Trafik kazası tazminat davaları çoğu zaman yıllar sürer. Kaza tarihi ile paranın mağdurun hesabına geçtiği tarih arasında geçen bu süre, özellikle enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde tazminatın gerçek değerini ciddi biçimde etkiler. Bu nedenle faiz, maluliyet tazminatı dosyalarında ayrıntı değil, sonucu belirleyen kalemlerden biridir. Faizin hangi oranda, hangi tarihten ve kime karşı işleyeceği doğru belirlenmezse, doğru hesaplanmış bir tazminat bile mağdurun eline eksik geçer.
2026 yılında bu alanda iki önemli değişiklik yürürlüğe girdi. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesini değiştirerek yasal faizi Merkez Bankası reeskont oranına bağladı; aynı Kanun Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklediği fıkralarla bedensel zarar tazminatlarında faizin başlangıcını ve dava öncesi ödemelerin mahsubunu yeniden düzenledi. Bu rehberde yasal faiz oranını, faizin başlangıç tarihini, yeni dönem ayrımını, sigortacının temerrüdünü, oransal mahsubu ve dava dilekçesinde faiz talebinin nasıl kurulacağını kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz. Dosyanızdaki faiz hesabını denetlemek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- 7589 sayılı Kanun’la değişen 3095 sayılı Kanun m.1’e göre sözleşmeyle belirlenmemiş faiz, Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işler; 31 Aralık 2025 reeskont oranı %38,75 olduğundan 31 Temmuz 2026’dan itibaren yasal faiz yıllık %31’dir.
- TBK m.117/2 uyarınca haksız fiilden doğan borçlarda borçlu fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşer; bu nedenle kazaya sebep olan sürücü ve işletene karşı faiz kural olarak kaza tarihinden işler.
- 7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen fıkraya göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tutara karar tarihinden kanuni faiz işler; bu kural yürürlük tarihinden sonra meydana gelen olaylara uygulanır.
- Zorunlu trafik sigortacısı bakımından faiz, kural olarak sigortacının temerrüde düştüğü tarihten işler; KTK m.99 uyarınca sigortacı gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür.
- Yeni düzenlemeye göre tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir; sigortacının dava öncesi kısmi ödemesi artık nominal tutar üzerinden düşülmez.
Faizin maluliyet tazminatındaki önemi
Maluliyet tazminatı, kazanın doğurduğu zararın para olarak karşılığıdır; ancak bu karşılık çoğu zaman kaza tarihinden yıllar sonra ödenir. Faiz, bu gecikmenin karşılığıdır ve iki işlev görür: borçlunun parayı zamanında ödememesinin sonucunu ona yükler ve alacaklının paradan yoksun kaldığı süreyi telafi eder. Yasal faizin enflasyonun çok altında kaldığı dönemlerde uzun süren tazminat davaları mağdurların aleyhine sonuç doğuruyordu. 7589 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik, faiz oranını piyasa koşullarına daha duyarlı hâle getirmiştir; bununla birlikte faizin başlangıç tarihine ilişkin yeni kural, bazı kalemlerde işleyecek faiz süresini kısaltmıştır.
Bu nedenle bir maluliyet tazminatı dosyasında faiz üç ayrı soru üzerinden incelenmelidir: Hangi oran uygulanacak? Faiz hangi tarihten başlayacak? Faiz kime karşı ve hangi temerrüt tarihine göre işleyecek? Bu soruların cevabı, kazanın tarihine, tazminat kalemine ve muhatabın sürücü, işleten veya sigortacı olmasına göre değişir. Tazminat hesabının esasları için maluliyet tazminatı ne kadar? rehberimize bakabilirsiniz.
