Maluliyet Tazminatı Davasında Harç ve Masraflar 2026: Başvurma ve Peşin Harç (Binde 68,31), Gider Avansı, Bilirkişi Ücreti, Yargılama Giderleri ve Adli Yardım (HMK m.120, 324, 326, 334)

Trafik kazasında ağır yaralanan bir mağdurun ya da ailesinin tazminat davası açmadan önce en çok merak ettiği konulardan biri davanın maliyetidir: “Dava açmak için ne kadar para yatırmam gerekiyor? Milyonlarca liralık bir tazminat için harç da milyonlar mı tutar? Bilirkişi ücretlerini kim öder? Davayı kaybedersem ne olur? Hiç param yoksa dava açabilir miyim?” Bu sorulara doğru cevap verilmediğinde, haklı olduğu hâlde maliyet korkusuyla dava açmaktan vazgeçen veya sigortanın düşük teklifini kabul eden mağdurlar olabilmektedir.

Oysa Türk hukukunda tazminat davasının maliyeti belirli kurallara bağlıdır ve bu maliyetin önemli bir kısmı davanın sonunda haklı çıkan tarafa değil, haksız çıkan tarafa yüklenir. Kısmi dava ile başlangıç harcını düşük tutmak, ekonomik durumu elverişli olmayanlar için adli yardıma başvurmak veya sigortacıya karşı Sigorta Tahkim Komisyonu yolunu kullanmak da mümkündür. Bu rehberde 492 sayılı Harçlar Kanunu, 2026 yılı Harçlar Kanunu Genel Tebliği, HMK Gider Avansı Tarifesi, 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yargılama giderleri ile adli yardım hükümlerini, örnek hesaplarla birlikte anlatıyoruz. Dosyanızın maliyet planlaması için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Tazminat davasının maliyet kalemleri

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323, yargılama giderlerini sayar: yargılama harçları, dosya için yapılan kırtasiye giderleri, davetiye ve tebligat giderleri, geçici hukuki korumalar için yapılan giderler, bilirkişi ücretleri ve keşif giderleri, tanıklara ödenen ücretler, avukatlık ücreti ve kanunen yapılması gereken diğer giderler bu kapsamdadır. Bir maluliyet tazminatı davasında bu giderlerin bir kısmı dava açılırken, bir kısmı yargılama sırasında delil toplandıkça, bir kısmı ise dava sonunda ortaya çıkar. Maliyetin doğru planlanması için bu kalemlerin ne zaman ve hangi tutarda doğacağının baştan bilinmesi gerekir.

Bu giderlerden avukatlık ücreti ayrıca ele alınması gereken bir konudur: dava sonunda karşı tarafa yüklenen yasal vekâlet ücreti ile müvekkil ve avukat arasında kararlaştırılan sözleşme ücreti farklı kurumlardır. Bu yazıda harç, avans ve giderler üzerinde durulmaktadır. Dava öncesinde sigortacıya KTK m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru ise herhangi bir harca tabi değildir; bu başvurunun usulü için trafik kazası tazminatı için sigortaya başvuru yazımıza bakabilirsiniz. Avukatlık Kanunu m.164, 2026 tarifesinin nispi dilimleri ve karşı taraf vekâlet ücreti için maluliyet tazminatı davasında avukatlık ücreti rehberimize bakabilirsiniz.

Harçlar: başvurma harcı ve nispi karar ve ilam harcı

492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifede yer alan yargı harçlarının tutarları her yıl Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile güncellenir. 2026 yılı için yayımlanan Seri No: 98 Genel Tebliğ’e göre asliye mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL, sulh hukuk mahkemelerinde 335,20 TL’dir. Trafik kazası tazminat davaları sigortacıya karşı açıldığında asliye ticaret mahkemesinde, yalnızca sürücü ve işletene karşı açıldığında kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür; her iki mahkeme bakımından da başvurma harcı aynıdır.

Konusu para olan davalarda asıl maliyet nispi karar ve ilam harcıdır. Tarifeye göre bu harç, esas hakkında karar verilmesi hâlinde hüküm altına alınan değer üzerinden binde 68,31 oranında alınır. Harçlar Kanunu m.28 uyarınca nispi karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin olarak ödenir; kalan dörtte üçü karardan sonra alınır. Harçlar Kanunu m.32’ye göre yargı harçları ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde veya davanın reddi kararlarında ise maktu karar ve ilam harcı alınır ve 2026 yılı için bu tutar 732,00 TL’dir.

