Aylarca süren tedavinin ardından elinize geçen kurul raporunda maluliyet oranı “%0” yazıyorsa, çoğu kişinin aklına gelen ilk düşünce “demek ki tazminat hakkım yok” olur. Bu düşünce hukuken yanlıştır. Sıfır oran yalnızca ömür boyu süren bir çalışma gücü kaybının bulunmadığını gösterir; kazanın size verdiği diğer zararları ortadan kaldırmaz.
Bu rehberde maluliyet oranının sıfır çıkmasının hukuki anlamını, bu durumda hangi tazminat kalemlerinin aynen devam ettiğini, iyileşme dönemi kaybının 2026 asgari ücretiyle nasıl hesaplandığını, sıfır oranın ne zaman sorgulanması gerektiğini, itiraz yollarını ve kazanın ceza boyutunu Türk Borçlar Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik üzerinden anlatıyoruz. Raporunuzu birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- Maluliyet oranının sıfır çıkması yalnızca kalıcı maluliyet tazminatını ortadan kaldırır; TBK m.54’teki diğer bedensel zarar kalemleri ve TBK m.56’daki manevi tazminat hakkı devam eder.
- İyileşme süresi boyunca uğranılan kazanç kaybı (geçici maluliyet) sigortanın sakatlanma teminatından ödenir; 2026 net asgari ücretiyle 4 aylık iyileşmede, karşı taraf tam kusurluysa tutar 112.302 TL’dir.
- Tedavi giderleri KTK m.98 kapsamında SGK’ca, tedavi süresince tıbben gerekli bakıcı gideri ise 1 Temmuz 2026’dan itibaren sigortanın sağlık giderleri teminatından karşılanır.
- Sıfır oran; tedavinin erken değerlendirilmesi, eksik muayene veya belgeler ya da yanlış yönetmelik uygulanması gibi nedenlerle hatalı olabilir; kişisel itiraz raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren 30 gün içinde yapılır (Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63).
- Kalıcı maluliyet bulunmaması taksirle yaralama suçunu ortadan kaldırmaz; suç kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.
Maluliyet oranının sıfır çıkması ne anlama gelir?
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesine göre kişinin engel durumu, sağlık kurulunca Ek-2’deki engel alanları kılavuzunda bulunan oranlara göre yüzde olarak belirlenir. Raporda sıfır oran yazması, kurulun muayene tarihindeki bulgulara göre bu kılavuzda karşılığı olan kalıcı bir fonksiyon kaybı saptamadığı anlamına gelir. Başka bir deyişle yaralanma iyileşmiş, geriye ölçülebilir bir işlev kaybı kalmamıştır.
Bu tespitin neyi göstermediğini de bilmek gerekir. Sıfır oran, kazada yaralanmadığınızı, tedavinin gereksiz olduğunu ya da aylarca çalışamamanızın hukuken önemsiz olduğunu göstermez. Türk Borçlar Kanunu m.54 bedensel zararları dört ayrı kalemde sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Sıfır oran bu dört kalemden yalnızca üçüncüsünü, yani kalıcı çalışma gücü kaybını etkiler.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları da aynı ayrımı yapar. A.5 maddesine göre trafik kazası nedeniyle mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı sakatlanma teminatından karşılanır; sakatlık oranı ile geçici iş göremezlik süresi Kurul Raporuyla ayrı ayrı belirlenir. Raporda oran sıfır olsa bile geçici iş göremezlik süresi yazılıysa, sigortacının bu süreye ait kaybı ödeme yükümlülüğü devam eder.
Sıfır oranlı raporun gösterdiği ve göstermediği
| Rapordaki sıfır oran | Hukuki sonucu |
|---|---|
| Muayene tarihinde kılavuzda karşılığı olan kalıcı fonksiyon kaybı saptanmadı | Kalıcı maluliyet (sürekli iş göremezlik) tazminatı bu rapora göre doğmaz |
| Yaralanmanın hiç olmadığını göstermez | Kaza ve yaralanma adli rapor ve epikrizlerle ispatlanır |
| İyileşme süresini ortadan kaldırmaz | Geçici maluliyet tazminatı istenir (TBK m.54/2) |
| Çekilen acıyı ve tedavi sürecini yok saymaz | Manevi tazminat istenebilir (TBK m.56/1) |
| Yapılmış tedavi ve bakım giderlerini ortadan kaldırmaz | Tedavi ve bakıcı gideri kalemleri devam eder (TBK m.54/1) |
| Her zaman doğru olduğu anlamına gelmez | İdari itiraz veya yargılamada bilirkişi incelemesiyle sorgulanabilir |
Oran sıfır olsa da istenebilecek tazminat kalemleri
Sıfır oranlı bir dosyada tazminat talebi daha dar bir alana sıkışır, ancak kaybolmaz. Aşağıdaki tablo, kalıcı maluliyet bulunmayan bir trafik kazası mağdurunun hangi kalemleri, hangi dayanakla ve kimden isteyebileceğini gösterir. Bu kalemlerin her biri ayrıca ispatlanmalı ve başvuru ya da dava dilekçesinde ayrı ayrı gösterilmelidir.