Hangi faiz oranı uygulanır? 3095 sayılı Kanun m.1
7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle yeniden düzenlenen 3095 sayılı Kanun m.1’e göre Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca faiz ödenmesi gereken ve miktarı sözleşmeyle tespit edilmemiş hâllerde ödeme, yıllık olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır. Kanun ayrıca bir ara güncelleme öngörür: söz konusu reeskont oranı 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günündeki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni uygulanır. Bu değişikliğin arka planında Anayasa Mahkemesi’nin 22.07.2025 tarihli, E.2024/24, K.2025/164 sayılı iptal kararı bulunmaktadır.
Merkez Bankası’nın 20 Aralık 2025’ten itibaren uyguladığı reeskont oranı %38,75’tir; bu oranın yüzde sekseni olan %31, 31 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli yasal faiz oranıdır. Değişiklik geriye yürümez: faiz işleyen her döneme o dönemde yürürlükte olan oran uygulanır. Kaza 2025 yılında olmuş ve dava 2027 yılında sonuçlanmışsa, faiz 31 Mayıs 2024’ten sonraki ve 31 Temmuz 2026’dan önceki dönem için %24, sonraki dönem için %31 ve yıllara göre belirlenecek oranlarla ayrı ayrı hesaplanır. Oranın ayrıntıları ve dönem hesabı için yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi yazımıza ve yasal faiz hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
Yasal (kanuni) faiz oranının dönemleri
| Dönem | Yıllık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 | %9 | 3095 s.K. m.1 (eski metin) |
| 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 | %24 | 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 31 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 | %31 | 3095 s.K. m.1 (7589 s.K. m.10); 31.12.2025 reeskont %38,75 × %80 |
| 2027 ve sonrası | Önceki yılın 31 Aralık reeskont oranı × %80 | 3095 s.K. m.1 |
| Yıl ortası ara güncelleme | 30 Haziran oranı 5 puan veya daha fazla farklıysa ikinci yarıda 30 Haziran oranı × %80 | 3095 s.K. m.1 |
3095 sayılı Kanun m.2 ise ticari işlerde temerrüt faizini ayrıca düzenler ve Merkez Bankası’nın kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı oranın yasal faizden yüksek olması hâlinde bu oranın istenebilmesine imkân tanır. Trafik kazası tazminatında avans faizinin istenip istenemeyeceği, kazaya karışan aracın ticari işletmeye ait olup olmadığına ve talebin kime yöneltildiğine göre uygulamada ayrıca değerlendirilir; faiz türü dava dilekçesinde gerekçesiyle belirtilmelidir.
Faiz ne zaman başlar? Genel kural: TBK m.117/2
Türk Borçlar Kanunu m.117/2, haksız fiilden doğan borçlarda borçlunun fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğini düzenler. Trafik kazasına sebep olan sürücü ve aracın işleteni bakımından sorumluluk haksız fiile dayandığından, bu kişilere karşı tazminata kural olarak kaza tarihinden itibaren faiz işler. Mağdurun ayrıca ihtar göndermesine gerek yoktur. Manevi tazminat da haksız fiilden doğduğundan, bu kalemde de faiz kural olarak kaza tarihinden başlar.
Bu genel kural, 7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen fıkrayla çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatları bakımından özel bir düzenlemeye kavuşmuştur. Yeni fıkra, bu kalemlerde tazminatın tamamına kaza tarihinden faiz işletilmesi yerine, tazminatın hangi döneme ait olduğuna göre farklı başlangıç tarihleri öngörür. Diğer kalemlerde, örneğin manevi tazminatta, TBK m.117/2’deki genel kural uygulanmaya devam eder. Tedavi giderleri gibi kaza tarihinden sonra yapılan harcamalarda ise faizin harcamanın yapıldığı tarihten istenmesi, uygulamada sıkça tercih edilen ve itiraza daha kapalı bir yoldur.
