Özel Eğitim ve Destek Eğitim: Değerlendirme Kurulu Raporu, RAM ve Kurum Açma
07 Eylül 2026

Özel Eğitim ve Destek Eğitim: Değerlendirme Kurulu Raporu, RAM ve Kurum Açma

Bu alandaki uyuşmazlıkların çoğu, iki farklı rapor ekinin karıştırılmasından doğar. Yönetmelik ikisini ayırır: resmî özel eğitim okuluna veya kaynaştırma yoluyla eğitime yönlendirilen öğrenciler için EK-1 Rapor, 5580 sayılı Kanun kapsamında hizmet sunan kurumlarda destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için ise EK-2 Rapor düzenlenir. Hangi rapor düzenlenmişse, çocuğun hangi hizmetten yararlanabileceği de o rapora bağlıdır. Bu rehber, alanı mevzuat dayanaklarıyla ele alır.

Yürürlükteki metin 2018 tarihlidir. Alanı düzenleyen metin, 7 Temmuz 2018 tarihli ve 30471 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğidir. Metin, 2006 yılında yayımlanmış olan önceki Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin güncellenmesi ihtiyacı üzerine hazırlanmış ve m. 68 ile 31/5/2006 tarihli ve 26184 sayılı eski Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Dayanağı m. 3’e göre 222, 1739, 3308, 5378 ve 6331 sayılı Kanunlar ile 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK ve 652 sayılı KHK’dir. Yönetmelik 2021 ve 25/10/2022 tarihli değişikliklerle güncellenmiştir. Uyarı: İnternette dolaşan “15 günde karar” gibi bazı kurallar mülga 2006 metnine aittir; bu rehberde yürürlükteki 2018 metnindeki karşılıkları gösterilmiştir.

Rapor, yerleştirme ve kurum açma süreçleriniz için hukuki destek

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İçindekiler

Eğitsel Değerlendirme ve Tanılama

Süreç, eğitsel değerlendirme ve tanılama ile başlar. Yönetmeliğe göre eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitim ihtiyacı olduğu tespit edilen bireyler, Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenlenerek uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirilirler.

Değerlendirmenin kapsamı da geniş tutulmuştur: eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri esas alınarak yapılır.

Aşamaİçeriği
Eğitsel değerlendirme ve tanılamaÖzel eğitim ihtiyacının tespiti
KapsamTüm gelişim alanlarındaki özellikler ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikler
Sonuç belgesiÖzel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu
AmaçUygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirme
Eğitsel tanılama, tıbbi tanıdan farklı bir süreçtir. Yönetmelik, yönlendirmeyi eğitsel değerlendirmeye bağlar; yani ölçüt tıbbi tanının kendisi değil, bireyin gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik yeterlilikleridir. Bu, sağlık raporunun tek başına eğitim hizmetine erişim sağlamadığı anlamına gelir. Uygulamada aileler sağlık raporu aldıktan sonra sürecin tamamlandığını düşünebilmektedir; oysa hizmet, Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporuna bağlıdır. Bir itirazda da tartışılacak olan, eğitsel değerlendirmenin bu kapsamda ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığıdır.

Başvuru ve belge kuralları 7. ve 8. maddelerdedir. İşlemleri RAM’larda oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu yapar (m. 7/1); ilk başvuru okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük bireyin kendisi tarafından yapılır (m. 7/2). Değerlendirme her kademe geçişinde yapılır ve veli ya da okulun yazılı talebi üzerine gerektiğinde tekrarlanır (m. 7/5); süreçteki işlemlerde bireyin veya velinin görüşü alınır (m. 7/9).

