Elektrik Kesintisinden Doğan Zararın Tazmini: Yanan Cihazdan Duran Fabrikaya

Bu rehber, elektrik kesintisi ve gerilim dalgalanması nedeniyle doğan gerçek zararın dağıtım şirketinden mahkeme yoluyla nasıl isteneceğini anlatır: sorumluluğun kanuni dayanağı, yönetmelik ile genel hükümlerin ilişkisi, kesinti türlerinin davaya etkisi, zarar kalemleri ve hesap örneği, delil toplama, görevli mahkeme ve dava şartları, sigorta ile rücu ilişkisi ve dava dilekçesi örneği. Yönetmeliğin otomatik ödediği yıllık ve uzun süreli kesinti tazminatlarının şartları ve tutarları için elektrik kesintisi tazminatı ve abone hakları rehberimize bakabilirsiniz.

Elektrik Kesintisinden Doğan Zarar Kimden İstenir?

Faturayı gönderen şirket ile şebekeyi işleten şirket çoğu zaman aynı değildir. Elektriğin satışı görevli tedarik şirketi veya serbest tüketici olarak seçtiğiniz tedarikçi tarafından yapılır; elektriği evinize veya işyerinize taşıyan hatlar, trafolar ve sayaçlar ise bölgenizdeki dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. 6446 sayılı Kanunun 9. maddesi dağıtım şirketini, lisans bölgesindeki dağıtım sistemini işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite yatırımlarını yapmak ve sisteme bağlı bütün kullanıcılara ilgili mevzuata uygun ve ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlü tutar; sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesinden de dağıtım şirketi sorumludur.

Kanun, kesintiden doğan zararın tazmini için ayrıca özel bir yetki hükmü koymuştur: “Elektrik enerjisinin kalitesizliğinden veya kesintilerinden kaynaklanan zarar ve hasarların ilgililerinden tazminine ilişkin usul ve esaslar” EPDK tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir (EPK m.17/8). Bu hükme dayanan Hizmet Kalitesi Yönetmeliği, teçhizat hasarına ilişkin başvurunun dağıtım şirketine yapılacağını açıkça belirtir (m.26/1). Dolayısıyla kesinti veya gerilim bozukluğu şebekeden kaynaklanıyorsa muhatap dağıtım şirketidir.

Kesintiye üçüncü bir kişi sebep olmuşsa tablo değişir. Örneğin bir müteahhidin kazı sırasında yer altı kablosunu koparması, dağıtım şirketinin kayıtlarında “dışsal” sebep olarak gösterilir (Kalite Yönetmeliği m.10/3-c). Bu durumda zarar, kabloyu koparan kişiden haksız fiil hükümlerine göre istenebilir; ayrıntılar için kazı sırasında elektrik ve doğalgaz hattı hasarı rehberimize bakabilirsiniz. Sayaçtan sonraki iç tesisattaki arızalar ise kural olarak kullanıcının kendi sorumluluk alanındadır; şirketin teknik raporu da hasarın “kullanıcı tesisinin durumu” ile ilişkisini ayrıca inceler (m.26/2).

Hukuki Dayanak: Kanun, Yönetmelik ve Genel Hükümler

Uygulamada en sık karşılaşılan itiraz şudur: “Yönetmelik hangi tazminatın ödeneceğini belirlemiştir, onun dışında hiçbir şey istenemez.” Bu itiraz normlar hiyerarşisi karşısında zayıftır. Anayasanın 124. maddesi kamu tüzel kişilerinin yönetmelikleri ancak kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve kanunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarabileceğini öngörür. EPK m.17/8 de EPDK’ya tazminatın “usul ve esaslarını” düzenleme yetkisi vermiştir; zarar görenin Türk Borçlar Kanunundan doğan tazminat hakkını kaldırma yetkisi vermemiştir. Bu nedenle yönetmelikteki sabit tutarlı tazminatlar, zarar görenin gerçek zararını genel hükümlere göre istemesine engel olarak değil, başvuru gerektirmeden ödenen asgari bir güvence olarak okunmalıdır. Mahkemenin somut olayda bu ilişkiyi nasıl kuracağı dosyanın özelliklerine göre değişebilir; ancak dilekçede bu çerçevenin açıkça kurulması önemlidir.

