ÇÖZGER Raporu Nedir, Nasıl Alınır? 2026: Özel Gereksinim Düzeyleri ve Engel Oranı Karşılıkları, Ağır Engellilik, Süreli-Sürekli Rapor, 30 Gün İtiraz ve 18 Yaş Geçişi

Engelli ya da kronik hastalığı olan bir çocuğun ailesinin karşılaştığı ilk resmi belge çoğu zaman ÇÖZGER raporudur. Özel eğitim desteği, evde bakım yardımı, vergi indirimi, bakım hizmetleri ve pek çok sosyal hak bu rapora bağlıdır. Buna rağmen raporda neden engel oranı yazmadığı, “özel gereksinimi vardır” ifadesinin ne anlama geldiği, hangi düzeyin ağır engellilik sayıldığı ve rapora nasıl itiraz edileceği aileler için çoğu zaman belirsizdir.

ÇÖZGER, 20 Şubat 2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu rehberde yönetmelik hükümlerine dayanarak ÇÖZGER raporunun ne olduğunu, hangi hastaneden ve nasıl alındığını, sağlık kurulunun nasıl oluştuğunu, özel gereksinim düzeylerinin engel oranı karşılıklarını, süreli ve sürekli rapor ayrımını, 30 günlük itiraz ve hakem hastane sürecini ve çocuğun 18 yaşını doldurduğunda raporun ne olacağını anlatıyoruz. Somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

ÇÖZGER raporu nedir?

Yönetmeliğin 4. maddesi Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunu (ÇÖZGER), sağlık kurulunca hazırlanan ve çocuğun özel gereksinimlerini belirten belge olarak tanımlar. Çocuk ise 18 yaşını doldurmamış bireydir. Özel gereksinim kavramı da aynı maddede açıklanır: çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenleme ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksinim duymasıdır.

2019 öncesinde çocuklara da yetişkinler gibi yüzde üzerinden engel oranı verilirdi. ÇÖZGER sistemiyle bu anlayış değiştirilmiştir. Yönetmeliğin 5. maddesine göre değerlendirmede Dünya Sağlık Örgütünün Çocuklar İçin İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF-CY) temel alınır. Yani bakılan şey yalnızca hastalığın adı değil, çocuğun gelişim alanlarında hangi işlevlerinin kısıtlandığı ve bu nedenle hangi hizmetlere ihtiyaç duyduğudur. Yönetmeliğin 10. maddesi de çocuğun özel gereksinimlerinin, Ek-2’deki kılavuzda hastalığın adı yer almasa bile vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıpları değerlendirilerek belirleneceğini açıkça belirtir.

Yönetmelik aynı zamanda ikinci bir rapor türünü de düzenler: Çocuklar İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu. İş kazası ve meslek hastalığı dışında terör, kaza veya yaralanma nedeniyle ortaya çıkan özel gereksinimlerde bu rapor düzenlenir; kurumlar tarafından resmi yazıyla ve olaya ilişkin belgelerle birlikte talep edilir. Bu raporda çocuğun olaydan önce var olan kronik hastalıklarına ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez. Trafik kazasında yaralanan çocuklar için tazminat dosyasında ÇÖZGER’in rolünü çocuk mağdurda trafik kazası tazminatı rehberimizde ele aldık.

Özel gereksinim düzeyleri ve engel oranı karşılıkları

Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) bendi açık bir kural koyar: raporda engel oranı yazılmaz; özel gereksinim düzeylerinin engel oranları ile ilgili mevzuatla uyumunda Ek-3’teki tablo kullanılır. Bunun nedeni, pek çok kanun ve yönetmeliğin hâlâ yüzde üzerinden hak tanımlamasıdır. Gelir vergisindeki engellilik indirimi, ÖTV istisnası veya sosyal yardımlar gibi yüzde eşiği arayan düzenlemeler uygulanırken çocuğun raporundaki düzey Ek-3 tablosuna göre yüzdeye çevrilir.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayımladığı bilgilendirme rehberinde yer alan Ek-3 tablosu, yedi özel gereksinim düzeyini ve karşılık gelen engel oranı aralıklarını aşağıdaki gibi gösterir.

