Madende İş Kazası 2026: İşveren, Ruhsat Sahibi ve Rödovansçının Sorumluluğu; Maddi ve Manevi Tazminat, SGK Rücuu, İşin Durdurulması, İhaleden Yasaklanma ve Ceza Davası (6331 m.25, 25/A; TBK m.417; 5510 m.21; TCK m.85; 3213 Ek m.7)

Maden işyerinde meydana gelen bir iş kazası dört ayrı hukuki süreci aynı anda başlatır. Birincisi işçi veya yakınlarının iş mahkemesinde açacağı maddi ve manevi tazminat davasıdır (TBK m.417). İkincisi Sosyal Güvenlik Kurumunun işverene rücu davasıdır (5510 m.21). Üçüncüsü işin durdurulması ve idari para cezalarıdır (6331 m.25, m.26). Dördüncüsü sorumlular hakkında taksirle öldürme veya yaralama soruşturmasıdır (TCK m.85, m.89). Madende ölümlü iş kazasında işverenin kusuru mahkeme kararıyla tespit edilirse işveren iki yıl kamu ihalelerine katılamaz (6331 m.25/A). Yer altı maden işlerinde çalışma süresi günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir (4857 m.63). Rödovanslı sahalarda İş Kanunu ve iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu rödovansçıya aittir. Ancak ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumlulukları devam eder (3213 Ek m.7). Soma ve Amasra davalarında sanıkların bilinçli taksirle cezalandırılması, kusur raporlarının ve iş güvenliği belgelerinin sonucu nasıl belirlediğini göstermiştir. Bu rehber kimin, neden ve hangi süreyle sorumlu olduğunu maddeleriyle anlatır. Kazadan sonraki ilk günlerde atılacak adımlar için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Hukuki çerçeve: Dört ayrı sorumluluk

Maden işyerlerinin büyük kısmı, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki tehlike sınıflamasında çok tehlikeli sınıftadır. Maden işyerlerine 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun genel hükümleriyle birlikte, bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 19.09.2013, 28770) uygulanır. 13 Mayıs 2014’teki Soma ve 28 Ekim 2014’teki Ermenek kazalarından sonra çıkarılan 23.04.2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanun, maden işyerlerine özgü yeni yaptırımlar getirmiştir. Bu yaptırımlar arasında madende ölümlü kazada ihaleden yasaklanma, yer altında kişi takip sistemi zorunluluğu ve yer altı çalışma süresinin sınırlandırılması bulunur.

Bir maden kazasından doğan sorumluluk tek bir davada çözülmez. Aynı olay; işçi veya yakınlarının özel hukuk tazminat davasını, Sosyal Güvenlik Kurumunun rücu davasını, idarenin işin durdurulması ve idari para cezası işlemlerini, savcılığın ceza soruşturmasını birlikte doğurur. Bu süreçler birbirini etkiler. Ceza dosyasındaki bilirkişi raporu tazminat dosyasında delil olur. Tazminat dosyasındaki kusur dağılımı, rücu davasında yeniden tartışılır. Bu nedenle olayın ilk gününden itibaren dört süreç birlikte yönetilmelidir.

Kim sorumludur? İşveren, ruhsat sahibi, rödovansçı

İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün borçlusu işverendir. TBK m.417/2’ye göre işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak ve araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla yükümlüdür. Üçüncü fıkraya göre işverenin bu hükümlere ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı davranışı sonucu işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. 6331 m.4 de işverene çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü yükler. İşverenin iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi veya hizmeti bir ortak sağlık ve güvenlik biriminden alması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Maden sahalarında iş çoğu zaman tek bir işverenle yürümez. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 m.2/6). Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin Soma kazasına ilişkin 07.05.2019 tarihli, 2018/3572 E., 2019/3500 K. sayılı kararında da asıl işveren-alt işveren ilişkisi, 4857 m.2/6-7 ve TBK m.417/2-3 birlikte değerlendirilmiştir. Birden fazla kişinin aynı zarardan sorumlu olduğu hâllerde TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk doğar. Bu durumda zarar gören, sorumlulardan dilediğine zararın tamamı için başvurabilir.