Genel hükümlere göre dava üç ayrı sorumluluk temeline dayandırılabilir. Bunlar birbirini dışlamaz; dilekçede öncelik sırası belirtilerek birlikte ileri sürülebilir.

Sözleşmeye aykırılık (TBK m.112)

Kullanıcının şebekeye bağlanması ve şebekeyi kullanması, ilgili mevzuat uyarınca kurulan bağlantı ve sistem kullanım ilişkisine dayanır. Bu ilişkiden doğan ifa borcunun gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Bu temelin en büyük avantajı ispat yüküdür: kusursuzluğunu kanıtlaması gereken taraf dağıtım şirketidir. Borçlu her türlü kusurdan sorumludur (TBK m.114/1), işi taşerona veya çalışanlarına bırakması da sorumluluğunu kaldırmaz (TBK m.116/1). Abonelik ilişkisinin doğrudan dağıtım şirketiyle mi, tedarik şirketi aracılığıyla mı kurulduğu abonelik belgelerinden kontrol edilmelidir. Ayrıntı için sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Haksız fiil (TBK m.49)

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Haksız fiilde zararı ve kusuru zarar gören ispat eder (TBK m.50/1). Bu nedenle sözleşme ilişkisi kurulamayan durumlarda, örneğin kesintiden etkilenen ancak abone olmayan bir kiracı veya komşu işletme bakımından, dava haksız fiile dayandırılır. Bakımsız hat, zamanında değiştirilmeyen trafo, yetersiz koruma ekipmanı ve arıza ihbarına geç müdahale, kusurun tipik görünümleridir. Şartlar için haksız fiil sorumluluğunun şartları rehberine bakılabilir.

Tehlike sorumluluğu (TBK m.71)

TBK m.71, önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden doğan zarardan işletme sahibini ve işleteni kusur aranmaksızın müteselsilen sorumlu tutar. Kanuna göre bir işletme, uzman bir kişiden beklenen tüm özen gösterilse bile sıkça veya ağır zararlar doğurmaya elverişliyse bu niteliktedir; faaliyetine hukuk düzenince izin verilmiş olması da sorumluluğu kaldırmaz. Yüksek gerilimle çalışan dağıtım şebekesinin bu tanıma girip girmediği somut olayın teknik özelliklerine göre değerlendirilir. Kabul edildiğinde zarar görenin kusur ispat etmesine gerek kalmaz, illiyet bağının gösterilmesi yeterli olur. Ayrıntı: ispat yükü, kusur karineleri ve tehlike sorumluluğu.

Sözleşmedeki “kesintiden sorumlu değiliz” kaydı

Abonelik veya hizmet belgelerinde yer alan genel sorumsuzluk kayıtları sınırsız geçerli değildir. Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin hükümsüzdür; uzmanlık gerektiren ve ancak kanun veya yetkili makamların izniyle yürütülebilen bir hizmette hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşması da kesin hükümsüzdür (TBK m.115). Aynı ilke yardımcı kişilerin fiilleri için de geçerlidir (TBK m.116/3). Dağıtım faaliyeti EPDK lisansıyla yürütüldüğünden bu hükümler doğrudan önem taşır. Kullanıcı tüketiciyse, müzakere edilmeden standart sözleşmeye konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar ayrıca haksız şart olarak kesin hükümsüzdür (6502 s. K. m.5).

Kesintinin Türü Sorumluluğu Nasıl Etkiler?

Dağıtım şirketi her kesintiyi kaynağına (iletim, dağıtım-OG, dağıtım-AG), süresine (uzun, kısa), sebebine ve bildirimli olup olmadığına göre sınıflandırarak kaydeder (Kalite Yönetmeliği m.9). Bu kayıtlar davada istenmesi gereken ilk belgelerdir; çünkü şirketin savunması çoğu zaman kesintiye verdiği sebep koduna dayanır.

Bildirimli olarak kaydedildiği hâlde gerçekte bildirimi yapılmayan veya zamanında yapılmayan kesintiler ayrı bir tabloya kaydedilir ve her biri için şirketin gelir tavanından kesinti yapılır (Kalite Yönetmeliği m.11/2). Yönetmeliğin bu yaptırımı, kullanıcının bilgilendirilmesinin ne kadar önemsendiğini gösterir; davada da “kesinti duyurulmuştu” savunması karşısında duyurunun tarih ve saatiyle belgelenmesi istenmelidir.

