Trafik kazasından sonra tazminat dosyasının kalbi maluliyet raporudur. Sigorta şirketi ödemeyi bu rapora göre hesaplar, mahkeme tazminatı bu rapordaki orana göre belirler. Raporun yanlış zamanda, yanlış hastaneden ya da yanlış türde alınması, aylarca süren bir tedavinin karşılığını olduğundan çok daha düşük gösterebilir.
Bu rehberde maluliyet raporunun hangi mevzuata göre düzenlendiğini, trafik kazası için hangi rapor türünün gerektiğini, raporun ne zaman ve hangi hastaneden alınacağını, başvuruda hangi belgelerin hazırlanacağını, rapor ücretinin kime ait olduğunu ve oran düşük çıktığında izlenecek itiraz yollarını, 20 Şubat 2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları üzerinden anlatıyoruz. Raporunuzu birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- Trafik sigortası bakımından geçerli maluliyet raporu, Genel Şartlarda Kurul Raporu olarak tanımlanır ve erişkinlerde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe, çocuklarda ÇÖZGER yönetmeliğine göre düzenlenir.
- Rapor yalnızca Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınabilir; yetkisiz kuruluşların raporları kurumlarca değerlendirmeye alınmaz.
- Kurul raporu tedavi ve rehabilitasyon tamamlandıktan sonra alınmalıdır; tedavi sürerken düzenlenen rapor süreli olur ve kalıcı durumu yansıtmaz.
- Yönetmelik uyarınca rapor başvurudan itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır; kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır (Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63).
- Dava veya tahkim aşamasında maluliyet oranı çoğu zaman Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dallarından alınan bilirkişi raporuyla yeniden belirlenir.
Maluliyet raporu nedir, trafik kazası için hangi rapor gerekir?
Maluliyet raporu, kaza sonucu vücutta kalan fonksiyon kaybını yüzde olarak gösteren sağlık kurulu raporunun gündelik adıdır. Mevzuatta tek bir “maluliyet raporu” yoktur; raporun adı ve dayanağı, hangi amaçla ve kimin talebiyle düzenlendiğine göre değişir. Bu yüzden ilk soru “hangi hastaneye gideyim” değil, “hangi rapora ihtiyacım var” olmalıdır.
Trafik sigortası açısından belirleyici tanım Genel Şartlardadır. Genel Şartların A.2 maddesindeki tanıma göre Kurul Raporu, usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.2.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporudur. Yani sigortaya sunulacak raporda yalnızca oran değil, iyileşme süresi ve bakıcı ihtiyacı da yer almalıdır.
Yönetmelik ise iki ayrı rapor türü öngörür. Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu kişinin genel engellilik durumunu gösterir. Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu ise Yönetmeliğin 9. maddesine göre iş kazası ve meslek hastalığı dışındaki terör, kaza veya yaralanma nedeniyle meydana gelen fonksiyon kayıpları için düzenlenir. Trafik kazası tazminatında aranan esas rapor bu ikincisidir; çünkü aynı maddeye göre bu raporda kişinin var olan kronik hastalıklarına ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez ve yalnızca kazaya bağlı kayıp değerlendirilir.
Maluliyetle ilgili rapor türleri ve kullanıldığı yer
| Rapor | Dayanak | Ne için kullanılır | Trafik kazası tazminatına etkisi |
|---|---|---|---|
| Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.9 (Ek-4) | Kazaya bağlı fonksiyon kaybının tespiti | Sigorta başvurusunda esas alınan kurul raporunun temel türüdür |
| Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu | Aynı Yönetmelik m.8 (Ek-1) | Engellilik haklarından yararlanma (vergi indirimi, istihdam vb.) | Kronik hastalıkları da içerebilir; tek başına kazaya bağlı kaybı ayırmaz |
| Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) | Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik | 18 yaş altı mağdurların değerlendirilmesi | Çocuk mağdurda kurul raporunun dayanağıdır |
| SGK sağlık kurulu kararı | 5510 sayılı Kanun ve Kurum mevzuatı | Sürekli iş göremezlik geliri ve malullük aylığı | Erişkin yönetmeliğinin kapsamı dışındadır; tazminat oranıyla aynı olmak zorunda değildir |
| Adli rapor (genel adli muayene raporu) | Ceza muhakemesi mevzuatı | Taksirle yaralama suçunun nitelendirilmesi | Oran içermez; kazayla yaralanma arasındaki bağın delilidir |
| Bilirkişi maluliyet raporu | HMK m.266 vd. | Dava veya tahkim yargılaması | Mahkemenin tazminat hesabında dayandığı rapordur |
Yönetmeliğin 2. maddesinin üçüncü fıkrası, 5510 sayılı Kanun’a tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri ve malullük aylıkları için istenecek raporların bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkça söyler. Rapor beklenirken zamanaşımı sürelerinin nasıl korunacağı için maluliyet raporu ve zamanaşımı rehberimize, kaza günü düzenlenen adli raporun bu rapordan farkı için adli rapor ile maluliyet raporu farkı rehberimize, engelli haklarından yararlanmak için gereken rapor ve haklar için trafik kazası sonrası engelli raporu ve haklar rehberimize bakabilirsiniz. Kaza aynı zamanda iş kazasıysa SGK süreci ayrı yürür; iş kazasının bildirimi ve tespiti için iş kazası ve meslek hastalığı bildirimi, tespiti ve hakları yazımıza, gelir başvurusu için sürekli iş göremezlik geliri başvurusu ve itiraz dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz. Adli raporun maluliyet raporundan farkını ise darp raporu (adli rapor) nasıl alınır? yazımızda anlattık.
