Adli Rapor ile Maluliyet Raporu Farkı 2026: Trafik Kazasında Hangi Rapor Ne İşe Yarar? Ceza Dosyası, Sigorta ve Tazminat Rehberi

Yaralamalı bir trafik kazasından sonra mağdurun elinde çoğu zaman birden fazla “rapor” birikir: acil serviste düzenlenen ilk adli rapor, birkaç ay sonra alınan kesin adli rapor, sigortaya başvuru için istenen maluliyet (kurul) raporu, belki bir de mahkemenin aldırdığı Adli Tıp raporu. Bu belgelerin hepsi aynı yaralanmayı anlatır; ancak her biri farklı bir soruya cevap verir ve farklı bir hukuki süreçte kullanılır. İkisini birbirine karıştırmak, hem ceza dosyasında hem tazminat talebinde hak kaybına yol açabilir.

Bu rehberde trafik kazası dosyalarında adli rapor ile maluliyet raporu arasındaki farkları; her raporun hangi mevzuata dayandığını, kim tarafından ve ne zaman düzenlendiğini, hangi ölçütleri kullandığını, raporların birbirini nasıl etkilediğini, aynı yaralanmanın iki raporda neden çok farklı sonuçlar doğurabileceğini ve itiraz yollarını anlatıyoruz. Raporlarınızı birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Adli rapor nedir?

Adli rapor, bir yaralanmanın ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi için hekim tarafından düzenlenen belgedir. Trafik kazasında yaralanan kişi acil servise getirildiğinde yaralanma adli olgu olarak kabul edilir ve hekim bulguları kayda geçirerek ilk adli raporu düzenler. Türk Ceza Kanunu m.280, görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirtiyle karşılaşmasına rağmen durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu konuda gecikme gösteren sağlık mesleği mensubunun cezalandırılacağını düzenler; bu nedenle trafik kazası yaralanmalarında adli bildirim ve rapor süreci hastanede kendiliğinden başlar.

Adli raporun temel işlevi, yaralanmanın Türk Ceza Kanunu’nun yaralama suçlarına ilişkin hükümlerinde sayılan sonuçlardan hangisine karşılık geldiğini ortaya koymaktır. Kasten yaralamada TCK m.86’daki basit tıbbi müdahaleyle giderilebilirlik ölçütü ve m.87’deki ağırlaşmış sonuçlar, trafik kazasındaki taksirle yaralamada ise TCK m.89’un ikinci ve üçüncü fıkralarında sayılan nitelikli hâller belirleyicidir. Bu değerlendirmeler, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı, Adli Tıp Uzmanları Derneği ve Adli Tıp Derneği tarafından hazırlanan Türk Ceza Kanunu’nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi rehberindeki ölçütlere göre yapılır.

Adli rapor genellikle iki aşamada düzenlenir. Kazadan hemen sonra düzenlenen geçici rapor, görülen bulguları kayda geçirir; iyileşme süreci tamamlandıktan veya gerekli tetkikler yapıldıktan sonra düzenlenen kesin rapor ise yaralanmanın ceza hukukundaki niteliğini belirler. Adli raporun nasıl alınacağı, geçici ve kesin rapor farkı ve rapora itiraz yolları için darp raporu (adli rapor) nasıl alınır? rehberimize bakabilirsiniz.

Maluliyet raporu nedir?

Maluliyet raporu, yaralanmanın kişide bıraktığı kalıcı fonksiyon kaybını yüzde olarak gösteren sağlık kurulu raporudur. Trafik kazasında bu rapor, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporudur. Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca iş kazası ve meslek hastalığı dışındaki terör, kaza ve yaralanma nedeniyle meydana gelen fonksiyon kayıplarında bu rapor düzenlenir; rapor kurumlar tarafından resmî yazıyla ve olaya ilişkin belgelerle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan talep edilir ve raporda var olan kronik hastalıklara ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez.