BelgeNe zaman istenirDayanak
Yazılı talepHer başvuruda bireyin, velinin veya okul yönetiminin yazılı talebim. 8/1-a
Eğitsel Değerlendirme İstek FormuOkula kayıtlı öğrenciler içinm. 8/1-c
Sağlık raporuDestek eğitim başvurularında 2022 değişikliğiyle ilgisine göre Engelli Sağlık Kurulu Raporu, ÇÖZGER veya Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporum. 8/1-d
Yenileme formlarıDestek eğitim raporunun yenilenmesinde destek eğitim programları ekindeki RAM’a gönderilecek formlarm. 8/1-e

EK-1 ve EK-2 Rapor Ayrımı

Yönetmelik, yönlendirmenin yapıldığı yere göre iki farklı rapor öngörür: resmî özel eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına ya da tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitime yönlendirilen öğrenciler için (EK-1) Rapor, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan özel eğitim kurumlarında destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için (EK-2) Rapor düzenlenir.

RaporHangi durumdaNereye yönlendirme
EK-1 RaporResmî özel eğitim okulu, özel eğitim sınıfı veya tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirmeÖrgün eğitim ortamı
EK-2 Rapor5580 sayılı Kanun kapsamında hizmet sunan özel eğitim kurumlarında destek eğitimÖzel eğitim ve rehabilitasyon kurumu
OrtakHer ikisi de Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu kapsamında—
İki rapor birbirinin yerine geçmez. Bir çocuğun özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinden destek eğitim alabilmesi için EK-2 Rapor düzenlenmiş olması gerekir; EK-1 Rapor bu hizmete erişim sağlamaz. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, ailenin elindeki raporun hangi ek kapsamında olduğunu bilmemesi ve kuruma başvurduğunda hizmetin verilememesidir. Bir ret işlemine itiraz edilirken önce hangi rapor türünün düzenlendiği, ardından talep edilen hizmetin o rapor kapsamında olup olmadığı incelenmelidir. Gerekirse yeniden değerlendirme talebiyle uygun rapor türünün düzenlenmesi istenir.

Hangi RAM Yetkilidir?

Yetkili rehberlik ve araştırma merkezi, bireyin durumuna göre belirlenir: eğitsel değerlendirme ve tanılama işlemleri okula kayıtlı öğrenciler için okulun bulunduğu bölgedeki RAM tarafından, herhangi bir okula kayıtlı olmayanlar için ise ikamet adresi ya da bakım ve barınma hizmetinden yararlandığı kurumun bulunduğu bölgedeki RAM tarafından yapılır.

BireyYetkili RAM
Okula kayıtlı öğrenciOkulun bulunduğu bölgedeki RAM
Okula kayıtlı olmayanİkamet adresinin bulunduğu bölgedeki RAM
Bakım ve barınma hizmetinden yararlananKurumun bulunduğu bölgedeki RAM
Yetkili RAM’ın yanlış belirlenmesi, işlemi sakatlar. Yetki kuralı üç ayrı ölçüte bağlanmıştır ve bunlardan hangisinin uygulanacağı bireyin durumuna göre değişir. Okula kayıtlı bir öğrenci için ikamet değil okulun bulunduğu bölge esastır; bu, okul ile ikametin farklı ilçelerde olduğu hâllerde önem kazanır. Yetkisiz bir RAM tarafından yapılan değerlendirmeye dayanan rapor, yetki yönünden sakatlık iddiasına konu edilebilir. Başvuru öncesinde hangi RAM’a gidileceğinin doğru tespiti, sürecin baştan sağlıklı yürümesini sağlar.

MEBBİS-RAM Modülü

Süreç elektronik ortama bağlanmıştır: eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler MEBBİS-RAM Modülü üzerinden yapılır.

