Tazminat Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Sürer? 2026: Adım Adım Süreç, Aşamaların Kanuni Süreleri, Harç, Gider Avansı ve Bilirkişi Ücreti (HMK m.147/3, 274)
05 Kasım 2026

Tazminat Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Sürer? 2026: Adım Adım Süreç, Aşamaların Kanuni Süreleri, Harç, Gider Avansı ve Bilirkişi Ücreti (HMK m.147/3, 274)

Tazminat davasının ne kadar süreceğini kanun gün olarak belirlemez; ama her aşamanın kanuni süresi bellidir. Cevap dilekçesi için iki hafta (HMK m.127), bilirkişi raporu için en fazla üç ay ve bir defa üç ay uzatma (HMK m.274), duruşmalar arası en fazla üç ay (HMK m.147/3), istinaf ve temyiz için tebliğden itibaren ikişer hafta (HMK m.345, m.361) öngörülmüştür. Uygulamada süreyi en çok bilirkişi incelemesi, ceza davasının beklenmesi ve kanun yolu aşamaları belirler. Dava açarken 2026’da asliye mahkemesinde 732 TL başvurma harcı, dava değerinin binde 68,31’i olan karar harcının dörtte biri (ölüm ve cismani zararda yirmide biri) peşin harç ve gider avansı yatırılır (492 s. K. m.28; HMK m.120).

Bu rehber tazminat davasının pratik yol haritasıdır: davanın adım adım nasıl açılacağı, dava öncesi zorunlu başvurular, yargılamanın her aşamasının kanuni süresi, süreyi uzatan ve kısaltan etkenler, istinaf ve temyizin süreye etkisi, 2026 yılı harç, gider avansı ve bilirkişi ücretleri, masrafları kimin ödeyeceği ve davanın hızlandırılması için yapılabilecekler. Sayfanın sonunda duruşma aralığının ve bilirkişi süresinin kanuna uygun belirlenmesi için bir talep dilekçesi örneği yer alır. Talep edilecek kalemler için maddi tazminat, manevi tazminat ve maddi ve manevi tazminat davası rehberlerimize bakabilirsiniz.

Tazminat davanızı süre ve masraf planıyla açalım

Hangi ön başvurunun gerektiğini, hangi mahkemede ne kadar harçla dava açılacağını ve sürecin nasıl hızlandırılabileceğini dosyanıza göre birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kapsam notu. Süreler Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.30, 114, 119-121, 127, 136-140, 147, 165, 274, 281, 294, 316-317, 341-362, Ek m.1), Türk Borçlar Kanunu (m.72, 75-76, 117, 154, 161), Karayolları Trafik Kanunu (m.97, 109), Sigortacılık Kanunu (m.30), Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m.18/A, 18/B), TTK (m.5/A), 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m.3, 7) ve İYUK (m.7, 10, 13) metinlerinden; masraflar 492 sayılı Harçlar Kanunu (m.28), Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98, RG 31.12.2025, 33124 5. mük.), HMK Gider Avansı Tarifesi (RG 28.10.2025, 33061), 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi (RG 26.12.2025, 33119) ve Avukatlık Kanunu (m.164) üzerinden kontrol edilmiştir. Kanun yolu sınırları VUK Genel Tebliği (Sıra No: 585, RG 27.11.2025) ile ilan edilen %25,49 yeniden değerleme oranına göre hesaplanmıştır. Tutarlar her yıl güncellendiğinden işlem tarihinde yürürlükteki tarife esas alınmalıdır; bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.

Tazminat Davası Nasıl Açılır? Adım Adım

Tazminat davası, mahkemeye bir dilekçe vermekle başlar; ancak dilekçeden önce yapılması gereken işler, davanın hem süresini hem de sonucunu belirler. Bir adımın atlanması davanın usulden reddine, yeniden açılmasına ve aylarca zaman kaybına yol açabilir. Aşağıdaki sıra, haksız fiilden doğan bir maddi ve manevi tazminat davası için geçerlidir.