Maluliyet raporunun temel işlevi, tazminat hesabının dayandığı kalıcı maluliyet oranını, geçici iş göremezlik süresini ve gerekiyorsa bakıcı ihtiyacını belirlemektir. Oran, Yönetmeliğin 10. maddesi uyarınca Ek-2’deki engel alanları kılavuzundaki tablolara göre belirlenir; birden fazla kayıp varsa Balthazard yöntemiyle birleştirilir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliğiyle sakatlanma teminatının TBK’nın haksız fiil hükümlerine göre belirleneceği, sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde ise Kurul Raporunun dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Maluliyet raporu, kılavuzun öngördüğü bekleme süreleri gözetilerek, yani yaralanmanın sonuçları kalıcı ve stabil hâle geldikten sonra düzenlenmelidir. Yönetmeliğin 9. maddesi de tıbbi tedavi ve rehabilitasyon süreci esnasında süreli, tamamlandıktan sonra sürekli veya süreli rapor verileceğini belirtir. Raporun alınma süreci için maluliyet raporu nasıl alınır? rehberimize bakabilirsiniz.

Adli rapor ile maluliyet raporu arasındaki farklar

İki rapor aynı yaralanmayı değerlendirse de hukuki dayanakları, sordukları sorular ve sonuçları bakımından birbirinden ayrılır. Aşağıdaki tablo, trafik kazası dosyalarında en çok önem taşıyan farkları bir arada gösterir.

Aynı yaralanma iki raporda neden farklı sonuç verir?

İki raporun farklı sorular sorması, uygulamada sık karşılaşılan ve mağdurları şaşırtan sonuçlara yol açar. Ceza hukuku belirli sonuçların oluşup oluşmadığına bakar: kırık oluştuysa, kaynamış olsa bile nitelikli hâl gerçekleşmiştir. Maluliyet değerlendirmesi ise kalıcı olarak ne kaldığına bakar: kırık sorunsuz kaynamışsa kalıcı fonksiyon kaybı olmayabilir. Tersine, adli raporda basit bir yaralanma olarak görülen bir durum, zamanla kalıcı bir fonksiyon kaybına dönüşebilir.

Bu tablo iki önemli sonucu gösterir. Birincisi, adli rapordaki ağır bir nitelendirme kalıcı maluliyet oranını kendiliğinden yükseltmez; ikincisi, adli raporun basit bir yaralanmadan söz etmesi kalıcı maluliyet bulunmadığı anlamına gelmez. Maluliyet oranı sıfır çıkan dosyalarda istenebilecek kalemler için maluliyet oranı sıfır çıkarsa tazminat alınır mı?, yüzdeki iz için yüzde sabit iz tazminatı, kırıkların oranları için kırıklarda maluliyet oranı ve psikolojik travma için trafik kazası sonrası psikolojik travma tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Adli rapor tazminat dosyasında nasıl kullanılır?

Adli rapor tazminat hesabının dayandığı oranı vermez; ancak tazminat dosyasının en değerli delillerinden biridir. Kazadan hemen sonra düzenlenen adli rapor, yaralanmanın kazayla bağlantısını, ilk bulguları, yaralanmanın ağırlığını ve iyileşme sürecinin başlangıcını resmî olarak kayda geçirir. Özellikle şu konularda belirleyici olur.

İlliyet bağı bakımından 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliği önemlidir: ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağına ilişkin bir tespit bulunması hâlinde, bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Adli rapor ve acil servis kayıtları, sigortacının “yaralanma kazadan değil” savunmasına karşı bu nedenle güçlü bir dayanak oluşturur. Manevi tazminat bakımından ise TBK m.56 uyarınca hâkim olayın özelliklerini değerlendirir; adli rapordaki hayati tehlike, kemik kırığı veya yüzde sabit iz tespitleri, yaralanmanın ağırlığını gösteren resmî bulgulardır.

İyileşme dönemi kaybı bakımından ise dikkat edilmesi gereken bir ayrım vardır. Genel Şartlara göre sigortacıya karşı geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır; adli rapordaki iyileşme bulguları ve istirahat raporları bu sürenin belirlenmesinde destekleyici delil olarak kullanılır. İlliyet bağı ve ispat yükü değişikliği için illiyet bağında ispat yükü sigortacıya geçti yazımıza, iyileşme dönemi için trafik kazasında geçici maluliyet rehberimize bakabilirsiniz.