Kısmi dava ve talep artırımında harç

Maluliyet tazminatı davalarında tazminatın gerçek tutarı çoğu zaman ancak maluliyet raporu ve aktüer bilirkişi incelemesinden sonra ortaya çıkar. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış; HMK m.109’a eklenen fıkrayla alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusunun aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabileceği ve zamanaşımının artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Bu sistemde dava, önce daha düşük bir değerle açılır ve peşin harç bu değer üzerinden ödenir; tutar netleşince talep artırılır ve artırılan kısım üzerinden harç tamamlanır.

Bu yöntem, mağdurun dava başında yüksek bir harç yükü altına girmesini önler. Örneğin dava 100.000 TL değerle açıldığında nispi harç 6.831,00 TL, dava açılırken ödenecek peşin harç ise bunun dörtte biri olan 1.707,75 TL’dir. Bilirkişi incelemesi sonucunda kalıcı maluliyet tazminatının yaklaşık 2.673.012 TL olarak hesaplandığını ve 500.000 TL manevi tazminatla birlikte toplam talebin 3.173.012 TL’ye çıkarıldığını varsayalım. Bu durumda artırılan 3.073.012 TL üzerinden yaklaşık 52.479,37 TL peşin harç tamamlanır. Talep artırımının usulü için talep artırım dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Dava tamamen kabul edilirse kalan harç aleyhine hüküm verilen davalıdan alınır ve davacının ödediği peşin harçlar da yargılama gideri olarak davalıya yüklenir. Bu nedenle haklı çıkan mağdur için harç, dava sonunda karşı taraftan geri alınan bir avans niteliğindedir. Sigortacı ve diğer davalılar arasındaki sorumluluk paylaşımı ise hükümde ayrıca gösterilir.

Gider avansı: HMK m.120

HMK m.120/1’e göre davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. HMK m.114/1-g gider avansının yatırılmış olmasını dava şartları arasında sayar. HMK m.120/2 uyarınca gider avansının eksik olduğu yargılama sırasında anlaşılırsa, eksikliğin iki haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde davanın açılmamış sayılacağı ilgili tarafa bildirilir. Bu nedenle mahkemenin avans tamamlama ara kararlarının dikkatle takip edilmesi gerekir.

28 Ekim 2025 tarihli ve 33061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi’ne göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL’nin toplamını gider avansı olarak öder. Trafik kazası davalarında davalı sayısı çoğu zaman üç veya daha fazladır: kusurlu sürücü, araç işleteni ve zorunlu trafik sigortacısı, bazen de ikinci aracın taraflarıyla İMM sigortacısı. Taraf sayısı arttıkça tebligat gideri de artar. HMK m.333 uyarınca gider avansından kullanılmayan kısım, hüküm kesinleştikten sonra avansı yatıran tarafa iade edilir; iade için mahkemeye banka hesap bilgisinin bildirilmesi süreci hızlandırır.

Bilirkişi ücreti ve delil avansı

Maluliyet tazminatı davalarında genellikle birden fazla bilirkişi incelemesi yapılır: kazanın oluşumu ve kusur oranları için trafik bilirkişisi, maluliyet oranı için Adli Tıp Kurumu veya yetkili üniversite hastanesi sağlık kurulu, tazminat hesabı için aktüer bilirkişi. Gerektiğinde ek rapor veya yeni heyet raporu da alınır. Bu incelemelerin ücretleri, mahkemenin ara kararıyla delil avansı olarak yatırılır. HMK m.324 uyarınca taraflar delil ikamesi için gerekli gider avansını mahkemece verilen kesin süre içinde yatırmakla yükümlüdür; bu süre içinde avansı yatırmayan taraf o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılır. Maluliyet raporu veya aktüer hesabı olmadan tazminatın ispatı mümkün olmadığından, bu avansların süresinde yatırılması dosyanın kaderini belirler.