UnsurKural
SistemMEBBİS-RAM Modülü
KapsamEğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler
Sonuçİşlemlerin sistem üzerinden kayıt altına alınması
İspatSistem kayıtları delil niteliğindedir
Sistem kaydı, bir uyuşmazlıkta tarihleri ispatlar. İşlemlerin MEBBİS-RAM Modülü üzerinden yapılması zorunlu olduğundan; başvuru tarihi, değerlendirme tarihi ve rapor tarihi sistem üzerinden doğrulanabilir. Bu, özellikle süre aşımı iddialarında belirleyicidir: kurulun raporu süresinde karara bağlayıp bağlamadığı sistem kayıtlarıyla karşılaştırılır. Aileler bakımından da başvuru ve işlem tarihlerinin sistemden takip edilmesi, gecikme hâlinde idari başvurunun zamanında yapılmasını sağlar.

Bir Yıllık Eğitim Planı

Destek eğitim alan öğrenciler için süreli bir plan öngörülmüştür: Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında hizmet sunan kurumlarda destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanır. Süresi biten planlar ihtiyaç hâlinde yenilenebilir.

UnsurKural
Kapsam5580 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda destek eğitim alan öğrenciler
SüreEn fazla bir yıllık eğitim planı
YenilemeSüresi biten planlar ihtiyaç hâlinde yenilenebilir
SonuçPlan süresi dolduğunda hizmet kendiliğinden sürmez
Planın süreli olması, yenileme takvimini kritik hâle getirir. Eğitim planının en fazla bir yıllık hazırlanması, sürenin dolmasıyla birlikte hizmetin dayanağının sona ermesi anlamına gelir. Yenileme ihtiyaç hâlinde yapılacağından, sürecin yeniden değerlendirmeyle işlemesi gerekir. Aileler bakımından en sık yaşanan mağduriyet, plan süresinin dolduğunun fark edilmemesi ve hizmete ara verilmesidir. Kurumlar bakımından ise süresi dolmuş plana dayanarak hizmet sunulması ve buna dayalı ödeme talep edilmesi, ayrı bir uygunsuzluk oluşturur; plan tarihlerinin takibi her iki taraf için de zorunludur.

Rapor süresi ve plan yenileme takviminizi birlikte kontrol edelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu

Yerleştirme kararlarını veren özel eğitim hizmetleri kurulu, m. 39 uyarınca il millî eğitim müdürlükleri ile RAM bulunan ilçe millî eğitim müdürlüklerinde, özel eğitim ve rehberlik hizmetleri şube müdürünün başkanlığında kurulur; en az bir özel eğitim değerlendirme kurulu başkanı, bir okul müdürü, bir rehberlik öğretmeni ve bir özel eğitim öğretmeninden oluşur. Gerektiğinde bireyin velisinin kurula katılımı sağlanır. Çalışma usulü 41. maddededir:

UnsurKuralDayanak
Görev süresiİki yıl; süresi biten üye yeniden görevlendirilebilirm. 41/1-a
Üyelik boşalmasıEn geç on iş günü içinde yerine görevlendirmem. 41/1-b
Karar yeter sayısıOy çokluğu; eşitlikte başkanın oyu belirleyicim. 41/1-c
ToplanmaHaftada bir kez; başkan gerekli görürse süreye bağlı kalınmaksızınm. 41/1-ç
Yedek üyeİzinli veya raporlu üye yerine yedek üye görevlendirilirm. 41/1-e
Haftalık toplanma zorunluluğu, gecikme savunmasını sınırlar. Kurulun haftada bir toplanması kural olduğundan raporların uzun süre karara bağlanmaması toplantı yapılmamasıyla açıklanamaz. Bir gecikme şikâyetinde kurulun ilgili dönemde kaç kez toplandığı ve üye boşluklarının on iş günü içinde doldurulup doldurulmadığı incelenebilir. 2006 metnindeki “15 gün” süresine dayanan değerlendirmeler güncel değildir.

On İş Günlük Karar Süresi

Süreç iki ayrı kurulda ve iki ayrı süreyle ilerler. Önce RAM’daki özel eğitim değerlendirme kurulu, başvuruları inceleme tarihinden itibaren en geç otuz iş günü içinde karara bağlar ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu veliye veya 18 yaşından büyük bireye imza karşılığı verilir (m. 45/1-ç). Ardından özel eğitim hizmetleri kurulu bu raporu inceleyerek en geç on iş günü içinde karara bağlar ve kararı bireyin velisine, ilgili okula ve RAM’a yazılı olarak bildirir (m. 41/1-d).