Kalıcı maluliyet olmadan istenebilecek kalemler
| Kalem | Dayanak | Kimden istenir | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Geçici maluliyet (iyileşme dönemi kazanç kaybı) | TBK m.54/2; Genel Şartlar A.5 | Trafik sigortası (sakatlanma teminatı), sürücü, işleten | Kurul veya bilirkişi raporunda iyileşme süresi yazmalı |
| Manevi tazminat | TBK m.56/1 | Sürücü ve işleten; İMM poliçesinde teminat varsa sigortacı | Zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir |
| Tedavi giderleri | TBK m.54/1; KTK m.98 | Kural olarak SGK; SGK’ca karşılanmayan belgelenmiş giderler sorumlulardan | Fatura ve ödeme belgeleri saklanmalı |
| Tedavi süresince bakıcı gideri | TBK m.54/1; Genel Şartlar A.5 (sağlık giderleri) | Trafik sigortası veya Güvence Hesabı, sürücü, işleten | Bakıcı ihtiyacı ve süresi Kurul Raporuyla belirlenir |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | TBK m.54/4 | Sürücü, işleten ve sigortacı | Kalıcı estetik bozukluk veya meslekten kopma gibi somut ekonomik etki ispatlanmalı |
| Araç hasarı ve değer kaybı | KTK m.85; Genel Şartlar A.5 (maddi zararlar) | Trafik sigortası, sürücü, işleten | Hasar başvurusu değer kaybı talebini de kapsar |
| Kazada zarar gören eşya | TBK m.49; KTK m.85 | Sürücü ve işleten; maddi zararlar teminatı kapsamındaysa sigortacı | Değer ve zararın belgelenmesi gerekir |
Bu kalemlerin tamamının kanuni çerçevesi ve kalıcı maluliyet varsa eklenecek tazminat için trafik kazasında kalıcı maluliyet tazminatı rehberimize, kalemlerin genel dökümü için bedensel zararda tazminat: TBK m.54’ün kalemleri yazımıza bakabilirsiniz.
Geçici maluliyet: sıfır oranlı dosyanın asıl maddi kalemi
Kalıcı maluliyet bulunmayan dosyada maddi tazminatın en önemli kalemi, iyileşme süresi boyunca uğranılan kazanç kaybıdır. TBK m.54 bu kaybı “kazanç kaybı” olarak ayrıca sayar; Genel Şartlar ise geçici iş göremezlik adıyla sakatlanma teminatı kapsamına alır. Yargı uygulamasında iyileşme süresi boyunca kayıp tam kabul edilir ve süre, mağdurun o dönemdeki net geliriyle çarpılır. Bulunan tutar karşı tarafın kusur oranıyla sınırlandırılır.
Gelir ispatlanamıyorsa veya mağdurun düzenli geliri yoksa asgari ücret esas alınır. Aşağıdaki tablo, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli aylık net asgari ücret olan 28.075,50 TL üzerinden, iyileşme süresinin tamamının 2026 içinde kaldığı ve mahsup edilecek bir ödeme bulunmadığı varsayımıyla hazırlanmıştır.