Maluliyet raporu ceza dosyasında kullanılır mı?

Maluliyet raporu ceza hukukundaki nitelendirmeyi doğrudan belirlemez; çünkü TCK m.89’daki nitelikli hâller yüzde oranlarla değil, belirli sonuçların varlığıyla tanımlanmıştır. Bununla birlikte maluliyet raporunda tespit edilen kalıcı fonksiyon kaybı, ceza dosyasında duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması ya da yitirilmesi gibi nitelikli hâllerin değerlendirilmesinde adli tıp uzmanına ek bilgi sağlayabilir. Ceza dosyasında bu nitelendirme için yine adli tıp değerlendirmesi esas alınır.

Ceza ve tazminat dosyalarının birbirinden bağımsızlığı kanunla da güvence altındadır. TBK m.74 uyarınca hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle ve ceza hâkimince verilen beraat kararıyla bağlı değildir; aynı şekilde ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz. Bu nedenle ceza dosyasında sanık beraat etse veya yaralanma basit olarak nitelendirilse bile tazminat davasında zarar ve maluliyet ayrıca incelenir. Ayrıntılar için beraat, takipsizlik ve HAGB tazminat davasını etkiler mi? ve trafik kazasında ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Zamanlama: hangi rapor ne zaman alınmalı?

İki raporun zamanlaması farklı olduğu için süreler de ayrı ayrı takip edilmelidir. Adli raporun ilk aşaması kazadan hemen sonra, hastanede kendiliğinden başlar; kesin rapor ise iyileşme tamamlandıktan sonra alınır. Adli tıp uygulamasında yüzde sabit iz değerlendirmesi yaralanmadan en az altı ay sonra yapılır. Maluliyet raporu ise kalıcı durumu göstermesi gerektiğinden daha geç bir aşamada alınır; kılavuz alt ekstremitede devamlı rapor verilmeden önce son bir yıldır düzelme olmadığının tespitini, omurga yaralanmalarında son on iki ayda değişiklik olmamasını, beyin hasarına bağlı ruhsal bozukluklarda bir yıl sonra kesin değerlendirmeyi öngörür.

Bu bekleme süreleri, hukuki sürelerin işlemesini durdurmaz. Taksirle yaralama suçu TCK m.89/5 uyarınca kural olarak şikâyete bağlıdır ve TCK m.73 uyarınca şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; birinci fıkra kapsamındaki yaralama hariç, bilinçli taksirle işlenen suçlarda şikâyet aranmaz. Tazminat talepleri bakımından KTK m.109 ve TBK m.72’deki zamanaşımı süreleri de raporların alınmasını beklemeden işler. Bu nedenle şikâyet kesin adli rapor beklenmeden yapılmalı, maluliyet raporu için beklenirken zamanaşımı ayrıca takip edilmelidir.

Rapor beklenirken sürelerin korunması için maluliyet raporu ve zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz. Süre hesabı için trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcımızı kullanabilir, eski tarihli kazalar için eski trafik kazası için hâlâ tazminat davası açabilir miyim? yazımıza bakabilirsiniz.

Raporlara itiraz: hangi rapora nasıl itiraz edilir?

İki raporun itiraz yolları da birbirinden farklıdır. Ceza soruşturması ve kovuşturmasında düzenlenen adli rapora karşı taraflar görüş bildirebilir, eksik incelemeye dayanan raporlar için yeni bir rapor veya Adli Tıp Kurumunun ilgili kurulundan inceleme yapılmasını talep edebilir; uzman mütalaası da sunulabilir. Kesin adli raporun erken düzenlenmesi veya bazı bulguların değerlendirilmemesi, bu yolla giderilmeye çalışılır.