AşamaMerciSüreDayanak
Eğitsel değerlendirme ve raporÖzel eğitim değerlendirme kurulu (RAM)İnceleme tarihinden itibaren en geç 30 iş günüm. 45/1-ç
Yerleştirme kararıİl veya ilçe özel eğitim hizmetleri kuruluRaporun incelenmesinden itibaren en geç 10 iş günüm. 41/1-d
BildirimVeli, ilgili okul ve RAMYazılım. 41/1-d
Evde veya hastanede eğitim planlamasıÖzel eğitim hizmetleri kuruluKarardan itibaren en geç 10 iş günüm. 40/1-ğ
Yazılı bildirim, itiraz süresini başlatır. Yerleştirme kararı m. 40/1-b uyarınca rapor doğrultusunda ve velinin yazılı talebi dikkate alınarak verilir; m. 42’deki otuz iş günlük itiraz süresi ise kararın veliye tebliğinden işler. Bildirimin yapılmadığı veya usulüne uygun tebliğ edilmediği hâllerde sürenin başlamadığı ileri sürülebilir; tebligat belgesinin saklanması bu nedenle önemlidir.

İlçede Kurum Yoksa Yerleştirme

Yürürlükteki metinde bu durum kurulun görevleri arasında düzenlenmiştir. m. 40/1-n’ye göre kurul, ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yerleştirme kararı alınamayan öğrenciler için il özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından gerekli işlemlerin yapılması yoluyla bu öğrencilerin eğitime erişimlerini sağlar. Bulunduğu ilde bir okula yerleştirilemeyen öğrencilerden yatılı ilköğretim kurumuna veya özel eğitim meslek lisesine yerleştirilecek olanların bilgileri de il millî eğitim müdürlüğüne gönderilir (m. 40/1-d).

DurumYürürlükteki kuralDayanak
İlçe kurulu yerleştirme yapabiliyorKarar ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunca verilirm. 40/1-b
İlçe kurulu yerleştirme kararı alamıyorİl kurulu gerekli işlemleri yaparak eğitime erişimi sağlarm. 40/1-n
İlde okula yerleştirilemiyorYatılı ilköğretim kurumu veya özel eğitim meslek lisesi için bilgiler il müdürlüğüne gönderilir; ortaöğretimde işlemler Bakanlıkça yürütülürm. 40/1-d, m. 34/12
Coğrafi yokluk, eğitime erişimi engellemez. Hüküm il kuruluna açık bir erişim sağlama görevi yüklediğinden, bir aileye “ilçemizde uygun okul yok” denilerek sürecin sonlandırılması bu düzenlemeye aykırıdır. Böyle bir durumda dosyanın il özel eğitim hizmetleri kuruluna intikali yazılı olarak talep edilmeli; karşılanmaması hâlinde idari başvuru ve dava yoluna gidilmelidir.

Kaynaştırma Önceliği İlkesi

Sistemin temel tercihi yürürlükteki metinde birkaç hükümle kurulmuştur. m. 5/1-ç ve d uyarınca özel eğitim hizmetleri bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve bu bireylerin diğer bireylerle birlikte eğitim görmelerine öncelik verilmesi esastır. m. 11/1-c’ye göre de her tür ve kademedeki eğitimin kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla sürdürülmesi esas olmakla birlikte özel eğitim kurumları veya sınıfları da açılabilir.

