Emekli ve Yaşlı Mağdurun Trafik Kazası Tazminatı 2026: 65 Yaş Üstünde Maluliyet, Bakiye Ömür, Efor Kaybı, Bakıcı Gideri ve Manevi Tazminat
15 Eylül 2026

Emekli ve Yaşlı Mağdurun Trafik Kazası Tazminatı 2026: 65 Yaş Üstünde Maluliyet, Bakiye Ömür, Efor Kaybı, Bakıcı Gideri ve Manevi Tazminat

Trafik kazalarında ağır yaralananların önemli bir kısmı emekli ve yaşlı mağdurlardır. Karşıdan karşıya geçerken araç çarpan bir yaya, otobüste frenle düşen bir yolcu ya da çocuğunun aracında yolcu olarak kaza geçiren bir emekli, çoğu zaman “çalışmıyorum, gelirim yok, tazminat alamam” düşüncesiyle haklarını hiç aramaz. Oysa hukuk, geliri olmayan veya emekli olan kişinin de bedensel bütünlüğünü, günlük yaşamını sürdürme gücünü ve bağımsızlığını korur.

Bu rehberde emekli ve yaşlı mağdurların trafik kazası tazminatının nasıl hesaplandığını, bakiye ömür ve pasif dönem zararını, 65 yaş ve üzerindeki bireyler için Yönetmelikteki yaş eklemesini, emekli aylığının tazminattan düşülüp düşülmeyeceğini, kaza öncesinden var olan hastalıkların etkisini, bakıcı giderini, manevi tazminatı ve yaşlı mağdurlara özgü usul konularını, yaş ve orana göre örnek hesaplarla birlikte anlatıyoruz. Yakınınızın dosyasını birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Beş cümlede özet

  • Emekli veya çalışmayan mağdur da kalıcı maluliyet tazminatı alabilir; yargı uygulamasında 60 yaşından sonraki pasif dönemde kişinin günlük yaşamını daha fazla güç harcayarak sürdüreceği kabul edilir ve zarar net asgari ücret üzerinden hesaplanır.
  • Bakiye ömür TRH-2010 tablosundan alınır: 65 yaşındaki bir erkeğin bakiye ömrü 14,04 yıl, kadının 16,63 yıl; 75 yaşındaki bir erkeğin 8,17 yıl, kadının 9,62 yıldır.
  • Yönetmeliğin 10. maddesi 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle %10 eklenmesini öngörür; bu eklemenin kazaya bağlı oranla karıştırılmaması için raporda ayrı gösterilmesi önemlidir.
  • Kazadan bağımsız olarak bağlanmış emekli aylığı kazanın yol açtığı zararı karşılamaya yönelik bir ödeme değildir ve tazminattan düşülmez; TBK m.55 de rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin indirilemeyeceğini düzenler.
  • Yaşlı mağdurlarda iyileşme süresi uzun, bakım ihtiyacı yüksektir; bakıcı gideri, tedavi giderleri ve manevi tazminat bu dosyalarda çoğu zaman kalıcı maluliyet tazminatı kadar önemlidir.

Emekli ve yaşlı mağdur tazminat alabilir mi?

Türk Borçlar Kanunu m.54, bedensel zararları tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak sayar. Bu kalemlerin hiçbiri mağdurun belirli bir yaşın altında olmasına veya aktif olarak çalışmasına bağlı değildir. Çalışma gücü, yalnızca bir işte ücret karşılığı çalışma kapasitesi değil, kişinin günlük yaşamını, ev işlerini, kendine bakımını ve sosyal hayatını sürdürme gücüdür.

Yargı uygulamasında bu anlayış, hesap yöntemine de yansımıştır. Kalıcı maluliyet tazminatı hesaplanırken 60 yaşına kadar olan dönem aktif dönem, 60 yaşından bakiye ömrün sonuna kadar olan dönem ise pasif dönem kabul edilir. Pasif dönemde kişi fiilen çalışmasa da maluliyeti nedeniyle günlük yaşamını daha fazla güç harcayarak sürdüreceğinden, bu dönemin zararı net asgari ücret üzerinden hesaplanır. Emekli mağdurların tazminat alabilmesinin temel dayanağı budur.