26 Aralık 2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi’ne göre bilirkişilere ödenecek asgari ücret asliye hukuk mahkemelerinde görülen dava ve işlerde 3.600 TL, asliye ticaret mahkemelerinde görülen dava ve işlerde 4.100 TL, bölge adliye mahkemelerinde 4.200 TL’dir; özel hukuk tüzel kişilerine belirlenen işler için 5.900 TL ödenir. Tarife, görevlendirmeyi yapan merciin bilirkişinin vasfı, uyuşmazlığın niteliği ve değeri ile dosya kapsamı gibi ölçütleri dikkate alarak ücreti artırabileceğini düzenler; ulaşım, konaklama ve diğer zorunlu giderler ayrıca belge karşılığında ödenir. Maluliyet muayenesi için hastaneye ödenen ücretlerin de bölge adliye mahkemesi kararlarında yargılama gideri olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bilirkişi raporuna itiraz için aktüerya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ve kusur raporuna itiraz dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yargılama giderleri kime yüklenir? HMK m.326

HMK m.326/1’e göre kanunda yazılı hâller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme yargılama giderlerini haklılık oranına göre taraflar arasında paylaştırır. Birden fazla davalının aleyhine hüküm verilmişse mahkeme, giderlerin davalılar arasında paylaştırılmasına veya müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verebilir. Bu kural, maluliyet davalarında mağdur haklı çıktığında yatırdığı harç, avans ve bilirkişi ücretlerinin karşı taraftan alınacağı anlamına gelir.

Kısmen kabul kararlarında dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır: talep edilen tutar ile hüküm altına alınan tutar arasındaki fark büyüdükçe, reddedilen kısım oranında yargılama giderleri ve karşı tarafın yasal vekâlet ücreti mağdura yüklenebilir. Bu nedenle talebin gerçekçi bir hesaba dayanması, özellikle manevi tazminat talebinin somut olayın özelliklerine uygun belirlenmesi önemlidir. Kısmi dava ile başlayıp bilirkişi hesabına göre talebi artırmak, bu riski azaltmanın yollarından biridir. Faiz ve tahsil aşaması için maluliyet tazminatında faiz başlangıç tarihi ve tazminat ilamının icrası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Adli yardım: parası olmayan mağdur dava açabilir mi?

HMK m.334/1’e göre kendisini ve ailesini geçindirme hakkı saklı kalmak koşuluyla, yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında taraf olarak haklarını kullanabilmek için adli yardımdan yararlanabilir; ancak talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir. Trafik kazası nedeniyle ağır yaralanan, çalışamayan ve gelirini kaybeden mağdurlar bu şartları çoğu zaman taşır. HMK m.335’e göre adli yardım; yargılama harçlarından ve giderlerinden geçici muafiyeti, teminat göstermekten muafiyeti, gerekiyorsa ücreti sonradan Devlet Hazinesinden ödenmek üzere avukat tayinini, yargılama giderlerinin Devlet Hazinesince avans olarak ödenmesini ve tebligat ile diğer giderlerden muafiyeti kapsar.

HMK m.336 uyarınca adli yardım talebi asıl talebin bağlı olduğu mahkemeye yapılır; talep eden kişi iddiasını ve ekonomik durumunu gösteren belgeleri sunmak zorundadır. Gelir durumunu gösteren belgeler, varsa sosyal yardım kayıtları, kazadan sonra çalışamadığını gösteren sağlık raporları ve aile yükümlülükleri bu belgeler arasında yer alır. Adli yardım kararı geçici bir muafiyet sağlar; dava sonucuna ve kişinin ekonomik durumundaki değişikliklere göre giderlerin akıbeti Kanun hükümlerine göre belirlenir. Ayrıca Avukatlık Kanunu’nun adli yardım hükümleri çerçevesinde baroların adli yardım büroları, avukatlık ücretini karşılayamayanlara avukat görevlendirebilir. Yabancıların adli yardımdan yararlanması ise karşılıklılık şartına bağlıdır. Dilekçe için tazminat davasında adli yardım talebi dilekçesi ve yabancı mağdurlar için yurt dışında yaşayan ve yabancı uyruklu mağdur yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonu: daha düşük maliyetli bir yol mu?

