Trafik Sigortası Eksik Ödeme Yaptı: Yaralamalı Kazada Bakiye Tazminat Nasıl Alınır? 2026 (KTK 97, 99, 111, Tahkim, Arabuluculuk ve Dava)

Yaralamalı bir trafik kazasından sonra sigorta şirketine başvuran mağdurların çok sık yaşadığı durum şudur: sigortacı ödeme yapar, ancak tutar beklenenin çok altındadır. Hesabın nasıl yapıldığı çoğu zaman açıklanmaz, ödeme yazısında yalnızca bir rakam yer alır. Mağdur ise ödemeyi kabul ederse haklarını kaybedip kaybetmeyeceğini, reddederse ne kadar bekleyeceğini bilemez.

Bu rehberde yaralamalı kazalarda sigortanın eksik ödeme yapmasının en sık nedenlerini, eksik ödemeyi nasıl tespit edeceğinizi, ödemeyi ihtirazi kayıtla kabul etmenin önemini, ibraname ve anlaşmaların etkisini, bakiye tazminat için Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk ve dava yollarını, temerrüt faizini, oransal mahsup kuralını ve zamanaşımını, somut bir örnek hesapla birlikte anlatıyoruz. Ödeme yazınızı birlikte incelemek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Sigortacının ödeme yükümlülüğü: kanuni çerçeve

Trafik kazasında yaralanan üçüncü kişinin zararı, kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısı tarafından poliçedeki kişi başı teminat limitine kadar karşılanır. 2026 poliçelerinde sakatlanma teminatı kişi başına 3.600.000 TL’dir. KTK m.97’ye göre zarar gören, zorunlu sigortada öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır; sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevap vermez veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olursa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

KTK m.99 ve Genel Şartlardaki düzenleme uyarınca sigortacı, gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde tazminatı ödemekle yükümlüdür. Yargı uygulamasında bu sürenin sonunda sigortacının temerrüde düştüğü, davadan önce başvuru yapılmamışsa dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edildiği görülmektedir. KTK m.95 ise sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeyi ilgilendiren kanun hükümlerinden doğan ve tazminatın kaldırılması ya da azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini düzenler; örneğin sürücünün alkollü veya ehliyetsiz olması, sigortacının mağdura ödeme yapmasını engellemez.

Hesabın hangi kurallara göre yapılacağı bakımından 2026 yılı önemli bir dönüm noktasıdır. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle sakatlanma teminatının TBK’nın haksız fiil hükümlerine göre belirleneceği düzenlenmiş, önceki hesap esaslarını içeren ekler kaldırılmıştır. TBK m.55 de bedensel zararların sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanacağını ve kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin tazminattan indirilemeyeceğini açıkça söyler. Değişikliğin ayrıntıları için ZMSS Genel Şartları 2026 değişikliği ve sakatlık ve ölüm tazminatında TBK rejimi 2026 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sigorta neden eksik öder? En sık 12 neden

Eksik ödemenin nedeni çoğu zaman ödeme yazısından anlaşılmaz. Sigortacıdan hesabın hangi maluliyet raporuna, hangi gelire, hangi kusur oranına ve hangi yönteme dayandığını yazılı olarak istemek, eksikliğin kaynağını bulmanın ilk adımıdır. Aşağıdaki tablo, yaralamalı kaza dosyalarında karşılaşılan en yaygın eksik ödeme nedenlerini ve bunlara karşı dayanakları gösterir.

Hesabın yaş, gelir ve orana göre nasıl yapıldığını görmek için maluliyet tazminatı ne kadar? rehberimize ve trafik kazası tazminatı hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. Gelirin nasıl ispatlanacağı için bedensel zararda gelir tespiti ve giydirilmiş ücret yazımızı okuyabilirsiniz.

Örnek: eksik ödeme nasıl oluşur, bakiye ne kadar olabilir?

Farkın ne kadar büyük olabileceğini somut bir örnekle gösterelim. Kaza tarihinde 30 yaşında, aylık net 45.000 TL geliri bordro ve SGK kayıtlarıyla belgelenen bir erkek mağdur, karşı tarafın tam kusurlu olduğu bir kazada yaralanmış; Kurul Raporuna göre kalıcı maluliyet oranı %15, geçici iş göremezlik süresi dört ay olarak belirlenmiş olsun. Sigortacı ise ödemeyi kendi hekiminin değerlendirmesiyle %12 oran, asgari ücret ve mağdura %25 müterafik kusur izafe ederek hesaplamış ve geçici maluliyet ödememiş olsun.