KuralİçeriğiDayanak
ÖncelikUyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitime öncelikm. 5/1-d
EsasKaynaştırma/bütünleştirme esas; ayrı kurum ve sınıflar ek imkânm. 11/1-c
Ortam önerisiDeğerlendirme kurulu birey için en az sınırlandırılmış eğitim ortamını önerirm. 44/1-d
Sınıf başına sayıTam zamanlı kaynaştırmada her şubeye en fazla 2 öğrenci; birleştirilmiş sınıflarda artırılabilirm. 23/1-ç
BEP geliştirme birimiKaynaştırma yapılan okullarda kurulması zorunlum. 22/4
Kaynaştırma önceliği, gerekçe yükü doğurur. Değerlendirme kurulunun en az sınırlandırılmış ortamı önermekle yükümlü olması, bir çocuğun kaynaştırma yerine ayrı bir ortama yönlendirilmesinin somut gerekçeye dayanması gerektiği anlamına gelir. Yönlendirme kararına itiraz edilirken kaynaştırmanın neden mümkün görülmediğinin raporda gösterilip gösterilmediği sorgulanmalıdır.

Kurum Açma: 5580 Sayılı Kanun

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği özel kurum açılışını düzenlemez; 5580 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlara yalnızca EK-2 Rapor, bir yıllık eğitim planı (m. 7/3) ve değerlendirme kurulunun plan hazırlama görevi (m. 44/1-g) üzerinden atıf yapar. Özel sektörün yeri başka metinlerde düzenlenmiştir:

MetinDüzenlediği konu
8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları KanunuÖzel öğretim kurumlarının açılması, işleyişi ve denetiminin kanuni çerçevesi
MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 20/3/2012, S. 28239)Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin açılış ve kapanışı; önemli değişikliklerden biri RG 3/1/2025, S. 32771; metin sık değiştiğinden işlem tarihindeki hâli esas alınmalıdır
MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği (RG 18/5/2012, S. 28296)Bu kurumlardaki eğitim ve yönetim, destek eğitim programları, engel grupları ve destek eğitim giderlerinin karşılanması
Kurum sayısı RAM verisine bağlıdır. Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğine göre özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre açılıp kapatılır; açılışlarda ayrıca merkezlerin ilçelerdeki sayısı her yıl ocak ayının ilk iş günü MEBBİS-RAM modülünde destek eğitim almasına karar verilen birey sayısı esas alınarak belirlenir. Bir açılış veya izin uyuşmazlığında dayanılacak metinler bu gruptur; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine dayanan bir ret gerekçesi yanlış dayanak iddiasına konu olabilir.

ÇÖZGER ve Fizyoterapist Tanımları

25/10/2022 tarihli Değişiklik Yönetmeliğiyle tanımlar maddesine iki bent eklenmiştir. Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER); sağlık kurulunca hazırlanan 18 yaşını doldurmamış bireylerin özel gereksinimlerini belirten belgeyi ifade eder.

Fizyoterapist ise; üniversitelerin fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında lisans eğitimi almış, rehberlik ve araştırma merkezlerinde bireylerin yetersizliklerinden kaynaklı ağrıyı, engeli ve yeteneklerini özel ölçme, değerlendirme ve inceleme yöntemleri ile belirleyerek hekimin tanısına göre, fonksiyonun ve fonksiyonel kapasitenin geliştirilmesine yönelik fizyoterapi ve rehabilitasyon programını planlayan, uygulayan ve tekrar değerlendirerek rapor eden personeli ifade eder.

