Maluliyet Tazminatı Davasında Avukatlık Ücreti 2026: Avukatlık Kanunu m.164 (%25 Sınırı), AAÜT 2026 Nispi Dilimleri, Karşı Taraf Vekâlet Ücreti, Kısmi Ret ve Sigorta Tahkim

Trafik kazası sonrası tazminat sürecine avukatla başlamayı düşünen mağdurların en sık sorduğu sorular ücrete ilişkindir: “Avukat tazminatın yüzde kaçını alabilir? Önceden para ödemem gerekir mi? Davayı kazanırsam karşı taraftan alınan vekâlet ücreti kimin olur? Davayı kısmen kaybedersem karşı tarafın avukatına ücret öder miyim? Sigorta şirketiyle anlaşırsam avukat ücreti ne olur?” Bu sorulara net cevap verilmemesi hem avukatla müvekkil arasında sonradan uyuşmazlık doğurur hem de mağdurun dava stratejisini yanlış kurmasına yol açabilir.

Avukatlık ücreti, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği’nin hazırlayıp Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Bu düzenlemede birbirinden farklı iki ücret vardır: müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan sözleşme ücreti ve dava sonunda mahkemenin haksız çıkan tarafa yüklediği yasal vekâlet ücreti. Bu rehberde her iki ücretin sınırlarını, 4 Kasım 2025’te yayımlanan 2025–2026 tarifesinin nispi dilimlerini, maddi ve manevi tazminatta vekâlet ücretinin nasıl hesaplandığını, kısmi ret, sulh ve arabuluculuğun etkisini, Sigorta Tahkim Komisyonu’ndaki özel kuralı ve örnek hesapları kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz. Hukukçular Evi Ankara ile ücret ve dava planlamasını görüşmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

İki ayrı ücret: sözleşme ücreti ve karşı taraf vekâlet ücreti

Tazminat davasında avukatlık ücretinin anlaşılması için önce iki ayrı kavramın ayırt edilmesi gerekir. Sözleşme (akdi) avukatlık ücreti, müvekkilin avukatına hukuki yardımın karşılığı olarak ödediği ve aralarındaki sözleşmeyle kararlaştırılan ücrettir. Yasal (karşı taraf) vekâlet ücreti ise HMK m.330 uyarınca vekille takip edilen davalarda mahkemenin tarifeye göre takdir edip dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklediği ücrettir. Bu iki ücret birbirinin yerine geçmez; mağdur davayı kazandığında karşı taraftan alınan yasal vekâlet ücreti, müvekkilin avukatına ödeyeceği sözleşme ücretini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Avukatlık Kanunu m.164’ün son fıkrası, dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücretinin avukata ait olduğunu ve bu ücretin iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemeyeceğini, haczedilemeyeceğini düzenler. Anayasa Mahkemesi’nin 03.03.2004 tarihli, E.2004/8, K.2004/28 sayılı kararında bu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmedilmiştir. Dolayısıyla sözleşme yapılırken iki ücretin ilişkisi açıkça konuşulmalı ve yazılı olarak belirlenmelidir.

Sözleşme ücretinin sınırları: Avukatlık Kanunu m.164

Avukatlık Kanunu m.164/1, avukatlık ücretinin avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağ veya değeri ifade ettiğini belirtir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre yüzde yirmi beşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir. Maluliyet tazminatı davalarında sıkça görülen “başarı ücreti” veya “tazminattan yüzde” şeklindeki sözleşmeler bu sınıra tabidir. Üçüncü fıkra, bu şekilde yapılacak sözleşmelerin dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamayacağını öngörür.