Maluliyet raporunun kanuni ve idari dayanakları
Maluliyet raporunun alınışını, içeriğini ve itirazını düzenleyen kurallar tek bir metinde değil, birbirini tamamlayan birkaç düzenlemede yer alır. Aşağıdaki tablo, rapor sürecinde karşınıza çıkacak hükümleri ve her birinin dosyadaki işlevini gösterir.
Maluliyet raporu sürecinde temel hükümler
| Hüküm | Düzenlediği konu | Dosyadaki önemi |
|---|---|---|
| ZMSS Genel Şartları A.2 | Kurul Raporunun tanımı: oran, geçici iş göremezlik süresi ve bakıcı ihtiyacını gösteren rapor | Sigortaya sunulacak raporun içeriği |
| ZMSS Genel Şartları A.5 | Tedavi süreci tamamlandıktan sonra oran ve süre için Kurul Raporu dikkate alınır; sigortacı rapora itiraz ederse mağdurun belgelenmiş harcamalarını karşılar | Raporun zamanı ve itiraz masrafı |
| ZMSS Genel Şartları Ek-6 | Tazminat ödemelerinde istenecek belgeler | Başvuru dosyasının eksiksiz olması |
| Yönetmelik m.6 | Sağlık kurulunun oluşumu ve tedaviyi yapan hekimin katılımı | Raporun usule uygunluğu |
| Yönetmelik m.7 | Yetkili hastaneler ve hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir; yetkisiz raporlar değerlendirilmez | Hastane seçimi |
| Yönetmelik m.8 | Başvuru, muayene, sisteme kayıt, nüsha, fotoğraf ve 30 günlük tamamlama süresi | Başvuru usulü |
| Yönetmelik m.9 | Kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapor; kronik hastalık kayıplarının yazılmaması; tedavi sürerken süreli rapor | Trafik kazasına özgü rapor türü |
| Yönetmelik m.10 | Oranın Ek-2 kılavuzuna göre yüzde olarak belirlenmesi; birden fazla kayıpta Balthazard yöntemi | Oranın hesaplanma biçimi |
| Yönetmelik m.11 | Sürekli ve süreli rapor ayrımı; durum değişirse yeniden değerlendirme | Raporun geçerliliği |
| Yönetmelik m.12; Sağlık Raporları Yönetmeliği m.60, 63, 70 | E-Devlet aktarımından itibaren 30 günlük itiraz, hakem hastane ve bölge hakem hastanesi süreci; aykırılıkta 2026 Yönetmeliği uygulanır | İdari itiraz yolu |
| Yönetmelik m.17 | Durum bildirir raporun ücretinin kurumlarca karşılanması; itiraz edenin itiraz masrafını karşılaması | Rapor ücreti |
| KTK m.97 ve m.99 | Sigortacıya yazılı başvuru, 15 gün cevap ve 8 iş günü ödeme süresi | Raporun sigortaya sunulması |
| HMK m.266, m.281, m.293 | Bilirkişiye başvurma, rapora 2 hafta içinde itiraz, uzman görüşü | Dava aşamasında maluliyet tespiti |
Maluliyet raporu ne zaman alınmalı?
Maluliyet raporunda en sık yapılan hata, raporun erken alınmasıdır. Genel Şartların A.5 maddesi, sakatlık oranının ve geçici iş göremezlik süresinin mağdurun tedavi sürecinin tamamlanması sonrasında belirleneceğini söyler. Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası da aynı mantığı kurar: kaza ve yaralanmaya bağlı raporlarda tıbbi tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ederken süreli, tamamlandıktan sonra ise sürekli veya süreli rapor verilmek üzere fonksiyon kayıpları değerlendirilir.
Tedavi tamamlanmadan alınan rapor iki yönden sorun yaratır. Birincisi, kırığın kaynaması, eklem hareketlerinin açılması veya sinir iyileşmesi gibi süreçler tamamlanmadığı için oran, kalıcı durumu değil ara bir durumu gösterir. İkincisi, Yönetmeliğin 11. maddesine göre engel durumunun tedavi veya rehabilitasyonla azalma ihtimali bulunan hâllerde rapor süreli düzenlenir; süreli bir rapor ise kalıcı maluliyet hesabı için tartışmalı bir dayanaktır.