Tazminat kalemlerine göre faiz başlangıcı (sürücü ve işletene karşı)
| Kalem | Kaza 31.07.2026’dan önce | Kaza 31.07.2026’dan sonra | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kalıcı maluliyet – kazancın bilindiği dönem | Kaza tarihi | Kaza tarihi | TBK m.117/2; m.55 (yeni fıkra) |
| Kalıcı maluliyet – kazancın bilinemediği dönem | Kaza tarihi | Karar tarihi | TBK m.55 (yeni fıkra) |
| Geçici maluliyet (iyileşme dönemi kazanç kaybı) | Kaza tarihi | Kaza tarihi (bilinen döneme ait) | TBK m.117/2; m.55 |
| Destekten yoksun kalma | Ölüm tarihi | Bilinen dönem olay tarihi, bilinemeyen dönem karar tarihi | TBK m.55 (yeni fıkra) |
| Manevi tazminat | Kaza tarihi | Kaza tarihi | TBK m.117/2 |
| Tedavi ve bakım giderleri | Kaza veya harcama tarihi | Kaza veya harcama tarihi | TBK m.117/2; talebe göre |
Tazminat dosyanızda faiz başlangıç tarihleri ve dönem ayrımı doğru kurulmadıysa, bilirkişi raporunu ve hüküm talebini birlikte denetleyelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
7589 sayılı Kanun: TBK m.55’e eklenen dönem ayrımı
7589 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle TBK m.55’e eklenen hükme göre çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile destekten yoksun kalma tazminatlarında, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat tutarına haksız fiilin veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat tutarına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Bilinen dönem, kaza ile hesap tarihi arasında fiilen geçmiş ve gelirin belli olduğu dönemi; bilinmeyen dönem ise hesap tarihinden sonraki, bakiye ömür üzerinden öngörülen gelecek dönemi ifade eder.
Düzenlemenin mantığı, gelecekte doğacak kayıpların hesapta bugünkü değere indirgenmesi nedeniyle bu tutara ayrıca kaza tarihinden faiz işletilmesinin aynı süre için çifte değerlendirme sonucu doğurabileceği düşüncesine dayanır. Kanun’un Geçici 1. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca bu değişiklik, yürürlük tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller ve zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır; daha önceki olaylarda maddenin önceki hâli uygulanmaya devam eder. Belirleyici olan dava tarihi değil, kazanın tarihidir. Bu nedenle aynı mahkemede aynı gün görülen iki dosyada kaza tarihlerine göre farklı faiz rejimleri uygulanabilir. Gelecekteki kayıpların bugünkü değere indirgenmesi için progresif rant yöntemi yazımıza bakabilirsiniz.
Kaza tarihine göre uygulanacak rejim
| Konu | Kaza 31 Temmuz 2026 yürürlüğünden önce | Kaza yürürlükten sonra |
|---|---|---|
| Çalışma gücü kaybı tazminatında faiz başlangıcı | Kural olarak kaza tarihi (tüm tutar) | Bilinen dönem: olay tarihi; bilinmeyen dönem: karar tarihi |
| Destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıcı | Kural olarak ölüm tarihi (tüm tutar) | Bilinen dönem: olay tarihi; bilinmeyen dönem: karar tarihi |
| Tahkikat öncesi ödemelerin mahsubu | Önceki uygulama | Ödeme tarihine göre oransal mahsup |
| Faiz oranı | Her döneme o dönemin oranı (%9, %24, %31…) | Her döneme o dönemin oranı |
| Belirleyici tarih | Kaza tarihi | Kaza tarihi |
Örnek: dönem ayrımının faize etkisi
Aşağıdaki örnek, yeni kuralın etkisini göstermek için basitleştirilmiştir. Kaza tarihinde 35 yaşında, net asgari ücretle çalışan bir erkek mağdurun karşı tarafın tam kusuruyla %20 kalıcı maluliyete uğradığını, davanın kazadan üç yıl sonra karara bağlandığını ve yasal faiz oranının bu süre boyunca yıllık %31 olarak kaldığını varsayalım. Yargı uygulamasındaki yerleşik yöntemle toplam kalıcı maluliyet tazminatı yaklaşık 2.673.012 TL’dir. Bunun kaza ile karar arasındaki üç yıllık bilinen döneme ait kısmı yaklaşık 202.144 TL, geri kalan bilinmeyen döneme ait kısmı yaklaşık 2.470.869 TL olsun.