Hangi düzey ağır engellilik sayılır?

Yönetmeliğin “Kazanılmış haklar” başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasına göre bu yönetmelikte geçen “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” ve “Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)” ifadeleri, ilgili mevzuatın uygulanması açısından ağır engellilik durumunu ifade eder. Bu hüküm, eskiden raporlarda ayrıca yer alan “ağır engellidir” ibaresinin çocuk raporlarındaki karşılığını belirler. Evde bakım yardımı, resmi ve özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ve ağır engelliliğe bağlanan diğer haklar bakımından bu üç ifadeden birinin raporda yer alması gerekir. Örneğin Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği de çocuklar için bu üç ibareyi arar; ayrıntılar için evde bakım maaşı şartları rehberimize bakabilirsiniz.

Birden fazla gereksinim alanı varsa düzey nasıl belirlenir?

Yetişkin raporlarında birden fazla engel oranı Balthazard formülüyle birleştirilir. ÇÖZGER’de ise bu yöntem uygulanmaz. Yönetmeliğin 8. maddesinin (g) bendine göre birden fazla özel gereksinim alanı bulunan çocuklarda her bir gereksinimin niteliği ve niceliği raporda ayrı ayrı belirtilir; işaretlenen alanlardan en üst düzeyde olanı çocuğun özel gereksinimi olarak kabul edilir. Aynı düzeyde birden fazla gereksinim varsa hepsi forma işlenir; bunlar arasında matematiksel işlem, sayısal değer veya formülle hesap yapılmaz. Dolayısıyla, örneğin işitme alanında orta düzey ve nörolojik gelişim alanında ileri düzey gereksinimi olan bir çocuğun raporunda belirleyici düzey “İleri düzeyde ÖGV” olur.

Bu tablo yalnızca rapordaki düzeyin hangi yüzde eşiğini karşıladığını gösterir. Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrası önemli bir uyarı içerir: çocukların elde edeceği sosyal haklar, hizmetler veya kazanımlar raporlar dikkate alınarak ilgili kurumlarca ayrıca belirlenir; raporlar tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez ve ilgili mevzuata göre diğer şartların da sağlanması zorunludur. Örneğin evde bakım yardımında gelir şartı ve heyet değerlendirmesi, sosyal yardımlarda hane geliri gibi ek şartlar ayrıca aranır. Engelliliğe bağlı vergi hakları için engellilere tanınan vergi kolaylıkları ve araç alımındaki ÖTV istisnası için engelli araç hakları rehberlerimize bakabilirsiniz.

ÇÖZGER raporu nasıl alınır? Adım adım süreç

ÇÖZGER raporunun nasıl düzenleneceği yönetmeliğin 8. maddesinde ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Süreç bakım veren kişinin başvurusuyla başlar ve sağlık kurulunun kararı ile raporun sisteme kaydedilmesiyle tamamlanır.

1. Yetkili sağlık kuruluşuna başvuru

Bakım veren kişi, yani çocuğun velisi, vasisi veya bakım ve gözetiminden sorumlu yetkilendirilmiş kişi ya da kurum, başvuru dilekçesiyle ÇÖZGER vermeye yetkili sağlık kuruluşuna başvurur. Yönetmeliğin 7. maddesine göre rapor düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları ile hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır. Yetkili olmayan kuruluşlarla sağlık kurulunu yönetmeliğe uygun şekilde oluşturamayan kuruluşların verdiği raporlar kurumlarca değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle başvurudan önce hastanenin yetkili listede olup olmadığının kontrol edilmesi gerekir.

2. Takip eden hekim veya ÇÖZGER yetkili hekimi süreci başlatır

Sağlık kuruluşunda çocuğu takip eden bir hekim varsa süreci o başlatır; yoksa ÇÖZGER yetkili hekimi başlatır. Hekim aileden çocuğun temel gereksinimleri hakkında bilgi alır, kendi alanına ilişkin tetkikleri isteyerek çocuğun özel gereksinimini Ek-2’deki kılavuz doğrultusunda değerlendirir. Çocuğun tanısı ve gereksinimleri başka uzmanlık dallarını ilgilendiriyorsa konsültasyon formu düzenleyerek çocuğu ilgili uzmanlara yönlendirir. Çocuk başvurudan önce o hastanede izleniyorsa, onu izleyen uzmanların görüşleri de istenir.