Hesap, TRH-2010 yaşam tablosu ve yargı uygulamasındaki yerleşik yöntemle (aktif dönemde gelir, pasif dönemde net asgari ücret, artırım ile iskontonun eşit alındığı progresif rant) yapılmıştır; gerçek dosyada tutar bilirkişi hesabıyla belirlenir. Örnekte doğru hesap 3.600.000 TL’lik 2026 kişi başı limitin altında kaldığından bakiyenin tamamı sigortacıdan istenebilir. Limitin aşıldığı durumlarda aşan kısım için trafik sigortası limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır? yazımıza bakabilirsiniz.

Ödemeyi kabul etmeli miyim? İhtirazi kayıt ve ibraname

Sigortacının yaptığı ödeme eksik olsa bile, çoğu durumda ödemenin alınması mağdurun yararınadır; önemli olan, ödemenin bakiye talep hakkını ortadan kaldıracak bir irade beyanıyla birlikte kabul edilmemesidir. Bu nedenle ödeme kabul edilirken, fazlaya ilişkin tüm hakların, bakiye tazminat için başvuru, tahkim ve dava haklarının saklı tutulduğunun yazılı olarak bildirilmesi (ihtirazi kayıt) önerilir. Bu bildirim sigortacıya e-posta, kayıtlı elektronik posta veya noter aracılığıyla ispatlanabilir biçimde yapılmalıdır.

Sigortacı ödeme karşılığında ibraname veya “sulh ve ibra” başlıklı bir belge imzalatmak isteyebilir. Böyle bir belgenin, yalnızca ödenen tutarın alındığını gösteren bir makbuz niteliğinde mi yoksa tüm haklardan feragat anlamına mı geldiği, belgenin içeriğine ve ödenen tutarın gerçek zarara oranına göre değerlendirilir. KTK m.111 de önemli bir güvence sağlar: tazminat miktarına ilişkin olarak zarar görenle yapılan anlaşmalar veya sulh sözleşmeleri, sağlanan menfaatlerle karşılaştırıldığında hakkaniyete aykırı olduğu açıkça belli ise, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir. Bu iki yıllık süre kaçırılmamalıdır.

İbranamenin etkisi için sigorta ibraname imzalattı, bakiye tazminat istenebilir mi? yazımıza bakabilirsiniz. Ödeme sonrasında maluliyet oranınız artarsa izlenecek yol maluliyet oranı sonradan artarsa ne olur? rehberimizde anlatılıyor.

Bakiye tazminat için yol haritası

Eksik ödemenin tespitinden sonra bakiye için izlenecek yol, dosyanın özelliklerine göre seçilir. Aşağıdaki tablo adımları sırasıyla gösterir.

Başvuru metni için trafik kazası sigortaya başvuru dilekçesi örneğine, başvuru sürecinin ayrıntıları için trafik kazası tazminatı için sigortaya başvuru yazımıza bakabilirsiniz.

Bakiye başvurusunda nelere yer verilmeli?

Bakiye için sigortacıya yapılacak ikinci başvuru, yalnızca “ödeme eksik” demekten ibaret olmamalıdır. Başvurunun, sigortacının hesabındaki hataları tek tek gösteren ve her kalemi belgeye bağlayan bir içerikte hazırlanması, hem sigortacının ödemeyi tamamlama ihtimalini artırır hem de sonraki tahkim veya dava aşamasında uyuşmazlığın çerçevesini baştan belirler. Başvuruda talep edilmeyen bir kalem bakımından temerrüdün daha geç bir tarihte gerçekleşebileceği de unutulmamalıdır.

Maluliyet oranına itirazın usulü için trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz, hesap raporuna itiraz için aktüerya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği, birden fazla yaralının bulunduğu kazalarda limitin paylaşımı için çoklu mağdurlu kazada teminat limitinin paylaşımı, bedelsiz taşınan yolcular için hatır için bedelsiz taşımada tazminat ve kask veya yaya kusuru indirimi için müterafik kusur indirimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk ve dava: hangi yol?

KTK m.97, sigortacının 15 gün içinde cevap vermemesi veya cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar görene iki seçenek tanır: dava açmak veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak. Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta uyuşmazlıklarında uzmanlaşmış hakemlerle görece hızlı sonuç verebilen bir yoldur; ancak yalnızca sigortacıya karşı işletilebilir ve limiti aşan zarar ile manevi tazminat bu yolla sürücü ve işletenden istenemez.