Sıfır oranda geçici maluliyet tazminatı örnekleri (2026 net asgari ücret)
| İyileşme süresi | Karşı tarafın kusuru | Hesap | Tutar |
|---|---|---|---|
| 2 ay | %100 | 28.075,50 × 2 × %100 | 56.151 TL |
| 4 ay | %100 | 28.075,50 × 4 × %100 | 112.302 TL |
| 6 ay | %100 | 28.075,50 × 6 × %100 | 168.453 TL |
| 9 ay | %100 | 28.075,50 × 9 × %100 | 252.679,50 TL |
| 4 ay | %75 | 28.075,50 × 4 × %75 | 84.226,50 TL |
| 6 ay | %75 | 28.075,50 × 6 × %75 | 126.339,75 TL |
| 6 ay | %50 | 28.075,50 × 6 × %50 | 84.226,50 TL |
Gelir asgari ücretin üzerindeyse hesap belgelenen net gelirle yapılır ve tutar aynı oranda yükselir. İyileşme süresinin nasıl belirlendiği, SGK rapor parasıyla ilişkisi ve çalışma durumuna göre farklılıklar için trafik kazasında geçici maluliyet rehberimize bakabilirsiniz. Kendi rakamlarınızla ön hesap için geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Raporda geçici iş göremezlik süresinin hiç yazılmamış olması sık karşılaşılan bir eksikliktir. Genel Şartlardaki Kurul Raporu tanımı, raporun sakatlık oranının yanında geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını da göstermesini ister. Süre yazmıyorsa, rapor bu yönden tamamlatılmalı ya da yargılamada iyileşme süresinin ayrıca tespiti istenmelidir; aksi hâlde sıfır oranlı dosyanın en önemli maddi kalemi desteksiz kalır.
Manevi tazminat: kalıcı iz kalmasa da istenir
Manevi tazminat, kalıcı bir sakatlığa bağlı değildir. TBK m.56/1 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Hükmün aradığı şart bedensel bütünlüğün zedelenmesidir; bu zedelenmenin kalıcı olması şartı yoktur. Kalıcı maluliyet bulunan dosyalarda manevi tazminatın ölçütlerini, yakınların hakkını ve zamanaşımını kalıcı maluliyette manevi tazminat rehberimizde ayrıca anlattık. Kırılan bir kol, geçirilen operasyonlar, hastanede geçen günler ve aylarca süren acı, tamamen iyileşme gerçekleşse bile manevi zararın konusudur.
Miktar belirlenirken yaralanmanın ağırlığı, tedavinin süresi ve zorluğu, geçirilen ameliyatlar, mağdurun yaşı, tarafların kusur durumu ve ekonomik ve sosyal durumları birlikte değerlendirilir. Kalıcı maluliyetin bulunmaması miktarı etkileyebilir, ancak talebi ortadan kaldırmaz. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışında olduğundan kusurlu sürücü ve işletenden istenir; aracın İMM poliçesinde manevi tazminat teminatı varsa poliçeye de yöneltilebilir.
Kaza sonrasında gelişen kaygı bozukluğu veya travma sonrası stres bozukluğu gibi psikolojik etkiler de hem manevi tazminatın belirlenmesinde hem de ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sağlık sorunu olarak dikkate alınmalıdır; bu konuyu trafik kazası sonrası psikolojik travma tazminatı yazımızda ele aldık. Manevi tazminatın ölçütleri için trafik kazasında manevi tazminat rehberimize, dava metni için trafik kazasında manevi tazminat dava dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Tedavi, bakıcı ve diğer giderler
Kalıcı maluliyet bulunmayan dosyada da tedavi süreci boyunca yapılan harcamalar tazminat konusudur. KTK m.98 uyarınca trafik kazalarında sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliği de KTK m.98 kapsamındaki sağlık giderlerinin genel sağlık sigortalısı sayılanlar için SGK’nın sorumluluğunda olduğunu, bu giderler için sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona erdiğini tekrar etmiştir. SGK’nın karşılamadığı ve belgelenen tedavi harcamaları ise TBK m.54/1 kapsamında sorumlulardan istenebilir. Ayrıntılar için trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder? yazımıza bakabilirsiniz.
Bakıcı gideri bakımından aynı değişiklik önemli bir netlik getirmiştir: kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, sigorta şirketleri veya Güvence Hesabı tarafından sağlık giderleri teminatından karşılanır; bakıcı ihtiyacının süresi Kurul Raporuyla belirlenir. Tedavi döneminde yıkanma, giyinme veya evde hareket için bir yakınınızın yardımına ihtiyaç duyduysanız, kalıcı maluliyet çıkmasa da bu dönemin bakıcı gideri istenebilir. Hesap yöntemi için trafik kazasında bakıcı gideri yazımıza bakabilirsiniz.