KavramTanım
ÇÖZGERSağlık kurulunca hazırlanan, 18 yaşını doldurmamış bireylerin özel gereksinimlerini belirten belge
FizyoterapistFizyoterapi ve rehabilitasyon alanında lisans eğitimi almış personel
Görev yeriRehberlik ve araştırma merkezleri
SınırHekimin tanısına göre program planlar, uygular ve rapor eder
DayanakEk: 25/10/2022 tarihli Değişiklik Yönetmeliği
Fizyoterapist tanımındaki “hekimin tanısına göre” ibaresi, yetki sınırını çizer. Tanım, fizyoterapistin programı hekimin tanısına göre planlayıp uygulayacağını açıkça belirtir. Bu, fizyoterapistin bağımsız olarak tanı koymadığı; mevcut tıbbi tanı üzerine fonksiyonel değerlendirme ve program yürüttüğü anlamına gelir. Sağlık meslek mensuplarının yetki sınırlarına ilişkin genel rejimle uyumlu olan bu ibare, bir sorumluluk uyuşmazlığında fizyoterapistin hangi işlemden sorumlu tutulabileceğini belirler. ÇÖZGER’in 18 yaşını doldurmamış bireylerle sınırlı olması ise, bu yaşın üstündeki bireyler için farklı bir rapor rejiminin işlediğini gösterir.

2022 değişikliği tanımlarla sınırlı değildir: evde eğitim için aranan durum bildirir raporda “en az birisi ilgili daldan olmak üzere üç uzman tabip” ibaresi kaldırılmış (m. 14/1), özel eğitim değerlendirme kuruluna varsa kurumda görev yapan fizyoterapist eklenmiş (m. 43/2-ç) ve Yönetmeliğin eğitsel değerlendirme, tanılama ve değerlendirme kuruluna ilişkin hükümlerinin Millî Eğitim Bakanı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından birlikte yürütüleceği düzenlenmiştir (m. 70).

Velinin Süreçteki Konumu

Yönetmelik, veliyi sürecin edilgen bir tarafı olarak değil; kendisine bildirim yapılan ve talepte bulunabilen bir taraf olarak konumlandırır. Kurul kararının bireyin velisine yazılı olarak bildirilmesi zorunluluğu bunun açık göstergesidir.

AşamaVelinin konumuDayanak
BaşvuruEğitsel değerlendirme için ilk başvuruyu yapabilir; tekrar değerlendirme yazılı talebiyle istenebilirm. 7/2, m. 7/5
Değerlendirme kuruluVeli veya birey kurula üye olarak katılır; işlemlerde görüşü alınırm. 43/3, m. 7/9
RaporRapor veliye imza karşılığı verilirm. 45/1-ç
YerleştirmeKarar velinin yazılı talebi dikkate alınarak verilir ve veliye yazılı bildirilirm. 40/1-b, m. 41/1-d
İtirazTebliğden itibaren otuz iş günü içinde itiraz hakkım. 42/1-a
Velinin en güçlü aracı, taleplerini yazılı yapmaktır. Bu süreçte çoğu işlem sözlü görüşmelerle yürütülmekte; sonradan bir uyuşmazlık doğduğunda talebin ne zaman yapıldığı ispatlanamamaktadır. Oysa kararların yazılı bildirimi zorunlu tutulduğu gibi, velinin talepleri de yazılı yapıldığında MEBBİS-RAM kayıtları ve evrak kayıtlarıyla tarihlendirilebilir. Yeniden değerlendirme, rapor türünün düzeltilmesi veya dosyanın il kuruluna taşınması gibi talepler mutlaka yazılı olarak iletilmeli ve kayıt numarası alınmalıdır.

Okul ve Kurum Arasındaki Bilgi Akışı

Kurul kararının yalnızca veliye değil, aynı zamanda ilgili okula/kuruma ve RAM’a bildirilmesi öngörülmüştür. Bu üçlü bildirim, sürecin tüm taraflarının aynı bilgiye sahip olmasını amaçlar.

MuhatapBildirimin işlevi
VeliKarardan haberdar olma ve itiraz hakkı
Okul/kurumHizmetin planlanması ve uygulanması
RAMKayıtların güncellenmesi ve takip
BiçimYazılı
Bildirim zincirindeki bir kopukluk, hizmet kesintisine yol açar. Kararın kuruma ulaşmaması hâlinde çocuk, hakkı bulunduğu hâlde hizmete başlayamaz; bu durumda sorumluluğun idarede mi kurumda mı olduğu tartışması doğar. Veli bakımından pratik çözüm, kararın bir örneğini bizzat kuruma ibraz etmek ve teslim kaydı almaktır. Kurum bakımından ise kayıt kabul aşamasında kararın aslını veya onaylı örneğini dosyaya alması; hem hizmetin dayanağını hem ödemeye esas belgeyi güvence altına alır.