Sigorta hesapları bakımından da 2026 önemli bir dönüm noktasıdır. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle sakatlanma teminatının TBK’nın haksız fiil hükümlerine göre belirleneceği düzenlenmiş ve önceki idari hesap ekleri kaldırılmıştır; kaldırılan ekler, aktif ve pasif dönemi ve çalışmaya devam eden pasif dönem mağdurunu kendi formülüyle tanımlıyordu. Değişikliğin ayrıntıları için sakatlık ve ölüm tazminatında TBK rejimi 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

Emekli ve yaşlı mağdurun isteyebileceği tazminat kalemleri

KalemDayanakYaşlı mağdurda özellik
Kalıcı maluliyet tazminatıTBK m.54/3; Genel Şartlar A.560 yaş üstünde hesap pasif dönem üzerinden, net asgari ücretle
İyileşme dönemi kaybı (geçici maluliyet)TBK m.54/2Çalışıyorsa gerçek gelir; çalışmıyorsa uygulamada efor kaybı gözetilir
Tedavi giderleriTBK m.54/1; KTK m.98Kural olarak SGK; karşılanmayan tıbben gerekli giderler sorumlulardan
Bakıcı gideriTBK m.54/1; Genel Şartlar 2026 (sağlık giderleri teminatı)Yaşlı mağdurda sıklıkla en büyük kalemlerden biri
Yardımcı cihaz, protez, ev düzenlemesiTBK m.54/1Baston, yürüteç, tekerlekli sandalye, banyo düzenlemesi gibi
Manevi tazminat (mağdur ve ağır bedensel zararda yakınlar)TBK m.56Yaş manevi zararı azaltan bir unsur değildir

Bakiye ömür: TRH-2010 tablosunda ileri yaşlar

Kalıcı maluliyet tazminatının süresi, mağdurun kaza tarihindeki yaşına ve cinsiyetine göre TRH-2010 yaşam tablosundan alınan bakiye ömre göre belirlenir. Yargı uygulaması, uzun yıllar kullanılan PMF-1931 tablosu yerine ülkemize özgü verilere dayanan TRH-2010 tablosunu esas almaktadır. Bakiye ömür, kişinin o yaştan sonra ortalama olarak ne kadar yaşayacağının istatistiksel ifadesidir; ileri yaşlarda kısalsa da hiçbir zaman sıfır değildir. Kadınların bakiye ömrü aynı yaştaki erkeklerden uzun olduğu için, aynı oranda kadın mağdurun tazminatı daha yüksek çıkar.

TRH-2010 yaşam tablosuna göre ileri yaşlarda bakiye ömür

Kaza tarihindeki yaşErkekKadın
60 yaş17,62 yıl20,79 yıl
62 yaş16,14 yıl19,09 yıl
65 yaş14,04 yıl16,63 yıl
68 yaş12,08 yıl14,32 yıl
70 yaş10,87 yıl12,87 yıl
72 yaş9,73 yıl11,51 yıl
75 yaş8,17 yıl9,62 yıl
78 yaş6,81 yıl8 yıl
80 yaş5,99 yıl7,01 yıl
85 yaş4,25 yıl4,93 yıl

Bakiye ömrün kaza tarihindeki yaşa göre belirlenmesi önemlidir; davanın uzun sürmesi mağdurun aleyhine yaş hesabı yapılmasına gerekçe olmamalıdır. Tablonun kullanımına ilişkin ayrıntılar için TRH-2010 yaşam tablosu ve bakiye ömür yazımıza bakabilirsiniz.

Emekli mağdurda kalıcı maluliyet tazminatı nasıl hesaplanır?

Kaza tarihinde 60 yaşının üzerinde olan bir mağdurda, yerleşik yönteme göre bilinmeyen dönemin tamamı pasif dönem kabul edilir ve zarar net asgari ücret üzerinden hesaplanır. Bilinmeyen dönemdeki gelir her yıl yüzde on artırılıp aynı oranda iskonto edildiğinden (progresif rant), hesap pratikte şu formüle yaklaşır: yıllık net asgari ücret × maluliyet oranı × karşı tarafın kusur oranı × bakiye ömür. 2026 yıllık net asgari ücreti 28.075,50 × 12 = 336.906 TL’dir.