Tedavinin ne zaman tamamlanmış sayılacağı tıbbi bir değerlendirmedir. Genel bir kural olarak planlanan operasyonların yapılmış, fizik tedavi programının bitmiş ve kontrol muayenelerinde durumun sabitlenmiş olması beklenir. Bu süreçteki tedavi giderlerinin kim tarafından karşılandığını trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder? yazımızda anlattık. Tedaviyi yürüten hekimin “sekel durum oluşmuştur” ya da benzeri bir değerlendirmesinin tedavi kayıtlarında yer alması, başvurunun doğru zamanda yapıldığını gösteren güçlü bir belgedir. Öte yandan raporu beklemek zamanaşımı sürelerini durdurmaz; KTK m.109’daki sürelerin takibi için trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Tedavi aşamasına göre rapor
| Tedavi aşaması | Düzenlenecek rapor | Tazminat dosyasına etkisi |
|---|---|---|
| Acil müdahale ve ilk günler | Adli rapor, epikriz | Oran içermez; kaza bağlantısının delilidir |
| Ameliyat, alçı, fizik tedavi sürerken | Gerekirse süreli durum bildirir rapor | Kalıcı oranı yansıtmaz; ara değerlendirmedir |
| Tedavi ve rehabilitasyon tamamlandıktan sonra | Sürekli veya süreli durum bildirir kurul raporu | Sigorta başvurusunun esas belgesidir |
| Durum sonradan kötüleşirse | Yönetmelik m.11/4 uyarınca yeniden değerlendirme | Artan kaybın ayrıca talep edilmesine dayanak olabilir |
Maluliyet raporu nereden alınır? Yetkili hastaneler
Maluliyet raporu her hastaneden alınamaz. Yönetmeliğin 7. maddesine göre raporları düzenlemeye yetkili sağlık kurum ve kuruluşları ile hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır. Aynı maddenin ikinci fıkrası çok nettir: yetkili olmayan kuruluşların ve sağlık kurulunu Yönetmeliğe uygun biçimde oluşturamayan kuruluşların verdiği raporlar kurumlarca değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle başvurudan önce hastanenin güncel yetki listesinde yer alıp almadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Yetkili hastaneler genellikle ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarıdır: devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ve üniversite hastaneleri. Bazı özel hastaneler de listede yer alabilir; ancak her özel hastane yetkili değildir. Yönetmeliğin 4. maddesi engellilik sağlık kurulunu, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurum ve kuruluşlarında bu başvuruları değerlendirerek karar vermeye yetkilendirilmiş kurul olarak tanımlar.
Kurulun oluşumu da raporun geçerliliğini etkiler. Yönetmeliğin 6. maddesine göre birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren durumlarda kurul, başkan ve belirli branşlardan en az yedi daimi üyeden oluşur; tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren durumlarda ise ilgili daldan üç uzman hekimle kurul oluşturulur. Trafik kazası dosyaları için özellikle önemli iki kural vardır: hastanede fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı varsa kurulda yer alması zorunludur, yoksa ortopedi ve travmatoloji uzmanı katılır; hastanın teşhis ve tedavisinde bizzat görev almış hekim de kurula katılır veya görüşünü kurula bildirir.
Kurulun oluşumu (Yönetmelik m.6)
| Durum | Kurulun yapısı | Trafik kazası dosyasında anlamı |
|---|---|---|
| Birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren kayıp | Başkan ve iç hastalıkları, göz, kulak burun boğaz, genel cerrahi, nöroloji, ruh sağlığı uzmanları dahil en az yedi daimi üye | Çoklu yaralanmada tüm kayıplar birlikte değerlendirilir |
| Tek uzmanlık dalını ilgilendiren kayıp | İlgili daldan üç uzman hekim | Tek bölgeye sınırlı yaralanmalarda uygulanır |
| Hastanede fizik tedavi uzmanı varsa | Kurulda yer alması zorunlu; yoksa ortopedi uzmanı katılır | Kas-iskelet sistemi yaralanmalarında belirleyicidir |
| Hastayı tedavi eden hekim | Kurula katılır veya görüşünü bildirir | Tedavi sürecinin rapora yansımasını sağlar |
| Diğer branşlar | Başkanın teklifi ve başhekim onayıyla geçici üye olarak davet edilebilir | Örneğin beyin cerrahisi veya plastik cerrahi görüşü |
Hangi hastaneden, hangi rapor türüyle başvurmanız gerektiğini birlikte netleştirelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Adım adım: maluliyet raporu nasıl alınır?
Yönetmeliğin 8. maddesi rapor sürecini adım adım düzenler. Kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporda da süreç bu maddeye göre yürütülür. Ancak bu rapor türünde önemli bir fark vardır: Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre durum bildirir rapor, kurumlar tarafından resmî yazı ile kaza veya yaralanmaya ilişkin belgelerle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan talep edilir. Yönetmelik “kurum” kavramını raporu talep eden kamu veya özel kurum ve kuruluşlar olarak tanımlar. Uygulamada bu nedenle mağdur, sigorta şirketine başvurduktan sonra raporun kurum talebiyle düzenlenmesi yoluna gidebilir; dava veya tahkim açılmışsa rapor mahkeme ya da hakem heyetinin sevkiyle alınır.