Fırtına, kar ve aşırı sıcak gibi hava olayları kendiliğinden mücbir sebep değildir. Bölgede olağan sayılabilecek bir hava olayına dayanıklı olmayan hat, bakım ve yatırım eksikliğinin göstergesi olabilir. Fırtınada çatı uçması ve ağaç devrilmesi gibi zararların genel çerçevesi için fırtına ve dolu zararı rehberimize bakabilirsiniz.

Zarar Kalemleri ve Hesap Örneği

Tazminatın amacı, zarar görenin malvarlığını kesinti olmasaydı bulunacağı duruma getirmektir. Zarar gören, zararını ve olayla zarar arasındaki illiyet bağını ispat eder; zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek tutarı hakkaniyete uygun olarak belirler (TBK m.50). Tazminatın kapsamı belirlenirken kusurun ağırlığı da dikkate alınır (TBK m.51). Kalemlerin genel çerçevesi için maddi tazminat kalemleri rehberimize bakabilirsiniz.

Zarar görenin kendi davranışı da hesabı etkiler. Zararın doğmasında veya artmasında etkili olan zarar görenin tazminatı indirilebilir (TBK m.52). Örneğin bildirimli bir kesintiden önce soğuk zincir ürünlerini korumaya almayan, sık dalgalanma yaşanan bir bölgede hassas cihazlarını hiçbir koruma ekipmanı olmadan çalıştıran işletmenin tazminatında indirim tartışılabilir.

Hesap örneği: soğuk depolu küçük bir gıda üreticisi

Aşağıdaki örnek, tutarların nasıl kurulduğunu göstermek için varsayımsal rakamlarla hazırlanmıştır. Ankara’nın kentsel bölgesinde, anlaşma gücü 160 kVA’nın altında olan bir gıda üreticisinin elektriği bildirimsiz olarak 12 saat kesilmiş, enerji geri geldiği sırada yaşanan aşırı gerilimle fırın kontrol kartı yanmıştır.

Bu örnekte yönetmelik tazminatı gerçek zararın binde birinden azdır. Davacı tacir olduğundan ve dağıtım şirketi de tacir olduğundan dava ticari dava niteliğindedir; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (TTK m.4, 5/A). Kâr marjı ve sipariş iptalleri ticari defterler ve bilirkişi incelemesiyle doğrulanacaktır.

Cihaz Yandıysa: Şirkete Başvurudan Mahkemeye

Teçhizat hasarında yönetmelik, mahkemeden önce işleyen bir başvuru yolu öngörür. Kullanıcı, elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatında oluşan hasar için zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 30 gün içinde dağıtım şirketine başvurur (Kalite Yönetmeliği m.26/1). Başvurunun şekli, belgeleri ve şirketin ödeme süreleri abone hakları rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır; burada bu sürecin davaya nasıl hazırlık oluşturduğu üzerinde duruyoruz.

30 günlük sürenin kaçırılması hâlinde şirket, yönetmelik yolunun kapandığını ileri sürer. Bu sürenin kanundaki zamanaşımı sürelerini kısaltamayacağı Anayasa m.124 karşısında savunulabilir; ancak gecikme ispatı ciddi biçimde zorlaştırır. Hasarın şebekeden kaynaklandığını göstermenin en güçlü yolu, sayaç kayıtlarının ve aynı trafodan gelen başvuruların olaydan hemen sonra inceleme konusu yapılmasıdır. En güvenli yol, süreyi hiç kaçırmamaktır.

Şirketin teknik raporu davada bağlayıcı değildir. Rapor, tarafların uzmanlık gerektiren bir konudaki iddialarından biri olarak değerlendirilir ve mahkeme bağımsız bilirkişi incelemesi yaptırır. Raporda dayanılan sayaç ve kesinti kayıtları şirketin elinde olduğundan, davada bu kayıtların ibrazı istenmelidir. Belgenin ibrazına karar verilen taraf kabul edilebilir bir mazeret göstermeden belgeyi sunmazsa mahkeme, belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK m.220).