  1. Sorumluyu ve dayanağı belirleyin. Zarar haksız fiilden mi (TBK m.49), sözleşmeye aykırılıktan mı (TBK m.112), kusursuz sorumluluk hâlinden mi (KTK m.85, TBK m.66, 69, 71) doğuyor? Birden fazla sorumlu varsa hepsi müteselsilen sorumlu olabilir (TBK m.61). Ayrıntı: dava kime karşı açılır?
  2. Süreyi hesaplayın. Haksız fiilde zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl (TBK m.72); trafik kazasında KTK m.109; boşanmada bir yıl (TMK m.178); idarede bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvuru (İYUK m.13). Zamanaşımı dava açılmasıyla kesilir (TBK m.154). Ayrıntı: tazminat davalarında zamanaşımı ve eski trafik kazası için dava açılabilir mi?
  3. Delilleri toplayın. Olay tutanağı, ceza dosyası, sağlık kayıtları, maluliyet raporu, gelir belgeleri ve faturalar dava açılmadan önce hazır olmalıdır; eksik delil tahkikatı uzatır.
  4. Ön koşulu yerine getirin. Trafik sigortacısına yazılı başvuru (KTK m.97), ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında ya da kira, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında arabuluculuk (TTK m.5/A; 6502 s. K. m.73/A; HUAK m.18/B), idarenin eyleminde idareye başvuru (İYUK m.13).
  5. Görevli ve yetkili mahkemeyi seçin. Kural asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2); iş kazasında iş mahkemesi, tüketici işleminde tüketici mahkemesi, idarenin eyleminde idare mahkemesi görevlidir. Ayrıntı: görevli ve yetkili mahkeme
  6. Dilekçeyi HMK m.119’a uygun yazın. Vakıalar sıra numarasıyla, her vakıanın delili, hukuki sebepler ve açık talep sonucu gösterilir. Maddi ve manevi tazminat ayrı talep sonuçlarıdır; maddi tazminat kısmi dava olarak açılıp bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4), manevi tazminat baştan tam istenir. Ayrıntı: belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? ve tazminat dava dilekçesi örneği
  7. Harç ve gider avansını yatırın. Başvurma harcı, peşin nispi harç ve gider avansı dava açılırken ödenir (492 s. K. m.28; HMK m.120). Gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g).
  8. Davayı açın ve tebligatı izleyin. Dava, adliyedeki ön büroya dilekçe verilerek, avukat aracılığıyla UYAP Avukat Portal üzerinden veya vatandaşlar tarafından UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik olarak açılabilir. Dilekçe davalıya tebliğ edilince dilekçeler aşaması başlar.

Dava açmadan önce zorunlu adımlar ve süreleri

UyuşmazlıkZorunlu adımSüreDayanak
Zorunlu trafik sigortacısına karşı talepSigortacıya yazılı başvuruCevap için 15 gün; cevap yoksa veya yetersizse dava ya da tahkimKTK m.97
Sigorta Tahkim Komisyonu yoluÖnce sigortacıya başvuruSigortacı 15 iş günü içinde cevap vermezse Komisyona başvurulabilir; hakem kararı en geç 4 ay5684 s. K. m.30/13, 30/16
Ticari dava (alacak ve tazminat)Arabuluculuk6 hafta; zorunlu hâlde en fazla 2 hafta uzatmaTTK m.5/A
Tüketici, kira, kat mülkiyeti, komşulukArabuluculukKural olarak 3 hafta; zorunlu hâlde en fazla 1 hafta uzatmaHUAK m.18/A-9, 18/B; 6502 s. K. m.73/A
İş kazası ve meslek hastalığıArabuluculuk aranmaz—7036 s. K. m.3/3
İdarenin eylemiİdareye başvuruBaşvuru: öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 5 yıl; cevap için 30 gün; dava için 60 günİYUK m.7, 10, 13

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (HUAK m.18/A-11). Trafik kazasında başvuru ve tahkim süreci için sigortaya başvuru (KTK m.97) ve Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru rehberlerine bakabilirsiniz.

Tazminat Davası Ne Kadar Sürer? Aşamaların Kanuni Süreleri

HMK, ilk derece yargılamasının toplam süresi için bir gün sayısı koymaz; bunun yerine her aşamaya süre ve sınır getirir ve hâkime yargılamanın makul süre içinde ve düzenli biçimde yürütülmesini sağlama görevi yükler (HMK m.30). Aşağıdaki tablo, tazminat davasında hangi işlemin hangi süreye bağlı olduğunu gösterir. Bu süreler tebligat için geçen zamanı içermez; tebligatın yapılması da her aşamaya birkaç hafta ekleyebilir.