Maluliyet raporu alma süreci
| Adım | Yapılacak iş | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Tedavinin tamamlanması | Operasyonların ve rehabilitasyonun bitmesini, durumun sabitlenmesini beklemek | Genel Şartlar A.5; Yönetmelik m.9/3 |
| 2. Belgelerin toplanması | Epikriz, adli rapor, görüntüleme, ameliyat ve fizik tedavi kayıtları ile kaza belgeleri | Yönetmelik m.9/2 |
| 3. Yetkili hastanenin belirlenmesi | Sağlık Bakanlığı yetki listesinden hastaneyi kontrol etmek | Yönetmelik m.7 |
| 4. Talep | Kurum talebiyle (sigortacı, mahkeme, hakem) veya bireysel başvuru dilekçesiyle sürecin başlatılması | Yönetmelik m.8/1-a, m.9/2 |
| 5. Poliklinik muayeneleri | Sağlık beyanına göre belirlenen polikliniklerde muayene, tetkik ve gerekirse konsültasyon | Yönetmelik m.8/1-a, ç |
| 6. Kurul değerlendirmesi | Kurulun kişiyi bizzat görmesi ve oranı kılavuza göre belirlemesi | Yönetmelik m.8/1-d, m.10 |
| 7. Sisteme kayıt | Raporun Sağlık Bakanlığı sistemine kaydedilip rapor numarası alınması | Yönetmelik m.8/1-g |
| 8. Teslim | Bireysel başvuruda iki nüshadan birinin kişiye verilmesi | Yönetmelik m.8/1-ğ |
| 9. Süre | Raporun başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanması | Yönetmelik m.8/1-j |
Yönetmeliğin 8. maddesi bazı şekil şartlarını da zorunlu tutar: raporda kişinin son altı ay içinde çekilmiş fotoğrafı bulunmalıdır ve sistemden rapor numarası alınmadan düzenlenen raporlar geçersiz kabul edilir. Rapor elinize ulaştığında bu iki unsuru ilk iş olarak kontrol edin. Rapor alındıktan sonra sürecin bütününü trafik kazası tazminat süreci rehberimizden izleyebilirsiniz. Sigortaya başvuru için hazırlanacak dilekçe metnini trafik kazası sigortaya başvuru dilekçesi örneğinde bulabilirsiniz.
Rapor başvurusunda hangi belgeler hazırlanmalı?
Kurulun doğru oranı verebilmesi, tedavi sürecinin eksiksiz belgelenmesine bağlıdır. Kurul kişiyi muayene eder; ancak kazadan bu yana yapılan ameliyatları, görüntülemeleri ve rehabilitasyonu ancak dosyadaki belgelerden görebilir. Eksik belge, eksik değerlendirme demektir. Aşağıdaki liste hem rapor başvurusu hem de sonrasında sigortaya yapılacak başvuru için hazırlanması gereken belgeleri bir arada gösterir.
1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle tazminat ödemelerinde istenecek belgeleri gösteren Ek-6 da yeniden düzenlendi. Yaralanmalı kazalarda başvuruya kurul raporu, epikriz, genel adli muayene raporu, tedavi ve tetkik belgeleri, kimlik fotokopisi, kaza tarihi itibarıyla gelir durumunu gösteren belge (bordro veya vergi beyannamesi), güncel SGK hizmet dökümü ve sağlık verilerine erişim için açık rıza beyanı eklenir. Başvuru öncesinde sigortacıdan güncel belge listesini yazılı olarak istemek, eksik belge gerekçesiyle sürenin uzamasını önler. Genel Şartlarda 1 Temmuz 2026’da yapılan değişikliklerin tamamı için ZMSS Genel Şartları 2026 değişikliği yazımıza bakabilirsiniz.
Maluliyet raporu ve sigorta başvurusu için belge listesi
| Belge | Nereden alınır | Neden önemli |
|---|---|---|
| Kaza tespit tutanağı veya kolluk tutanağı | Taraflar, polis veya jandarma | Kazanın varlığı ve tarihinin resmî kaydı |
| Genel adli muayene raporu | Kazadan sonra başvurulan hastane | Yaralanma ile kaza arasındaki bağın ilk resmî tespiti |
| Epikriz ve hastane yatış kayıtları | Tedavi gören hastaneler | Yapılan müdahalelerin ve yatış süresinin kanıtı |
| Görüntüleme raporları (grafi, BT, MR, EMG) | Tedavi gören hastaneler, e-Nabız kayıtları | Kırık, bağ yırtığı veya sinir hasarının objektif tespiti |
| Ameliyat notları | Opere olunan hastane | Protez, plak, vida gibi kalıcı müdahalelerin belgesi |
| Fizik tedavi kayıtları | Fizik tedavi merkezi | Rehabilitasyonun tamamlandığının ve kalan kısıtlılığın kanıtı |
| Son kontrol muayenesi kaydı | Tedaviyi yürüten hekim | Durumun sabitlendiğini gösterir |
| Kimlik belgesi ve güncel fotoğraf | Kişinin kendisi | Raporda son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf zorunludur |
| Gelir belgesi ve SGK hizmet dökümü | İşveren, vergi dairesi, e-Devlet | Rapor sonrası tazminat hesabının tabanı |
| Açık rıza beyanı | Sigortacıya verilir | Sigortacının sağlık verilerine erişimi için Ek-6’da aranır |
Raporda neler yazmalı? Kontrol listesi
Rapor elinize geçtiğinde yalnızca orana bakıp dosyayı kapatmak büyük bir hatadır. Usule aykırı düzenlenmiş bir rapor sigortacı tarafından reddedilebilir ya da yargılamada delil değeri tartışmalı hâle gelebilir. Yönetmeliğin 8, 9, 10 ve 11. maddeleri ile Genel Şartlardaki Kurul Raporu tanımı, raporda bulunması gereken unsurları belirler.