İlk 72 Saat: Delilleri Kaybetmeden Toplamak

Kesinti davalarının çoğu delil eksikliği nedeniyle zayıflar. Cihaz atılır, bozulan ürün tutanak tutulmadan imha edilir, arıza ihbarının kaydı alınmaz. Aşağıdaki sıra, ileride açılacak bir dava için en çok iş gören adımları içerir:

1. Arıza ihbarını kayda geçirin. Dağıtım şirketinin çağrı merkezine veya 186 arıza hattına ihbarda bulunun; ihbar numarasını, tarihini ve saatini not edin. Bu kayıt kesintinin başlangıç zamanının belirlenmesinde de kullanılır (Kalite Yönetmeliği m.12).
2. Görüntü alın. Yanan cihazları, sigorta panosunu, sayacı, bozulan ürünleri ve soğuk oda göstergelerini tarih bilgisi korunacak şekilde fotoğraflayın ve videoya çekin.
3. Cihazı atmayın ve onarıma vermeden önce belgeleyin. Yetkili servisten, arızanın nedenini açıkça yazan bir rapor isteyin. “Aşırı gerilim” veya “şebeke kaynaklı” gibi tespitler, sonraki bilirkişi incelemesine yön verir. Yanan parçaları saklayın.
4. Komşuları ve aynı hattaki işletmeleri tespit edin. Aynı anda başka cihazların da yanması, sorunun iç tesisattan değil şebekeden kaynaklandığının güçlü bir göstergesidir; yönetmelik de aynı trafodan başvuran kullanıcıların incelenmesini öngörür (m.26/2).
5. Bozulan ürün için tutanak tutun. İmha edilecek ürünün cinsini, miktarını, parti numarasını ve maliyetini gösteren tutanağı tanık huzurunda düzenleyin; mümkünse imhadan önce delil tespiti yaptırın.
6. Delil tespiti isteyin. Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır (HMK m.400). Talep, esas davaya bakacak mahkemeden veya keşif yapılacak şeyin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istenir; noterin vakıa tespiti de ayrıca mümkündür (HMK m.401).
7. Dağıtım şirketine yazılı başvurun. Teçhizat hasarı için 30 günlük süreyi beklemeden başvurun; diğer zararlar için de tarihi ispatlanabilir bir kanalla (KEP, noter, iadeli taahhütlü posta) bildirimde bulunun ve şirketin sayaç ile teknik kalite kayıtlarını saklamasını isteyin.
8. Ticari kayıtları dondurun. İptal edilen siparişlere ilişkin yazışmaları, üretim planını ve kesinti gününe ait defter kayıtlarını ayrı bir dosyada toplayın.

Görevli Mahkeme, Dava Şartları ve 2026 Parasal Sınırı

Merci, zarar görenin sıfatına ve uyuşmazlığın değerine göre değişir. Yanlış merciye başvuru zaman kaybettirir; dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava ise usulden reddedilir.

Tüketici, mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kişidir; işyeri aboneliği bu tanıma girmez. Esnaf, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen sınırı aşmayan kişidir (TTK m.15); tacir olmadığı için dağıtım şirketiyle uyuşmazlığı mutlak ticari dava sayılmaz. Hakem heyeti sınırı ve başvuru yolu için tüketici hakem heyeti 2026 parasal sınırı, tüketici mahkemesinin görevi için tüketici mahkemesi görev ve yetki, enerji uyuşmazlıklarındaki özel görev kuralları için enerji uyuşmazlıklarında görev, yetki ve tahkim rehberlerimize bakabilirsiniz.

Yetkili mahkeme

Genel yetkili mahkeme davalı şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir. Bunun yanında haksız fiilden doğan davalarda fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16). Tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 s. K. m.73/5). Pratikte bu, kesintinin yaşandığı ilde dava açılabileceği anlamına gelir.

Kısmi dava ve talep artırımı

7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Kâr kaybı gibi miktarı bilirkişi incelemesiyle netleşecek alacaklarda artık kısmi dava açılır ve talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir; artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Geçiş dönemine ilişkin ayrıntılar belirsiz alacak davası kaldırıldı mı rehberimizde yer alır.