Rödovans ilişkisi maden hukukuna özgü bir sorumluluk düzeni kurar. 3213 Ek m.7’ye göre rödovans sözleşmeleri Bakanlık iznine tabidir ve izinsiz faaliyet durdurulur. Rödovans alanında yürütülecek madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorumluluklar rödovansçıya aittir. Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2014/11151 E., 2015/4153 K. sayılı kararında rödovans sözleşmesine rağmen asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığının somut olaya göre araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Daire bu araştırmada sözleşmenin uygulanma biçimine, ruhsat sahibinin sahada kendi işçisini çalıştırıp çalıştırmadığına, sahanın bütün hâlinde mi bölümler hâlinde mi devredildiğine ve üretim araçlarının kimde olduğuna bakılmasını istemiştir. Bu nedenle rödovanslı sahadaki bir kazada ruhsat sahibinin sorumluluğu, sözleşmenin kâğıt üzerindeki adına değil sahadaki fiilî yapıya göre belirlenir. Rödovans sözleşmesinin kurulması ve risk paylaşımı Madencilikte Rödovans Sözleşmesi rehberimizde anlatılmıştır.

Tabloda yer alan denetim kurumlarının durumu Soma dosyasında somut biçimde görülmüştür. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan kararına konu dosyada bilirkişi heyeti, ölen işçiye kusur yüklememiştir. Kusuru ise Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. (%70), Türkiye Kömür İşletmeleri (%15), Maden İşleri Genel Müdürlüğü (%10) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı (%5) arasında dağıtmıştır. Daire, kusur dağılımının ileride açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Ayrıca holding şirketi ile işletmeci şirket arasında organik bağ, birlikte istihdam veya muvazaa bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Maden işyerinde İSG yükümlülükleri

6331 sayılı Kanun işverene risk değerlendirmesi yapma (m.10), çalışanları bilgilendirme ve eğitme (m.16, m.17), iş kazalarını kayıt altına alma ve bildirme (m.14) yükümlülükleri yükler. Çalışanlar ise ciddi ve yakın tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir (m.13). Bu hakkın kullanımı İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı sayfamızda anlatılmıştır. Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği bu genel yükümlülükleri maden işyerine uyarlar. Yönetmeliğin 5. maddesine göre işveren, 6331 m.4, 10, 14 ve 16 doğrultusunda sağlık ve güvenlik dokümanının hazırlanmasını ve güncellenmesini sağlar. Doküman işyerinde çalışmaya başlanmadan önce hazırlanır. Önemli bir değişiklik veya ilave yapıldığında, kazalardan ve ramak kala olaylardan sonra gözden geçirilir ve gerektiğinde revize edilir.

Yer altı işletmeleri için Yönetmelik havalandırma, gaz ölçümü, kaçış ve kurtarma konularında ayrıntılı kurallar öngörür. Grizulu ocaklarda havalandırma sistemleri, her vardiyada yapılacak gaz ölçümleri, metan oranının belirli eşikleri aşması hâlinde elektriğin kesilmesi, kaçış ve kurtarma araçları ile arama, kurtarma ve tahliye için yeterli sayıda destek elemanı görevlendirilmesi bu kuralların başında gelir. 6645 sayılı Kanunla 6331 m.26’ya eklenen bent uyarınca yer altı maden işyerlerinde çalışanların yerini ve giriş çıkışlarını izleyen sistemi kurmayan işverene çalışan başına idari para cezası uygulanır. Aynı Kanun, maden işyerlerinin hangilerinde sığınma odası kurulabileceğinin yönetmelikle belirlenmesini öngörmüştür. Teknik eşikler ve sayısal değerler zaman içinde değişebileceğinden, somut olayda kaza tarihindeki Yönetmelik metni esas alınmalıdır.