Hukuki Yollar

İşlemMerciSüreDayanak
Değerlendirme veya yerleştirme kararına veli itirazıİl veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu (dosya yeniden değerlendirme için RAM’a gönderilir)Tebliğden itibaren 30 iş günüm. 42/1-a, m. 40/1-e
Okul yönetiminin itirazıAynı kurulKayıttan itibaren en az 30 iş günü izleme sonrasım. 42/1-b
İtirazın sonuçlandırılmasıKurul; sonuç veliye, okula ve RAM’a yazılı bildirilirİtirazın kurula ulaşmasından itibaren en geç 30 iş günüm. 42/1-c
Yerleştirme veya itiraz sonucuna karşı davaİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Destek eğitim hakkına ilişkin işlemİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Kurum açma izninin reddi veya denetim işlemiİdare mahkemesiAltmış gün5580 s.K. ve İYUK m. 7
İdareye başvuruİdari aşamaDava süresi içinde; zımni ret otuz günİYUK m. 11
Yürütmenin durdurulmasıİdare mahkemesiDilekçeyle veya sonradanİYUK m. 27

Dilekçede ileri sürülecek başlıca hususlar:

  • Rapor türü. Talep edilen hizmete uygun ekin düzenlenip düzenlenmediği.
  • RAM yetkisi. Değerlendirmenin yetkili RAM tarafından yapılıp yapılmadığı.
  • Kapsam. Değerlendirmenin tüm gelişim alanlarını kapsayıp kapsamadığı.
  • Süreler. Raporun otuz iş günü, yerleştirme kararının on iş günü, itirazın otuz iş günü içinde sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı.
  • Veli katılımı. Velinin m. 43/3 uyarınca değerlendirme kuruluna üye olarak katılımının sağlanıp sağlanmadığı.
  • Bildirim. Kararın veliye, okula/kuruma ve RAM’a yazılı bildirimi.
  • Kaynaştırma. Ayrı ortama yönlendirmenin gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği.
  • İlçede kurum yokluğu. Dosyanın il kuruluna intikal ettirilip ettirilmediği.
  • Plan süresi. Bir yıllık planın yenilenmesine ilişkin sürecin işletilmesi.
Bu dosyalarda çocuğun eğitim hakkı, süre kayıplarına karşı korunmalıdır. Eğitim hizmetine erişimdeki her gecikme, telafisi güç sonuçlar doğurabilir; bu husus yürütmenin durdurulması talebinde zarar unsurunun somutlaştırılmasında öne çıkarılmalıdır. Ayrıca idari başvuru yolunun işletilmesi, sürecin çoğu zaman dava açılmadan çözülmesini sağlar: raporun yeniden değerlendirilmesi veya dosyanın il kuruluna taşınması gibi taleplerin yazılı olarak yapılması ve kayda geçirilmesi, sonraki aşamalar için de dayanak oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Özel eğitim hizmetleri hangi mevzuata tabi?

7 Temmuz 2018 tarihli ve 30471 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği uygulanır; Yönetmelik 573 sayılı KHK başta olmak üzere m. 3’teki kanunlara dayanır, 2006 tarihli eski Yönetmeliği kaldırmış ve en son 25/10/2022’de değiştirilmiştir.

EK-1 ve EK-2 rapor farkı nedir?

Resmî özel eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına ya da tam zamanlı kaynaştırma yoluyla eğitime yönlendirilen öğrenciler için EK-1 Rapor; 5580 sayılı Kanun kapsamında hizmet sunan kurumlarda destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için EK-2 Rapor düzenlenir.