Maddenin dördüncü fıkrası, avukatlık asgari ücret tarifesinin altında vekâlet ücreti kararlaştırılamayacağını ve ücretsiz dava alınması hâlinde durumun baro yönetim kuruluna bildirileceğini düzenler. Tarifenin genel hükümleri de tarife hükümleri altında kararlaştırılan akdi avukatlık ücretlerinin tarife hükümleri uyarınca kararlaştırılmış kabul edileceğini belirtir. Aynı fıkra, ücretin kararlaştırılmamış olduğu, yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmenin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu ya da ücrete ilişkin hükmün geçersiz sayıldığı hâllerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla, ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir miktarın avukatlık ücreti olarak belirleneceğini öngörür. Bu nedenle ücret sözleşmesinin yazılı ve açık olması hem müvekkil hem avukat için güvence sağlar.

2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi: nispi dilimler

Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tarifenin İkinci Kısmının İkinci Bölümüne göre asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu ücret 45.000 TL’dir. Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen işlerde ise ücret, Tarifenin Üçüncü Kısmındaki kademeli oranlarla hesaplanır: dava değeri dilimlere ayrılır, her dilime kendi oranı uygulanır ve sonuçlar toplanır.

Tarifenin genel hükümlerine göre İkinci Kısmın İkinci Bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyorsa, avukatlık ücreti davanın görüldüğü mahkeme için öngörülen maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla Üçüncü Kısma göre belirlenir; ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Tarife ayrıca yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağını, bu ücretin belirlenmesinde avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin göz önünde tutulacağını belirtir; Avukatlık Kanunu m.169 da aynı sınırı öngörür. Avukatlık ücretinin takdirinde dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Maddi ve manevi tazminatta vekâlet ücreti: örnek hesap

Tarifenin manevi tazminat davalarına ilişkin hükmüne göre manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti hüküm altına alınan miktar üzerinden Üçüncü Kısma göre belirlenir; manevi tazminat davasının maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir. Manevi tazminat davasının tamamen reddi hâlinde ise ücret İkinci Kısmın İkinci Bölümüne göre maktu olarak belirlenir. Maddi tazminat istemli davaların tamamen reddinde de ücret maktu olarak hükmolunur.

Örneğin kaza tarihinde 35 yaşında, net asgari ücretle çalışan ve karşı tarafın tam kusuruyla %20 kalıcı maluliyete uğrayan bir erkek mağdur için mahkemenin 2.673.012 TL maddi tazminat ve 500.000 TL manevi tazminata hükmettiğini varsayalım. Maddi tazminat için karşı tarafa yüklenecek asgari vekâlet ücreti yaklaşık 389.491,59 TL, manevi tazminat için ayrı kalem olarak 80.000,00 TL olur. Mahkeme, avukatın emeği ve işin niteliğine göre bu tutarları tarifedeki miktarın üç katına kadar artırabilir. Aynı dosyada müvekkil ile avukat arasında %15 oranında sözleşme ücreti kararlaştırılmışsa, hüküm altına alınan toplam 3.173.012 TL üzerinden sözleşme ücreti 475.951,83 TL olur; bu oran %25 sınırının altında olduğundan geçerlidir. Karşı taraftan alınan yasal vekâlet ücreti ise Av.K. m.164/son uyarınca ayrıca avukata aittir.

Kısmi ret hâlinde vekâlet ücreti

Tazminat davalarında talep edilen tutarın bir kısmının reddedilmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Kısmen kabul kararlarında hem davacı vekili lehine kabul edilen kısım üzerinden, hem de davalı vekili lehine reddedilen kısım üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir. Tarifeye göre hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Tarife ayrıca maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına Üçüncü Kısma göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğini düzenler. Bu hüküm, mağdurun gerçek zararından biraz yüksek talepte bulunması hâlinde karşı taraf vekâlet ücretinin orantısız bir yük hâline gelmesini sınırlar.