Kaza tarihinde fiilen çalışan ve geliri belgelenen 60 yaş üstü mağdurlarda ise kazadan hesap tarihine kadar geçen bilinen dönemde gerçek kazanç kaybının ayrıca ileri sürülmesi ve fiili çalışma durumunun delillerle ortaya konması önemlidir. 60 yaşından sonra çalışmaya devam eden mağdurun ileriye dönük gelir kaybının nasıl hesaplanacağı, somut dosyadaki çalışma süresi ve iş koşullarına göre bilirkişi incelemesinde tartışılır.

Emekli mağdurda kalıcı maluliyet tazminatı (net asgari ücret, karşı taraf %100 kusurlu)

Maluliyet oranı65 yaş erkek65 yaş kadın75 yaş erkek75 yaş kadın
%10473.016 TL560.275 TL275.252 TL324.104 TL
%15709.524 TL840.412 TL412.878 TL486.155 TL
%19898.730 TL1.064.522 TL522.979 TL615.797 TL
%251.182.540 TL1.400.687 TL688.131 TL810.259 TL
%381.797.461 TL2.129.044 TL1.045.958 TL1.231.594 TL

İyi sonuçlu kalça protezi (%19) örneğinde yaşa göre tazminat (net asgari ücret, karşı taraf %100 kusurlu)

Kaza tarihindeki yaşErkekKadın
65 yaş898.730 TL1.064.522 TL
70 yaş695.812 TL823.836 TL
75 yaş522.979 TL615.797 TL
80 yaş383.433 TL448.725 TL

Tablolarda bilinen dönem, faiz ve mahsuplar dikkate alınmamıştır; gerçek dosyada tutar bilirkişi hesabıyla belirlenir. Yaşlı mağdurlarda sık görülen kalça kırıkları ve protez sonrası oranlar için kırıklarda maluliyet oranı rehberimize, hesap yönteminin ayrıntıları için maluliyet tazminatı ne kadar? yazımıza bakabilirsiniz. Yaşlı mağdurlarda hesaplanan kalıcı maluliyet tazminatı çoğu zaman trafik sigortasının 2026 kişi başı 3.600.000 TL’lik limitinin altında kaldığından, kalemin tamamı kural olarak sigortacıdan istenebilir.

Emekli veya yaşlı yakınınızın kaza dosyasında tüm tazminat kalemlerini birlikte eksiksiz çıkaralım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp✉️ İletişim

65 yaş ve üzerinde Yönetmelikteki %10 yaş eklemesi

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin dördüncü fıkrası, birden fazla hastalığı veya fonksiyon kaybı bulunanların engellilik durumunun Balthazard yöntemiyle hesaplanacağını düzenledikten sonra, 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle %10 eklenerek engel oranının belirleneceğini öngörür. Örneğin %15 olarak belirlenen bir fonksiyon kaybına bu ekleme yapıldığında 15 + (85 × 10 / 100) hesabıyla %23,5’lik bir oran ortaya çıkar.

Trafik kazası tazminatı bakımından bu eklemenin dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Yönetmeliğin 9. maddesi kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporda kişinin var olan kronik hastalıklarına ilişkin fonksiyon kayıplarının belirtilmeyeceğini düzenler; tazminat da kazanın yol açtığı zararı karşılamaya yöneliktir. Yaşa bağlı eklemenin kazaya bağlı kaybın bir parçası sayılıp sayılmayacağı, sigortacı ve bilirkişi incelemelerinde tartışma yaratabilir. Bu nedenle 65 yaş ve üzeri mağdurların raporunda, kazaya bağlı fonksiyon kaybının oranı ile yaş eklemesinden sonra bulunan oranın ayrı ayrı gösterilmesinin istenmesi, hesap aşamasında hangi oranın esas alınacağına ilişkin tartışmanın açık biçimde yürütülmesini sağlar.

Yaş eklemesinin orana etkisi (Yönetmelik m.10/4; Balthazard)

Kazaya bağlı oranHesapYaş eklemesiyle oran
%1010 + (90 × 10 / 100)%19
%1515 + (85 × 10 / 100)%23,5
%1919 + (81 × 10 / 100)%27,1
%2525 + (75 × 10 / 100)%32,5

Raporun alınma süreci ve itiraz yolları için maluliyet raporu nasıl alınır? ve trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.