Tazminat davasında aşamaların kanuni süreleri

AşamaKanuni süreDayanakSüreye etkisi
Cevap dilekçesiTebliğden itibaren 2 hafta; zorunlu hâlde bir defa en fazla 1 ay ek süreHMK m.127Ek süre verilirse dilekçeler aşaması uzar
Cevaba cevap ve ikinci cevapHer biri 2 haftaHMK m.136Yazılı yargılamada dört dilekçe aşaması vardır
Basit yargılama (iş ve tüketici mahkemeleri)Cevap 2 hafta, ek süre en fazla 2 hafta; cevaba cevap yokHMK m.316-317; 7036 s. K. m.7Dilekçeler aşaması daha kısadır
Ön incelemeDava şartları, ilk itirazlar, uyuşmazlık noktaları ve sulh/arabuluculuk teşvikiHMK m.137-140Yetki itirazı ve eksik dava şartı süreyi uzatır
Duruşma aralığıKural olarak en fazla 3 ay; zorunlu hâlde gerekçeyle daha uzunHMK m.147/3 (7589 s. K.)Tahkikatın akışını doğrudan belirler
Bilirkişi raporuEn fazla 3 ay; gerekçeyle en fazla 3 ay uzatma. Basit yargılamada 2 + 2 ayHMK m.274Kusur, maluliyet ve aktüerya için ayrı raporlar gerekebilir
Bilirkişi raporuna itirazTebliğden itibaren 2 hafta; zorunlu hâlde ek süreHMK m.281Ek rapor veya yeni bilirkişi süreyi uzatır
Talep artırımı (kısmi dava)Tahkikatın sona ermesine kadar, bir defaya mahsusHMK m.109/4Tamamlama harcı yatırılır
Gerekçeli kararYalnızca hüküm sonucu tefhim edilmişse tefhimden itibaren 1 ay içindeHMK m.294/4Kanun yolu süresi gerekçeli kararın tebliğiyle başlar
İstinaf başvurusuTebliğden itibaren 2 hafta; karşı tarafın cevabı 2 haftaHMK m.345, 347Bölge adliye mahkemesindeki inceleme süresi kanunda belirlenmemiştir
Temyiz başvurusuTebliğden itibaren 2 haftaHMK m.361Temyiz sınırının altında kalan kararlar istinafta kesinleşir

Bu tablodan çıkan sonuç şudur: dilekçeler aşaması, tebligat süreleri hariç, yazılı yargılamada kanunen en az altı hafta sürer; tek bir bilirkişi incelemesi tek başına üç ila altı ay sürebilir ve iki duruşma arasında üç aya kadar zaman geçebilir. Kusur, maluliyet ve hesap için ayrı ayrı rapor alınan, itiraz üzerine ek rapor istenen bir dosyada ilk derece yargılamasının bir yılı aşması olağandır. Adalet Bakanlığı, Soruşturma, Kovuşturma veya Yargılama Hedef Sürelerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik uyarınca dava türlerine göre hedef süreler belirler ve bu süreler dava açıldığında UYAP üzerinden görülebilir; ancak hedef süre, yargılamayı planlamaya ve izlemeye yönelik bir ölçüttür, bağlayıcı bir yargılama süresi değildir. Trafik kazasından doğan maluliyet davalarında aşamaların ayrıntısı için maluliyet tazminatı davası ne kadar sürer? ve malpraktis davası ne kadar sürer? rehberlerine bakabilirsiniz.

Süreyi uzatan etkenler

  • Bilirkişi incelemesi: Kalıcı maluliyetin tespiti için Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi raporu, kusur için trafik veya iş güvenliği bilirkişisi, hesap için aktüerya bilirkişisi ayrı ayrı görevlendirilebilir. Tedavi sürüyorsa maluliyet raporu ancak iyileşme tamamlandıktan sonra alınabilir. Rapora itiraz için bkz. maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp süreci ve uzman görüşü sunulması.
  • Ceza davasının beklenmesi: Mahkeme, hükmün başka bir davanın sonucuna bağlı olduğunu görürse yargılamayı bekletebilir (HMK m.165). Ceza davası sürdükçe tazminat davası da bekler. Ayrıntı: bekletici mesele ve ceza kararının tazminat davasına etkisi.
  • Tebligat sorunları: Adresi bilinmeyen, yurt dışında yaşayan veya birden fazla davalının bulunduğu dosyalarda tebligat aylarca sürebilir.
  • Görev ve yetki itirazları: Görevsizlik veya yetkisizlik kararıyla dosyanın başka mahkemeye gönderilmesi süreyi uzatır; yetki itirazı ilk itiraz olarak cevap dilekçesinde ileri sürülür (HMK m.116).
  • Kanun yolları ve bozma: İstinaf ve temyiz aşamaları, kaldırma veya bozma kararından sonra ilk derece mahkemesinde yeniden yapılan yargılama toplam süreyi önemli ölçüde artırır.

Süreyi kısaltan etkenler

  • Eksiksiz dosya: Dava dilekçesiyle birlikte elde bulunan belgelerin sunulması, başka yerlerden getirtilecek belgelerin ise bulunabilmesini sağlayacak açıklamanın dilekçede yer alması (HMK m.121) tahkikatı hızlandırır.
  • Ön başvurunun eksiksiz yapılması: Sigortacıya başvuruda eksik belge bırakılmaması, usulden ret riskini ve tekrar başvuruyu önler.
  • Sulh ve arabuluculuk: Mahkeme ön incelemede tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder (HMK m.137, 140). Sigortacıyla sulh, uyuşmazlığın bir kısmını davadan çıkarabilir.
  • Duruşma aralığının denetlenmesi: Üç aydan uzun ara verilmesi gerekçeye bağlıdır (HMK m.147/3); bilirkişi süresinde rapor vermezse görevden alınabilir (HMK m.274/2). Bu hususların mahkemeden talep edilmesi dosyanın akışını hızlandırabilir.
  • Geçici ödeme: Dava uzun sürse bile inandırıcı kanıt ve ekonomik ihtiyaç varsa zarar gören geçici ödeme isteyebilir (TBK m.76); bu, süreyi kısaltmaz ama bekleme süresinin yükünü hafifletir. Ayrıntı: geçici ödeme (TBK m.76).