Örneğin maddi tazminat olarak 3.000.000 TL talep edilmiş, mahkeme 2.673.012 TL’yi kabul edip 326.988 TL’yi reddetmiş olsun. Davacı vekili lehine kabul edilen kısım üzerinden yaklaşık 389.491,59 TL, davalı vekili lehine reddedilen kısım üzerinden yaklaşık 52.318,05 TL vekâlet ücretine hükmedilir; reddedilen kısım üzerinden hesaplanan ücret asliye mahkemesi maktu ücretinin altında kalmadığı ve davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçmediği için bu tutar uygulanır. Yargılama giderleri de HMK m.326/2 uyarınca haklılık oranına göre paylaştırılır. Kısmi dava ile başlanıp bilirkişi hesabından sonra talebin artırılması, bu riski önemli ölçüde azaltır; bunun için talep artırım dilekçesi örneği ve maluliyet tazminatı davasında harç ve masraflar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kısmi dava, talep artırımı ve kanun yolları

Tarifenin genel hükümlerine göre kısmi davada mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenmiş değere göre takip etmese dahi yasal avukatlık ücreti belirlenmiş dava değerine göre hesaplanır. 7589 sayılı Kanun’la belirsiz alacak davası kaldırılıp HMK m.109’a talep artırımına ilişkin fıkra eklendiğinden, maluliyet davalarında kısmi dava ile başlanıp bilirkişi hesabından sonra talebin artırılması yaygın bir yöntem hâline gelmiştir; bu durumda vekâlet ücreti artırılmış talep ve hüküm altına alınan değer üzerinden hesaplanır.

Tarifede yazılı avukatlık ücreti, davada kesin hüküm elde edilinceye kadar olan bütün iş ve işlemlerin karşılığıdır; ancak bölge adliye mahkemesinde istinaf başvurusu üzerine ve Yargıtay’da temyizen görülen işlerin duruşmaları ayrı ücreti gerektirir. Bozma veya kaldırma kararından sonra verilen kararlarda hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır. Bu nedenle ücret sözleşmesinde istinaf ve temyiz aşamalarının ücrete dahil olup olmadığının açıkça yazılması önerilir. Kanun yolları için trafik kazası tazminat davasında istinaf dilekçesi ve trafik kazası tazminatında temyiz dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sulh, kabul, feragat ve arabuluculukta ücret

Maluliyet dosyalarının önemli bir kısmı, dava sırasında sigorta şirketi veya diğer davalılarla yapılan sulh ile sona erer. Tarifenin genel hükümlerine göre anlaşmazlık davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse tarifede belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur; bu hüküm akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz. Tarife, hangi aşamada olursa olsun dava ve icra takibini kabul eden avukatın tarife hükümleriyle belirlenen ücretin tamamına hak kazanacağını da belirtir.

Avukatlık Kanunu m.35/A kapsamında avukatların müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet etmesi ve uzlaşma sağlanması hâlinde, tarifeye göre ücret davanın görüleceği mahkeme için öngörülen maktu ücretin dörtte bir fazlası olarak belirlenir. Arabuluculuğun dava şartı olduğu işlerde ise konusu para olan işlerde arabuluculuk anlaşma belgesinin imzalanması hâlinde avukatlık ücreti Üçüncü Kısma göre hesaplanan ücretin dörtte bir fazlasıdır. Sigortacıyla dava öncesi veya dava sırasında yapılan anlaşmalarda ibranamenin kapsamı, ödenecek tutarın hangi kalemleri karşıladığı ve vekâlet ücretinin durumu açıkça yazılmalıdır. Vasi tarafından yürütülen davalarda sulh için vesayet makamı izni gerekir. Bu konular için sigorta ibraname imzalattı: bakiye tazminat istenebilir mi? ve uzlaştırma ve tazminat haklarının saklanması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonunda vekâlet ücreti

Sigortacıya karşı taleplerin Sigorta Tahkim Komisyonu’na götürülmesi hâlinde vekâlet ücreti bakımından özel bir kural uygulanır. Tarifeye göre Sigorta Tahkim Komisyonları vekâlet ücretine hükmederken, İkinci Kısmın İkinci Bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Üçüncü Kısma göre avukatlık ücretine hükmeder; ancak talebi kısmen veya tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete, talebi reddedilenler aleyhine ise bunun beşte birine hükmedilir. Komisyonca hükmedilen vekâlet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