Faiz

Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte kendiliğinden temerrüde düşer; sözleşmeye aykırılıkta ise temerrüt kural olarak ihtarla gerçekleşir (TBK m.117). Bu nedenle sözleşmeye dayanan taleplerde dava öncesinde ihtarname gönderilmesi faizin başlangıcını öne çeker. Kanuni faiz 7589 sayılı Kanunla değiştirilen 3095 sayılı Kanunun 1. maddesine göre belirlenir; ticari işlerde Merkez Bankasının kısa vadeli avans faiz oranı daha yüksekse temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir (3095 s. K. m.2/2). Hesap için yasal faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Zamanaşımı ve Süreler

İki yıllık süre, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlar. Dağıtım şirketine başvuru yapılması tek başına zamanaşımını kesmez; süreyi kesen dava veya kanunda sayılan diğer işlemlerdir. Arabuluculuk başvurusunun süreler üzerindeki etkisi ve genel ilkeler için tazminat davalarında zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Sigorta Ödediyse: Rücu ve Kalan Zarar

Elektronik cihaz, makine kırılması veya kâr kaybı sigortası olan işletmeler zararlarını önce kendi sigortacılarından alabilir. Sigortacı tazminatı ödediğinde, ödediği tutar kadar sigortalının sorumlulara karşı sahip olduğu haklara halef olur ve dağıtım şirketine rücu eder (TTK m.1472/1). Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse sigortalı, kalan kısım için sorumlulara karşı dava hakkını korur (TTK m.1472/2). Muafiyet tutarı, poliçe dışında kalan kâr kaybı ve bozulan stok bu kalan kısma örnektir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranması ise kendisini sigortacıya karşı sorumlu kılar (TTK m.1472/2). Bu nedenle sigortacıya haber vermeden dağıtım şirketiyle “her türlü haktan feragat” içeren bir sulh metni imzalanmamalıdır.

Sigortacının ödemesini geciktirdiği veya reddettiği durumlar için elektronik cihaz sigortası ödemiyor, kâr kaybı ve iş durması sigortası ve işyeri ve fabrika yangını rehberlerimize; dağıtım şirketi tarafında rücu davasına karşı savunma için sigorta rücu davası ve halefiyet rehberimize bakabilirsiniz.

Aynı Kesintiden Çok Sayıda Kişi Etkilendiyse

Bir trafo arızası veya hat kopması aynı anda yüzlerce kullanıcıyı etkileyebilir. Bu durum ispat bakımından avantajdır: Yönetmelik, teknik incelemede aynı transformatörden enerji alan kullanıcıların başvurularının dikkate alınmasını öngörür (m.26/2). Davaların temelini oluşturan vakıalar ve hukuki sebepler aynı veya birbirine benzer olduğunda birden çok zarar gören birlikte dava açabilir (HMK m.57/1-c); her davacının talebi ise kendi zararına göre ayrı ayrı hesaplanır.

• Aynı sokakta, sitede veya sanayi sitesinde etkilenenlerin listesi ve iletişim bilgileri olayın hemen ardından toplanmalıdır.
• Her kullanıcının dağıtım şirketine ayrı başvuru yapması, teknik raporda toplu bir tablonun ortaya çıkmasını sağlar.
• Ortak bilirkişi incelemesi, masrafları paylaştırır ve şebekeye ilişkin teknik tespitin tek seferde yapılmasına imkân verir.
• Tüketiciler ile tacirlerin merci ve dava şartları farklı olduğundan, birlikte hareket edilse bile başvuru yolları ayrı planlanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Yönetmelik tazminatını tek hak sanmak. Faturadan mahsup edilen birkaç yüz liralık tutar, gerçek zararın karşılığı değildir; genel hükümlere göre talep hakkı ayrıca değerlendirilmelidir.
• Tedarik şirketine başvurmakla yetinmek. Şebeke kaynaklı zararın muhatabı dağıtım şirketidir (Kalite Yönetmeliği m.26/1).
• 30 günü kaçırmak. Teçhizat hasarında başvuru süresi kısadır; gecikme ispatı zorlaştırır.
• Yanan cihazı onarıma verip parçaları atmak. Bilirkişinin inceleyeceği somut delil ortadan kalkar.
• Satış bedelini zarar diye istemek. Bozulan ürün için maliyet, kaybedilen satış için net kâr istenir; brüt satış tutarı fazla talep anlamına gelir.
• Ticari defterleri düzensiz tutmak. Usulüne uygun tutulmayan defterler sahibi lehine delil olmaz (HMK m.222).
• Arabuluculuğu atlamak. Ticari davada ve hakem heyeti sınırını aşan tüketici davasında arabuluculuk dava şartıdır.
• Sigortacıyı devre dışı bırakarak sulh olmak. Halefiyet haklarını ihlal eden feragat, sigortacıya karşı sorumluluk doğurur (TTK m.1472/2).