Maden mevzuatı da İSG ile iç içedir. 3213 m.10’a göre daimi nezaretçi tespit ve önerilerini defterine haftada en az bir kez kaydeder. Yeni veya işletme güvenliği bakımından riskli bir durum varsa kaydı aynı gün yapar. Defter daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi veya vekili tarafından imzalanır. Bu defter, iş kazası dosyalarında riskin bilinip bilinmediğini gösteren temel delillerden biridir. 30 Ekim 2025 tarihli Maden Yönetmeliği değişikliğiyle işletme izni verildikten sonra altı ay içinde ISO 45001 belgesinin alınması da zorunlu hâle getirilmiştir. İşverenin genel İSG yükümlülükleri için İş Sağlığı ve Güvenliği (6331) ve İş Sağlığı ve Güvenliğinde İşverenin Yükümlülükleri sayfalarımıza bakılabilir.

İşin durdurulması, idari para cezası ve ihaleden yasaklanma

6331 m.25’e göre işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde, tehlike giderilinceye kadar işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Çok tehlikeli sınıftaki maden işyerlerinde risk değerlendirmesinin yapılmamış olması da işin durdurulması sebepleri arasında düzenlenmiştir. Hangi işlerde bu sonucun doğacağı yönetmelikle belirlenir (m.30). 6645 sayılı Kanunla m.25’e eklenen fıkralarla, mülki idare amirinin durdurma kararını kolluk kuvvetleri marifetiyle uygulaması öngörülmüştür. Durdurulan işyerinde izinsiz çalışma yaptırılması ise üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suç hâline getirilmiştir.

Maden işyerine özgü en ağır idari sonuç 6331 m.25/A’dadır. 6645 sayılı Kanunla eklenen bu hükme göre madende ölümlü iş kazası meydana gelmesi ve işverenin kusurunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi hâlinde işveren iki yıl süreyle kamu ihalelerine katılamaz. Bu yaptırım özellikle kamu kurumlarına kömür veya hammadde sağlayan ve kamu ihalesiyle saha işleten şirketler için ticari faaliyetin sürekliliğini doğrudan etkiler. İhaleden yasaklamaya karşı hukuki yollar Kamu İhalelerinden Yasaklama ve İptal Davaları sayfamızda anlatılmıştır.

MAPEG de denetim yetkisini kullanır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanının Ekim 2026’da basına yansıyan yazılı yanıtına göre, maden denetimleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının denetimleriyle birlikte yürütülmektedir. Yer altında patlayıcı veya zehirli gaz ölçümleri anormal çıkarsa denetim acil olarak yapılmaktadır. Faaliyeti durdurulan sahalarda uygunluk sağlamaya yönelik çalışmalar dışında üretim yapılamaz. Durdurulan sahada üretim yapılması Maden Kanunu bakımından haksız hak iktisabı sayılır (3213 m.10). Bu konu Maden Kanunu İdari Para Cezaları ve Maden Ruhsatı İptali ve Teminatın İrat Kaydı rehberlerimizde anlatılmıştır.

İşçi ve yakınlarının tazminat davası

İş kazası geçiren işçi maddi ve manevi tazminat isteyebilir. İşçi ölmüşse yakınları destekten yoksunluk tazminatı (TBK m.53) ve manevi tazminat (TBK m.56) talep edebilir. TBK m.417/3 uyarınca bu zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. Sözleşmeye aykırılıkta borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Bu nedenle kusursuzluğu ispat yükü işverendedir. Sözleşmeye dayanan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi on yıldır (TBK m.146). Davalar iş mahkemesinde görülür. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartının dışındadır (7036 m.3/3). Bu nedenle doğrudan dava açılabilir.

Tazminatın miktarını belirleyen en önemli unsur kusur oranıdır. Mahkeme, kazanın teknik yönünü konusunda uzman bilirkişi heyetine inceletir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, Soma dosyasında 6331 m.4, 5 ve 10’u kusur sorumluluğunu objektifleştiren ölçütler olarak değerlendirmiştir. Yani işverenin kusuru, risk değerlendirmesi, önleme ilkeleri ve genel yükümlülükleri yerine getirip getirmediğine göre ölçülür. İşçinin kendi kusuru bulunuyorsa tazminattan indirim yapılabilir. Hesaplamada Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı gelirler dikkate alınır. Dava dilekçesinin yapısı İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi Örneği sayfamızda, hesaplama yöntemi ise İş Kazası Tazminatı Hesaplama Aracı sayfamızda yer alır. Genel çerçeve için İş Kazası ve İşverenin Sorumluluğu rehberimize bakılabilir.