Emekli aylığı tazminattan düşülür mü?

Emekli mağdurların en sık sorduğu sorulardan biri, aldıkları emekli aylığının tazminattan düşülüp düşülmeyeceğidir. Kazadan önce bağlanmış yaşlılık (emeklilik) aylığı, mağdurun prim ödeyerek kazandığı ve kazadan bağımsız bir sosyal güvenlik hakkıdır; kazanın yol açtığı zararı karşılamaya yönelik bir ödeme değildir. Bu nedenle emekli aylığı kalıcı maluliyet tazminatından düşülmez. TBK m.55 de kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemelerin bedensel zararın belirlenmesinde gözetilemeyeceğini ve tazminattan indirilemeyeceğini açıkça düzenler.

Durum, kazanın kendisi nedeniyle SGK tarafından bir ödeme yapılmışsa farklı değerlendirilebilir. Örneğin kaza aynı zamanda iş kazası sayılmış ve SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlamışsa, bu gelirin rücu edilebilen kısmı aynı zararın iki kez karşılanmaması için hesapta dikkate alınır. Emekli olup çalışmaya devam eden mağdurlarda kazanın iş kazası niteliği taşıyıp taşımadığı bu nedenle ayrıca incelenmelidir; bunun için trafik kazası aynı zamanda iş kazası mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Yaşlı mağdurun aldığı ödemeler ve tazminat

ÖdemeTazminattan düşülür mü?Açıklama
Kazadan önce bağlanmış emekli (yaşlılık) aylığıHayırKazadan bağımsız sosyal güvenlik hakkı; TBK m.55
Yakınların yaptığı yardımlar ve bakımHayırİfa amacı taşımayan ödemeler indirilemez; bakımın yakınlarca yapılması bakıcı gideri talebini ortadan kaldırmaz
Kazanın iş kazası sayılması hâlinde SGK sürekli iş göremezlik geliriRücu edilebilen kısmı hesapta dikkate alınırAynı zararın iki kez karşılanmaması
SGK’nın karşıladığı tedavi giderleriMağdur ayrıca isteyemezKTK m.98 kapsamında SGK öder
Sigortacının önceki kısmi ödemesiEvet31.07.2026 ve sonrası olaylarda oransal mahsup (TBK m.55)

Kaza öncesinden var olan hastalıklar ve yaşa bağlı değişiklikler

Yaşlı mağdurların dosyalarında sigortacıların sık başvurduğu savunma, maluliyetin kazadan değil yaşa bağlı değişikliklerden, kireçlenmeden, kemik erimesinden veya önceden var olan hastalıklardan kaynaklandığıdır. Bu tartışmada şu ayrımlar önem taşır. Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca kazaya bağlı durum bildirir raporda kişinin var olan kronik hastalıklarına ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez; rapor yalnızca kazanın yol açtığı kaybı göstermelidir. Genel Şartların A.5 maddesi ise ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağına ilişkin bir tespit varsa, bu tespitin aksini ispat yükünü sigorta şirketine yükler.

Kemik erimesi olan bir yaşlıda kaza sonucu kalça kırığı oluşmuşsa, kırığın ve sonuçlarının kazanın eseri olduğu açıktır; kazadan önce bağımsız yürüyebilen bir kişinin kazadan sonra yardımsız yürüyemez hâle gelmesi, kaza öncesi ve sonrası durum karşılaştırılarak ortaya konur. Mağdurun bünyesel durumunun zararın artmasında etkili olup olmadığı ise TBK m.51 ve m.52 çerçevesinde tartışılabilecek bir konudur; ancak mağdurun yaşlı olması kanunda tek başına bir indirim sebebi olarak sayılmamıştır. Kaza öncesi sağlık kayıtları, hekim raporları ve yakınların tanıklığı bu tartışmada belirleyicidir.