Oranın hesaplanma yöntemine de dikkat edilmelidir. Yönetmeliğin 10. maddesine göre engel durumu Ek-2’deki engel alanları kılavuzundaki oranlara göre yüzde olarak belirlenir ve birden fazla fonksiyon kaybı varsa oranlar Ek-3’teki Balthazard yöntemiyle birleştirilir. Balthazard yönteminde oranlar toplanmaz: en yüksek oran esas alınır, kalan sağlam kısım üzerinden ikinci oran uygulanır. Aynı maddeye göre 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle yüzde on eklenir; bu eklemenin kazaya bağlı kayıp hesabında nasıl değerlendirileceği dosya özelinde ayrıca incelenmelidir. Birleşik oranı kendiniz görmek için maluliyet oranı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Maluliyet raporu kontrol listesi
| Kontrol edilecek unsur | Dayanak | Eksikse ne olur |
|---|---|---|
| Hastanenin yetkili olması | Yönetmelik m.7 | Rapor kurumlarca değerlendirmeye alınmaz |
| Sistem rapor numarası | Yönetmelik m.8/1-g | Rapor geçersiz kabul edilir |
| Kurul üyelerinin imzaları | Yönetmelik m.6/7 | Usule aykırılık tartışması doğar |
| Son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf | Yönetmelik m.8/1-i | Şekil eksikliği |
| Tanılar ve ICD kodları, klinik ve radyolojik bulgular | Yönetmelik m.8/1-c | Oranın hangi bulguya dayandığı denetlenemez |
| Her kayıp için ayrı oran ve Balthazard ile birleşik oran | Yönetmelik m.10/3-4 | Oranlar hatalı toplanmış olabilir |
| Kronik hastalık kayıplarının ayrılması | Yönetmelik m.9/3 | Kazaya bağlı olmayan kayıp hesaba karışabilir |
| Sürekli mi süreli mi olduğu | Yönetmelik m.11/1 | Kalıcı maluliyet hesabında dayanak tartışması |
| Geçici iş göremezlik (iyileşme) süresi | Genel Şartlar A.2 Kurul Raporu tanımı | Geçici maluliyet tazminatı eksik hesaplanır |
| Bakıcı ihtiyacı ve süresi | Genel Şartlar A.2 ve A.5 | Bakıcı gideri talebi desteksiz kalır |
| Çalıştırılamayacağı işlerin niteliği | Yönetmelik m.8/1-h | Meslekte kazanma gücü tartışmasında önemli bir veri kaybolur |
Raporda geçici iş göremezlik süresi yer almıyorsa iyileşme dönemine ait kayıp için ayrıca tespit istenmelidir; bu kalemin önemi ve hesabı trafik kazasında geçici maluliyet rehberimizde anlatılıyor. Oranın TL olarak hangi tutara karşılık geldiğini maluliyet tazminatı ne kadar? tablolarımızda görebilirsiniz. Rapordaki oranın tazminata nasıl dönüştüğünü ise trafik kazasında kalıcı maluliyet tazminatı yazımızda bulabilirsiniz.
Maluliyet raporunun ücretini kim öder?
Rapor ücreti konusunda Yönetmeliğin 17. maddesi özel bir kural koyar: Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun ücreti ile bu durumların tespitine yönelik yapılan işlem bedelleri kurumlarca karşılanır. Rapora itiraz edilmesi hâlinde ise rapor ücreti ve işlem bedelleri, itiraz eden kişi ise kişi tarafından, kurum ise kurum tarafından karşılanır.
Genel Şartlar da itiraz masrafı konusunda mağdurunu korur. A.5 maddesine göre sigortacı kurul raporu hakkında ilgili mevzuat uyarınca itiraz usulüne başvurursa, mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaları sakatlanma teminatı kapsamında karşılamakla yükümlüdür. Bu nedenle sigortacının itirazı sonrasında yapılan yol, konaklama ve muayene harcamalarının belgelerini saklamak gerekir.