Dava yolunda ise sigorta şirketine karşı açılacak tazminat davası uygulamada ticari dava olarak kabul edildiğinden, TTK m.5/A uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan bu talep için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olarak aranmaktadır. Sürücü ve işletene yönelik talepler ile manevi tazminat da aynı davada ileri sürülecekse, görevli mahkeme ve arabuluculuk şartının her davalı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Yol seçiminin avantaj ve dezavantajları için trafik kazası tazminatında tahkim mi dava mı?, doğrudan dava konusu için trafik kazasında sigortaya doğrudan dava açabilir miyim? ve görev kuralları için tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkeme yazılarımıza bakabilirsiniz.

Temerrüt faizi ve oransal mahsup

Sigortacının geç veya eksik ödeme yapması, bakiye tutarın yanı sıra faiz sorununu da doğurur. KTK m.99 ve Genel Şartlardaki sekiz iş günlük ödeme süresinin, gerekli belgelerin ibrazından itibaren işlediği ve bu sürenin sonunda sigortacının temerrüde düştüğü kabul edilir. Başvuruda hangi kalemlerin talep edildiği de önemlidir: yargı kararlarında, sigortacıya yapılan başvuruda talep edilmeyen bir kalem bakımından temerrüdün daha sonraki bir tarihte, örneğin arabuluculuk başvurusu veya dava tarihinde gerçekleştiği değerlendirilmiştir. Bu nedenle ilk başvuruda kalıcı maluliyet, geçici maluliyet, bakıcı gideri gibi tüm kalemlerin açıkça talep edilmesi faiz bakımından da avantaj sağlar.

Önceki ödemenin bakiye hesabından nasıl düşüleceği ise 7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen kurala bağlanmıştır: 31 Temmuz 2026 ve sonrasında gerçekleşen olaylarda, tazminattan önce yapılan ödeme, ödeme tarihindeki tazminata oranı esas alınarak düşülür. Böylece yıllar önce yapılmış bir kısmi ödemenin, güncellenen tazminattan yalnızca nominal tutarıyla düşülerek mağdur aleyhine sonuç doğurması önlenir. Ayrıntılar için tazminat hesabında oransal mahsup değişikliği yazımıza, faiz hesabı için yasal faiz hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Bakiye talebinde zamanaşımı

KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar; dava cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Aynı madde, zamanaşımının tazminat yükümlüsüne karşı kesilmesi hâlinde sigortacıya karşı da, sigortacı bakımından kesilmesi hâlinde tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılacağını düzenler.

Sigortacının kısmi ödeme yapması, bakiye alacak için zamanaşımını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ödeme borcun kısmen kabulü niteliğinde değerlendirilebilse de bakiye talebin gecikmeden ileri sürülmesi en güvenli yoldur. KTK m.111’deki anlaşmanın iptaline ilişkin iki yıllık sürenin de ayrıca takip edilmesi gerekir. Süre hesabı için trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcımızı kullanabilir, sigortaya karşı zamanaşımının özellikleri için zorunlu trafik sigortasında zamanaşımı ve doğrudan dava hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortanın ödemediği kalemler kimden istenir?

Sigortacının eksik ödemesi her zaman haksız değildir; bazı kalemler zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır. KTK m.92 uyarınca manevi tazminata ilişkin talepler zorunlu sigorta kapsamı dışında kalır. Poliçe limitini aşan zarar da sigortacıdan istenemez. Bu kalemler için kusurlu sürücü ve aracın işleteni ile, aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMM) poliçesi varsa İMM sigortacısı sorumludur. Sağlık giderleri ise KTK m.98 uyarınca kural olarak SGK tarafından karşılanır.

Manevi tazminat için kalıcı maluliyette manevi tazminat, sigortasız veya kaçan araç kazaları için Güvence Hesabı, tedavi giderleri için trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder? ve alkollü ya da ehliyetsiz sürücü durumunda sigortacının mağdura ödeme yükümlülüğü için alkollü veya ehliyetsiz sürücü: sigorta öder mi? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Eksik ödeme dosyalarında hak kayıpları çoğu zaman ilk başvurunun eksik yapılmasından ve ödeme sırasında yapılan beyanlardan kaynaklanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik sigortası eksik ödeme yaptı, ne yapmalıyım?