Dava türüne göre süreyi belirleyen etkenler

Tazminat davalarında dava türüne göre süre farkları

Dava türüMahkeme ve usulSüreyi belirleyen etkenAyrıntılı rehber
Trafik kazasında yaralanmaAsliye hukuk; yazılı yargılamaSigortaya başvuru, maluliyet raporu ve aktüerya hesabıTrafik kazası tazminat süreci
Ölümlü trafik kazasıAsliye hukuk; yazılı yargılamaDestek ilişkisinin ve gelirin ispatı, aktüerya hesabıDestekten yoksun kalma tazminatı
Araç hasarı ve değer kaybıAsliye hukuk veya tahkimEkspertiz ve değer kaybı bilirkişisi; bedensel zarara göre daha kısaAraç değer kaybı tazminatı
İş kazası ve meslek hastalığıİş mahkemesi; basit yargılama (bilirkişi 2 + 2 ay)SGK tahkikatı, kusur ve maluliyet raporlarıİş kazası sonrası tazminat
Tıbbi uygulama hatasıAsliye hukuk; kamu hastanesinde idare mahkemesiAdli Tıp ve uzman heyet raporuMalpraktis davası ne kadar sürer?
İdarenin eylemi (tam yargı)İdare mahkemesi; önce idareye başvuru30 günlük cevap ve 60 günlük dava süresi, idari yargı iş yüküİdareye başvuru dilekçesi (İYUK m.13)
Kişilik hakkı ihlali ve hakaretAsliye hukukÇoğu zaman bilirkişi gerekmez; tanık ve belge ağırlıklıHakaret nedeniyle manevi tazminat
Boşanmada tazminatAile mahkemesi; boşanma davasıyla birlikteBoşanma davasının kendi süreciBoşanmada manevi tazminat

Yargılamanın makul süreyi aşması da hukuken karşılıksız değildir. Özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla manevi tazminat istenmesi için 6384 sayılı Kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna başvuru yolu düzenlenmiştir; Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru da makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapılabilir.

İstinaf ve Temyiz Süreyi Nasıl Etkiler? 2026 Parasal Sınırları

İlk derece kararından sonra dosyanın istinafa ve temyize gidip gitmeyeceği, toplam sürenin en önemli belirleyicisidir. Kesinlik sınırları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve bin liranın altındaki kısımlar dikkate alınmaz; kanun yolu sınırının uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır (HMK Ek m.1). 2026 yılı için yeniden değerleme oranı %25,49 olarak ilan edilmiştir; bu orana göre 2025’te 40.000 TL olan istinaf sınırı 50.000 TL’ye, 544.000 TL olan temyiz sınırı 682.000 TL’ye yükselmiştir.

Tazminat davalarında kanun yolları (2026’da açılan davalar)

KonuKuralDayanak
İstinaf sınırıMiktar veya değeri 50.000 TL’yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindirHMK m.341/2, Ek m.1
Manevi tazminatMiktar veya değere bakılmaksızın istinaf edilebilirHMK m.341/2, 2. cümle
Kısmi davaKesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenirHMK m.341/3
Temyiz sınırıMiktar veya değeri 682.000 TL’yi geçmeyen davalara ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemezHMK m.362/1-a, Ek m.1
İstinafta yeniden esas hakkında kararBölge adliye mahkemesi istinafı kabul edip yeniden esas hakkında karar verirse, kabul veya ret edilen kısım istinaf sınırının üzerindeyse temyiz edilebilir; temyiz sınırının altındaki davalarda iki karar arasındaki fark istinaf sınırını geçmiyorsa veya karar yalnızca yargılama gideri ya da vekâlet ücretine ilişkinse temyiz kapalıdırHMK m.362/3 (7589 s. K. m.25)
Sürelerİstinaf ve temyiz için tebliğden itibaren ikişer haftaHMK m.345, 361
İcraPara alacağına ilişkin ilam kanun yolu beklenmeden icraya konulabilir; borçlu teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilirİİK m.36

Kanun yoluna gidilmesi kararın hemen tahsil edilmesine engel değildir: para alacağına ilişkin tazminat ilamı icraya konulabilir; borçlu ancak hükmolunan parayı depo eder veya icra mahkemesince kabul edilecek teminatı gösterirse icranın geri bırakılmasını sağlayabilir. Ayrıntı: istinaf dilekçesi, temyiz dilekçesi ve tazminat ilamının icrası.