Araç hasarı ve değer kaybı ayrıca istenir
Yaralanmalı kazalarda bedensel zarar kalemlerine odaklanıldığında aracın zararı çoğu zaman unutulur. Oysa bu kalemin maluliyet oranıyla hiçbir ilgisi yoktur. Genel Şartların A.5 maddesinin 1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli metnine göre maddi zararlar teminatı, zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan mal azalmasını kapsar; bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Değer kaybı, Kurumca belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark da dikkate alınarak tespit edilir.
Maddi zararlar teminatının 2026 poliçelerindeki limiti araç başına 400.000 TL’dir; bu limiti aşan hasar kusurlu sürücü ve işletenden istenir. Değer kaybındaki yeni dönemi değer kaybı tazminatı 2026: 1 Temmuz sonrası yeni dönem yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Maluliyet raporunuz %0 mı çıktı? Hangi haklarınızın devam ettiğini birlikte netleştirelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Sıfır oran doğru mu? Raporu sorgulamak için kontrol listesi
Sıfır oranlı raporların önemli bir kısmı gerçek durumu yansıtır; yaralanma gerçekten iz bırakmadan iyileşmiştir. Ancak bazı raporlarda sıfır sonuç, değerlendirmenin zamanından, eksik muayeneden ya da yanlış kurallardan kaynaklanır. Mağdurun hâlâ ağrı, hareket kısıtlılığı, uyuşma, güç kaybı veya psikolojik yakınmaları varsa rapor mutlaka aşağıdaki başlıklar üzerinden incelenmelidir.
Özellikle zamanlama önemlidir. Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası, kaza ve yaralanmaya bağlı raporlarda tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ederken süreli, tamamlandıktan sonra ise sürekli veya süreli rapor verilmek üzere fonksiyon kayıplarının değerlendirileceğini söyler. Genel Şartlar da sakatlık oranının tedavi süreci tamamlandıktan sonra belirleneceğini düzenler. Aynı fıkra, raporda kişinin var olan kronik hastalıklarına ilişkin fonksiyon kayıplarının belirtilmeyeceğini de öngörür; kazanın önceden var olan bir rahatsızlığı ağırlaştırdığı durumlarda bu ağırlaşmanın ayrıca tıbben değerlendirilmesi gerekir.
Sıfır oranın sorgulanması gereken durumlar
| Olası neden | Nasıl anlaşılır | Ne yapılmalı |
|---|---|---|
| Rapor tedavi tamamlanmadan veya çok erken alındı | Rapor tarihi fizik tedavinin veya planlanan operasyonun öncesinde | Tedavi bitiminden sonra yeniden değerlendirme istemek |
| Kalıcı yakınmalar muayenede değerlendirilmedi | Raporda eklem hareket açıklığı, kas gücü veya nörolojik muayene bulgusu yok | Yakınmaları gösteren güncel muayene ve tetkiklerle itiraz etmek |
| İlgili branş kurulda yer almadı | Kurulda fizik tedavi veya ortopedi uzmanı ya da tedavi eden hekimin görüşü yok | Yönetmelik m.6’ya aykırılığı ileri sürmek |
| Tetkikler eksik veya eski | Güncel MR, EMG gibi tetkikler dosyada yok | Eksik tetkiklerin tamamlatılmasını istemek |
| Kazaya bağlı kayıp kronik hastalığa bağlandı | Rapor bulguları önceden var olan bir hastalığa dayandırıyor | Kaza öncesi sağlık kayıtlarıyla kazanın ağırlaştırıcı etkisini ortaya koymak |
| Psikolojik etkiler değerlendirilmedi | Ruh sağlığı alanında muayene veya tanı yok | Psikiyatri değerlendirmesi istemek |
| Yanlış yönetmelik uygulandı | Raporda esas alınan düzenleme kaza tarihindeki mevzuatla uyuşmuyor | Kaza tarihindeki yönetmeliğe göre yeniden değerlendirme istemek |
Kaza tarihine göre hangi düzenlemenin uygulanacağını gösteren tablo trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz: hangi yönetmelik, hangi hastane? yazımızda, raporun hangi hastaneden ve hangi belgelerle alınacağı ise maluliyet raporu nasıl alınır? rehberimizde yer alıyor.
Raporu sorgularken dışarıdan iz bırakmayan kalıcı kayıpların atlanmadığı da kontrol edilmelidir: örneğin kılavuza göre dalağın alınması %10, diğer böbrek normalken tek böbreğin alınması %10 engel oranıdır. Bu tür kayıplar için iç organ yaralanmalarında maluliyet oranı rehberimize bakabilirsiniz.
