English version: Can Foreigners Open a Private School in Turkey?
Yabancı bir yatırımcı Türkiye’de Türk öğrencilere eğitim veren bir özel okul açamaz ve böyle bir okulu işleten şirkete ortak olamaz. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, özel öğretim kurumu açma iznini Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine tanır; 2016’da Kanunun 3. maddesine eklenen fıkraya göre de özel hukuk tüzel kişilerince açılan kurumların kurucularında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığı tespit edilirse brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir, ortaklığın 30 iş günü içinde sona erdirilmesi istenir ve sona erdirilmezse kurum açma izni iptal edilir. Bu yasak okulların yanında kursları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerini ve Kanun kapsamındaki diğer özel öğretim kurumlarını da kapsar. Yabancılara açık yol, yalnızca yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebileceği milletlerarası özel öğretim kurumlarıdır: Bu kurumlar yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yoluyla, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde Cumhurbaşkanının izniyle açılabilir. 31 Temmuz 2026’dan itibaren Türk vatandaşı öğrenci kaydeden milletlerarası okulun izni iptal edilir. Özel kreşlerde kurucunun Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olması aranır; vakıf üniversitesini ise yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş bir vakıf kurabilir. Bu rehber, “yabancılar Türkiye’de okul açabilir mi?” sorusunu kurucu olabilme şartları, yabancı ortak yasağı, milletlerarası okullar, yabancı ve azınlık okulları, kurum açma izni ve devir, yabancı yönetici ve öğretmen, öğrenci ve ücret kuralları, kreş ve vakıf üniversitesi, vergi ve teşvikler ile yaptırımlar başlıklarında mevzuat maddeleriyle cevaplar.
Kısa cevap: Yabancılar Türkiye’de özel okul açabilir mi veya bir okula ortak olabilir mi?
1. Türk öğrencilere eğitim veren özel okul için hayır. 5580 sayılı Kanun, kurum açma iznini Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri ve özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler için düzenler (m.1).
2. Kurucu şirkette yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişi ortak bulunması yasaktır: Tespit hâlinde brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve ortaklığın 30 iş günü içinde sona erdirilmesi istenir; sona erdirilmezse veya ikinci kez tespit edilirse kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir (m.3).
3. Denetim iki kademelidir: Kurucu şirketin ortakları ile ortak olan tüzel kişilerin ortakları arasında yabancı bulunup bulunmadığına bakılır (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.9/A).
4. Yasak yalnızca okulları değil, kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerini ve Kanun kapsamındaki diğer özel öğretim kurumlarını da kapsar (m.2/b, m.3).
5. Yabancılar, yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebileceği milletlerarası özel öğretim kurumu açabilir; bunun için 4875 sayılı Kanun çerçevesinde Cumhurbaşkanının izni gerekir (m.5/a-1).
6. Milletlerarası okul Türk vatandaşı öğrenci kaydederse brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni iptal edilir (m.7/2-ğ; 31.07.2026’dan itibaren).
7. Müdür ve müdür yardımcılarının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekir; milletlerarası kurumlar ve yabancı okullar bunun dışındadır. Yabancı öğretmenler Bakanlık ön izni ve çalışma izniyle çalışabilir (Yönetmelik m.29, m.30/1-a).
8. Özel kreş açacak veya devralacak kişinin Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olması gerekir; vakıf üniversitesini yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş vakıflar kâr amacı gütmeden kurabilir (Anayasa m.130; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.4).
- Türkiye’de özel okulu kimler açabilir?
- Yabancı ortaklı şirket özel okul açabilir mi?
- Milletlerarası özel öğretim kurumları (uluslararası okullar)
- Yabancı okullar ve azınlık okulları
- Kurum açma izni, kurucu temsilcisi ve okul devri
- Yabancı yönetici ve öğretmen çalıştırma
- Yabancı öğrenciler, ücretler ve burs
- Kurs, kreş ve vakıf üniversitesi: farklı rejimler
- Vergi istisnası, KDV ve teşvikler
- Yabancı yatırımcı için seçeneklerin karşılaştırması
- İdari para cezaları ve izin iptali
- Kontrol listesi
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Türkiye’de özel okulu kimler açabilir?