Önce sigortacıdan hesabın dayandığı rapor, gelir, kusur ve yöntemi yazılı olarak isteyin. Eksik kalan kalemleri gerekçeleriyle KTK m.97 uyarınca yeniden başvuruyla bildirin; 15 gün içinde cevap gelmez veya talep karşılanmazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir ya da arabuluculuk sonrasında dava açabilirsiniz.

Sigortanın yaptığı eksik ödemeyi kabul edersem bakiye hakkım kaybolur mu?

Ödemeyi almak kural olarak bakiye hakkını ortadan kaldırmaz; ancak ödemenin fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kabul edildiğinin yazılı bildirilmesi önerilir. Tüm haklardan feragat anlamına gelen bir ibraname imzalanması ise bakiye talebini zorlaştırabilir.

İbraname imzaladım, yine de bakiye tazminat isteyebilir miyim?

İbranamenin niteliği içeriğine ve ödenen tutarın gerçek zarara oranına göre değerlendirilir. KTK m.111 uyarınca hakkaniyete aykırı olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Sigorta neden asgari ücret üzerinden hesap yapıyor?

Gelir belgelenmediğinde asgari ücret esas alınır. Bordro, vergi ve SGK kayıtlarıyla belgelenen gerçek gelirinizi başvuruya eklerseniz hesabın bu gelire göre yapılmasını isteyebilirsiniz; aradaki fark çoğu dosyada eksik ödemenin en büyük kaynağıdır.

Sigorta bana kusur vererek tazminattan indirim yaptı, itiraz edebilir miyim?

Evet. Kusur oranı kaza tespit tutanağı, ceza dosyası ve bilirkişi kusur raporuyla belirlenir. Müterafik kusur indirimi TBK m.52 çerçevesinde, zarar görenin davranışının zarara etkisiyle orantılı olmalıdır; tahkim veya davada bilirkişi kusur incelemesi istenebilir.

Sigorta iyileşme dönemindeki kaybımı ödemedi, isteyebilir miyim?

Evet. Çalışamadığınız iyileşme dönemine ait kazanç kaybı TBK m.54/2 kapsamındadır ve sigortacının sakatlanma teminatından karşılanır. Kurul Raporundaki geçici iş göremezlik süresi bu kalemin dayanağıdır.

Sigorta SGK’dan aldığım geliri tazminattan düştü, doğru mu?

TBK m.55 uyarınca kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri bedensel zararın belirlenmesinde gözetilemez ve tazminattan indirilemez. Düşülen ödemenin rücu edilebilir nitelikte olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Sigorta ödemeyi ne zaman yapmak zorunda?

KTK m.99 ve Genel Şartlar uyarınca sigortacı gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde ödeme yapmalıdır. Bu sürenin sonunda temerrüt gerçekleşir; başvuru yapılmadan dava açılmışsa dava tarihi temerrüt tarihi kabul edilir.

Bakiye tazminat için tahkim mi dava mı?

Zarar limit içinde kalıyorsa ve uyuşmazlık hesap veya orana ilişkinse Sigorta Tahkim Komisyonu görece hızlı bir yoldur. Limit aşılıyorsa, manevi tazminat da isteniyorsa veya sürücü ve işleten de sorumlu tutulacaksa dava yolu daha kapsamlıdır.

Sigorta şirketine dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Sigorta şirketine karşı açılacak tazminat davası uygulamada ticari dava kabul edildiğinden, TTK m.5/A uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olarak aranmaktadır. KTK m.97’deki sigortacıya başvuru şartı da ayrıca yerine getirilmelidir.

Sürücü alkollüydü, sigorta ödemeyi reddedebilir mi?

Hayır. KTK m.95 uyarınca sigorta sözleşmesinden veya ilgili kanun hükümlerinden doğan ve tazminatın kaldırılması veya azaltılması sonucunu doğuran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez. Sigortacı mağdura öder, sonra şartları varsa sigortalısına rücu eder.

Bakiye tazminat talebinde zamanaşımı ne kadar?

KTK m.109 uyarınca zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır. Kısmi ödeme bakiye için süreyi kendiliğinden ortadan kaldırmadığından gecikmeden hareket edilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 92, 95, 97, 98, 99, 109, 111), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.51, 52, 54, 55), 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.5/A), 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 7589 sayılı Kanun ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerine dayanır. Örnek hesap varsayımsaldır; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.