Maluliyet raporuna ise idari yolda Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 60. ve 63. maddeleri uyarınca raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir; bu Yönetmeliğin 70. maddesi gereği 2019 tarihli yönetmeliğin 12. maddesindeki farklı kurallar yerine bu hükümler uygulanır. İtiraz üzerine hakem hastaneden rapor alınır; raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse bölge hakem hastanesine gidilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir. Tazminat davası içinde alınan bilirkişi veya Adli Tıp raporuna ise tebliğden itibaren iki hafta içinde HMK m.281 uyarınca itiraz edilir ve taraflar HMK m.293 uyarınca uzman görüşü sunabilir. Kaza nedeniyle verilen ve engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli raporlarda 2019 tarihli Yönetmeliğin 12. maddesinin altıncı fıkrası yeni başvuruyu kabul etmediğinden, idari itiraz yolu seçilmeden önce dosyanın bütünü değerlendirilmelidir; itiraz zinciri 2026’da bölge hakem hastanesine uzatıldığından bu sınırın uygulanma aşaması il sağlık müdürlüğünden teyit edilmelidir.

Genel Şartlar değişikliğiyle sigortacının Kurul Raporuna itiraz etmesi hâlinde mağdurun bu itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaların sakatlanma teminatı kapsamında karşılanacağı da düzenlenmiştir. Maluliyet raporuna itiraz için trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz yazımıza, dilekçe metni için maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi dilekçesi örneğine, raporların bağlayıcılığı için maluliyet raporu bağlayıcı mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Uzlaştırma, ceza dosyası ve raporların etkisi

Taksirle yaralama suçunun şikâyete bağlı hâllerinde soruşturma aşamasında uzlaştırma gündeme gelir. Uzlaştırma teklifinin değerlendirilmesinde adli rapordaki tespitler, fail tarafından önerilen edimin yeterli olup olmadığının anlaşılmasında önemlidir; ancak kalıcı maluliyet raporu henüz alınmamışsa, yaralanmanın uzun vadeli sonuçları bilinmeden uzlaşma belgesi imzalamak tazminat hakları bakımından risk taşır. Uzlaşma belgesinin içeriği, özellikle tazminat hakları konusundaki ifadeler, imzalanmadan önce dikkatle incelenmelidir.

Ceza dosyasına katılan olarak katılmak, kusur ve yaralanma tespitlerinin doğru yapılmasını takip etme imkânı verir. Kusur bilirkişi raporu ve adli rapor, tazminat dosyasında da delil olarak kullanılabileceğinden ceza dosyasındaki eksikliklerin zamanında giderilmesi, tazminat talebini de güçlendirir. Bu konular için uzlaştırma teklifine cevap ve tazminat haklarının saklı tutulması dilekçesi örneğine ve taksirle yaralama suçu ve cezası (TCK 89) rehberimize bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Adli rapor ile maluliyet raporunun karıştırılması, hem ceza hem tazminat süreçlerinde birbirini izleyen hatalara yol açar.

Diğer raporlar: engellilik raporu ve SGK raporları

Trafik kazasından sonra adli rapor ve maluliyet raporu dışında başka sağlık kurulu raporları da gündeme gelebilir. Engelli haklarından yararlanmak için Yönetmeliğin Ek-1’indeki Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu alınır; bu rapor kişinin tüm fonksiyon kayıplarını değerlendirir ve tazminattaki kaza raporundan farklıdır. Kaza aynı zamanda iş kazası sayılıyorsa ya da malullük aylığı söz konusuysa, SGK’nın kendi sağlık kurulu değerlendirmesi esas alınır; Yönetmeliğin 2. maddesinin üçüncü fıkrası da 5510 sayılı Kanun’a tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri ve malullük aylıkları için istenecek durum bildirir raporların bu Yönetmelik kapsamında olmadığını belirtir.

Bu raporların farkları ve kazadan sonra yararlanılabilecek haklar için trafik kazası sonrası engelli raporu ve haklar rehberimize, iş kazası boyutu için trafik kazası aynı zamanda iş kazası mı? yazımıza, tazminat sürecinin tamamı için trafik kazasında kalıcı maluliyet tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Adli rapor ile maluliyet raporu arasındaki fark nedir?

Adli rapor ceza hukukuna aittir ve yaralanmanın Türk Ceza Kanunu’ndaki hangi sonuca veya nitelikli hâle karşılık geldiğini gösterir. Maluliyet raporu tazminat ve sigorta hukukuna aittir ve kalıcı fonksiyon kaybını Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği kılavuzuna göre yüzde olarak belirler.

