bildirir. İşçinin ödenek alabilmesi için kısa çalışmanın başlamasından önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son üç yılda en az 450 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekir. Günlük ödenek, son on iki aylık prime esas kazanca göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın yüzde altmışıdır ve brüt asgari ücretin yüzde yüz ellisini geçemez. Zorlayıcı sebeplerle yapılan kısa çalışmada ödeme, İş Kanunu m.24/III ve m.40’taki bir haftalık süreden sonra başlar (4447 sayılı Kanun ek m.2).

Uygulamanın ayrıntılarını düzenleyen Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 11.06.2024, 32573), zorlayıcı sebebi işverenin kontrolü dışında gelişen, önceden kestirilemeyen ve bertaraf edilmesine imkân bulunmayan olaylar olarak tanımlar ve işyerinin fiziken doğrudan etkilendiği su baskınını bu kapsamda sayar (m.3). Kısa çalışma süresi işyeri için en az dört hafta olmalıdır (m.4/3). İşyerinin fiziken zarar gördüğü bu tür olaylarda başvuru için ayrıca bir Yönetim Kurulu kararı aranmaz; buna karşılık yalnızca nakit sıkıntısı, ödeme güçlüğü veya talep düşüşü gibi dolaylı etkilere dayanan başvurular reddedilir (m.5/4-5). Başvurunun uygunluğu iş müfettişlerince tespit edilir (m.5/6). Bu nedenle başvuruya işyerinin fiziken zarar gördüğünü gösteren fotoğraf, ekspertiz ve hasar tespit belgeleri eklenmelidir.

Zorlayıcı sebeple fesih ve yarım ücreti zorlayıcı sebep ve yarım ücret, kısa çalışma ödeneğini kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği, kıdem tazminatının hesabını kıdem tazminatı yazılarımızda anlattık. Selde iş sırasında yaşanan ölüm ve yaralanmalar için selde hayatını kaybedenlerin yakınları rehberimize bakabilirsiniz.

Kira, Tedarik ve Teslim Sözleşmeleri: Sel Her Borcu Ortadan Kaldırır mı?

Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür; bu kural konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.301). Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı ayıbın giderilmesini, kira bedelinden ayıpla orantılı indirim yapılmasını veya zararının giderilmesini isteyebilir; önemli ayıpta fesih hakkı saklıdır (m.305). Kiracı kiraya verenden ayıbın uygun bir sürede giderilmesini ister, bu sürede giderilmezse ayıbı kiraya veren hesabına gidertip masrafı kiradan indirebilir; ayıp kiralananın kullanımını ortadan kaldırıyor veya önemli ölçüde engelliyor ve verilen sürede giderilmiyorsa sözleşmeyi feshedebilir (m.306). Kira indirimi, ayıbın kiraya veren tarafından öğrenilmesinden giderilmesine kadar geçen süre için istenir (m.307); bu yüzden durumu kiraya verene hemen ve yazılı olarak bildirmek gerekir. Kiraya veren, kusuru olmadığını ispat etmedikçe ayıptan doğan zararları kiracıya ödemekle yükümlüdür (m.308). Kiralananın ayıbına dayanan talepler için kira indirimi dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

Tedarik, imalat ve teslim sözleşmelerinde selin etkisi iki farklı kurala göre değerlendirilir. Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa borç sona erer; ancak borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür (TBK m.136). İfa imkânsız değil de aşırı ölçüde güçleşmişse, sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü bir durumun varlığı ve diğer şartlar hâlinde borçlu hâkimden sözleşmenin uyarlanmasını, bu mümkün değilse dönmeyi veya sürekli sözleşmelerde feshi isteyebilir (TBK m.138). Tacirler her faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorunda olduklarından (TTK m.18/2), sel riskine karşı alınabilecek önlemler bu değerlendirmede dikkate alınır. Tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih ve dönme ihbarları noter, taahhütlü mektup, telgraf veya kayıtlı elektronik posta ile yapılmalıdır (TTK m.18/3). Sözleşmenizde ayrı bir mücbir sebep maddesi varsa, bildirim süresi ve şekli öncelikle o maddeye göre belirlenir.