Önceki hastalık savunmasına karşı deliller

DelilNe gösterir
Kaza öncesi e-Nabız ve hekim kayıtlarıKazadan önce yürüme, kendine bakım ve bağımsızlık düzeyi
Kaza günü acil servis kaydı ve adli raporYaralanmanın kazayla bağlantısı; Genel Şartlar A.5’teki illiyet tespiti
Kaza sonrası tedavi ve rehabilitasyon kayıtlarıKazadan sonra ortaya çıkan yeni fonksiyon kayıpları
Yakınların, komşuların ve hekimin tanıklığıKaza öncesi ve sonrası günlük yaşam farkı
Kurul raporunda kazaya bağlı oranın ayrı gösterilmesiKronik hastalık kayıplarının orana katılmadığı

İyileşme dönemi ve bakıcı gideri

Yaşlı mağdurlarda kırıkların kaynaması, ameliyat sonrası iyileşme ve rehabilitasyon genellikle daha uzun sürer; bu süreçte kişinin kendi başına yemek yapması, banyo yapması, tuvalete gitmesi mümkün olmayabilir. Bakıcı gideri bu nedenle yaşlı mağdurların dosyalarında çoğu zaman en önemli kalemlerden biridir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle tedavi dönemindeki bakıcı gideri ve sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan, tıbben gerekli sürekli bakıcı giderleri sigorta şirketlerinin sağlık giderleri teminatı kapsamına alınmış ve bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde Kurul Raporunun dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Bakımın bir aile üyesi tarafından yapılması, bakıcı gideri talebini ortadan kaldırmaz; yargı uygulamasında yakınların sağladığı bakımın da ekonomik bir değer taşıdığı ve tazminat konusu olabileceği kabul edilmektedir. Bakıcı ihtiyacının süresi ve niteliği hekim raporuyla, bakımın fiilen sağlandığı ise tanık ve diğer delillerle ortaya konmalıdır. Hesap ve ispat için trafik kazasında bakıcı gideri yazımıza, dava metni için bakıcı gideri ve sürekli bakım tazminatı dava dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.

İyileşme dönemine ait kazanç kaybı bakımından ise mağdurun kaza tarihinde çalışıp çalışmadığı belirleyicidir. Çalışan mağdurda bu dönemdeki gerçek gelir kaybı istenir; çalışmayan mağdurlar bakımından uygulamada iyileşme döneminde de efor kaybı gözetilerek hesap yapıldığı görülmektedir. Ayrıntılar için trafik kazasında geçici maluliyet rehberimize bakabilirsiniz.

Yardımcı cihazlar, ev düzenlemesi ve tedavi giderleri

Yaşlı mağdurlarda kazanın geride bıraktığı kayıplar çoğu zaman yardımcı cihaz ve yaşam alanında düzenleme ihtiyacı doğurur: baston, yürüteç, tekerlekli sandalye, hasta yatağı, banyo ve tuvalet tutunma barları, eşiklerin kaldırılması, merdiven asansörü gibi. TBK m.54/1 uyarınca tedavi giderleri kapsamında değerlendirilen bu harcamalar, kazayla bağlantılı ve tıbben gerekli olduğu ölçüde tazminat konusu olabilir. Genel Şartların A.5 maddesi de sağlık giderleri teminatını protez organ bedelleri dahil tüm tedavi giderlerini içeren teminat olarak tanımlar.

KTK m.98 uyarınca trafik kazalarında sağlık hizmet bedelleri kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Emekli mağdurlar genel sağlık sigortalısı olduğundan hastane ve tedavi giderleri çoğunlukla SGK’ya faturalandırılır. SGK’nın karşılamadığı veya kısmen karşıladığı, tıbben gerekli cihaz, protez, ilaç farkı ve ev düzenlemesi giderleri ise sorumlulardan istenebilir. Bu harcamaların hekim raporu, fatura ve fotoğraflarla belgelenmesi önemlidir.

Yaşlı mağdurda sık görülen gider kalemleri

GiderKimden istenirBelge
Hastane, ameliyat, fizik tedaviKTK m.98 kapsamında kural olarak SGKEpikriz, SGK provizyon kayıtları
SGK’nın karşılamadığı ilaç ve katılım payı farklarıSorumlular ve sigortacı (kapsam tartışmasına göre)Reçete ve faturalar
Baston, yürüteç, tekerlekli sandalye, hasta yatağıSGK geri ödeme kapsamında SGK; kalan kısım sorumlulardanHekim raporu, fatura
Kalça veya diz proteziSGK; tıbben gerekli fark sorumlulardanAmeliyat notu, fatura
Banyo ve ev içi düzenlemelerSorumlularHekim önerisi, keşif ve faturalar
Hastaneye ve kontrollere ulaşım giderleriSorumlularTaksi fişi, ambulans faturası