Eski rejimde tutarın tamamına kaza tarihinden basit faiz işletildiğinde üç yıllık faiz yaklaşık 2.485.901 TL olur. Yeni rejimde yalnızca bilinen döneme ait tutara kaza tarihinden faiz işler ve bu faiz, tutarın tamamının kaza tarihinden itibaren işlediği varsayımıyla bile yaklaşık 187.994 TL’yi geçmez; bilinmeyen döneme ait tutara ise karar tarihinden itibaren faiz işlemeye başlar. Gerçek hesapta faiz oranları dönemden döneme değişebilir, bilinen döneme ait kayıp zaman içinde parça parça doğar ve tutarlar güncel verilerle yeniden hesaplanır; bu örnek yalnızca iki rejim arasındaki yön ve büyüklük farkını göstermeye yöneliktir. Bu fark, uzun süren dosyalarda kaza tarihinin hangi rejime girdiğinin ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Dönem ayrımının faize etkisi (35 yaş, erkek, %20 maluliyet, 3 yıllık dava, %31 sabit oran varsayımı, basitleştirilmiş)
| Kalem | Tutar | Eski rejimde faiz başlangıcı | Yeni rejimde faiz başlangıcı |
|---|---|---|---|
| Toplam kalıcı maluliyet tazminatı | 2.673.012 TL | Kaza tarihi | Döneme göre ayrılır |
| Bilinen döneme ait kısım (3 yıl) | 202.144 TL | Kaza tarihi | Kaza tarihi |
| Bilinmeyen döneme ait kısım | 2.470.869 TL | Kaza tarihi | Karar tarihi |
| Karar tarihine kadar işleyen yaklaşık faiz | — | 2.485.901 TL | En fazla 187.994 TL |
Sigortacının faizi: temerrüt tarihi ve KTK m.99
Zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu sigorta sözleşmesine ve kanuna dayanır; bu nedenle sigortacı bakımından faizin başlangıcı, kazaya sebep olan sürücü ve işletenden farklı olarak sigortacının temerrüdüne bağlıdır. KTK m.97, zarar görenin dava açmadan veya tahkime başvurmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapmasını zorunlu kılar. KTK m.99 ise sigortacının, hak sahibinin başvurusu üzerine gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlü olduğunu düzenler. Uygulamada sigortacı, eksiksiz başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren bu sürenin dolmasıyla temerrüde düşmüş sayılır ve faiz bu tarihten işler.
Bu nedenle sigorta başvurusunun gerekli belgelerle eksiksiz yapılması ve başvurunun tebliğ tarihinin belgelenmesi, sigortacıdan istenecek faizin başlangıcını doğrudan belirler. Sigortacının sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır; ancak temerrüde düşen sigortacının ödemesi gereken faiz, uygulamada limit dışında değerlendirilmektedir. Aynı dosyada sürücü ve işletene karşı kaza tarihinden, sigortacıya karşı ise temerrüt tarihinden faiz talep edilmesi mümkündür; hüküm fıkrasında her davalı için faiz başlangıcının ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Başvuru süreci için trafik kazası tazminatı için sigortaya başvuru ve eksik ödemede izlenecek yol için trafik sigortası eksik ödeme yaptı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Muhataba göre faiz başlangıcı
| Muhatap | Temerrüt tarihi | Dayanak | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Kazaya sebep olan sürücü | Kaza tarihi (haksız fiil tarihi) | TBK m.117/2 | Yeni rejimde bilinmeyen döneme karar tarihinden |
| Aracın işleteni | Kaza tarihi | TBK m.117/2; KTK m.85 | Aynı dönem ayrımı uygulanır |
| Zorunlu trafik sigortacısı (başvuru yapılmışsa) | Belgelerin ibrazından itibaren sekiz iş günü sonrası | KTK m.97, 99 | Başvurunun tarihi ve belgelerin tamlığı belgelenmeli |
| Zorunlu trafik sigortacısı (başvuru dava öncesi tamamlanmamışsa) | Uygulamada dava veya takip tarihi | KTK m.97, 99 | Başvuru dava şartı olarak ayrıca değerlendirilir |
| İMM sigortacısı | Poliçe ve başvuru koşullarına göre temerrüt | Sigorta sözleşmesi | Limit ve teminat kapsamı ayrıca incelenir |
| Güvence Hesabı | Başvuru ve ilgili mevzuata göre temerrüt | 5684 s.K. m.14 | Başvuru belgeleri eksiksiz olmalı |
Oransal mahsup: dava öncesi ödemeler nasıl düşülür?