SGK bildirimi ve rücu davası

5510 m.13, iş kazasını tanımlar. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle veya işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazasıdır. İşveren iş kazasını en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Bildirimin süresinde yapılmaması idari para cezası ve Kurumun ödediği giderler bakımından ayrıca sonuç doğurur. Bildirim ve tespit süreci İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirimi sayfamızda anlatılmıştır.

5510 m.21’e göre iş kazası işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucunda meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine yapılan ve ileride yapılması gereken ödemeler işverene ödettirilir. Bağlanan gelir bakımından sorumluluk, gelirin ilk peşin sermaye değeriyle sınırlıdır. Rücu davasında işverenin kusur oranı belirleyicidir ve bu oran tazminat davasındaki kusur raporundan bağımsız olarak yeniden tartışılabilir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi de Soma dosyasında kusur dağılımının ileride açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Bu nedenle işveren, tazminat dosyasındaki kusur raporuna itiraz etmeden geçmemelidir. Aynı rapor ileride çok daha yüksek tutarlı bir rücu davasının da temeli olabilir.

Ceza sorumluluğu: Taksir, bilinçli taksir ve olası kast

Ölümlü bir maden kazasında savcılık resen soruşturma başlatır. Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.85/1). Fiil birden fazla kişinin ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümüyle birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapistir (m.85/2). Taksirle yaralama TCK m.89’da düzenlenmiştir. Taksirle işlenen suçtan verilecek ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4). Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır (m.22/3). Bu durumda taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Büyük maden kazalarında temel tartışma, sanıkların bilinçli taksirle mi yoksa olası kastla mı hareket ettiğidir. Olası kastta fail öngördüğü sonucu kabullenir. Bilinçli taksirde ise sonucu öngörür ama gerçekleşmeyeceğine inanarak hareket eder. Bu ayrım cezanın türünü ve ağırlığını tamamen değiştirir. Sorumluluk yalnızca işverene ait değildir. Yöneticiler, işletme müdürleri, mühendisler, iş güvenliği uzmanları ve görevini yapmayan kamu görevlileri hakkında da kusurlarına göre ceza verilebilir. İş güvenliği uzmanının sorumluluğu İş Güvenliği Uzmanı Sorumluluğu sayfamızda ayrıca ele alınmıştır.

Büyük kazalardan çıkan dersler: Soma, Ermenek, Amasra, İliç

Soma kazası (13.05.2014, 301 madenci) Türk iş güvenliği hukukunun dönüm noktasıdır. Basına yansıyan bilgilere göre Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi 2018’de 14 sanığı cezalandırmış, 37 sanığı beraat ettirmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 30.09.2020 tarihinde dört sanık için olası kastla öldürme ve yaralama suçlarından ceza verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay savcılarının itirazı üzerine heyeti değişen Daire, 3’e karşı 2 oyla önceki değerlendirmesini değiştirmiş ve bilinçli taksir yönünde karar vermiştir. 2021’deki yeniden yargılamada şirketin yönetim kurulu başkanına 20 yıl, iki baş mühendise 12’şer yıl hapis cezası verilmiş, bir yönetim kurulu üyesi beraat etmiştir (Serbestiyet, 16.06.2021). Ermenek kazasının (28.10.2014) ardından çıkarılan 6645 sayılı Kanun ise madende ölümlü kazada ihaleden yasaklanmayı ve yer altında kişi takip sistemi zorunluluğunu getirmiştir.