3. Konsültasyon formlarının doldurulması

İlgili uzmanlar konsültasyon formunu Ek-2’ye uygun olarak eksiksiz doldurur. Formda poliklinik muayene tarihi ve kayıt numarası, tanılar, varsa ICD kodları, klinik bulgular, radyolojik ve laboratuvar bilgileri, işlev ve etkinlik kısıtlılıkları ile çocuğun o alandaki özel gereksinimleri ve ihtiyaç duyduğu hizmetler yazılır. Hastanede ilgili branş hekimi yoksa veya gerekli tetkikler yapılamıyorsa, ÇÖZGER yetkili hekimi en yakın sağlık kuruluşundan konsültasyon ve tetkik hizmeti alarak rapor formunu tamamlar.

4. Sağlık kurulu değerlendirmesi

Tamamlanan rapor formu kurula sevk edilir. Kurul bilgi ve belgeleri değerlendirir, gerekirse çocuğu da kurula davet eder ve Ek-3’teki tabloya göre özel gereksinim durumunu rapora yazar. Eski sistemden farklı olarak çocuğun her durumda kurula getirilmesi zorunlu değildir; kurul ihtiyaç duyarsa çocuğu görür. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için düzenlenecek raporda çocuğun fotoğrafının bulunması zorunludur.

5. Raporun sisteme kaydı ve teslimi

Rapor Sağlık Bakanlığı sistemine kaydedilir; sistemden rapor numarası alınmadan düzenlenen raporlar geçersizdir. Rapor kurum başvurularında üç, kişisel başvurularda iki nüsha düzenlenir ve bir nüshası bakım veren kişiye verilir. İhtiyaç hâlinde rapor nüshaları başhekimlik onayıyla çoğaltılabilir. Yönetmeliğin 8. maddesinin (k) bendine göre rapor başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır.

ÇÖZGER sağlık kurulu nasıl oluşur?

Raporun geçerliliği bakımından kurulun yönetmeliğe uygun kurulmuş olması esastır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren gereksinim tespitinde kurul; çocuk sağlığı ve hastalıkları, göz, kulak burun boğaz, çocuk cerrahisi, çocuk nörolojisi, çocuk ve ergen ruh sağlığı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon ile ortopedi branşlarından en az dört uzman hekim, kurul başkanı ve ÇÖZGER yetkili hekimi olmak üzere en az altı daimi üyeden oluşur.

Hastanede çocuk cerrahı yoksa genel cerrahi uzmanı, çocuk ruh sağlığı uzmanı yoksa ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, çocuk nöroloğu yoksa nöroloji uzmanı kurula dahil edilir. Değerlendirilecek gereksinim bu branşların dışındaysa ilgili dal uzmanı geçici üye olarak katılır; çocuğu izleyen hekim varsa o da kurula dahil edilir. Tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren gereksinimlerde kurul o branştan en az üç uzman ve ÇÖZGER yetkili hekiminden, bu branş çocuk sağlığı ve hastalıkları ise en az iki uzman ve ÇÖZGER yetkili hekiminden oluşur.

Kurul başkan ve tüm üyelerin katılımıyla toplanır, kararlar oy çokluğuyla alınır ve oylar eşitse başkanın oyu belirleyici olur. Karara itirazı olan üye muhalefet şerhini gerekçeli olarak karar defterine yazar. Aileye verilen rapor nüshalarını ise kurula katılan tüm üyeler muhalefet gerekçesi yazılmadan imzalar. Kurulun eksik branşla oluşturulması veya imzaların eksik olması, itiraz aşamasında ileri sürülebilecek önemli usul hatalarıdır.