7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen hükme göre, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Bu hüküm özellikle sigorta şirketlerinin dava öncesinde veya dava sırasında tahkikattan önce yaptığı kısmi ödemelerin tazminattan nasıl düşüleceği sorusunu kanun düzeyinde çözer. Oransal mahsupta ödeme, dava sonunda güncellenen tazminattan nominal olarak düşülmez; ödemenin yapıldığı tarihte hesaplanan tazminatın yüzde kaçını karşıladığı bulunur ve bu oran güncel tazminata uygulanır.
Örneğin sigortacı, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanan tazminatın 2.000.000 TL olduğu bir dosyada mağdura 1.000.000 TL ödemiş olsun. Bu ödeme o tarihteki tazminatın yarısını karşılamaktadır. Dava sonunda güncel verilerle hesaplanan tazminat 3.000.000 TL’ye ulaşmışsa, oransal mahsupta kalan tazminat 3.000.000 TL’nin yarısı olan 1.500.000 TL olur; nominal mahsup yapılsaydı 2.000.000 TL kalırdı. Hüküm, erken ve iyi niyetli ödemeyi teşvik eder; mağdur açısından ise dava öncesi kısmi ödeme tekliflerinin bu etkisi dikkate alınarak değerlendirilmesini gerektirir. Bu kural da Geçici 1. madde uyarınca yürürlük tarihinden sonra meydana gelen olaylara uygulanır. Ayrıntılı açıklama için tazminat hesabında oransal mahsup değişikliği ve ibraname riskleri için sigorta ibraname imzalattı: bakiye tazminat istenebilir mi? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Oransal mahsup ile nominal mahsup karşılaştırması (varsayımsal)
| Aşama | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Ödeme tarihinde hesaplanan tazminat | 2.000.000 TL | Ödeme tarihindeki verilere göre |
| Sigortacının ödemesi | 1.000.000 TL | Tahkikat başlamadan ifa amacıyla |
| Ödemenin karşıladığı oran | %50 | 1.000.000 / 2.000.000 |
| Karar tarihinde güncel tazminat | 3.000.000 TL | Güncel verilerle yeniden hesap |
| Oransal mahsupla kalan tazminat | 1.500.000 TL | 3.000.000 × (1 − %50) |
| Nominal mahsupla kalan tazminat | 2.000.000 TL | 3.000.000 − 1.000.000 (eski yaklaşım) |
Sigortacının dava öncesi teklifini kabul etmeden önce oransal mahsubun ve faiz başlangıcının dosyanıza etkisini birlikte hesaplayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Dava dilekçesinde faiz talebi nasıl kurulur?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26 uyarınca hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; faiz talep edilmemişse veya faiz başlangıcı talepte daha geç bir tarih olarak gösterilmişse mahkeme bundan fazlasına karar veremez. Bu nedenle dava dilekçesinde faiz talebinin her kalem ve her davalı için ayrı ayrı, faiz türü ve başlangıç tarihiyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekir. Yeni rejime tabi dosyalarda çalışma gücü kaybı tazminatı için bilinen döneme ait kısmın kaza tarihinden, bilinmeyen döneme ait kısmın karar tarihinden faize tabi tutulması istenmeli; manevi tazminat için kaza tarihinden faiz talebi ayrıca belirtilmelidir.