SGK’dan cihaz ve protez temini için ortez, protez ve tıbbi malzeme temini, SGK’nın bir gideri karşılamaması hâlinde izlenecek yol için SGK sağlık giderini ödemiyorsa, tedavi giderlerinin paylaşımı için trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder? ve ağır maluliyette uzun süreli giderler için ağır maluliyette yaşam boyu giderler yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yaşlı mağdurda manevi tazminat

TBK m.56/1 uyarınca bedensel bütünlüğü zedelenen kişi, yaşından bağımsız olarak manevi tazminat isteyebilir. Yaşlı bir insanın kazadan sonra yürüme bağımsızlığını, evinden çıkabilme özgürlüğünü, torunlarıyla vakit geçirme imkânını kaybetmesi, yaşamının geri kalanını derinden etkileyen bir manevi zarardır. Mağdurun ileri yaşta olması manevi zararı azaltan bir unsur değildir; aksine, bağımsızlığın yitirilmesinin yaşlılıktaki etkisi olayın özellikleri arasında değerlendirilebilir.

Ağır bedensel zarar hâlinde TBK m.56/2 uyarınca yakınlar da manevi tazminat isteyebilir; annesinin veya babasının bakımını üstlenmek zorunda kalan çocuklar bu hakka sahip olabilir. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir; kusurlu sürücü ve işletenden istenir. Ayrıca TMK m.25/4 uyarınca manevi tazminat istemi, mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmediğinden, ağır yaralı yaşlı mağdurlar adına talebin gecikmeden ve belgelenebilir biçimde ileri sürülmesi önemlidir. Ayrıntılar için kalıcı maluliyette manevi tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Yaşlı yayalar ve kusur tartışması

Yaşlı mağdurların önemli bir kısmı yaya olarak kazaya uğrar. Sigortacılar bu dosyalarda sıklıkla yayanın yaya geçidini kullanmadığını veya aniden yola çıktığını ileri sürerek müterafik kusur indirimi ister. TBK m.52 uyarınca zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olması hâlinde tazminat indirilebilir; ancak kusur oranı kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi kusur raporuyla somut olarak belirlenir. Sürücülerin yayalara, özellikle yaşlı ve hareket kısıtlılığı olan yayalara karşı özen yükümlülüğü de kusur değerlendirmesinde gözetilir.

Yaşlı yolcuların otobüs veya minibüste ani fren nedeniyle düşerek yaralandığı kazalarda ise taşımacının sorumluluğu ve koltuk ferdi kaza sigortası da gündeme gelebilir. Yaya kazalarında kusur tartışması için yaya ve motosiklet kazasında müterafik kusur indirimi ve yaya hakları ve yaya kazasında sorumluluk yazılarımıza, bedelsiz taşınan yolcular için hatır için bedelsiz taşımada tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Yaşlı mağdurlarda usule ilişkin özel durumlar

Yaşlı mağdurların dosyalarında bazı usul konuları diğer dosyalardan daha fazla önem taşır. Kaza sonrası bilişsel kayıp veya ileri yaşa bağlı nedenlerle mağdur kendi işlerini göremiyorsa, tazminat talebinin vasi aracılığıyla yürütülmesi gerekebilir; Türk Medeni Kanunu m.405 uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen ya da korunması ve bakımı için sürekli yardıma muhtaç bulunan ergin kısıtlanır. Vekâletname verilmesi mümkünse, avukata vekâlet verilmesi ve belgelerin yakınlar tarafından toplanması süreci hızlandırır.

Zamanlama da önemlidir. Kalıcı maluliyet oranının belirlenebilmesi için kılavuz, alt ekstremitede son bir yıldır düzelme olmadığının tespitini ister; bu bekleme süresinde KTK m.109’daki zamanaşımı süreleri işlemeye devam eder. Ağır yaralı yaşlı mağdurun dava sonuçlanmadan hayatını kaybetmesi hâlinde maddi tazminat alacağı mirasçılara geçerken, manevi tazminat talebinin geçişi TMK m.25/4’teki şarta bağlıdır. Kazadan kaynaklanan ölüm hâlinde ise yakınların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat hakları ayrıca doğar.