Süreli ve sürekli rapor: geçerlilik süresi

Yönetmeliğin 11. maddesine göre rapor sürekli veya süreli olarak düzenlenir ve raporda geçerlilik süresi mutlaka belirtilir. Çocuğun gereksinim durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyonla zaman içinde azalma ihtimali bulunan ve hastalık bulgularının tam olarak görülemediği hâllerde süreli rapor düzenlenir. Gereksinim durumunun sabit kalması veya artması söz konusu olan hastalıklar için ise sürekli rapor verilir.

Süreli raporlarda sürenin bitmesine altı aydan kısa süre kalmışsa, bakım veren kişinin talebi üzerine yeniden rapor verilebilir. Bu imkân, raporun süresi dolduğunda hakların kesintiye uğramaması için önemlidir; özellikle evde bakım yardımı ve özel eğitim desteği gibi raporla bağlantılı hizmetlerde rapor bitiş tarihi önceden takip edilmelidir.

Çocuğun durumu değişirse süre beklenmesi gerekmez. Bakım veren kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin kurula sevki uygun görmesi üzerine, süre aranmaksızın çocuğun özel gereksinimi yeniden değerlendirilir ve yeni rapor düzenlenir. Kurumlar da kendi mevzuatları gereği gerekçeli yazıyla kontrol muayenesi isteyebilir; bu durumda sağlık kuruluşu yeniden rapor düzenler.

18 yaşını dolduran çocuğun raporu ne olur?

Ailelerin en çok gözden kaçırdığı kurallardan biri 18 yaş geçişidir. Yönetmeliğin 11. maddesinin altıncı fıkrasına göre bu yönetmelik çerçevesinde sürekli raporu bulunanlar ile süreli raporu bulunup rapor süresi devam edenlerin raporları, terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar hariç, ilgililerin 18 yaşını doldurdukları tarih itibarıyla geçersiz hâle gelir. Yani “sürekli” ibaresi taşıyan bir ÇÖZGER bile çocuk 18 yaşına girdiği gün hükümsüz olur.

Hakların kesintiye uğramaması için yönetmelik bir geçiş imkânı tanır: 18 yaşını doldurmasına üç aydan kısa süre kalan kişiler için talep üzerine Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yeniden rapor verilebilir. Bu şekilde düzenlenen engelli sağlık kurulu raporları, ilgilinin 18 yaşını doldurduğu tarihten itibaren geçerli sayılır. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi de raporu 18 yaş nedeniyle geçersizleşen kişilerin 18 yaşını doldurdukları tarihten itibaren üç ay içinde başvurabileceğini ve düzenlenecek raporun 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren geçerli sayılacağını düzenler. Başvurunun bu süreler içinde, tercihen 18 yaştan önce yapılması, evde bakım yardımı, engelli aylığı veya diğer sosyal hakların kesilmesini önler. Erişkin raporunun nasıl alındığı için engelli raporu nasıl alınır? rehberimize bakabilirsiniz.

Erişkin raporunda artık özel gereksinim düzeyi değil, yüzde üzerinden engel oranı ve gerektiğinde “tam bağımlı” gibi ibareler yer alır. Bu nedenle çocuklukta ÇÖGV, BÖGV veya ÖKGV raporuyla evde bakım yardımı alan bir gencin, erişkin raporunda evde bakım için gereken ibarenin bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Erişkin raporuna itiraz yolları için engelli sağlık kurulu raporuna itiraz rehberimize bakabilirsiniz. Engelli bir çocuğun 18 yaşından sonra kendi işlerini göremeyecek durumda olması, vesayet ve nafaka gibi aile hukuku sorularını da gündeme getirir; bu konu için engelli veya bakıma muhtaç çocuğun velayeti ve nafakası yazımızı inceleyebilirsiniz.