Sigortacıya karşı ileri sürülen talepler için mahkemeye alternatif olarak, sigorta şirketinin üye olması hâlinde 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Komisyonda mahkemedeki nispi karar ve ilam harcı yerine, uyuşmazlık miktarına göre kademeli olarak belirlenen ve yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda uyuşmazlık tutarının belirli bir yüzdesi olarak hesaplanan bir başvuru ücreti ile tebligat gideri alınır; bilirkişi görevlendirilirse ücreti ayrıca yatırılır. Komisyonun başvuru ücret tarifesi 2026 yılı içinde güncellendiğinden, başvuru tarihinde yürürlükte olan tarifenin Komisyonun internet sayfasından kontrol edilmesi gerekir. Dava öncesi arabuluculuk gerekip gerekmediği için trafik kazası tazminatında arabuluculuk dava şartı mı? rehberimize bakabilirsiniz.

Tahkim yolunun maliyet avantajı yanında bazı sınırları da vardır: yalnızca sigortacıya karşı ve poliçe limitiyle sınırlı talepler için kullanılabilir; manevi tazminat ve limiti aşan zarar için sürücü ve işletene karşı mahkemede dava açmak gerekir. Hakem kararlarına karşı itiraz ve kanun yolu imkânları da kesinlik sınırlarına bağlıdır. Bu nedenle yol seçimi, dosyanın toplam büyüklüğü ve taraf yapısı gözetilerek yapılmalıdır; bunun için tahkim mi dava mı? yol seçimi rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Maliyeti azaltan ve riski yöneten adımlar

Maluliyet tazminatı davasının maliyeti, doğru stratejiyle önemli ölçüde yönetilebilir. Dava öncesinde KTK m.97 uyarınca sigortacıya eksiksiz başvuru yapılması, sigortacının ödeme yapması hâlinde davanın konusunu daraltır. Kısmi dava ile başlanması başlangıç harcını düşürür. TBK m.76 uyarınca geçici ödeme istenmesi, dava süresince tedavi ve bakım giderlerinin karşılanmasına yardımcı olur. Aynı kazadan doğan birden fazla mağdurun taleplerinin uygun durumlarda aynı dava içinde ileri sürülmesi tebligat ve bilirkişi giderlerini azaltabilir.

Harçlar Kanunu, davanın sulh, kabul veya feragat ile sonuçlanması hâlinde karar ve ilam harcının indirimli alınmasına ilişkin hükümler de içerir; bu nedenle yargılama sırasında sigortacıyla yapılacak sulh görüşmelerinde harç sonucu da hesaba katılmalıdır. Vasi tarafından yürütülen davalarda sulh için vesayet makamı izninin gerektiği unutulmamalıdır. Bu konular için geçici ödeme (TBK 76), sigorta ibraname imzalattı: bakiye tazminat istenebilir mi? ve ağır maluliyette vasi ve kayyım atanması talebi dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Maliyet planlaması, davanın diğer aşamalarıyla birlikte düşünülmelidir. Dava dilekçesinin yapısı için trafik kazası tazminat dava dilekçesi örneği, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi için tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkeme, dava açma süresi için tazminat davalarında zamanaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz. Tazminat tutarının tahmini için maluliyet tazminatı ne kadar?, maluliyet raporunun alınması ve itirazı için maluliyet raporu nasıl alınır? ve maluliyet raporuna itiraz, sigortacının eksik ödemesi için trafik sigortası eksik ödeme yaptı, tutarın sigorta limitini aşması için trafik sigortası limitini aşan tazminat ve karar sonrası icranın durdurulması talepleri için tehiri icra rehberlerimiz yol gösterir.

Sık yapılan hatalar

Maliyet kaynaklı hak kayıplarının çoğu, harç ve avans kurallarının bilinmemesinden doğar.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminat davası açmak için 2026’da ne kadar harç ödenir?

Asliye mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL’dir. Buna ek olarak dava değerinin binde 68,31’i olarak hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ödenir. Örneğin 100.000 TL değerle açılan davada peşin harç 1.707,75 TL’dir.

Milyonlarca liralık tazminat için harç çok yüksek olmaz mı?

Dava kısmi dava olarak daha düşük bir değerle açılabilir; bilirkişi hesabından sonra talep HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılır ve artırılan kısım üzerinden harç tamamlanır. Dava kazanılırsa ödenen harçlar yargılama gideri olarak karşı taraftan alınır.

Gider avansı ne kadar?