Bu kural mağdur bakımından önemli bir avantaj sağlar: talebinin bir kısmı reddedilen mağdur, karşı taraf vekâlet ücretinin yalnızca beşte birinden sorumlu olur. Buna karşılık tahkim yolu yalnızca sigortacıya karşı ve poliçe limitiyle sınırlı talepler için kullanılabilir; manevi tazminat ve limiti aşan zarar için sürücü ve işletene karşı mahkemede dava açmak gerekir. Yol seçimi için tahkim mi dava mı? yol seçimi rehberi ve trafik kazası tazminatı için sigortaya başvuru yazılarımıza bakabilirsiniz.

Birden fazla davalı, birden fazla avukat ve vergisel yön

Trafik kazası tazminat davaları çoğunlukla sürücü, işleten ve sigortacı gibi birden fazla davalıya karşı açılır. Tarifenin genel hükümlerine göre müteselsil sorumluluk dahil olmak üzere birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur. Aynı hukuki yardımın birden çok avukat tarafından yapılması durumunda karşı tarafa bir avukatlık ücretinden fazlası yükletilemez. Bu kurallar, davalı sayısının fazla olduğu dosyalarda ret hâlindeki riskin hesaplanmasında önemlidir.

Avukatlık hizmeti katma değer vergisine tabidir; tarifede yazılı ücretlere KDV dahil değildir ve genel oran uygulanır. Ücreti ödeyen kişinin gelir vergisi kesintisi yapmakla yükümlü olup olmamasına göre stopaj da gündeme gelebilir. Bu nedenle sözleşmede ücretin KDV dahil mi hariç mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Ekonomik durumu avukatlık ücretini karşılamaya elverişli olmayan mağdurlar ise baroların adli yardım bürolarına veya HMK m.334 uyarınca mahkemeden adli yardım istemeye başvurabilir. Tazminatın vergisel durumu için maluliyet tazminatının vergisi, haczi ve korunması ve adli yardım için tazminat davasında adli yardım talebi dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Avukatlık ücreti, dosyanın genel stratejisiyle birlikte değerlendirilmelidir. Tazminatın büyüklüğünü önceden görmek için maluliyet tazminatı ne kadar?, dava dilekçesinin yapısı için trafik kazası tazminat dava dilekçesi örneği, görevli mahkeme için tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkeme, dava süresi ve zamanaşımı için tazminat davalarında zamanaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz. Bilirkişi raporlarına itiraz için aktüerya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, faiz için maluliyet tazminatında faiz başlangıç tarihi, dava süresince ekonomik destek için geçici ödeme (TBK 76), kararın tahsili için tazminat ilamının icrası ve sigorta limitini aşan zarar için trafik sigortası limitini aşan tazminat rehberlerimiz yol gösterir.

Sık yapılan hatalar

Ücret kaynaklı uyuşmazlıkların çoğu, sözleşmenin sözlü yapılmasından ve iki ayrı ücret kavramının karıştırılmasından doğar.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminat davasında avukat yüzde kaç alabilir?

Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere belli bir yüzde avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir. Ücret ayrıca avukatlık asgari ücret tarifesinin altında olamaz; kesin oran avukat ile müvekkil arasındaki yazılı sözleşmeyle belirlenir.

Karşı taraftan alınan vekâlet ücreti kimin?

Avukatlık Kanunu m.164’ün son fıkrası uyarınca dava sonunda tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir; iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez. Anayasa Mahkemesi bu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiştir.

2026’da vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?

2025–2026 AAÜT’nin Üçüncü Kısmına göre ilk 600.000 TL için %16, sonra gelen 600.000 TL için %15, sonra gelen 1.200.000 TL için %14, sonra gelen 1.200.000 TL için %13 ve devamında azalan oranlar uygulanır. Asliye mahkemelerinde hesaplanan ücret 45.000 TL maktu ücretin altında kalamaz.