ÇÖZGER raporuna itiraz: 30 gün ve hakem hastane

ÇÖZGER raporlarına itiraz, Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin engelli sağlık kurulu raporlarına ilişkin 60. maddesine tabidir. Rapora bakım veren kişi, veli veya vasi ya da raporu talep eden kurum itiraz edebilir. İtiraz, raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu veya çocuğun ikamet ettiği ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır. 63. maddeye göre kişisel itiraz, raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gün içinde yapılır; kurum itirazında süre kişinin kuruma başvuru veya raporu ibraz tarihinden başlar; resmî kurumların yazılı talebinde süre aranmaz. 2019 tarihli ÇÖZGER Yönetmeliği’nin 12. maddesindeki teslim tarihine bağlı süre ve kurumlar için süre aranmaması kuralı yerine artık bu hükümler uygulanır.

Sağlık raporlarına itiraz usulü 19 Mayıs 2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği ile genel olarak yeniden düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 60. maddesi engelli sağlık kurulu raporlarına itirazda, 63. maddesi ise itiraz sürelerinde yeni kurallar getirir: kişisel itiraz süresi raporun kişinin e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren otuz gündür; itiraz raporu düzenleyen kuruluşun veya kişinin ikametinin bulunduğu il sağlık müdürlüğüne yapılır; hakem hastane raporu ilk raporla çelişir ve itiraz edilirse kişi bölge hakem hastanesine sevk edilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir. Hakem hastanenin tebliğinden itibaren yirmi gün içinde randevu talep edilmesi gerekir. Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 70. maddesine göre diğer yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hüküm bulunması hâlinde Sağlık Raporları Yönetmeliği uygulandığından, itirazda 2026 kuralları esas alınmalıdır.

İtiraz üzerine il sağlık müdürlüğü çocuğu hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hastaneye gönderir; ilk rapor bu listedeki bir hastaneden alınmışsa listedeki diğer en yakın hastaneye, bölge hakem hastanesinden alınmışsa diğer en yakın bölge hakem hastanesine sevk yapılır. İtiraz edilen rapor ile itiraz üzerine verilen rapordaki kararlar aynı yöndeyse veya ikinci rapora süresinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir. Raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse müdürlük çocuğu bölge hakem hastanesine gönderir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir. İtiraz olmadan bölge hakem hastanesine sevk yapılmaz.

2019 tarihli ÇÖZGER Yönetmeliği iki ayrıntı daha içerir. Hakem hastane kararıyla veya süresinde itiraz edilmediği için kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir. Bu sınırlamalar 2019 tarihli engellilik yönetmeliğinde yer almaya devam etmekle birlikte, itiraz zinciri 2026’da bölge hakem hastanesine kadar uzatıldığından hangi aşamada kesinleşen raporlara uygulanacağı il sağlık müdürlüğünden teyit edilmelidir. İtirazda rapor ücreti ve tespit işlemlerinin bedeli, terör, kaza ve yaralanma raporlarında itiraz eden kişi ise kişi, kurum ise kurum tarafından karşılanır.

İtiraz dilekçesinde raporun hangi yönüne karşı çıkıldığı somut olarak belirtilmelidir: kurulun eksik branşla oluşturulması, çocuğu izleyen hekimin görüşünün alınmaması, konsültasyon formlarında işlev kısıtlılıklarının yazılmaması, birden fazla gereksinim alanında en üst düzeyin esas alınmaması veya Ek-2 kılavuzundaki ölçütlerin yanlış uygulanması en sık ileri sürülen itiraz gerekçeleridir. Yazılı itiraz metni için engelli sağlık kurulu raporuna itiraz dilekçesi örneği sayfamızı, sağlık kurulu raporlarına itirazda genel süreç için sağlık kurulu raporuna itiraz rehberimizi uyarlayarak kullanabilirsiniz.

Bölge hakem hastanesinin kararı yönetmelik bakımından kesin olsa da, raporu esas alarak hak tanımayan veya hakkı kesen idari işlemlere karşı ilgili idari ve yargısal yollar ayrıca değerlendirilebilir. Bu aşamada raporun usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, kurulun oluşumu ve gerekçesi yargı denetiminde önem kazanır. Sosyal yardım veya engelli aylığının rapora dayanılarak kesilmesi hâlinde izlenecek yol için engelli aylığı kesintisine itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Eski raporu olan çocuklar: kazanılmış haklar

ÇÖZGER yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce çocuklara yüzde üzerinden engel oranı veren raporlar düzenlenmişti. Yönetmeliğin 15. maddesinin ikinci fıkrasına göre bu raporlarla belirlenmiş olan tüm vücut fonksiyon kaybı oranları geçerlidir. Bu oranlarla sağlanmış eğitim, sosyal destek ve yardım hizmetlerinin sürdürülebilmesi için süreli raporlarda rapor süresinin bitimine kadar kurumlarca yeni rapor istenemez.

Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre ise yönetmelikten önce düzenlenen süreli raporlara ilişkin yeniden sevk işlemleri, bu raporlara yapılan itirazlar ve yeni rapor başvuruları ile kontrol muayeneleri yeni yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. Yani eski raporun süresi dolduğunda yeni rapor ÇÖZGER sistemine göre verilir.

ÇÖZGER raporu hangi haklar için kullanılır?

ÇÖZGER, çocuğun ihtiyaç duyduğu hizmetleri gösterdiği için pek çok alanda temel belge işlevi görür. Raporda çocuğun özel eğitim, fizyoterapi, rehabilitasyon, cihaz, ortez veya protez gibi gereksinimleri belirtilir. Yönetmeliğin 8. maddesine göre talep edilmesi hâlinde çocuğun özel gereksinimi dikkate alınarak çalıştırılamayacağı işlerin niteliği de rapora yazılır; sürekli tekerlekli sandalye veya sedye kullanımını gerektiren durumlar ile yalnızca özel tertibatlı araç kullanabilecek olanların durumu raporun açıklama kısmına işlenir.

Özel eğitim hizmetlerinden yararlanma sürecinde sağlık raporu ile rehberlik ve araştırma merkezinin eğitsel değerlendirmesi birlikte işler; bu süreç için özel eğitim ve destek eğitim rehberimize bakabilirsiniz. Yönetmeliğin 13. maddesine göre gelir vergisindeki engellilik indirimine esas raporlarda, raporu düzenleyen sağlık kuruluşunca işverenin bulunduğu yerdeki il vergi dairesi başkanlığına veya defterdarlığa gönderilen ÇÖZGER esas alınır.

Raporlara ait kayıtlar Sağlık Bakanlığı sisteminde tutulur ve yönetmeliğin 16. maddesine göre bakım veren kişinin yazılı rızası alınarak sistem üzerinden ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılır. Yönetmeliğin 10. maddesi süreç boyunca her türlü ayrımcılığı yasaklar ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi ve Mahremiyetinin Sağlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun hareket edilmesini zorunlu kılar. Çocuğun sağlık bilgilerinin rıza dışında paylaşılması hâlinde izlenecek yol için sağlık verilerinin korunması rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çocuğun özel gereksinimi doğum sırasında yaşanan oksijensizlik, yenidoğan sarılığının geç tedavisi veya başka bir tıbbi hata sonucu ortaya çıkmışsa, ÇÖZGER raporu aynı zamanda tazminat dosyasının önemli delillerinden biri olur. Bu konular için doğum malpraktisi ve serebral palsi ve yenidoğan sarılığı ve kernikterus rehberlerimize, sağlık hukukundaki tüm rehberler için Malpraktis ve Sağlık Hukuku Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

ÇÖZGER raporu nedir?

ÇÖZGER, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporudur. 18 yaşını doldurmamış çocuklar için sağlık kurulunca düzenlenir ve çocuğun özel gereksinimlerini belirtir. Raporda engel oranı yazılmaz; özel gereksinim düzeyi yazılır ve bu düzeyin engel oranı karşılığı yönetmeliğin Ek-3 tablosundan belirlenir.

ÇÖZGER raporu nasıl alınır?

Veli, vasi veya bakım veren kişi başvuru dilekçesiyle Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir hastaneye başvurur. Çocuğu takip eden hekim veya ÇÖZGER yetkili hekimi süreci başlatır, gerekli konsültasyonlar yapılır ve sağlık kurulu özel gereksinim düzeyini belirler. Rapor başvurudan itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanır.

ÇÖZGER oranları nelerdir?