Dava aşamasında Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi raporu için yapılan giderler ise yargılama gideri niteliğindedir; kural olarak bilirkişi ücreti delili isteyen tarafça avans olarak yatırılır ve davanın sonunda haksız çıkan tarafa yüklenir. Mali durumu yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmayan mağdurlar adli yardım talep edebilir.
Rapor ve itiraz masrafları
| Durum | Masrafı karşılayan | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurum talebiyle düzenlenen durum bildirir rapor | Raporu talep eden kurum | Yönetmelik m.17 |
| Rapora mağdur itiraz ederse | İtiraz eden kişi | Yönetmelik m.17 |
| Rapora sigortacı itiraz ederse | Sigortacı; mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamalar da sigortacıya aittir | Yönetmelik m.17; Genel Şartlar A.5 |
| Dava aşamasında bilirkişi raporu | Avansı delili isteyen taraf yatırır; sonuçta haksız çıkan taraf yüklenir | HMK yargılama gideri kuralları |
Oran düşük çıktı: maluliyet raporuna itiraz yolları
Raporda belirlenen oran gerçek durumu yansıtmıyorsa iki ayrı itiraz kapısı vardır ve bu ikisi birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Birincisi Yönetmeliğin 12. maddesindeki idari itiraz yoludur. İkincisi, sigorta tahkim veya mahkeme yargılamasında bilirkişi incelemesi yoluyla oranın yeniden tespit ettirilmesidir.
İdari itiraz usulü 2019 tarihli Yönetmeliğin 12. maddesinde düzenlenmişti; ancak 19 Mayıs 2026 tarihli Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 70. maddesine göre diğer yönetmeliklerdeki aykırı hükümler yerine bu Yönetmelik uygulanır ve itiraz artık onun 60. ve 63. maddelerine göre işler. Kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde, raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu veya kişinin ikamet ettiği ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır; süresinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez. İtiraz üzerine kişi hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hastaneye gönderilir. İki rapor aynı yöndeyse veya ikinci rapora süresinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir; raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse kişi bölge hakem hastanesine sevk edilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir.
Burada stratejik bir uyarı gerekir. Yönetmeliğin 12. maddesinin altıncı fıkrasına göre terör, kaza ve yaralanma nedeniyle verilen, tedaviyle engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez. 2026 Yönetmeliği ile itiraz zinciri bölge hakem hastanesine kadar uzatıldığından, bu sınırlamanın hangi aşamada kesinleşen raporlara uygulanacağı konusunda il sağlık müdürlüğünden güncel uygulama teyit edilmelidir. Yani idari itiraz yolu sonuna kadar götürüldüğünde, sonuç idari süreç bakımından bir daha değiştirilemez hâle gelebilir. Tazminat davasında mahkeme ise raporları delil olarak değerlendirir ve gerekirse Adli Tıp’tan yeni rapor alır; bu nedenle hangi yolun seçileceği dosyanın bütününe bakılarak belirlenmelidir. İdari itirazın ayrıntıları için engelli sağlık kurulu raporuna itiraz: 30 gün ve hakem hastane ve sağlık kurulu raporuna itiraz rehberi yazılarımıza, hazır metin için sağlık kurulu raporuna itiraz dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
İdari itiraz ile yargılamada itirazın karşılaştırması
| Ölçüt | İdari itiraz (SRY m.60, m.63) | Dava veya tahkimde bilirkişi yolu |
|---|---|---|
| Nereye yapılır | İl sağlık müdürlüğü | Mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyeti |
| Süre | Raporun e-Devlet’e aktarılmasından itibaren 30 gün | Bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK m.281) |
| İnceleme yapan | Hakem hastane; çelişki ve yeniden itirazda bölge hakem hastanesi | Adli Tıp Kurumu veya üniversite adli tıp birimleri |
| Sonuç | Bölge hakem hastanesi kararı kesin; kazaya bağlı kesinleşen sürekli raporda yeni başvuru kısıtlaması | Mahkeme raporları delil olarak değerlendirir, çelişkiyi gidermek için yeni rapor alabilir |
| Masraf | İtiraz eden kişi karşılar | Yargılama gideri olarak avans ve sonuçta haksız çıkan taraf |
| Uygun olduğu durum | Rapordaki açık usul ve değerlendirme hatası, dava öncesi hızlı düzeltme | Oran tartışmasının tazminat hesabıyla birlikte çözülmesi |
Dava ve tahkim aşamasında maluliyet raporu
Sigortacı başvuruya cevap vermez, düşük ödeme yapar veya kurul raporuna itiraz ederse uyuşmazlık tahkime ya da mahkemeye taşınır. Hangi yolun daha uygun olduğunu tahkim mi dava mı? yol seçimi rehberi yazımızda, sigortaya başvuru şartını ise trafik kazası tazminatında sigortaya başvuru zorunluluğu yazımızda ele aldık. Bu aşamada maluliyet oranı, teknik bilgi gerektiren bir konu olduğu için HMK m.266 uyarınca bilirkişiye başvurularak belirlenir. Uygulamada mahkemeler ve hakem heyetleri mağduru Adli Tıp Kurumuna ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dallarına sevk eder. Mağdur bu kurumda bizzat muayene edilir ve tüm tedavi belgeleri incelenerek rapor düzenlenir.