Amasra kazasında (14.10.2022) Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Müessesesinde 43 madenci hayatını kaybetmiş, dokuz işçi yaralanmıştır. Bartın 1. Ağır Ceza Mahkemesi 24.03.2025 tarihinde açıkladığı kararda sanıkları bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma suçundan mahkûm etmiştir. Müessese müdürüne 17 yıl, işletme müdürü ile başmühendise 16 yıl 6 ay, iş güvenliği ve eğitim başmühendisine 15 yıl hapis cezası verilmiş, üç sanık beraat etmiştir. Savcılık dört tutuklu sanık için olası kast talep etmişti (Medyascope, 24.03.2025). Bu karar, iş güvenliği yöneticilerinin de doğrudan ceza sorumluluğu altında olduğunu göstermektedir. 13 Şubat 2024’te Erzincan İliç’teki altın madeninde liç yığınının kayması sonucu dokuz işçi hayatını kaybetmiştir. Bu olay yer üstü madenciliğinde atık ve liç tesislerinin güvenliğini de iş kazası hukukunun merkezine taşımıştır. Altın madenlerine özgü yükümlülükler Altın Madeni Ruhsatı 2026 rehberimizdedir.

Delil ve kusur raporu: İlk günler

Maden kazalarında delil hızla kaybolur. Yer altındaki olay yeri kurtarma çalışmaları sırasında değişir, sensör ve gaz ölçüm kayıtlarının üzerine yazılabilir, vardiya ve giriş-çıkış kayıtları sistemden silinebilir. Bu nedenle kazadan hemen sonra atılacak adımlar sonucu belirler. İşçi tarafı için mahkemeden delil tespiti istenmesi, tanıkların belirlenmesi ve SGK ile savcılık dosyalarındaki belgelerin örneklerinin alınması öncelik taşır. İşveren tarafı için ise İSG belgelerinin eksiksiz olarak dosyaya sunulması önemlidir. Risk değerlendirmesi, sağlık ve güvenlik dokümanı, eğitim kayıtları, gaz ölçüm kayıtları, daimi nezaretçi defteri ve kişi takip sistemi kayıtları bu belgelerin başında gelir. Bilirkişi heyetinin oluşumu da önemlidir. Heyette maden mühendisliği ve iş güvenliği uzmanlığı bulunmalı, gerekiyorsa elektrik veya jeoteknik uzmanı da yer almalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Kazayı üç iş günü içinde SGK’ya bildirmemek.
• Tazminat davası için arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğunu sanıp zaman kaybetmek.
• Rödovans sözleşmesi bulunduğu için ruhsat sahibinin hiçbir sorumluluğu olmadığını varsaymak.
• Alt işveren işçisinin kazasında asıl işverenin sorumluluğunu gözden kaçırmak.
• Tazminat dosyasındaki kusur raporuna itiraz etmemek; aynı oranın rücu davasına taşınması.
• Sağlık ve güvenlik dokümanını kazadan veya önemli değişiklikten sonra güncellememek.
• Durdurma kararından sonra sahada izinsiz çalışma yaptırmak; bunun ayrı bir suç oluşturması.
• Gaz ölçüm, sensör ve kişi takip kayıtlarını kazadan hemen sonra güvence altına almamak.
• Ceza soruşturmasındaki ifadeleri tazminat ve rücu dosyalarından bağımsız düşünmek.
• Ölümlü kazada mahkeme kararıyla kusur tespiti hâlinde iki yıllık ihale yasağını öngörmemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Madende iş kazasından kim sorumludur?

İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlü olan işverendir (TBK m.417; 6331 m.4). Asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı birlikte sorumludur (4857 m.2/6). Kusuru bulunan yöneticiler, mühendisler ve iş güvenliği profesyonelleri hakkında ayrıca ceza sorumluluğu doğar.

Rödovanslı sahada kazadan ruhsat sahibi sorumlu mu?

3213 Ek m.7’ye göre rödovans alanındaki İş Kanunu ve iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu rödovansçıya aittir; ancak ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumlulukları devam eder. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, ruhsat sahibi ile rödovansçı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığının sahadaki fiilî yapıya göre araştırılmasını istemiştir (2015/4153 K.).

İş kazası tazminat davası için arabuluculuğa gitmek zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartının dışındadır (7036 m.3/3).