Anayasa, eğitim ve öğretimin Devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağını ve özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esasların Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak kanunla düzenleneceğini öngörür (Anayasa m.42). Bu kanun, 14 Şubat 2007 tarihli ve 26434 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunudur. Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesine, kurumun nakline, devrine, personel çalıştırılmasına ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir; yabancılar bakımından ise Kanun, yalnızca “yabancılar tarafından açılmış bulunan” özel öğretim kurumlarının eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve personel çalıştırılmasından söz eder (m.1/1).
Yabancı yatırımcı için genel kural 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunundadır: Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri aksini öngörmedikçe yabancı yatırımcılar Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım yapmakta serbesttir ve yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidir (m.3/a). 5580 sayılı Kanun, bu genel kuralın istisnasını oluşturan özel kanun hükümlerinden biridir. Kanun bakımından “kurum”; okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kurslarını, hizmet içi eğitim merkezlerini, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerini, sosyal etkinlik merkezlerini, mesleki eğitim merkezlerini ve benzeri özel öğretim kurumlarını kapsar (m.2/b). Kanun ayrıca her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetleri Bakanlığın izin ve denetimine bağlar (m.3).
“Kurucu”, kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişidir; “kurucu temsilcisi” ise özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler adına seçilen kişidir (m.2/m-n). Kanunun 4. maddesi kurucularda, tüzel kişi kurucuların yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelde belirli suçlardan mahkûmiyet bulunmaması ve terör örgütlerine üyelik, mensubiyet veya iltisak bulunmaması gibi şartlar arar; bu maddede ayrıca bir uyruk şartı yer almaz. Uyruk sınırlaması, bir yandan 1. maddedeki “Türkiye Cumhuriyeti uyruklu” ifadesinden, diğer yandan aşağıda ele alınan 3. maddedeki yabancı ortak yasağından kaynaklanır. Kurucu tüzel kişi bir şirket, dernek veya vakıf olabilir; başvuruda tüzel kişinin niteliğine göre ana sözleşme, tüzük veya vakıf senedi istenir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.5/2-c).
Uygulamadaki ayrıntılar, 20 Mart 2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde düzenlenir; Yönetmelik birçok kez değiştirilmiş, son olarak 5 Eylül 2025 tarihli ve 33008 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle güncellenmiştir. Kanunun kendisi de en son 24 Temmuz 2026’da kabul edilip 31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7590 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Yabancı yatırımın genel çerçevesi için Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu rehberimize bakabilirsiniz.
Özel öğretim kurumu açabilme bakımından temel kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurum açabilecekler | Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler | 5580 m.1 |
| Kurum kavramı | Okullar, kurslar, uzaktan öğretim kuruluşları, sürücü kursları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ve benzerleri | 5580 m.2/b |
| Kurucu ve kurucu temsilcisinde aranan şartlar | Belirli suçlardan mahkûmiyet ve terör örgütleriyle irtibat bulunmaması; Kanunun 4. maddesinde ayrıca uyruk şartı yok | 5580 m.4/1 |
| Yabancı ortak | Kurucu tüzel kişide yabancı uyruklu ortak yasak | 5580 m.3; Yönetmelik m.9/A |
| Yabancılara açık yol | Yalnız yabancı öğrencilere yönelik milletlerarası özel öğretim kurumu; Cumhurbaşkanı izni | 5580 m.5/a-1 |
| Genel yatırım serbestisi | Özel kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla eşit muamele | 4875 m.3/a |
Yabancı ortaklı şirket özel okul açabilir mi?