7589 sayılı Kanun’la belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış, HMK m.109’a eklenen fıkrayla kısmi davada talebin tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilmesi ve artırılan kısım bakımından zamanaşımının dava tarihinden kesilmiş sayılması imkânı getirilmiştir. Talep artırım dilekçesinde de artırılan tutar için faiz talebinin ve başlangıç tarihlerinin ayrıca belirtilmesi, sonradan tartışma çıkmasını önler. Bilirkişi raporunda dönemlerin ayrı ayrı gösterilmesi istenmeli, gösterilmemişse HMK m.281 uyarınca itiraz edilmelidir. Bu konular için trafik kazası tazminat dava dilekçesi örneği, talep artırım dilekçesi örneği ve aktüerya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Faiz yönünden dilekçe ve bilirkişi raporu kontrol listesi
| Kontrol noktası | Doğru uygulama | Eksikse etkisi |
|---|---|---|
| Kaza tarihi | Hangi rejimin uygulanacağını belirler | Yanlış faiz başlangıcı |
| Kalem bazında faiz talebi | Kalıcı, geçici maluliyet, manevi tazminat ve giderler için ayrı ayrı | Talep edilmeyen faize hükmedilememesi (HMK m.26) |
| Davalı bazında faiz başlangıcı | Sürücü ve işletene kaza tarihi, sigortacıya temerrüt tarihi | Tek tarih yazılması nedeniyle faiz kaybı veya itiraz |
| Dönem ayrımı (yeni rejim) | Bilinen ve bilinmeyen dönem tutarları raporda ayrı gösterilmeli | Hükmün denetlenememesi |
| Faiz türü | Yasal faiz; şartları varsa gerekçesiyle avans faizi | Faiz türü tartışması |
| Dönemsel oran | Her döneme o dönemin yasal faiz oranı | Tek oranla yanlış hesap |
| Dava öncesi ödemeler | Yeni rejimde ödeme tarihine göre oransal mahsup | Nominal mahsupla tazminatın eksik kalması |
| Talep artırımı | Artırılan kısım için faiz talebi ve başlangıç tarihi | Artırılan kısımda faiz tartışması |
İcra aşamasında faiz ve diğer kalemler
Mahkeme kararından sonra tazminat ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır. İlamda hükmedilen faiz, takip talebinde gösterilen başlangıç tarihinden ödeme tarihine kadar işlemeye devam eder; faiz oranı her dönem için o dönemde yürürlükte olan yasal faiz oranına göre hesaplanır. Takip talebinde işlemiş faizin dönem dönem doğru hesaplanması ve takip sonrası işleyecek faizin açıkça talep edilmesi gerekir. Karşı taraf kararı istinaf veya temyize taşısa bile, icranın geri bırakılması için teminat gösterilmedikçe takip sürdürülebilir; bekleme süresince faiz işlemeye devam eder.
Dava süresince ekonomik sıkıntı yaşayan mağdur, TBK m.76 uyarınca geçici ödeme isteyebilir; geçici ödeme, sonradan hükmedilecek tazminattan düşülür. Destekten yoksun kalma tazminatında da aynı dönem ayrımı ve oransal mahsup kuralı uygulanır. İcra ve geçici ödeme için tazminat ilamının icrası, tehiri icra ve geçici ödeme (TBK 76), ölümlü kazalar için destekten yoksun kalma tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz. Tazminatın ödendikten sonra vergi ve haciz karşısındaki durumu için ise maluliyet tazminatının vergisi, haczi ve korunması rehberimiz yol gösterir.