Sözleşme uyarlaması için aşırı ifa güçlüğü, kira uyarlaması için kira uyarlama dava dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

İşyeri Sigortası, Kira ve Kâr Kaybı, İdareden Tazminat

İşyeri poliçelerinde sel teminatı, Yangın Sigortası Genel Şartlarına eklenen Sel veya Su Baskını Klozu ile sağlanır. Aynı genel şartlara göre ticari defterler ve belgeler, enkaz kaldırma masrafları ile kira kaybı ve intifadan mahrumiyet, sigorta bedelleri poliçede ayrıca gösterilmek kaydıyla ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir (Yangın Sigortası Genel Şartları A.3.3). İşletmenin durmasından doğan kâr kaybı ise standart işyeri poliçesinin değil, poliçeye ayrıca eklenmiş bir kâr kaybı (iş durması) teminatının konusudur. Bu nedenle sel sonrası ilk iş, poliçenin teminat tablosunda bu kalemlerin yer alıp almadığını kontrol etmektir. Sigortanın karşılamadığı kazanç kaybı, zarar bir hizmet kusurundan doğmuşsa idareden, bina malikinin bakım eksikliğinden doğmuşsa ondan istenebilir.

Emtia ve demirbaş zararının sigortadan nasıl isteneceğini evi ve dükkânı su basanlar, sigortanın ödememesi veya eksik ödemesi hâlinde itiraz ve tahkim yolunu sel hasarını sigorta ödemiyorsa, İSKİ ve belediyeye başvuru dilekçesini belediye ve İSKİ’ye karşı tazminat rehberlerimizde bulabilirsiniz. Ticari araçlar için selde hasar gören araç rehberimize bakabilirsiniz.

Devlet Yardımları ve Resmî Açıklamalar: 16 Ekim 2026 İtibarıyla Durum

Basına yansıyan açıklamalara göre İstanbul Valiliği, 15 Ekim’de selde üç kişinin hayatını kaybettiğini, çok sayıda konut, işyeri ve aracın zarar gördüğünü ve kamu kurumlarının hasar tespitine başladığını bildirmiştir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da selden etkilenen vatandaşların temel ihtiyaçları için kaynak aktarıldığını duyurmuştur. Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla işyerlerine yönelik özel bir hibe, KOSGEB acil destek kredisi, kredi ertelemesi ya da Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilmiş bir mücbir sebep hâline ilişkin resmî bir düzenlemeye rastlamadık. Bu tür kararlar Resmî Gazete’de ve ilgili kurumların internet sitelerinde ilan edilir; yayımlanmaları hâlinde bu sayfayı güncelleyeceğiz.

Resmî bir düzenleme beklenirken kanunun tanıdığı bireysel imkânlar kullanılabilir. Yukarıda anlatılan VUK m.15 ve 17, 5510 sayılı Kanun m.91/1 ve TTK m.82/7 yolları genel bir ilana bağlı değildir. Selde yıkılan veya ağır hasar gören yapılar için afet hak sahipliği süreci ayrıca yürütülür; bu konuyu afet hak sahipliği yazımızda anlattık.

Hukukçular Evi Selden Zarar Gören İşletmeler İçin Ne Yapar?

Selden etkilenen işletmeler için önce bir süre takvimi çıkarıyoruz: zayi belgesi, sigorta ihbarı, SGK erteleme başvurusu, vergi dairesine mücbir sebep bildirimi, kısa çalışma başvurusu ve idareye başvuru aynı tabloda izleniyor. Zayi belgesi talebini hazırlayıp mahkeme sürecini takip ediyor, sigorta şirketinin ekspertiz ve ödeme sürecini denetliyor, kiraya veren, tedarikçi ve müşterilerle yazışmaları basiretli tacir ölçüsünde ve doğru şekil kurallarıyla yürütüyoruz. Zarar bir altyapı kusurundan doğmuşsa idareye karşı tazminat sürecini de başlatıyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Selde ticari defterlerim ıslandı, ne yapmalıyım?

Zıyaı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün içinde işletmenizin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden hasımsız olarak zayi belgesi istemelisiniz (TTK m.82/7). Islanan defterleri atmadan önce fotoğraflayın ve itfaiye, zabıta veya muhtarlık tutanağı alın.