İş kazası tazminatında zamanaşımı ne kadardır?

TBK m.417/3’e göre bu zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir; sözleşmeye dayalı taleplerde zamanaşımı on yıldır (TBK m.146).

İş kazası SGK’ya ne zaman bildirilir?

İşveren iş kazasını en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13).

SGK işverene rücu edebilir mi?

Evet. Kaza işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse Kurum yaptığı ve yapacağı ödemeleri işverene ödettirir; bağlanan gelir bakımından sorumluluk ilk peşin sermaye değeriyle sınırlıdır (5510 m.21).

Madende ölümlü kaza işvereni ihaleden yasaklar mı?

Evet. 6331 m.25/A’ya göre madende ölümlü iş kazası meydana gelmesi ve işverenin kusurunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi hâlinde işveren iki yıl süreyle kamu ihalelerine katılamaz.

Yer altı maden işçisi günde kaç saat çalışabilir?

Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir (4857 m.63, 6645 sayılı Kanunla değişik).

İş durdurulursa işçiler çalıştırılabilir mi?

Hayır. 6645 sayılı Kanunla 6331 m.25’e eklenen hükme göre durdurulan işyerinde izinsiz çalışma yaptırılması üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suçtur.

Kişi takip sistemi zorunlu mu?

Yer altı maden işyerlerinde çalışanların yerini ve giriş çıkışlarını izleyen sistemi kurmayan işverene, 6645 sayılı Kanunla 6331 m.26’ya eklenen bent uyarınca çalışan başına idari para cezası uygulanır.

Sağlık ve güvenlik dokümanı ne zaman hazırlanır?

Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği m.5’e göre işyerinde çalışmaya başlanmadan önce hazırlanır; önemli değişiklik veya ilave yapıldığında, kazalardan ve ramak kala olaylardan sonra gözden geçirilir ve gerektiğinde revize edilir.

Maden kazasında hangi suçtan yargılama yapılır?

Genellikle taksirle öldürme (TCK m.85) ve taksirle yaralama (TCK m.89). Birden fazla kişinin ölümünde ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapistir. Bilinçli taksirde ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3).

Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki fark nedir?

Olası kastta fail öngördüğü sonucu kabullenir; bilinçli taksirde ise sonucu öngörür ancak gerçekleşmeyeceğine inanarak hareket eder. Soma ve Amasra davalarında sanıklar bilinçli taksirle cezalandırılmıştır.

İş güvenliği uzmanı da yargılanır mı?

Görevini yerine getirmemesi kazayla bağlantılıysa evet. Amasra davasında iş güvenliği ve eğitim başmühendisine 15 yıl hapis cezası verilmiştir (Bartın 1. ACM, 24.03.2025, basına yansıyan bilgiye göre).

Kusur oranı nasıl belirlenir?

Konusunda uzman bilirkişi heyetinin raporuyla belirlenir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, 6331 m.4, 5 ve 10’u kusur sorumluluğunu objektifleştiren ölçütler olarak değerlendirmiştir (2018/3572 E., 2019/3500 K.).

Kamu kurumları da kusurlu bulunabilir mi?

Evet. Soma dosyasındaki bilirkişi raporunda kusur, işletmeci şirketin yanında Türkiye Kömür İşletmeleri, Maden İşleri Genel Müdürlüğü ve İş Teftiş Kurulu Başkanlığı arasında da paylaştırılmıştır. Kamu kurumlarına karşı hizmet kusuru iddiası idari yargıda tam yargı davasıyla ileri sürülür.

Kazadan sonra ilk ne yapılmalı?

Kaza üç iş günü içinde SGK’ya bildirilmeli; gaz ölçüm, sensör, kişi takip ve vardiya kayıtları güvence altına alınmalı; risk değerlendirmesi, sağlık ve güvenlik dokümanı, eğitim kayıtları ve daimi nezaretçi defteri dosyalanmalıdır. İşçi tarafı için delil tespiti istenmesi ve tanıkların belirlenmesi önceliklidir.