Elektrik Kesintisi ve Aşırı Gerilim Nedeniyle Tazminat Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, yukarıdaki hesap örneğindeki gıda üreticisinin dağıtım şirketine karşı açacağı ticari davaya göre hazırlanmıştır. Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı varsayılmıştır. Tüketiciler bakımından merci ve dava şartları farklıdır.

Dilekçedeki “şimdilik” ifadesi, kâr kaybının bilirkişi incelemesiyle artabileceği hâller için kısmi dava niteliğini açıkça ortaya koyar. Talep, tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Dava sürecinin aşamaları için tazminat davası nasıl açılır ve ne kadar sürer rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik kesintisinden doğan zarar kimden istenir?

Şebekeyi işleten dağıtım şirketinden istenir. Faturayı gönderen tedarik şirketi enerjinin satışından sorumludur; hatların, trafoların ve sayaçların işletilmesi ise dağıtım şirketine aittir (6446 s. K. m.9). Teçhizat hasarı başvurusunun dağıtım şirketine yapılacağı Hizmet Kalitesi Yönetmeliğinin 26. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Yönetmelikteki kesinti tazminatı dışında ayrıca tazminat isteyebilir miyim?

Bozulan ürün, duran üretim ve kâr kaybı gibi zararlar yönetmelikte düzenlenmemiştir ve Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre istenebilir. Kanun EPDK’ya yalnızca tazminatın usul ve esaslarını düzenleme yetkisi vermiştir (EPK m.17/8) ve yönetmelikler kanuna aykırı olamaz (Anayasa m.124). Yönetmelik kapsamında ödenen tutarın gerçek zarardan mahsubu beklenir.

Elektrik kesintisinde yanan cihazım için ne kadar sürede başvurmalıyım?

Zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 30 gün içinde dağıtım şirketine başvurmalısınız (Kalite Yönetmeliği m.26/1). Şirket başvuruyu haklı bulmazsa 10 iş günü içinde gerekçesini ve teknik raporu size bildirmek zorundadır (m.26/3).

30 günlük süreyi kaçırdım, dava açabilir miyim?

Yönetmelikteki süre, kanundaki zamanaşımı sürelerini kısaltamayacağından genel hükümlere göre dava açılması savunulabilir. Ancak şirket başvuru yolunun kapandığını ileri sürecek ve gecikme, hasarın şebekeden kaynaklandığının ispatını zorlaştıracaktır. Delillerin korunup korunmadığı bu noktada belirleyicidir.

Dağıtım şirketi fırtınayı gerekçe gösteriyor, haklı mı?

Bir kesintinin yönetmelik bakımından mücbir sebep sayılması, şirketin olaydan itibaren üç ay içinde yapacağı başvuru üzerine Kurulun kabulüne bağlıdır (Kalite Yönetmeliği m.10/3-a). Kurul kararı yoksa şirketin kendi kaydı yeterli değildir. Kurul kabul etmiş olsa bile mahkeme, zararın önlenemez olup olmadığını genel hükümlere göre ayrıca değerlendirir.

Kesinti duyurulmuştu, yine de tazminat alabilir miyim?

Bildirimli kesinti, tarih, başlangıç ve bitiş saati ile etkilenecek bölgenin en az 48 saat önce duyurulmasını gerektirir (Kalite Yönetmeliği m.3/1-e). Duyuruya uyulmuşsa kullanıcının önlem alması beklenir. Kesinti duyurulan süreyi aşmışsa veya enerji verilirken cihazlarınız gerilim dalgalanmasıyla yanmışsa, bu zararlar için talep hakkınız devam eder.

Bozulan buzdolabı içeriğini veya dükkândaki ürünleri isteyebilir miyim?