28 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan HMK Gider Avansı Tarifesine göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarındaki tebligat ücreti ile 530 TL’nin toplamını gider avansı olarak öder. Gider avansının yatırılmış olması HMK m.114 uyarınca dava şartıdır.

Bilirkişi ücretini kim öder?

Bilirkişi ücreti mahkemenin ara kararıyla delil avansı olarak kural olarak delile dayanan tarafça yatırılır; dava sonunda HMK m.326 uyarınca haksız çıkan tarafa yüklenir. 2026 tarifesine göre asgari ücret asliye hukukta 3.600 TL, asliye ticarette 4.100 TL’dir; mahkeme bu tutarı artırabilir.

Bilirkişi avansını yatırmazsam ne olur?

HMK m.324 uyarınca delil ikamesi için gerekli gider avansını mahkemenin verdiği kesin süre içinde yatırmayan taraf o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılır. Maluliyet raporu ve aktüer hesabı olmadan tazminat ispat edilemeyeceğinden bu süre çok önemlidir.

Davayı kazanırsam yatırdığım masraflar geri gelir mi?

Evet. HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen tarafa yüklenir; davacının yatırdığı harçlar, bilirkişi ücretleri ve diğer giderler karşı taraftan alınır. Kullanılmayan gider avansı ise HMK m.333 uyarınca hüküm kesinleştikten sonra iade edilir.

Dava kısmen kabul edilirse masrafları kim öder?

HMK m.326/2 uyarınca iki taraf kısmen haklı çıkarsa yargılama giderleri haklılık oranına göre paylaştırılır. Reddedilen kısım oranında giderler ve karşı tarafın yasal vekâlet ücreti davacıya yüklenebileceğinden talebin gerçekçi bir hesaba dayanması önemlidir.

Hiç param yok, dava açabilir miyim?

HMK m.334 uyarınca kendisini ve ailesini geçindirme hakkı saklı kalmak koşuluyla giderleri ödeme gücünden yoksun olanlar adli yardımdan yararlanabilir. Adli yardım harç ve giderlerden geçici muafiyeti, teminattan muafiyeti ve gerekiyorsa avukat tayinini kapsar; talep ekonomik durumu gösteren belgelerle mahkemeye yapılır.

Adli yardım için hangi belgeler gerekir?

HMK m.336 uyarınca talep eden iddiasını ve ekonomik durumunu gösteren belgeleri sunar. Gelir belgeleri, varsa sosyal yardım kayıtları, kaza sonrası çalışamadığını gösteren sağlık raporları ve aile yükümlülüklerine ilişkin belgeler bu kapsamda değerlendirilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu mahkemeden ucuz mu?

Komisyonda nispi karar ve ilam harcı yerine uyuşmazlık miktarına göre kademeli bir başvuru ücreti ve tebligat gideri alınır; bilirkişi ücreti ayrıca ödenir. Ancak tahkim yalnızca sigortacıya karşı ve poliçe limitiyle sınırlı talepler için kullanılabilir; tarife 2026 içinde güncellendiğinden başvuru tarihinde kontrol edilmelidir.

Talep artırımında harç nasıl hesaplanır?

Artırılan tutar üzerinden binde 68,31 oranında nispi harç hesaplanır ve bunun dörtte biri peşin olarak tamamlanır. Örneğin 3.073.012 TL artırımda tamamlanacak peşin harç yaklaşık 52.479 TL’dir.

Sulh olursak harç ne olur?

Harçlar Kanunu, davanın sulh, kabul veya feragat ile sonuçlanması hâlinde karar ve ilam harcının indirimli alınmasına ilişkin hükümler içerir. Sulh görüşmelerinde bu sonuç da hesaba katılmalı; vasi tarafından yürütülen davalarda sulh için vesayet makamının izni alınmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 492 sayılı Harçlar Kanunu (m.28, 32 ve (1) sayılı tarife) ile Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), HMK Gider Avansı Tarifesi (RG 28.10.2025/33061), 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi (RG 26.12.2025/33119), 6100 sayılı HMK (m.109, 114, 120, 323, 324, 326, 330, 333, 334–336), 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30, 2918 sayılı KTK m.97 ve 6098 sayılı TBK m.76 hükümlerine dayanır. Tutarlar yıllık olarak güncellendiğinden işlem tarihinde yürürlükteki tarife kontrol edilmelidir; hesap örnekleri varsayımsaldır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.