Sıfır oranlı rapora itiraz yolları
Rapora itiraz için iki farklı yol vardır ve seçim, dosyanın aşamasına ve hedefine göre yapılmalıdır. Birinci yol idari itirazdır. İdari itiraz usulü 2019 tarihli Yönetmeliğin 12. maddesinde düzenlenmişti; ancak 19 Mayıs 2026 tarihli Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 70. maddesine göre diğer yönetmeliklerdeki aykırı hükümler yerine bu Yönetmelik uygulanır ve itiraz artık onun 60. ve 63. maddelerine göre işler. Kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde, raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu veya kişinin ikamet ettiği ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır; süresinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez. İtiraz üzerine kişi hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hastaneye gönderilir. İki rapor aynı yöndeyse veya ikinci rapora süresinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir; raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse kişi bölge hakem hastanesine sevk edilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir.
İkinci yol, sigorta tahkim veya mahkeme yargılamasında oranın bilirkişi incelemesiyle yeniden tespit ettirilmesidir. HMK m.266 uyarınca teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurulur ve uygulamada mağdur Adli Tıp Kurumuna ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dallarına sevk edilir. Bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde HMK m.281 uyarınca itiraz edilebilir; taraflar HMK m.293 uyarınca uzman görüşü de sunabilir.
Yönetmeliğin 12. maddesinin altıncı fıkrası stratejik bir sınır koyar: kaza ve yaralanma nedeniyle verilen ve tedaviyle engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez. 2026 Yönetmeliği ile itiraz zinciri bölge hakem hastanesine kadar uzatıldığından, bu sınırlamanın hangi aşamada kesinleşen raporlara uygulanacağı konusunda il sağlık müdürlüğünden güncel uygulama teyit edilmelidir. Mahkeme ise raporları delil olarak değerlendirir ve gerekli gördüğünde yeni rapor alabilir. Bu nedenle idari yolun sonuna kadar gidilmeden önce dosyanın bütünü değerlendirilmelidir. Raporların bağlayıcılığı için maluliyet raporu bağlayıcı mı? yazımıza, hazır metin için maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Sıfır orana itirazda iki yol
| Ölçüt | İdari itiraz (SRY m.60, m.63) | Tahkim veya dava (HMK) |
|---|---|---|
| Başvuru yeri | İl sağlık müdürlüğü | Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme |
| Süre | Raporun e-Devlet’e aktarılmasından itibaren 30 gün | Bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK m.281) |
| İncelemeyi yapan | Hakem hastane; çelişki ve yeniden itirazda bölge hakem hastanesi | Adli Tıp Kurumu veya üniversite adli tıp birimi |
| Kesinlik | Bölge hakem hastanesi kararı kesin; kazaya bağlı kesinleşen sürekli raporda yeni başvuru kısıtlaması | Mahkeme raporları delil olarak değerlendirir, çelişkiyi gidermek için yeni rapor alabilir |
| Masraf | İtiraz eden kişi (Yönetmelik m.17) | Yargılama gideri; sonuçta haksız çıkan tarafa yüklenir |
Sigorta şirketi “sakatlık yok, ödeme yok” derse
Sıfır oranlı raporla başvurulan sigortacının bütün talebi reddetmesi hukuka uygun değildir. Genel Şartların A.5 maddesi geçici iş göremezliği açıkça sakatlanma teminatı kapsamında sayar. Bu nedenle sigortacı, raporda veya bilirkişi incelemesinde belirlenen iyileşme süresine ait kazanç kaybını, kaza tarihindeki poliçe limiti içinde ve sigortalısının kusur oranında ödemekle yükümlüdür. 2026 poliçelerinde bu teminatın kişi başı limiti 3.600.000 TL’dir.
Başvuru KTK m.97 uyarınca yazılı yapılır; sigortacı başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde cevap vermez veya verdiği cevap talep edeni tatmin etmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidilebilir. KTK m.99’a göre sigortacı, gerekli belgelerin ibrazından itibaren en geç sekiz iş günü içinde ödeme yapar. Sigortacı kurul raporuna itiraz ederse, Genel Şartlar A.5 uyarınca mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaları da karşılamak zorundadır.