Zayi belgesi için süre ne kadar?

Otuz gündür ve zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren işler (TTK m.82/7). Süreyi kaçırmak, vergi incelemesinde defterlerin neden ibraz edilemediğini ispatlamayı zorlaştırır.

Sel vergide mücbir sebep sayılır mı?

Evet. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak su basması ve defter ve belgelerin sahibinin iradesi dışında elden çıkması mücbir sebeptir (VUK m.13). Mücbir sebep sürdükçe süreler işlemez; ancak bunun bilinmesi veya belgelenmesi gerekir (VUK m.15).

İstanbul seli için genel mücbir sebep ilan edildi mi?

16 Ekim 2026 itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığınca İstanbul için ilan edilmiş bir mücbir sebep hâline rastlamadık. Genel ilan olmasa da mükellef mücbir sebebi kendi dosyası için belgeleyerek vergi dairesine bildirebilir veya süre bitmeden mühlet isteyebilir (VUK m.15, 17).

Selde zayi olan malların KDV’sini düzeltmem gerekir mi?

Hayır. KDV Kanunu m.30/c, deprem ve sel felaketi sonucu zayi olan malları, KDV’si indirilemeyecek zayi mallar kuralının dışında tutar. Zayiatın belgelenmesi yine de önemlidir.

Islanan emtiayı nasıl değerlemeliyim?

Su basması gibi afetler yüzünden değeri önemli ölçüde azalan emtia emsal bedeliyle değerlenir (VUK m.278). Emsal bedeli ortalama satış fiyatı veya maliyet esasına göre belirlenemiyorsa başvurunuz üzerine takdir komisyonunca takdir edilir (VUK m.267).

SGK primlerimi erteletebilir miyim?

Selde ticari kayba uğradığınızı belgeleyip afetten itibaren üç ay içinde başvurursanız ve inceleme sonucunda ödeme aczi anlaşılırsa, prim borçlarınız afet tarihinden itibaren bir yıla kadar ertelenebilir; ertelenen kısma gecikme zammı uygulanmaz (5510 sayılı Kanun m.91).

İşyerim kapalıyken işçilere ücret ödemek zorunda mıyım?

Zorlayıcı sebeple çalışılamayan bekleme süresinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir (İş Kanunu m.40). Bir haftadan uzun sürecek kapanışlarda kısa çalışma başvurusu yapılabilir (4447 sayılı Kanun ek m.2).

İş bir haftadan fazla durursa işçi işten ayrılıp tazminat alabilir mi?

Evet. İşyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebep, işçiye haklı nedenle derhâl fesih hakkı verir (İş Kanunu m.24/III). Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır (1475 sayılı Kanun m.14).

Kısa çalışma ödeneği ne kadar ve kimler alabilir?

Kısa çalışma başlamadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olan ve son üç yılda en az 450 gün işsizlik sigortası primi ödeyen işçiler alabilir. Günlük ödenek, günlük ortalama brüt kazancın yüzde altmışıdır ve brüt asgari ücretin yüzde yüz ellisini geçemez (4447 sayılı Kanun ek m.2).

Kiraladığım dükkânı su bastı, kira ödemeye devam etmek zorunda mıyım?

Kiralanan kullanılamaz hâle geldiyse kiraya verenin öğrendiği tarihten ayıp giderilinceye kadar kira bedelinden indirim isteyebilirsiniz (TBK m.307). Ayıp kullanımı ortadan kaldırıyor ve verilen sürede giderilmiyorsa sözleşmeyi feshedebilirsiniz (TBK m.306). Durumu kiraya verene hemen ve yazılı bildirin.

Sel nedeniyle siparişi teslim edemedim, sorumlu olur muyum?

İfa sizin sorumlu tutulamayacağınız bir sebeple imkânsızlaştıysa borç sona erer; ancak durumu karşı tarafa gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için önlem almazsanız bundan doğan zarardan sorumlu olursunuz (TBK m.136). Sözleşmenizdeki mücbir sebep maddesinin bildirim şartlarını da kontrol edin.