Tahkim, limit aşımı ve diğer dosya türlerinde faiz
Uyuşmazlık mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşındığında da faiz talebinin başvuru formunda açıkça gösterilmesi gerekir; komisyon da talepten fazlasına karar veremez. Tahkim ile dava arasındaki seçimde parasal sınırlar, itiraz yolları ve sürelerin yanında faiz talebinin nasıl kurulacağı da dikkate alınmalıdır; bunun için tahkim mi dava mı? yol seçimi rehberi yazımıza bakabilirsiniz. Tazminatın zorunlu trafik sigortası limitini aştığı ağır maluliyet dosyalarında ise sigortacıya karşı limit dahilindeki tutar için temerrüt tarihinden, limiti aşan tutar için sürücü ve işletene karşı kaza tarihinden faiz istenir; bu ayrım hüküm fıkrasında açıkça yer almalıdır. Limit aşımı için trafik sigortası limitini aşan tazminat rehberimize bakabilirsiniz.
Faiz kuralları, serimizde ele aldığımız tüm maluliyet dosyalarında ortak olarak uygulanır. İyileşme dönemi kaybı için trafik kazasında geçici maluliyet, manevi tazminat için kalıcı maluliyette manevi tazminat, kusur paylaşımı bulunan dosyalar için kusurlu sürücünün kendi maluliyeti, 2026 Genel Şartları değişikliği için ZMSS Genel Şartları 2026 değişikliği ve kaza nedeniyle işini kaybeden mağdurlar için trafik kazası sonrası raporluyken işten çıkarılma rehberlerimize bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Faiz hataları çoğu zaman dosyanın sonunda fark edilir ve düzeltilmesi güçtür; bu nedenle ilk dilekçeden itibaren dikkat edilmelidir.
Maluliyet tazminatında faiz yönünden sık yapılan hatalar
| Hata | Olası sonucu | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Dava dilekçesinde faiz talep etmemek | Faize hükmedilmemesi | Her kalem ve davalı için faizi açıkça istemek |
| Sigortacıya karşı da kaza tarihinden faiz istemek | Kısmi ret ve yargılama gideri | Sigortacı için temerrüt tarihini esas almak |
| Sigorta başvurusunun tarihini ve belgelerini saklamamak | Sigortacının temerrüt tarihinin ispat edilememesi | Başvuru ve tebliğ belgelerini saklamak |
| Yeni rejime tabi dosyada dönem ayrımını istememek | Hükmün ve raporun denetlenememesi | Bilinen ve bilinmeyen dönemlerin ayrı gösterilmesini istemek |
| Eski tarihli kazada yeni rejimi kabullenmek | Faiz süresinin gereksiz kısalması | Geçici m.1/9’u ileri sürmek |
| Tüm döneme tek faiz oranı uygulamak | Faizin eksik veya fazla hesaplanması | Her döneme o dönemin oranını uygulamak |
| Dava öncesi ödemenin nominal mahsubunu kabul etmek | Yeni rejimde tazminatın eksik kalması | Oransal mahsubu talep etmek |
| Manevi tazminat faizini unutmak | Manevi tazminatta faiz kaybı | Kaza tarihinden faiz talebini ayrıca belirtmek |
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazası tazminatında yasal faiz oranı 2026’da kaç?
7589 sayılı Kanun’la değişen 3095 sayılı Kanun m.1’e göre yasal faiz, önceki yılın 31 Aralık günü Merkez Bankası reeskont oranının yüzde seksenidir. 31 Aralık 2025 reeskont oranı %38,75 olduğundan 31 Temmuz 2026’dan itibaren yıllık %31’dir; 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 dönemi için %24 uygulanır.
Maluliyet tazminatında faiz hangi tarihten başlar?
Sürücü ve işletene karşı TBK m.117/2 uyarınca kural olarak kaza tarihinden başlar. 31 Temmuz 2026’dan sonra olan kazalarda TBK m.55’e eklenen fıkra uyarınca kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara kaza tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tutara karar tarihinden faiz işler.
Kazam 2025’te oldu, yeni faiz başlangıcı kuralı bana uygulanır mı?