Yaşlı mağdur dosyasında usul kontrol listesi

KonuYapılacak işDayanak
Mağdurun işlerini görebilme durumuGerekirse vasi atanması veya vekâletname düzenlenmesiTMK m.405
Sigortaya başvuruTüm kalemlerin (kalıcı ve geçici maluliyet, bakıcı gideri) ilk başvuruda talep edilmesiKTK m.97
RaporKazaya bağlı oran ile yaş eklemesinin ayrı gösterilmesinin istenmesiYönetmelik m.9 ve m.10
Manevi tazminatTalebin gecikmeden ve belgelenebilir biçimde ileri sürülmesiTBK m.56; TMK m.25/4
ZamanaşımıRapor beklenirken sürelerin takip edilmesiKTK m.109; TBK m.72
Önceki hastalık savunmasıKaza öncesi sağlık ve günlük yaşam delillerinin toplanmasıYönetmelik m.9; Genel Şartlar A.5

Vesayet süreci için ağır maluliyette vasi ve kayyım atanması talebi dilekçesi örneğine, sigortaya başvuru için trafik kazası sigortaya başvuru dilekçesi örneğine, sigortanın eksik ödemesi hâlinde izlenecek yol için trafik sigortası eksik ödeme yaptı rehberimize bakabilirsiniz. Süre hesabı için trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcımızı kullanabilir, kazadan sonra yakınını kaybedenlerin hakları için destekten yoksun kalma tazminatı yazımızı okuyabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Emekli ve yaşlı mağdurların dosyalarında hak kayıpları çoğu zaman yanlış bir ön kabulle başlar.

Emekli ve yaşlı mağdur dosyalarında sık yapılan hatalar

HataOlası sonucuDoğru yaklaşım
‘Emekliyim, gelirim yok, tazminat alamam’ diye başvurmamakTüm tazminat haklarının kaybıPasif dönem zararı ve diğer kalemler için başvurmak
Emekli aylığının tazminattan düşüleceğini kabul etmekHaksız indirimTBK m.55 ve aylığın kazadan bağımsız niteliğini ileri sürmek
Bakıcı giderini, bakım yakınlarca yapıldığı için istememekEn büyük kalemlerden birinin kaybıBakıcı ihtiyacını raporla, fiili bakımı delillerle göstermek
Kaza öncesi sağlık durumunu belgelememekÖnceki hastalık savunmasının karşılanamamasıKaza öncesi bağımsızlık düzeyini kayıt ve tanıkla ispatlamak
Raporda yaş eklemesi ile kazaya bağlı oranı ayırmamakHesapta oran tartışmasının belirsiz kalmasıİki oranın ayrı gösterilmesini istemek
Manevi tazminat talebini ertelemekMağdurun ölümü hâlinde talebin mirasçılara geçmemesiTalebi gecikmeden ileri sürmek
Yaya kusur indirimini sorgulamamakYüksek müterafik kusur indirimiKamera, tanık ve bilirkişi kusur raporuyla itiraz etmek

Emekli veya yaşlı yakınınızın kazasında tazminat haklarını, süreleri kaçırmadan birlikte takip edelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp✉️ İletişim

Sıkça Sorulan Sorular

Emekli olan trafik kazası mağduru tazminat alabilir mi?

Evet. Yargı uygulamasında 60 yaşından sonraki pasif dönemde kişinin maluliyeti nedeniyle günlük yaşamını daha fazla güç harcayarak sürdüreceği kabul edilir ve zarar net asgari ücret üzerinden hesaplanır. Ayrıca tedavi, bakıcı gideri ve manevi tazminat da istenebilir.

65 yaşındaki mağdurun tazminatı nasıl hesaplanır?

TRH-2010’a göre 65 yaşındaki bir erkeğin bakiye ömrü 14,04, kadının 16,63 yıldır. Hesap yıllık net asgari ücret × maluliyet oranı × karşı tarafın kusur oranı × bakiye ömür formülüne yaklaşır; örneğin %15 maluliyette 65 yaşındaki erkekte yaklaşık 709.524 TL bulunur.

75 yaş üstü mağdur tazminat alabilir mi?