Hayır. 2016 yılında 6764 sayılı Kanunla 5580 sayılı Kanunun 3. maddesine eklenen fıkraya göre, Kanunun 1. maddesinde belirtilen şartları taşıyan ve özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılan özel öğretim kurumlarının kurucularında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının tespit edilmesi hâlinde, bu kurumlara brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının sona erdirilmesi için 30 iş günü süre verilir. Bu süreye rağmen ortaklık sona erdirilmezse veya aynı kurumda ikinci kez yabancı uyruklu ortak tespit edilirse kurumun kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir (m.3). Yasağın kapsamı ortak sayısına veya pay oranına bağlanmamıştır; tek bir yabancı ortak ve küçük bir pay da yaptırım için yeterlidir.
Yönetmelik, denetimin derinliğini belirler. Kurumun ortakları arasında yabancı uyruklu ortakların veya ortaklar arasında tüzel kişiler varsa o tüzel kişilerin ortakları arasında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin bulunduğunun inceleme, soruşturma veya denetim sonucunda tespiti hâlinde, Kanunun 3. maddesindeki idari para cezası kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından verilir; ceza ve 30 iş günlük süre, gerçek kişi kurucuya veya tüzel kişinin kurucu temsilcisine valilikçe tebliğ edilir (m.9/A-1). Verilen süre içinde ortaklık sona erdirilmezse veya kurumda ikinci kez yabancı ortak tespit edilirse kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir (m.9/A-2). Bu kontrolü mümkün kılmak için kurucu tüzel kişinin başvurusunda ortakların ve ortaklar arasındaki tüzel kişilerin de uyruğunun yer aldığı belgeler istenir (m.5/2-c). Bu kurallar, Kanunun 5. maddesi kapsamındaki milletlerarası kurumlara, yabancı okullara ve azınlık okullarına uygulanmaz (m.9/A-3).
Bu düzenlemenin yabancı yatırımcı için sonuçları açıktır. Yabancı bir şirketin Türkiye’de kuracağı bağlı şirket, yabancı bir fonun pay sahibi olduğu bir Türk şirketi veya yabancı ortaklı bir eğitim grubu; milletlerarası, yabancı ve azınlık okulları dışındaki, yani Türk vatandaşı öğrencilere eğitim veren bir özel okulun, özel öğretim kurslarının, dil kurslarının veya özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin kurucusu olamaz; mevcut bir okul şirketine sonradan yabancı ortak girmesi de aynı yaptırıma yol açar. Payların bir Türk vatandaşı adına gösterilmesi gibi gizli ortaklık yapıları, ortaklığın tespiti hâlinde aynı yaptırımlarla karşılaşabilir. Ayrıca kurumun gerçeğe aykırı bilgi veya belge sunularak açıldığının tespiti hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur (Yönetmelik m.6/13). Kanun ve Yönetmelik, çifte vatandaşlar, Mavi Kart sahipleri ve dernek veya vakıf kuruculardaki yabancı üyeler için ayrı hüküm içermez. Türk vatandaşlığını da taşıyan kişi Türk vatandaşı olduğundan yasak kapsamında görülmemesi beklenir; Mavi Kart sahipleri ise millî güvenlik ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28). Bu durumlarda yapı kurulmadan önce il millî eğitim müdürlüğünden görüş alınması yerinde olur. Sağlık sektöründe yabancı ortaklığın nasıl farklı düzenlendiğini görmek için yabancıların özel hastane kurması rehberimize bakabilirsiniz.