Tazminat Davasının Masrafı: 2026 Özeti

Tazminat davası açarken ödenen masraflar üç kalemden oluşur: harçlar, gider avansı ve yargılama sırasında ödenecek delil avansları (özellikle bilirkişi ücreti). Avukatla takip edilen dosyalarda bunlara avukatlık ücreti eklenir. Harçların ve tarifelerin ayrıntılı anlatımı tazminat davasında harç ve masraflar rehberimizde yer alır; burada dava açarken bilinmesi gereken temel tutarlar özetlenmiştir.

Tazminat davasında 2026 yılı başlıca masraf kalemleri

Kalem2026 tutarı veya oranıNe zaman ödenirDayanak
Başvurma harcı (asliye hukuk, aile, iş, idare)732,00 TLDava açılırkenHarçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98
Nispi karar ve ilam harcıDava değerinin binde 68,31’i (en az 732,00 TL)Peşin kısmı dava açılırken, kalanı karardan sonra492 s. K. (1) sayılı tarife
Peşin harç (kural)Karar ve ilam harcının 1/4’üDava açılırken492 s. K. m.28/a
Peşin harç (ölüm ve cismani zarar)Karar ve ilam harcının 1/20’siDava açılırken492 s. K. m.28/a
Gider avansıTaraf sayısının beş katı tebligat ücreti + 530 TLDava açılırken; kullanılmayan kısım kesinleşmeden sonra iade edilirHMK Gider Avansı Tarifesi m.4-5 (RG 28.10.2025)
Bilirkişi ücreti (asgari)Asliye hukuk 3.600 TL; aile, iş 2.800 TL; asliye ticaret 4.100 TL; idare 3.600 TL; bölge adliye 4.200 TLMahkemenin ara kararıyla delil avansı olarak2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi (RG 26.12.2025)
Tanık ücretiGünlük 130–200 TL arası (talep hâlinde)Tanık dinlendiğindeHMK Tanık Ücret Tarifesi
Talep artırımında tamamlama harcıArtırılan miktar üzerinden peşin harçArtırım dilekçesiyleHMK m.109/4; 492 s. K. m.28
Avukatlık ücretiSözleşmeyle; tarifenin altında olamaz, değerin yüzde yirmi beşini aşamazSözleşmeye göreAvukatlık Kanunu m.164

Örnek hesap: dava açılırken ödenecek harç (gider avansı ve bilirkişi avansı hariç)

DavaDava değeriToplam karar harcıPeşin oranPeşin harçBaşvurma + peşin harç
Trafik kazasında yaralanma, maddi tazminat100.000,00 TL6.831,00 TL1/20 (ölüm/cismani zarar)341,55 TL1.073,55 TL
Kalıcı maluliyet, maddi + manevi500.000,00 TL34.155,00 TL1/20 (ölüm/cismani zarar)1.707,75 TL2.439,75 TL
Ölümlü kaza, destekten yoksun kalma + manevi1.000.000,00 TL68.310,00 TL1/20 (ölüm/cismani zarar)3.415,50 TL4.147,50 TL
Araç hasarı ve değer kaybı250.000,00 TL17.077,50 TL1/4 (genel kural)4.269,38 TL5.001,38 TL
Kişilik hakkı ihlali, manevi tazminat200.000,00 TL13.662,00 TL1/4 (genel kural)3.415,50 TL4.147,50 TL

Örnekler, 2026 tarifesindeki 732,00 TL başvurma harcı ve binde 68,31 nispi oran üzerinden yapılmış varsayımsal hesaplardır. Ölüm ve cismani zarar davalarındaki yirmide bir oranı, dava açılırken ödenecek tutarı genel kurala göre beşte birine indirir; ancak toplam karar harcı değişmez ve karardan sonra kalan kısım, kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Harç ve gider avansını karşılayamayacak durumda olan kişi, davasında haklı göründüğü ölçüde adli yardım isteyebilir (HMK m.334); bkz. adli yardım talebi dilekçesi.

Masrafları Kim Öder? Kazanma, Kaybetme ve Kısmen Kabul

Yargılama giderleri; harçlar, tebligat ve posta giderleri, keşif, tanık ve bilirkişi ücretleri ile vekâlet ücretinden oluşur (HMK m.323). Kural olarak bu giderler aleyhine hüküm verilen taraftan alınır; davada iki taraf da kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK m.326). Davacı dava açarken yatırdığı harç ve avansları kazanırsa davalıdan geri alır; kaybettiği kısım için ise davalının yaptığı giderlere ve davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretine katlanır.