Hayır. 7589 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca TBK m.55’teki değişiklik yalnızca yürürlük tarihinden sonra meydana gelen olaylara uygulanır. Daha önceki kazalarda maddenin önceki hâli uygulanır; ancak faiz oranı bakımından her döneme o dönemin oranı uygulanır.
Sigorta şirketine karşı faiz ne zaman başlar?
Sigortacı bakımından faiz temerrüt tarihinden işler. KTK m.99 uyarınca sigortacı gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür; bu sürenin dolmasıyla temerrüde düşer. Başvurunun tarihi ve belgelerin tamlığı bu nedenle önemlidir.
Manevi tazminata faiz işler mi?
Evet. Manevi tazminat haksız fiilden doğduğundan TBK m.117/2 uyarınca kural olarak kaza tarihinden itibaren faiz işler. TBK m.55’e eklenen dönem ayrımı yalnızca çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarına ilişkindir.
Bilinen dönem ve bilinmeyen dönem ne demek?
Bilinen dönem, kaza ile hesap tarihi arasında fiilen geçmiş ve gelirin belli olduğu dönemdir. Bilinmeyen dönem ise hesap tarihinden sonraki, bakiye ömür üzerinden öngörülen gelecek dönemdir. Yeni kuralda bilinen döneme olay tarihinden, bilinmeyen döneme karar tarihinden faiz işler.
Oransal mahsup nedir?
Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemenin, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminatın yüzde kaçını karşıladığı bulunur ve bu oran güncel tazminata uygulanır. Örneğin ödeme o tarihteki tazminatın yarısını karşılamışsa, dava sonundaki güncel tazminatın yarısı ödenmiş sayılır.
Sigortanın dava öncesi ödemesini kabul edersem faiz hakkım etkilenir mi?
Kısmi ödeme, ödenen kısım için faizi durdurur; kalan tutar için faiz talebi devam eder. Yeni rejime tabi dosyalarda ödeme oransal olarak mahsup edilir. İbraname içeriği fazlaya ilişkin hakları etkileyebileceğinden, ödeme kabul edilmeden önce belge dikkatle incelenmelidir.
Avans faizi isteyebilir miyim?
3095 sayılı Kanun m.2 ticari işlerde avans faizine imkân tanır. Trafik kazası tazminatında avans faizinin istenip istenemeyeceği aracın ticari işletmeye ait olup olmadığına ve talebin kime yöneltildiğine göre uygulamada ayrıca değerlendirilir; talep gerekçesiyle dilekçede belirtilmelidir.
Faiz dava dilekçesinde istenmezse mahkeme kendiliğinden verir mi?
Hayır. HMK m.26 uyarınca hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır. Faiz talep edilmemişse veya talepte daha geç bir başlangıç tarihi gösterilmişse mahkeme bundan fazlasına karar veremez; bu nedenle faiz her kalem ve davalı için açıkça istenmelidir.
Sigorta limiti faizi de kapsar mı?
Sigortacının tazminat sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır; ancak temerrüde düşen sigortacının ödemesi gereken faiz uygulamada limit dışında değerlendirilmektedir. Limiti aşan tazminat ve faizi için sürücü ve işletene ayrıca başvurulur.
Faiz oranı dava sürerken değişirse ne olur?
Faiz, işlediği her döneme o dönemde yürürlükte olan oranla hesaplanır. Örneğin 31 Temmuz 2026 öncesi dönem için %24, sonrası için %31 ve sonraki yıllarda 3095 sayılı Kanun m.1’e göre belirlenecek oranlar uygulanır; tek oranla yapılan hesap hatalıdır.
📘 İlgili Rehberler
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026/33326; m.10, m.18 ve Geçici m.1), 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m.1, 2), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.55, 76, 117), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 97, 99), 6100 sayılı HMK (m.26, 109, 281) ve Anayasa Mahkemesi’nin E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararına dayanır. Faiz oranları Merkez Bankası verisine göre değişebileceğinden hesap tarihinde güncel oran kontrol edilmelidir; örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