Yabancı ortak yasağının unsurları
| Unsur | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsanan kurumlar | Özel hukuk tüzel kişilerince açılan tüm özel öğretim kurumları (okullar, kurslar, merkezler) | 5580 m.2/b, m.3 |
| Yasak ortaklar | Yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler; oran sınırı yok | 5580 m.3 |
| Denetim kademesi | Kurucunun ortakları ve ortak olan tüzel kişilerin ortakları | Yönetmelik m.9/A-1 |
| İlk tespitte | Brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası; 30 iş günü içinde ortaklığın sona erdirilmesi | 5580 m.3; Yönetmelik m.9/A-1 |
| Süreye uyulmazsa veya ikinci tespitte | Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali | 5580 m.3; Yönetmelik m.9/A-2 |
| İstisna | Milletlerarası kurumlar, yabancı okullar ve azınlık okulları | Yönetmelik m.9/A-3 |
Milletlerarası özel öğretim kurumları (uluslararası okullar)
Kanun, milletlerarası özel öğretim kurumlarını yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebilecekleri özel öğretim kurumları olarak tanımlar (m.2/l). Yükseköğretim dışındaki milletlerarası özel öğretim kurumu; yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yolu ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde Cumhurbaşkanının izniyle açılabilir; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri de kendi adlarına aynı amaçla milletlerarası mahiyette özel öğretim kurumu açabilir (m.5/a-1). Yabancı yatırımcının Türkiye’de okul işletmesinin kanunda öngörülen tek yolu budur. Başvuruda, yabancı uyruklu kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yoluyla açılacak kurumlar için Cumhurbaşkanı izninin sureti istenir (Yönetmelik m.5/2-j).
Bu kurumlarda Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, güvenliğine ve menfaatlerine aykırı, Türk Milletinin millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerleri aleyhinde eğitim-öğretim yapılamaz (m.5/a-2). Öğretim programları ve eğitim-öğretim faaliyetleri, kurum yönetimince hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan esaslara göre yürütülür ve Bakanlığın denetim hakkı saklıdır (m.5/a-3, a-4). Türk programı dışında başka bir ülkenin programını uygulayacak kurumlar, o programın uygulanmasına izin verildiğine dair izin veren ülkenin eğitimden sorumlu birimince düzenlenen ve Dışişleri Bakanlığınca tasdik edilen belgeyi sunar; uyguladıkları öğretim programları için Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının onayı ve ders kitapları ile diğer eğitim araçları için inceleme onayı aranır (Yönetmelik m.5/2-n, z). Milletlerarası kurumlara yabancı ad verilebilir (Yönetmelik m.7/1) ve bu kurumların iş ve işlemleri Milletlerarası Okullar Bilgi Sistemi (MOBİS) üzerinden yürütülür (Yönetmelik m.4/1-gg).
Öğrenci kuralı kesindir. Milletlerarası okullara yalnız yabancı uyruklu öğrenciler devam edebilir; bu kurumlara devam ederken Türk vatandaşlığını kazananlar, bulundukları öğretim kademesinin sonuna kadar aynı kurumda veya aynı programı uygulayan başka bir milletlerarası kurumda öğrenimlerine devam edebilir (m.5/a-3). 7590 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’dan itibaren, milletlerarası okulun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrencileri kaydetmesi veya bu öğrencilere eğitim vermesi ya da vatandaşlığı sonradan kazananları Kanunda belirlenen sürelerden daha uzun süre kayıtlı tutması, brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali sonucunu doğurur (m.7/2-ğ). Milletlerarası kurumlar ile diğer okullar aynı binada veya kampüste bulunamaz; Türk okulları ile aynı kampüste bulunan milletlerarası kurumlar 2026-2027 öğretim yılından itibaren bu kurala uygun binalarda faaliyet gösterir (Yönetmelik m.12/4, geçici m.36).
Yönetim bakımından, milletlerarası kurumlarda müdürün Türk vatandaşı olması şart değildir (Yönetmelik m.30/1-a); ancak Türkiye Cumhuriyeti uyruklu ve öğretmenlik yapma niteliğini taşıyan bir müdür yardımcısı görevlendirilmesi gerekir, müdür Türk vatandaşıysa bu şart aranmaz (Yönetmelik m.25/1-a-7, m.25/2). Milletlerarası kurumların devrinde, devralacak yabancı uyruklu kişiler için de Cumhurbaşkanı kararı aranır (Yönetmelik m.14/1-f). Kanunda milletlerarası okullar için bir mütekabiliyet şartı öngörülmemiştir; mütekabiliyet yalnızca azınlık okullarına ilişkin hükümde yer alır (m.5/c-1).