Sigortacı yalnızca küçük bir tutar teklif edip ibraname imzalatmak isterse, tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmaların KTK m.111 uyarınca yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini unutmayın. Başvuru metni için trafik kazası sigortaya başvuru dilekçesi örneğini, tahkim ile dava arasındaki tercih için tahkim mi dava mı? yol seçimi rehberini, ibraname sonrası bakiye talep için sigorta ibraname imzalattı: bakiye tazminat istenebilir mi? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Ceza boyutu: kalıcı maluliyet olmasa da suç vardır
Maluliyet oranının sıfır çıkması kazanın ceza boyutunu ortadan kaldırmaz. Türk Ceza Kanunu m.89 taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmayı suç olarak tanımlar. Maddenin ikinci fıkrası, fiilin mağdurun vücudunda kemik kırılmasına veya yüzünde sabit ize neden olması gibi hâlleri cezayı artıran nitelikli hâller arasında sayar; yüzdeki izin ceza ve tazminat boyutunu yüzde sabit iz tazminatı rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık. Bu nedenle kırığı tamamen kaynamış ve tazminat açısından kalıcı maluliyet oranı sıfır çıkmış bir mağdur bakımından, ceza yargılamasında nitelikli hâl yine gündeme gelebilir. Ceza yargılamasındaki bu nitelendirme adli tıp raporuna dayanır ve tazminattaki maluliyet oranıyla karıştırılmamalıdır.
TCK m.89/5 uyarınca taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra kapsamındaki yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz. TCK m.73 uyarınca şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Ceza dosyasındaki uzlaştırma teklifine verilecek cevabın tazminat haklarını nasıl etkilediği ise ayrıca önem taşır.
Hukuk hâkimi, TBK m.74 uyarınca zarar verenin kusurunun belirlenmesinde ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir. Yani ceza dosyasının sonucu, tazminat talebinizin kendiliğinden reddi veya kabulü anlamına gelmez. Bu ilişkiyi trafik kazasında ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler? ve beraat, takipsizlik ve HAGB tazminat davasını etkiler mi? yazılarımızda, uzlaştırma aşaması için uzlaştırma teklifine cevap ve tazminat haklarının saklı tutulması dilekçesi örneğinde, suçun ayrıntıları için taksirle yaralama suçu ve cezası (TCK 89) rehberimizde anlattık.
Tazminat dosyası ile ceza dosyasındaki değerlendirmenin farkı
| Ölçüt | Tazminat dosyası | Ceza dosyası |
|---|---|---|
| Esas alınan rapor | Kurul raporu veya bilirkişi maluliyet raporu | Adli muayene raporu ve kesin adli rapor |
| Neyi ölçer | Kalıcı fonksiyon kaybını yüzde olarak | Yaralamanın TCK m.89’daki nitelikli hâllere uyup uymadığını |
| İyileşmiş kemik kırığı | Kalıcı oran sıfır çıkabilir | Kemik kırılması nitelikli hâl olarak gündeme gelebilir |
| Kalıcı iz bırakmayan yaralanma | Kalıcı maluliyet tazminatı doğmaz; diğer kalemler devam eder | Taksirle yaralama suçu yine oluşabilir |
| Takip şartı | KTK m.109 zamanaşımı süreleri | Kural olarak şikâyet (TCK m.89/5) ve altı aylık şikâyet süresi (TCK m.73) |
| Birbirine etkisi | Hukuk hâkimi beraat kararıyla ve ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74) | Tazminat talebi ceza yargılamasının konusu değildir |
Durumunuz sonradan kötüleşirse
Bazı yaralanmaların etkileri zamanla ortaya çıkar: kaynamış bir kırığın yakınındaki eklemde gelişen kireçlenme, geç ortaya çıkan sinir sıkışması ya da tedaviyle geçmeyen ağrı gibi. Yönetmeliğin 11. maddesinin dördüncü fıkrasına göre yeni bir engel durumunun ortaya çıkması veya mevcut durumda değişiklik meydana gelmesi hâlinde, kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin sağlık kuruluna sevki uygun görmesi üzerine süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır ve yeni rapor düzenlenir. Ancak hakem hastane kararıyla kesinleşmiş kazaya bağlı sürekli raporlar için 12. maddenin altıncı fıkrasındaki yeni başvuru sınırlaması dikkate alınmalıdır.