Sigortaya adli raporla başvurabilir miyim?

Adli rapor başvuruya eklenebilecek önemli bir delildir; ancak Genel Şartlara göre sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır. Kalıcı maluliyet tazminatı için Yönetmeliğin Ek-4’ündeki kaza raporunun alınması gerekir.

Adli raporda kemik kırığı yazıyor, maluliyet oranım yüksek olur mu?

Olmayabilir. Kemik kırığı TCK m.89/2-b uyarınca cezayı artıran bir hâldir; maluliyet oranı ise kırığın geride bıraktığı kalıcı fonksiyon kaybına göre belirlenir. Bulgu bırakmadan iyileşen bazı kırıklarda kılavuza göre oran sıfırdır.

Adli raporda ‘basit tıbbi müdahale ile giderilebilir’ yazıyorsa tazminat alamaz mıyım?

Alabilirsiniz. Bu ifade ceza hukukuna ilişkin bir nitelendirmedir. İyileşme dönemine ait kazanç kaybı ve manevi tazminat istenebilir; yaralanma sonradan kalıcı bir fonksiyon kaybına dönüşmüşse kalıcı maluliyet tazminatı da doğar.

Kesin adli rapor ne zaman alınır?

İyileşme süreci tamamlandıktan veya gerekli tetkikler yapıldıktan sonra alınır. Adli tıp uygulamasında yüzde sabit iz değerlendirmesi yaralanmadan en az altı ay sonra yapılır.

Maluliyet raporu ne zaman alınmalı?

Yaralanmanın sonuçları kalıcı ve stabil hâle geldikten sonra alınmalıdır. Kılavuz bazı yaralanmalarda bekleme öngörür; örneğin alt ekstremitede devamlı rapor için son bir yıldır düzelme olmadığının tespitini, beyin hasarına bağlı ruhsal bozukluklarda bir yıl sonra kesin değerlendirmeyi ister.

Ceza davasında sanık beraat etti, tazminat alabilir miyim?

Evet. TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla, kusur değerlendirmesiyle ve zararın belirlenmesine ilişkin kararıyla bağlı değildir. Trafik kazalarında işletenin sorumluluğu da ayrıca değerlendirilir.

Adli rapor sigortanın illiyet bağı itirazına karşı işe yarar mı?

Evet. 2026 Genel Şartlar değişikliğine göre ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağına ilişkin bir tespit varsa, aksini ispat sigorta şirketine aittir. Kaza günü adli rapor ve acil servis kayıtları bu bakımdan önemlidir.

Adli rapora nasıl itiraz edilir?

Ceza soruşturması ve kovuşturmasında rapora karşı görüş bildirilebilir, eksik incelemeye dayanan raporlar için yeni rapor veya Adli Tıp Kurumunun ilgili kurulundan inceleme talep edilebilir ve uzman mütalaası sunulabilir.

Maluliyet raporuna itiraz süresi ne kadar?

Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63’e göre kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır. Tazminat davasında alınan bilirkişi veya Adli Tıp raporuna ise tebliğden itibaren iki hafta içinde HMK m.281 uyarınca itiraz edilir.

Şikâyet için kesin adli raporu beklemeli miyim?

Hayır. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve TCK m.73 uyarınca şikâyet fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Kesin raporun beklenmesi bu süreyi durdurmaz.

Engellilik raporu ile maluliyet raporu aynı mı?

Hayır. Tazminatta kullanılan maluliyet raporu Yönetmeliğin Ek-4’ündeki kaza raporudur ve yalnızca kazaya bağlı kayıpları gösterir. Engelli haklarında kullanılan Ek-1 engellilik raporu ise kişinin tüm fonksiyon kayıplarını değerlendirir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.73, 86–89, 280), Adli Tıp Kurumu ile adli tıp derneklerinin yaralama suçlarının değerlendirilmesi rehberi, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (m.2, 9, 10, 12), Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.54, 56, 72, 74), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine dayanır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.