  • Manevi tazminatta istisna: Haklılık oranına göre paylaştırma kuralı (HMK m.326/2), Anayasa Mahkemesinin 25.12.2024 tarihli ve E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararıyla manevi tazminat davaları yönünden iptal edilmiştir (Resmî Gazete 14.03.2025). Maddi tazminat taleplerinde kural uygulanmaya devam eder.
  • Maddi tazminatta kısmi dava avantajı: Kısmi dava olarak açılıp bilirkişi raporundan sonra artırılan davalarda, reddedilen kısım ve buna bağlı karşı vekâlet ücreti riski küçülür.
  • Arabuluculuğa katılmayan taraf: Geçerli mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (HUAK m.18/A-11).
  • Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti: Dava sonunda tarifeye göre karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164); müvekkil ile avukat arasındaki ücret sözleşmesinden ayrıdır.
  • Avukatlık ücreti sözleşmesi: Dava değerinin belli bir yüzdesi ücret olarak kararlaştırılabilir, ancak bu oran yüzde yirmi beşi aşamaz; avukatlık asgari ücret tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz (Avukatlık Kanunu m.164).

Kazanma ihtimali yüksek bir dosyada bile, gerçekçi olmayan yüksek bir maddi tazminat talebi, reddedilen kısım üzerinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti ödenmesine yol açabilir. Bu nedenle maddi tazminatta kısmi dava ve HMK m.109/4 artırımı, manevi tazminatta ise gerekçeli ve gerçekçi bir miktar belirlenmesi önerilir.

Tazminat Davası Avukatsız Açılabilir mi?

Türk hukukunda hukuk davalarında avukatla temsil zorunlu değildir; zarar gören, tazminat davasını kendisi de açabilir ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik olarak dilekçe verebilir. Ancak tazminat davası; doğru davalıların seçilmesi, ön koşulların yerine getirilmesi, kalemlerin ayrı ayrı ve doğru miktarla istenmesi, bilirkişi raporlarına süresinde ve teknik gerekçelerle itiraz edilmesi, kısmi dava ve talep artırımının zamanında kullanılması gibi usul ağırlıklı adımlar içerir. Bu adımlardaki bir hata davanın usulden reddine, talep edilmeyen kalemin kaybına veya gereksiz yargılama giderine yol açabilir. Özellikle bedensel zarar ve ölüm dosyalarında hesap ve maluliyet tartışması belirleyici olduğundan uzman destek, hem süreyi hem sonucu doğrudan etkiler.

Süreyi Uzatan ve Masrafı Artıran Sık Hatalar

  1. Ön koşulu atlamak. Sigortacıya başvurmadan veya dava şartı olan arabuluculuğa gitmeden açılan dava usulden reddedilir; aylar sonra baştan başlanır.
  2. Yanlış mahkemede dava açmak. Görevsizlik kararı ve dosyanın gönderilmesi aylar alabilir; idare aleyhine adli yargıda dava açmak tipik bir örnektir.
  3. Belgeleri sonradan sunmak. Dilekçede gösterilmeyen delil için ek süre istenmesi tahkikatı uzatır.
  4. Tedavi bitmeden maluliyet raporu istemek. Erken rapor itiraz ve yeni rapor sürecini doğurur; belirsizlik varsa TBK m.75 uyarınca hükmün değiştirilmesi yetkisinin saklı tutulması istenmelidir.
  5. Bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmemek. İki haftalık süre (HMK m.281) kaçırılırsa rapordaki hatalar düzeltilemeyebilir.
  6. Gerçekçi olmayan miktar istemek. Maddi tazminatta reddedilen kısım için yargılama gideri ve karşı vekâlet ücreti doğar.
  7. Kısmi davada artırımı unutmak. HMK m.109/4’teki bir defalık artırım tahkikatın sona ermesine kadar yapılmazsa bakiye için yeni bir dava ve yeni bir süre gerekir.
  8. Zamanaşımını ceza davasına güvenerek kaçırmak. Tazminat davası ceza davasından bağımsızdır; ceza davasının sürmesi kısa zamanaşımını durdurmaz.

Duruşma Aralığı ve Bilirkişi Süresi İçin Talep Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, bilirkişi raporu gecikmiş ve duruşma üç aydan uzun bir tarihe bırakılmış bir tazminat davasında, davacı vekili tarafından verilebilecek bir talep dilekçesidir. Mahkemenin takdir yetkisine saygı gösterilerek, kanunun açık hükümlerine dayanılır.

ANKARA … ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE

DOSYA NO
…/… Esas

DAVACI
Ad Soyad

VEKİLİ
Av. …

DAVALILAR
…

KONU
Bilirkişi raporunun süresinde alınması ve bir sonraki duruşmanın HMK m.147/3’e uygun bir tarihe alınması talebidir.