Dava sürerken yaralanmanın sonuçları tam olarak belirlenemiyorsa TBK m.75 uyarınca hâkimden, kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıl içinde kararı değiştirme hakkını saklı tutması istenebilir. Bu konuyu maluliyet oranı sonradan artarsa rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık. Sonradan ortaya çıkan zarar bakımından zamanaşımının başlangıcı tartışmalı olabileceğinden, kötüleşme fark edildiğinde gecikmeden tıbbi belge alınmalı ve KTK m.109’daki süreler takip edilmelidir. Süre hesabı için trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Kaza iş kazasıysa SGK açısından sıfır oran
İşverenin servis aracıyla işe giderken veya görev sırasında yaşanan trafik kazası 5510 sayılı Kanun m.13 uyarınca iş kazası sayılabilir. Bu durumda SGK açısından iki ayrı hak vardır. Geçici iş göremezlik ödeneği, 5510 sayılı Kanun m.18 uyarınca iş kazasında istirahatli olunan her gün için ödenir ve maluliyet oranına bağlı değildir. Sürekli iş göremezlik geliri ise m.19 uyarınca meslekte kazanma gücünün en az yüzde on oranında kaybedilmesi hâlinde bağlanır; oran sıfırsa bu gelir bağlanmaz.
SGK’nın gelir bağlamaması, sorumlulardan istenecek tazminat haklarını etkilemez. İyileşme dönemi kaybı, manevi tazminat ve diğer kalemler yukarıda anlatıldığı gibi istenir; SGK’dan alınan ödeneğin rücu edilebilen kısmı ise TBK m.55 uyarınca hesapta dikkate alınır. Ayrıntılar için trafik kazası aynı zamanda iş kazası mı? yazımıza bakabilirsiniz.
Sıfır oranlı dosyalarda sık yapılan hatalar
Sıfır oranlı raporla karşılaşan mağdurların en büyük hatası dosyayı tamamen kapatmaktır. Aşağıdaki tablo, bu dosyalarda sık görülen hataları ve doğru yaklaşımı gösterir.
Sık yapılan hatalar ve doğru yaklaşım
| Hata | Olası sonucu | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Oran sıfır diye hiç başvurmamak | Geçici maluliyet, manevi tazminat ve giderlerin hiç istenmemesi | Kalıcı maluliyet dışındaki kalemleri ayrı ayrı talep etmek |
| Raporda iyileşme süresi olup olmadığına bakmamak | Geçici maluliyet kaleminin desteksiz kalması | Kurul Raporu tanımına uygun olarak sürenin yazılmasını istemek |
| Yakınmalar sürerken raporu sorgulamamak | Hatalı sıfır oranın kesinleşmesi | Güncel muayene ve tetkiklerle rapor içeriğini kontrol etmek |
| 30 günlük itiraz süresini kaçırmak | İdari itiraz hakkının düşmesi | Raporun e-Devlet’e aktarıldığı tarihi not edip süreyi takip etmek |
| Sigortanın tüm talebi reddetmesini kabullenmek | Sakatlanma teminatındaki geçici iş göremezlik hakkının kaybı | Genel Şartlar A.5’e dayanarak tahkim veya dava yoluna gitmek |
| Araç hasarı ve değer kaybını unutmak | Maddi zararlar teminatındaki hakkın kullanılmaması | Hasar başvurusunu ayrıca yapmak |
| Ceza dosyasında şikâyet süresini kaçırmak | Şikâyete bağlı hâllerde soruşturmanın yapılamaması | Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmak |
| Kötüleşmeyi belgelemeden beklemek | Sonradan doğan zararın ispat ve süre sorunu | Yeni bulguları gecikmeden raporlatmak |
Sıfır oranlı raporla haklarınızı kaybetmeyin. Dosyanızdaki tüm kalemleri birlikte çıkaralım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Sıkça Sorulan Sorular
Maluliyet oranı sıfır çıkarsa tazminat alınır mı?
Evet. Sıfır oran yalnızca kalıcı maluliyet tazminatını ortadan kaldırır. İyileşme süresi boyunca uğranılan kazanç kaybı, manevi tazminat, tedavi ve bakıcı giderleri, araç hasarı ve değer kaybı gibi kalemler TBK m.54 ve m.56 ile Genel Şartlar A.5 kapsamında istenebilir.
Maluliyet raporu %0 çıktı, sigorta hiç ödeme yapmaz mı?
Yapmak zorundadır. Genel Şartlar A.5’e göre geçici iş göremezlik sakatlanma teminatı kapsamındadır. Sigortacı, rapordaki iyileşme süresine ait kazanç kaybını poliçe limiti içinde ve sigortalısının kusur oranında öder.