Yargı uygulamasında maluliyetin kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenmesi gerektiği kabul edilir. 20 Şubat 2019 ve sonrasında gerçekleşen kazalarda bu, Genel Şartlardaki Kurul Raporu tanımında da atıf yapılan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliktir. Daha eski tarihli kazalarda ise farklı bir düzenleme uygulanabilir; dönemlere göre uygulanacak mevzuat tablosunu trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz: hangi yönetmelik, hangi hastane? yazımızda bulabilirsiniz.
Bilirkişi raporu tebliğ edildikten sonra HMK m.281 uyarınca iki hafta içinde eksik görülen hususların tamamlatılması, açıklama yapılması veya yeni bilirkişi atanması istenebilir. Taraflar ayrıca HMK m.293 uyarınca konusunda uzman kişilerden aldıkları bilimsel görüşü dosyaya sunabilir. Maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi için maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi dilekçesi örneğini, uzman görüşü sunmak için uzman görüşü sunulması dilekçesi örneğini kullanabilirsiniz. Bilirkişinin tarafsızlığından şüphe varsa bilirkişinin reddi talebi dilekçesi örneği yol gösterir. Raporların mahkemeyi hangi ölçüde bağladığı ve çelişkili raporların nasıl giderileceği ise maluliyet raporu bağlayıcı mı? yazımızın konusudur.
Çocuk mağdurda maluliyet raporu
Erişkin yönetmeliği 18 yaşını doldurmamış bireylerin değerlendirilmesini kapsamaz; bu Yönetmeliğin 2. maddesinin ikinci fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Çocuk mağdurlarda kurul raporu, Genel Şartlardaki tanımda da yer alan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe (ÇÖZGER) göre düzenlenir. ÇÖZGER sistemi, çocuğun gelişim sürecini dikkate alan ve erişkin sisteminden farklı bir değerlendirme yapısına sahiptir.
Çocuk yaşta yaşanan kazada kalıcı kaybın erişkin dönemdeki çalışma gücüne yansıması, tazminat hesabının en tartışmalı konularından biridir. Ayrıca Erişkin yönetmeliğinin 11. maddesi, ÇÖZGER raporu 18 yaşın doldurulmasıyla geçersiz hâle gelenlerin üç ay içinde yeniden başvurmasını düzenler; bu başvuru üzerine düzenlenen raporların 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren geçerli sayılması kuralından ise kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar açıkça hariç tutulmuştur. Çocuk mağdurların tazminat hakları için çocuk mağdurda trafik kazası tazminatı: ÇÖZGER ve dava ehliyeti yazımıza, dava metni için çocuk mağdur tazminat dava dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Maluliyet raporu alırken sık yapılan hatalar
Maluliyet raporu sürecinde yapılan hataların önemli bir kısmı sonradan telafi edilebilir; ancak bazıları, özellikle idari itiraz yolunda kesinleşen raporlar, geri dönüşü zor sonuçlar doğurur. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan hataları ve doğru yaklaşımı gösterir.
Sık yapılan hatalar ve doğru yaklaşım
| Hata | Olası sonucu | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Tedavi sürerken rapor almak | Süreli ve kalıcı durumu yansıtmayan oran | Rehabilitasyon bitip durum sabitlendikten sonra başvurmak |
| Yetki listesini kontrol etmeden hastaneye gitmek | Raporun kurumlarca değerlendirilmemesi | Sağlık Bakanlığı yetki listesini önceden kontrol etmek |
| Kaza raporu yerine genel engellilik raporu almak | Kronik hastalık kayıplarının kaza kaybına karışması | Kazaya bağlı durum bildirir rapor türünü istemek |
| Tedavi belgelerini kurula sunmamak | Ameliyat ve kısıtlılığın eksik değerlendirilmesi | Epikriz, görüntüleme, ameliyat ve fizik tedavi kayıtlarını eksiksiz vermek |
| Raporda iyileşme süresi ve bakıcı ihtiyacını aramamak | Geçici maluliyet ve bakıcı gideri kalemlerinin desteksiz kalması | Genel Şartlardaki Kurul Raporu tanımına uygun içeriği istemek |
| 30 günlük itiraz süresini kaçırmak | İdari itiraz hakkının düşmesi | Raporun e-Devlet’e aktarıldığı tarihi not edip süreyi takip etmek |
| Stratejiyi düşünmeden bölge hakem hastanesine kadar gitmek | Kazaya bağlı sürekli raporda yeni başvurunun kabul edilmemesi | İdari itiraz ile yargısal bilirkişi yolunu dosya bütününe göre seçmek |
| Raporu beklerken zamanaşımını izlememek | Zamanaşımı def’i | KTK m.109 sürelerini rapor sürecinden bağımsız takip etmek |
Maluliyet raporunuzu almadan önce ya da itiraz etmeden önce dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasından sonra maluliyet raporu nereden alınır?