2.673.012 TL maddi tazminatta vekâlet ücreti ne kadar olur?

Tarifeye göre 600.000 TL × %16, 600.000 TL × %15, 1.200.000 TL × %14 ve kalan 273.012 TL × %13 toplanarak yaklaşık 389.491 TL asgari vekâlet ücreti bulunur. Mahkeme avukatın emeği ve işin niteliğine göre bu tutarı üç katına kadar artırabilir.

Manevi tazminat için ayrı vekâlet ücreti verilir mi?

Evet. Tarifeye göre manevi tazminat davasının maddi tazminatla birlikte açılması durumunda manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir ve hüküm altına alınan miktar üzerinden Üçüncü Kısma göre belirlenir. Örneğin 500.000 TL manevi tazminat için 80.000 TL asgari ücret çıkar.

Davam kısmen reddedilirse karşı tarafın avukatına ücret öder miyim?

Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine vekâlet ücretine hükmedilir. Ancak tarifeye göre maddi tazminatın kısmen reddinde karşı taraf vekili lehine hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez ve hükmedilen ücret reddedilen miktarı aşamaz.

Avukatla yazılı sözleşme yapmazsak ücret nasıl belirlenir?

Av.K. m.164/4 uyarınca yazılı ücret sözleşmesi yoksa, değeri para ile ölçülebilen işlerde tarifenin altında olmamak koşuluyla davanın kazanılan bölümü için ilamın kesinleştiği tarihteki değerin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir ücret belirlenir.

Sigortayla dava sırasında anlaşırsak vekâlet ücreti ne olur?

Tarifeye göre uyuşmazlık ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar sulh, kabul veya feragatle giderilirse tarifedeki ücretin yarısına, sonra giderilirse tamamına hükmolunur; bu kural akdi ücret sözleşmelerinde uygulanmaz. Anlaşma metninde vekâlet ücretinin durumu açıkça yazılmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonunda vekâlet ücreti farklı mı?

Evet. Tarifeye göre Komisyon asliye mahkemesi maktu ücretinin altında kalmamak kaydıyla Üçüncü Kısma göre ücrete hükmeder; ancak talebi kısmen veya tamamen reddedilen aleyhine hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir ve ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

Avukat ücretine KDV eklenir mi?

Evet. Avukatlık hizmeti katma değer vergisine tabidir ve tarifede yazılı ücretlere KDV dahil değildir. Ücreti ödeyenin vergi kesintisi yükümlüsü olup olmamasına göre stopaj da söz konusu olabileceğinden, sözleşmede ücretin KDV dahil mi hariç mi olduğu açıkça belirtilmelidir.

İstinaf ve temyiz aşaması avukat ücretine dahil mi?

Tarifeye göre avukatlık ücreti kesin hüküm elde edilinceye kadar olan bütün iş ve işlemlerin karşılığıdır; ancak istinaf ve temyiz üzerine görülen işlerin duruşmaları ayrı ücreti gerektirir. Bu nedenle sözleşmede kanun yolu aşamalarının kapsamı açıkça yazılmalıdır.

Param yoksa avukat tutabilir miyim?

Ekonomik durumu elverişli olmayan kişiler baroların adli yardım bürolarına başvurabilir veya HMK m.334 uyarınca mahkemeden adli yardım isteyebilir. Adli yardım gerekiyorsa ücreti sonradan Hazineden ödenmek üzere avukat tayinini de kapsar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (m.35/A, 163, 164, 169), 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (RG 4 Kasım 2025), 6100 sayılı HMK (m.109, 326, 330, 334) ve Anayasa Mahkemesi’nin E.2004/8, K.2004/28 sayılı kararına dayanır. Tarife her yıl güncellendiğinden hüküm tarihinde yürürlükteki tarife esas alınır; hesap örnekleri varsayımsaldır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.