Evet. Bakiye ömür kısalsa da sıfır değildir; TRH-2010’a göre 75 yaşındaki bir erkeğin bakiye ömrü 8,17, kadının 9,62 yıldır. İyi sonuçlu kalça protezi (%19) örneğinde 75 yaşındaki kadında yaklaşık 615.797 TL hesaplanır; bakıcı gideri ve manevi tazminat ayrıca istenir.

Emekli aylığı trafik kazası tazminatından düşülür mü?

Hayır. Kazadan önce bağlanmış emekli aylığı kazadan bağımsız bir sosyal güvenlik hakkıdır ve kazanın yol açtığı zararı karşılamaya yönelik değildir. TBK m.55 de rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin tazminattan indirilemeyeceğini düzenler.

65 yaş üstünde maluliyet oranına yaş eklemesi yapılır mı?

Yönetmeliğin 10. maddesi 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle %10 eklenmesini öngörür. Trafik kazası tazminatında bu eklemenin kazaya bağlı kayıp sayılıp sayılmayacağı tartışılabileceğinden, raporda kazaya bağlı oran ile yaş eklemesinden sonraki oranın ayrı gösterilmesi istenmelidir.

Kemik erimesi olan yaşlı mağdurda sigorta ‘kırık kazadan değil’ diyebilir mi?

Sigortacı bu savunmayı ileri sürebilir; ancak kaza sonucu oluşan kırık ve sonuçları kazanın eseridir. Genel Şartlar A.5 uyarınca resmî belgelerde illiyet tespiti varsa aksini ispat sigortacıya aittir. Mağdurun yaşlı olması tek başına kanunda sayılan bir indirim sebebi değildir.

Yaşlı annemin bakımını ben yapıyorum, bakıcı gideri istenebilir mi?

Evet. Yargı uygulamasında bakımın aile üyelerince yapılması bakıcı gideri talebini ortadan kaldırmaz. 2026 Genel Şartlarına göre tıbben gerekli bakıcı giderleri sağlık giderleri teminatından karşılanır ve bakıcı ihtiyacında Kurul Raporu dikkate alınır.

Emekliyim ama kaza sırasında çalışıyordum, gelir kaybım hesaba katılır mı?

Kaza tarihinde fiilen çalışan ve geliri belgelenen mağdurda, kazadan hesap tarihine kadar geçen dönemdeki gerçek kazanç kaybı ayrıca ileri sürülebilir. Kaza işe giderken veya iş sırasında olduysa iş kazası niteliği de ayrıca incelenmelidir.

Yaşlı mağdura manevi tazminat daha az mı verilir?

Hayır. TBK m.56 manevi tazminat için yaşa bağlı bir sınır öngörmez. Yaşlılıkta bağımsızlığın yitirilmesi olayın özellikleri arasında değerlendirilebilir; ağır bedensel zararda çocukları da kendi manevi tazminat taleplerini ileri sürebilir.

Ağır yaralı yaşlı yakınım dava sürerken vefat ederse ne olur?

Maddi tazminat alacağı mirasçılara geçer. Manevi tazminat istemi ise TMK m.25/4 uyarınca mağdur tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Ölüm kazadan kaynaklanıyorsa yakınların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat hakları ayrıca doğar.

Yaşlı mağdur kendi işlerini göremiyorsa tazminatı kim takip eder?

Mağdur vekâlet verebilecek durumdaysa avukata vekâlet verilebilir. Bilişsel kayıp veya başka nedenlerle işlerini göremiyorsa TMK m.405 uyarınca kısıtlanabilir ve tazminat talebini atanan vasi yürütür.

Yaya olarak kazaya uğrayan yaşlı mağdura kusur verilebilir mi?

Kusur oranı kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi kusur raporuyla somut olarak belirlenir. TBK m.52 uyarınca müterafik kusur varsa tazminat indirilebilir; ancak indirim, yayanın davranışının zarara etkisiyle orantılı olmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.51, 52, 54, 55, 56, 72), 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.25, 405), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.97, 98, 109), Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (m.9, 10) ve TRH-2010 yaşam tablosu ile yargı uygulamasındaki yerleşik hesap yöntemine dayanır. Tutarlar varsayımsal hesaplardır; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


Post by Av. Fatma Öztürk