AÇIKLAMALAR
1. Dosyamızda … tarihli ara kararla kusur ve maluliyet yönünden bilirkişi incelemesine karar verilmiş, dosya … tarihinde bilirkişiye tevdi edilmiştir. Aradan … ay geçmesine rağmen rapor dosyaya sunulmamış, bir sonraki duruşma … tarihine bırakılmıştır.

2. Bilirkişi süresi (HMK m.274). Bilirkişi raporunun hazırlanması için verilecek süre üç ayı geçemez; bu süre ancak bilirkişinin talebi üzerine ve mahkemece gerekçe gösterilerek en fazla üç ay uzatılabilir. Dosyada bilirkişinin süre uzatımı talebi ve buna ilişkin gerekçeli bir karar bulunmamaktadır. Süresinde raporunu vermeyen bilirkişinin görevden alınarak yerine başka bir bilirkişi görevlendirilmesi mümkündür. Bu nedenle bilirkişiye raporunu derhâl sunması için kesin süre verilmesini, süresinde sunulmaması hâlinde yeni bilirkişi görevlendirilmesini talep ederiz.

3. Duruşma aralığı (HMK m.147/3). Duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz; daha uzun süre ancak bilirkişi incelemesinin uzaması gibi zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek belirlenebilir. Bilirkişi raporunun gecikmesi kanuni süre içinde giderilebilecek bir durum olduğundan, duruşmanın üç aylık süre içinde bir tarihe alınmasını talep ederiz.

4. Makul sürede yargılama (HMK m.30). Müvekkil olay tarihinden bu yana çalışamamakta, tedavi giderlerini kendi imkânlarıyla karşılamaktadır. Yargılamanın makul sürede ve düzenli biçimde yürütülmesi, müvekkilin ağırlaşan ekonomik durumu bakımından ayrı bir önem taşımaktadır.

5. Geçici ödeme (TBK m.76). Dosyadaki kaza tespit tutanağı ve sağlık raporları davanın haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlardır; müvekkilin ekonomik durumu da gözetilerek, daha önce ileri sürdüğümüz geçici ödeme talebimiz hakkında karar verilmesini talep ederiz.

HUKUKİ SEBEPLER
HMK m.30, 147, 274; TBK m.76 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişiye raporunu sunması için kesin süre verilmesine, süresinde sunulmaması hâlinde HMK m.274/2 uyarınca yeni bilirkişi görevlendirilmesine,
2. Bir sonraki duruşmanın HMK m.147/3’e uygun olarak üç aylık süre içinde bir tarihe alınmasına,
3. Geçici ödeme talebimiz hakkında karar verilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih
Davacı Vekili
Av. …

Sıkça Sorulan Sorular

Tazminat davası ne kadar sürer?

Kanun ilk derece yargılaması için toplam bir süre belirlemez; aşamalara süre koyar. Cevap dilekçesi iki hafta (HMK m.127), bilirkişi raporu en fazla üç ay ve bir defa üç ay uzatma (HMK m.274), duruşma aralığı en fazla üç ay (HMK m.147/3), istinaf ve temyiz başvurusu ikişer haftadır. Bilirkişi incelemesi gerektiren bir tazminat davasında ilk derece yargılamasının bir yılı aşması olağandır; istinaf ve temyiz aşamaları bu süreye eklenir.

Tazminat davası nasıl açılır?

Önce sorumlu ve dayanak belirlenir, süre hesaplanır ve deliller toplanır. Gerekiyorsa sigortacıya başvuru (KTK m.97), arabuluculuk (TTK m.5/A, 6502 s. K. m.73/A, HUAK m.18/B) veya idareye başvuru (İYUK m.13) yapılır. Ardından HMK m.119’a uygun dilekçe görevli ve yetkili mahkemeye verilir; başvurma harcı, peşin harç ve gider avansı yatırılır. Dava adliyede veya UYAP üzerinden elektronik olarak açılabilir.

Tazminat davası açmanın masrafı ne kadar?

2026’da asliye mahkemesinde başvurma harcı 732,00 TL’dir. Buna dava değerinin binde 68,31’i olan karar harcının dörtte biri, ölüm ve cismani zarar davalarında yirmide biri peşin harç olarak eklenir (492 s. K. m.28/a). Ayrıca taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL’den oluşan gider avansı ve yargılama sırasında bilirkişi ücreti ödenir.

Trafik kazası tazminat davasında peşin harç ne kadar?

Trafik kazasında ölüm veya yaralanma nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin harç, karar ve ilam harcının yirmide biridir (492 s. K. m.28/a). Örneğin 500.000 TL değerli bir davada toplam karar harcı 34.155 TL, dava açılırken ödenecek peşin harç 1.707,75 TL’dir; buna 732 TL başvurma harcı eklenir.

Gider avansı ne kadar ve iade edilir mi?