Sıfır oranda geçici maluliyet tazminatı ne kadar olur?
İyileşme süresi, net gelir ve karşı tarafın kusur oranıyla hesaplanır. 2026 net asgari ücretiyle 4 aylık iyileşmede karşı taraf tam kusurluysa 112.302 TL, 6 aylık iyileşmede 168.453 TL eder.
Kalıcı maluliyetim yok, manevi tazminat alabilir miyim?
Evet. TBK m.56/1 manevi tazminat için bedensel bütünlüğün zedelenmesini arar, zedelenmenin kalıcı olmasını aramaz. Yaralanmanın ağırlığı, tedavi süresi ve çekilen acı miktarın belirlenmesinde dikkate alınır.
Manevi tazminatı trafik sigortasından alabilir miyim?
Hayır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır. Kusurlu sürücü ve işletenden istenir; aracın İMM poliçesinde manevi tazminat teminatı varsa bu poliçeye de yöneltilebilir.
Maluliyet raporu sıfır çıktı ama hâlâ ağrım var, ne yapmalıyım?
Raporun tedavi tamamlandıktan sonra alınıp alınmadığını, yakınmalarınızın muayenede değerlendirilip değerlendirilmediğini ve ilgili branşın kurulda bulunup bulunmadığını kontrol edin. Gerekirse güncel tetkiklerle itiraz edin veya yargılamada bilirkişi incelemesi isteyin.
Sıfır oranlı rapora itiraz süresi ne kadar?
Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 63. maddesine göre kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır; bu Yönetmeliğin 70. maddesi uyarınca 2019 tarihli engellilik yönetmeliğindeki farklı süre kuralı yerine bu hüküm uygulanır. Yargılamada ise bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir.
Kırığım iyileşti ve oran sıfır çıktı, karşı tarafa ceza verilir mi?
Kalıcı maluliyetin bulunmaması suçu ortadan kaldırmaz. TCK m.89 taksirle yaralamayı suç olarak tanımlar ve kemik kırılmasını nitelikli hâller arasında sayar. Suç kural olarak şikâyete bağlıdır; bilinçli taksirde birinci fıkra dışındaki hâllerde şikâyet aranmaz.
Taksirle yaralamada şikâyet süresi ne kadar?
TCK m.73 uyarınca şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Tedavi sırasında bana bakan yakınım için bakıcı gideri istenebilir mi?
Evet. 1 Temmuz 2026’dan itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri sigorta şirketi veya Güvence Hesabı tarafından sağlık giderleri teminatından karşılanır. Bakıcı ihtiyacı ve süresi Kurul Raporuyla belirlenir; bakımı bir yakının üstlenmesi bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Rapor sıfır çıktı ama durumum sonradan kötüleşti, yeni rapor alabilir miyim?
Yönetmeliğin 11. maddesine göre mevcut durumda değişiklik olursa, talebiniz ve ilgili branş hekiminin sevki uygun görmesiyle süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır. Hakem hastane kararıyla kesinleşmiş kazaya bağlı sürekli raporlarda ise yeni başvuru kısıtlaması vardır.
Kaza iş kazasıysa ve oran sıfırsa SGK ne öder?
İş kazasında 5510 sayılı Kanun m.18 uyarınca istirahatli olunan her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Sürekli iş göremezlik geliri ise m.19 uyarınca en az yüzde on meslekte kazanma gücü kaybı gerektirdiğinden oran sıfırsa bağlanmaz.
📘 İlgili Rehberler
- Tazminat Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Trafik Kazasında Geçici Maluliyet 2026
- Trafik Kazasında Kalıcı Maluliyet Tazminatı 2026
- Maluliyet Raporu Nasıl Alınır? Trafik Kazası 2026
- Maluliyet Tazminatı Ne Kadar? 2026 Örnek Hesap Tabloları
- Trafik Kazasında Maluliyet Raporuna İtiraz: Hangi Yönetmelik, Hangi Hastane?
- Trafik Kazasında Manevi Tazminat: Kim, Ne Kadar İsteyebilir?
- Taksirle Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 89)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (1.7.2026 değişikliğiyle), Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5510 sayılı Kanun hükümlerine dayanır. Hesap örnekleri 2026 net asgari ücreti üzerinden varsayımsal olarak hazırlanmıştır; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