Hangi RAM yetkilidir?

Okula kayıtlı öğrenciler için okulun bulunduğu bölgedeki RAM; okula kayıtlı olmayanlar için ikamet adresi ya da bakım ve barınma hizmetinden yararlandığı kurumun bulunduğu bölgedeki RAM yetkilidir.

İşlemler nereden yürütülür?

Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler MEBBİS-RAM Modülü üzerinden yapılır.

Destek eğitim planı ne kadar sürelidir?

5580 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda destek eğitim almasına karar verilen öğrenciler için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanır; süresi biten planlar ihtiyaç hâlinde yenilenebilir.

Özel eğitim hizmetleri kurulu ne sıklıkla toplanır?

m. 41/1-ç uyarınca kurul haftada bir kez toplanır; kurul başkanının gerekli gördüğü durumlarda süreye bağlı kalınmaksızın da toplanabilir. Üyelik boşalırsa en geç on iş günü içinde görevlendirme yapılır.

Raporlar ne kadar sürede karara bağlanır?

Değerlendirme kurulu başvuruları inceleme tarihinden itibaren en geç otuz iş günü içinde karara bağlar (m. 45/1-ç). Özel eğitim hizmetleri kurulu da raporu en geç on iş günü içinde karara bağlayarak veliye, okula ve RAM’a yazılı bildirir (m. 41/1-d).

İlçede uygun kurum yoksa ne olur?

m. 40/1-n uyarınca ilçe kurulu tarafından yerleştirme kararı alınamayan öğrenciler için il özel eğitim hizmetleri kurulu gerekli işlemleri yaparak eğitime erişimi sağlar.

Kaynaştırma zorunlu mu?

Zorunlu değil, esastır. m. 5/1-d ve m. 11/1-c uyarınca diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik verilir; özel eğitim kurumları ve sınıfları da açılabilir. Değerlendirme kurulu en az sınırlandırılmış eğitim ortamını önermekle yükümlüdür (m. 44/1-d).

Özel eğitim kurumunu kim açabilir?

Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri 5580 sayılı Kanun kapsamında, MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre açılır; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği açılış rejimini düzenlemez.

Veli kurul kararına ne kadar sürede itiraz edebilir?

m. 42/1-a uyarınca veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararına kararın kendisine tebliğinden itibaren otuz iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz, kurula ulaştığı günden itibaren en geç otuz iş günü içinde sonuçlandırılır.

Veli değerlendirme kuruluna katılabilir mi?

Evet. m. 43/3 uyarınca bireyin velisi veya kendisi özel eğitim değerlendirme kuruluna üye olarak katılır.

Dosyanızı Değerlendirelim

Bu alanda üç husus belirleyicidir. Birincisi rapor türüdür: destek eğitim için EK-2 Rapor aranır ve EK-1 Rapor bu hizmete erişim sağlamaz; bir ret işleminde önce hangi ekin düzenlendiği incelenmelidir. İkincisi süre ve bildirimdir: yerleştirme kararı en geç on iş günü içinde verilip veliye, okula ve RAM’a yazılı bildirilir; veli bu tebliğden itibaren otuz iş günü içinde itiraz edebilir. Üçüncüsü kaynaştırma önceliğidir: ayrı ortama yönlendirme gerekçelendirilmelidir, gerekçesiz bir ayrıştırma kararı bu ilkeye aykırıdır. Bürom; aileler ve özel eğitim kurumları için rapor, yerleştirme, izin ve denetim uyuşmazlıklarında hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.

Rapor ve yerleştirme dosyanızı birlikte inceleyelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İlgili Rehberler

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yönetmelik ve ekleri değişebilmektedir; dosyanızı işlem tarihinde yürürlükte olan konsolide metne göre avukatınızla birlikte değerlendiriniz.

Post by Av. Fatma Öztürk