HMK Gider Avansı Tarifesine göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer işlemler için 530 TL’nin toplamını gider avansı olarak öder. Gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g). Kullanılmayan kısım hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya iade edilir.

Bilirkişi ücreti ne kadar?

2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesine göre asgari ücret asliye hukuk mahkemelerinde 3.600 TL, aile ve iş mahkemelerinde 2.800 TL, asliye ticaret mahkemelerinde 4.100 TL, idare mahkemelerinde 3.600 TL’dir. Mahkeme işin niteliğine göre daha yüksek bir ücret belirleyebilir; birden fazla bilirkişi görevlendirilirse ücret her biri için ayrı ödenir.

Tazminat davasını kaybedersem ne öderim?

Kaybedilen kısım için davalının yaptığı yargılama giderleri ve davalı lehine tarifeye göre hükmedilen vekâlet ücreti davacıya yüklenir (HMK m.323, 326). Davanın kısmen kabulünde giderler haklılık oranına göre paylaştırılır; ancak bu paylaştırma kuralı Anayasa Mahkemesi kararıyla manevi tazminat davaları yönünden iptal edilmiştir.

Bilirkişi raporu ne kadar sürede gelir?

Bilirkişiye verilecek süre üç ayı geçemez; bilirkişinin talebi üzerine mahkeme gerekçe göstererek bir defa en fazla üç ay uzatabilir (HMK m.274/1). İş ve tüketici mahkemeleri gibi basit yargılama usulünün uygulandığı davalarda bu süreler iki aydır. Süresinde rapor vermeyen bilirkişi görevden alınabilir (HMK m.274/2).

Duruşmalar arasında ne kadar süre olabilir?

7589 sayılı Kanunla HMK m.147’ye eklenen fıkraya göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla işlem yapılması gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.

Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?

Evet. Tazminat davası ceza davasından bağımsızdır ve hukuk hâkimi ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74). Ancak mahkeme gerekli görürse ceza davasının sonucunu bekletici mesele yapabilir (HMK m.165); bu durum yargılama süresini uzatır.

İstinaf ve temyiz ne kadar sürer?

İstinaf ve temyiz başvuru süreleri tebliğden itibaren ikişer haftadır (HMK m.345, 361); bölge adliye mahkemesi ve Yargıtaydaki inceleme süresi kanunda belirlenmemiştir. 2026’da açılan davalarda 50.000 TL’yi geçmeyen kararlar kesindir, 682.000 TL’yi geçmeyen davalarda bölge adliye mahkemesi kararı kural olarak temyiz edilemez. Manevi tazminat kararları miktara bakılmaksızın istinaf edilebilir.

Tazminat kararı kesinleşmeden para alınabilir mi?

Para alacağına ilişkin tazminat ilamı kanun yoluna başvurulmuş olsa bile icraya konulabilir. Borçlu hükmolunan parayı depo eder veya rehin ya da banka kefaleti gibi teminat gösterirse icranın geri bırakılmasını sağlayabilir (İİK m.36). Dava sürerken ise koşulları varsa geçici ödeme istenebilir (TBK m.76).

Arabuluculuk süresi zamanaşımını etkiler mi?

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Arabuluculuk kural olarak üç hafta içinde, ticari davalarda altı hafta içinde sonuçlandırılır.

Avukatlık ücreti ne kadar?

Avukatlık ücreti avukat ile müvekkil arasında sözleşmeyle belirlenir. Dava değerinin belli bir yüzdesi kararlaştırılabilir, ancak bu oran yüzde yirmi beşi aşamaz ve ücret avukatlık asgari ücret tarifesinin altında olamaz (Avukatlık Kanunu m.164). Dava sonunda karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti ayrıdır ve avukata aittir.

Harç ödeyecek param yoksa dava açabilir miyim?

Evet. Yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişi, davasında haklı göründüğü ölçüde adli yardım isteyebilir (HMK m.334). Adli yardım kabul edilirse harç ve giderler geçici olarak ödenmez; ayrıca baro adli yardım bürosundan avukat desteği istenebilir.

Tazminat davası avukatsız açılabilir mi?

Evet, hukuk davalarında avukatla temsil zorunlu değildir; dava UYAP Vatandaş Portal üzerinden de açılabilir. Ancak ön koşullar, kalemlerin doğru istenmesi, bilirkişi raporlarına itiraz ve talep artırımı gibi usul adımlarındaki hatalar davanın kaybına veya gereksiz masrafa yol açabileceğinden uzman destek önerilir.

Bu içerik Tazminat ve Sorumluluk Hukuku alanındadır.

Tazminat ve Sorumluluk Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Davanızın süresini ve masrafını birlikte planlayalım

Ön başvurudan istinafa kadar her aşamayı, süreleri ve masrafları dosyanıza göre çıkaralım; süreci hızlandıracak talepleri zamanında yapalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Post by Av. Fatma Öztürk