Rapor, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen ve yetki listesi Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan hastanelerin sağlık kurullarından alınır. Yönetmeliğin 7. maddesine göre yetkili olmayan kuruluşların raporları kurumlarca değerlendirmeye alınmaz.
Trafik kazası için hangi rapor türü gerekir?
Erişkinlerde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesindeki Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu esas alınır. Bu raporda kronik hastalıklara ait kayıplar yazılmaz, yalnızca kazaya bağlı kayıp değerlendirilir.
Maluliyet raporu ne zaman alınmalı?
Tedavi ve rehabilitasyon tamamlandıktan sonra alınmalıdır. Genel Şartlar A.5 oranın ve geçici iş göremezlik süresinin tedavi süreci tamamlandıktan sonra belirleneceğini söyler; tedavi sürerken verilen rapor süreli olur ve kalıcı durumu yansıtmaz.
Maluliyet raporu kaç günde çıkar?
Yönetmeliğin 8. maddesine göre rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Konsültasyon veya ek tetkik gereken durumlarda süreç bu süre içinde yürütülmelidir.
Sigortaya sunulacak raporda neler yazmalı?
Genel Şartlardaki Kurul Raporu tanımına göre rapor; sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını göstermelidir. Ayrıca sistem rapor numarası, kurul imzaları, son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf ve tanıya dayanan bulgular bulunmalıdır.
Özel hastaneden maluliyet raporu alınabilir mi?
Yalnızca Sağlık Bakanlığının yetki listesinde yer alan özel hastaneler rapor düzenleyebilir. Her özel hastane yetkili değildir; başvurudan önce güncel liste kontrol edilmelidir.
Maluliyet raporunun ücretini kim öder?
Yönetmeliğin 17. maddesine göre kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporun ücreti ve işlem bedelleri kurumlarca karşılanır. Rapora itiraz eden kişi ise itiraz masrafını kendisi karşılar; sigortacı itiraz ederse Genel Şartlar A.5 uyarınca mağdurun belgelenmiş harcamalarını da öder.
Maluliyet raporuna nasıl itiraz edilir?
İdari yolda raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir (Sağlık Raporları Yönetmeliği m.60, m.63); kişi hakem hastaneye, raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse bölge hakem hastanesine gönderilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir. Dava veya tahkimde ise bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir.
Hakem hastane kararı kesinleşirse yeniden rapor alınabilir mi?
2019 tarihli Yönetmeliğin 12. maddesine göre kaza ve yaralanma nedeniyle verilen ve hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez; itiraz zinciri 2026’da bölge hakem hastanesine uzatıldığından bu sınırın uygulanma aşaması il sağlık müdürlüğünden teyit edilmelidir. Bu nedenle idari itiraz yolu seçilmeden önce dosyanın bütünü değerlendirilmelidir.
Mahkeme sigortaya sunduğum kurul raporuyla bağlı mı?
Tazminat davasında mahkeme raporları delil olarak değerlendirir. Oran tartışmalıysa HMK m.266 uyarınca bilirkişiye başvurur ve uygulamada mağduru Adli Tıp Kurumuna veya üniversitelerin adli tıp birimlerine sevk ederek yeni rapor alabilir.
Çocuğum kazada yaralandı, hangi rapor alınır?
18 yaşından küçük mağdurlar erişkin yönetmeliğinin kapsamı dışındadır. Çocuk mağdurda rapor, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe (ÇÖZGER) göre düzenlenir.
Kaza iş kazasıysa SGK için ayrı rapor mu gerekir?
Evet. Yönetmeliğin 2. maddesine göre 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sürekli iş göremezlik geliri ve malullük aylığı için istenen raporlar bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmez. SGK süreci Kurum mevzuatına göre ayrıca yürür.
Durumum sonradan kötüleşirse yeni rapor alabilir miyim?
Yönetmeliğin 11. maddesine göre yeni bir engel durumu ortaya çıkarsa veya mevcut durumda değişiklik olursa, kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin sevki uygun görmesiyle süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır. Hakem hastane kararıyla kesinleşmiş kazaya bağlı sürekli raporlarda ise yeni başvuru kısıtlaması dikkate alınmalıdır.
📘 İlgili Rehberler
- Tazminat Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Trafik Kazasında Kalıcı Maluliyet Tazminatı 2026
- Trafik Kazasında Geçici Maluliyet 2026
- Trafik Kazasında Maluliyet Raporuna İtiraz: Hangi Yönetmelik, Hangi Hastane?
- Maluliyet Raporu Bağlayıcı mı? Tespit, Denetim ve Çelişkili Raporlar
- Maluliyet Raporuna İtiraz ve Adli Tıp’a Sevk Talebi Dilekçesi Örneği
- 🧮 Maluliyet Oranı Hesaplama Aracı (Balthazard)
- Engelli Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz: 30 Gün ve Hakem Hastane
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 20.2.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (1.7.2026 değişikliğiyle), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine dayanır. Yetkili hastane listesi Sağlık Bakanlığınca güncellenir; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.