Evet. Bu zararlar yönetmelikte düzenlenmediğinden genel hükümlere göre istenir. Ürünlerin cinsi, miktarı ve maliyeti; fotoğraf, imha tutanağı ve alış faturalarıyla belgelenmelidir. İşyerlerinde satış fiyatı değil maliyet esas alınır, kaybedilen satış kârı ayrıca talep edilir.

Fabrikamın üretimi durdu, kâr kaybını isteyebilir miyim?

Evet. Kaybedilen satıştan elde edilecek net kâr, iptal edilen sipariş yazışmaları ve usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerle ispatlanarak istenir (HMK m.222). Zararın miktarı tam olarak ispat edilemezse hâkim, olayların olağan akışını gözeterek tutarı hakkaniyete göre belirler (TBK m.50/2).

Elektrik kesintisi davası hangi mahkemede açılır?

Tüketici iseniz 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine, üzerindekiler için arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine başvurursunuz (6502 s. K. m.68, 73/A). Tacirler arabuluculuktan sonra asliye ticaret mahkemesinde (TTK m.4, 5/A), esnaf ve serbest meslek sahipleri asliye hukuk mahkemesinde dava açar.

Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Ticari davalarda konusu bir miktar para olan tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A). Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda da dava şartıdır; ancak hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda arabuluculuk aranmaz (6502 s. K. m.73/A).

Dağıtım şirketinin teknik raporu mahkemeyi bağlar mı?

Bağlamaz. Rapor tarafın kendi değerlendirmesidir; mahkeme bağımsız bilirkişi incelemesi yaptırır. Raporun dayandığı sayaç, kesinti ve teknik kalite kayıtları şirketin elinde olduğundan davada ibrazı istenmelidir. Sunmayan taraf aleyhine sonuç doğabilir (HMK m.220).

Sayaçtan sonraki arızadan dağıtım şirketi sorumlu mu?

Sayaçtan sonraki iç tesisat kural olarak kullanıcının sorumluluğundadır ve teknik incelemede kullanıcı tesisinin durumu ayrıca değerlendirilir (Kalite Yönetmeliği m.26/2). Ancak iç tesisattaki hasar şebekeden gelen aşırı gerilimden kaynaklanıyorsa sorumluluk yine şebekeye dayanır; bunu belirleyecek olan teknik incelemedir.

Abonelik sözleşmesinde şirketin kesintiden sorumlu olmadığı yazıyor, ne olur?

Ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması her durumda, lisansla yürütülen uzmanlık gerektiren hizmetlerde ise hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşması da kesin hükümsüzdür (TBK m.115). Tüketicilerde standart sözleşmeye konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar ayrıca haksız şarttır (6502 s. K. m.5).

Kesinti zararında zamanaşımı ne kadar?

Haksız fiile dayanan talepler, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde olaydan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Sözleşmeye aykırılığa dayanan talepler için genel süre on yıldır (TBK m.146). Şirkete başvuru yapılması zamanaşımını kendiliğinden kesmez.

Sigortam zararı ödedi, ayrıca dağıtım şirketine dava açabilir miyim?

Sigortacı ödediği tutar kadar sizin haklarınıza halef olur ve dağıtım şirketine rücu eder (TTK m.1472/1). Sigortanın karşılamadığı muafiyet, kâr kaybı veya stok gibi kalan zarar için dava hakkınız devam eder (TTK m.1472/2). Sigortacıya haber vermeden şirketle feragat içeren bir sulh imzalamamalısınız.

Aynı kesintiden etkilenen komşularla birlikte dava açabilir miyiz?

Evet. Davaların temelini oluşturan vakıalar ve hukuki sebepler aynı veya birbirine benzer olduğunda birlikte dava açılabilir (HMK m.57/1-c). Her davacının talebi kendi zararına göre ayrı hesaplanır. Tüketiciler ile tacirlerin başvuru mercileri farklı olduğundan yol ayrı planlanmalıdır.

Kesinti zararında faiz ne zamandan başlar?

Haksız fiilde borçlu fiil tarihinde kendiliğinden temerrüde düşer; sözleşmeye aykırılıkta temerrüt kural olarak ihtarla gerçekleşir (TBK m.117). Ticari işlerde Merkez Bankası avans faiz oranı daha yüksekse bu oran üzerinden temerrüt faizi istenebilir (3095 s. K. m.2/2).