Ek-3’e göre ÖGV %20-39, hafif düzeyde ÖGV %40-49, orta düzeyde ÖGV %50-59, ileri düzeyde ÖGV %60-69, çok ileri düzeyde ÖGV %70-79, belirgin özel gereksinimi vardır (BÖGV) %80-89 ve özel koşul gereksinimi vardır (ÖKGV) %90-99 engel oranına karşılık gelir.

ÇÖZGER’de hangi düzey ağır engelli sayılır?

Yönetmeliğin 15. maddesine göre “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” ve “Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)” ifadeleri, ilgili mevzuatın uygulanmasında ağır engellilik durumunu ifade eder.

“Özel gereksinimi vardır (ÖGV)” yüzde kaç?

Ek-3 tablosuna göre yalnızca “Özel gereksinimi vardır” ifadesi %20-39 engel oranı aralığına karşılık gelir. %40 eşiği arayan haklar için en az “Hafif düzeyde ÖGV” gerekir.

ÇÖZGER raporuna itiraz süresi kaç gün?

Kişisel itirazlar, 2026 Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63 uyarınca raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır. Süresinde yapılmayan itirazlar kabul edilmez. Kurum itirazında süre kişinin kuruma başvuru veya raporu ibraz tarihinden başlar; resmî kurumların yazılı talebinde süre aranmaz.

ÇÖZGER itirazında hakem hastane kararı kesin mi?

Kesin olan hakem hastanenin değil, bölge hakem hastanesinin kararıdır. İtiraz üzerine çocuk hakem hastane listesindeki en yakın hastaneye gönderilir; iki rapor aynı yöndeyse veya ikinci rapora süresinde itiraz edilmezse rapor kesinleşir. Raporlar çelişir ve yeniden itiraz edilirse, 2026 Sağlık Raporları Yönetmeliği m.60 uyarınca çocuk bölge hakem hastanesine sevk edilir ve bölge hakem hastanesinin kararı kesindir.

Çocuğun kurula götürülmesi zorunlu mu?

Her durumda zorunlu değildir. Yönetmeliğe göre kurul bilgi ve belgeleri değerlendirir ve gereği hâlinde çocuğu kurula davet eder. 15 yaşını doldurmuş çocukların raporunda fotoğraf bulunması zorunludur.

ÇÖZGER raporu 18 yaşında geçersiz olur mu?

Evet. Sürekli ve süresi devam eden raporlar, terör, kaza ve yaralanma raporları hariç, 18 yaşın doldurulduğu tarihte geçersiz hâle gelir. 18 yaşa üç aydan az kala talep üzerine erişkin engelli sağlık kurulu raporu alınabilir ve bu rapor 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır.

Süreli ÇÖZGER raporu ne zaman yenilenir?

Rapor süresinin bitmesine altı aydan kısa süre kaldığında bakım veren kişinin talebiyle yeniden rapor verilebilir. Çocuğun durumu değişirse süre beklenmeden, ilgili hekimin kurula sevkiyle yeniden değerlendirme yapılabilir.

Birden fazla hastalığı olan çocukta düzey nasıl belirlenir?

ÇÖZGER’de oranlar formülle birleştirilmez. Her gereksinim alanı raporda ayrı ayrı belirtilir ve işaretlenen alanlardan en üst düzeyde olanı çocuğun özel gereksinim düzeyi kabul edilir.

ÇÖZGER raporu olan her çocuk evde bakım maaşı alabilir mi?

Hayır. Evde bakım yardımı için raporda Çok ileri düzeyde ÖGV, Belirgin ÖGV veya ÖKGV ibarelerinden biri bulunmalıdır. Ayrıca hane geliri şartı ve bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin bakım ihtiyacını tespit etmesi gerekir; yönetmeliğe göre rapor tek başına hak kazandırmaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20.02.2019/30692, m.4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17 ve Ek-3 tablosu), Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının engelli bilgilendirme rehberi ve Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği hükümlerine dayanır. Rapor düzeyini sağlık kurulu belirler; bu yazı tıbbi değerlendirme yerine geçmez. Somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.