Milletlerarası özel öğretim kurumlarının temel kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kimler açabilir | Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler, tek başına veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık hâlinde; Türk kişiler de kendi adlarına | 5580 m.5/a-1 |
| İzin | 4875 sayılı Kanun çerçevesinde Cumhurbaşkanı izni; başvuruda izin sureti | 5580 m.5/a-1; Yönetmelik m.5/2-j |
| Öğrenciler | Yalnız yabancı uyruklu öğrenciler; sonradan vatandaşlık kazananlar kademenin sonuna kadar devam edebilir | 5580 m.2/l, m.5/a-3 |
| Türk öğrenci kaydı | Brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve izin iptali | 5580 m.7/2-ğ (7590 sayılı Kanun) |
| Program | Yabancı ülke izin belgesi; Talim ve Terbiye Kurulu onayı | Yönetmelik m.5/2-n, z |
| Bina | Diğer okullarla aynı binada veya kampüste bulunamaz | Yönetmelik m.12/4, geçici m.36 |
| Yönetim | Müdür yabancı olabilir; bu durumda Türk vatandaşı müdür yardımcısı zorunlu | Yönetmelik m.25, m.30/1-a |
| Devir | Yabancı devralan için Cumhurbaşkanı kararı | Yönetmelik m.14/1-f |
Yabancı okullar ve azınlık okulları
Kanun “yabancı okul” kavramını, yabancılar tarafından açılmış özel okullar olarak tanımlar (m.2/d). Tanımın ve 1. maddenin geçmiş zaman kipiyle yazılmış olması ve Kanunun bu okullar için yalnızca mevcut okulların arazi, bina ve kapasitesine ilişkin sınırlı izinler öngörmesi, yeni bir yabancı okul açılmasına imkân tanınmadığı şeklinde yorumlanmaktadır. Mevcut yabancı okullar Cumhurbaşkanının izniyle yeni arazi edinebilir ve kapasitelerini en fazla beş misline kadar artırabilir; Bakanlığın izniyle mevcut arazi üzerindeki bina, öğrenci ve donanım kapasitelerini en çok bir mislini geçmemek üzere artırabilir veya yenileyebilir; valiliğin izniyle mevcut binalarında tadilat yapabilir (m.5/b-1, b-2, b-3). Bunlar dışında yabancı okulların binaları genişletilemez, şubeleri açılamaz, mevcut binalarının yerine yeni binalar inşa edilemez ve bu amaçla mülk edinilemez veya kiralanamaz (m.5/b-4). Yabancı okulların taşınmazları, kurucularının veya yetkililerinin teklifi üzerine Cumhurbaşkanının izniyle Bakanlığa ya da kuruluş amacı eğitim vermek olan ve Türk Medeni Kanununa göre kurulan vakıflara devredilebilir (m.5/b-5).
Türkçeden başka dille öğretim yapan ve yabancılar tarafından açılmış bulunan okulların kurucuları ile müdürleri, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmenliği yapma niteliğini taşıyan ve öğretim dilini bilenlerden birini Türk müdür başyardımcısı olarak valiliğe önerir; öneri uyarıya rağmen bir ay içinde yapılmazsa müdür başyardımcısını valilik seçer (m.8). Azınlık okulları ise Rum, Ermeni ve Musevi azınlıklar tarafından kurulmuş, Lozan Antlaşması ile güvence altına alınmış okullardır; bu okullarda yalnız kendi azınlığına mensup Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının çocukları okuyabilir ve bu okulların özellik gösteren hususları ilgili ülkelerin mütekabil mevzuat ve uygulamaları dikkate alınarak hazırlanan yönetmelikle belirlenir (m.2/e, m.5/c-1). Azınlık okullarında Türkçe ve Türkçe kültür dersi öğretmenleri 6581 sayılı Kanun uyarınca valilikçe görevlendirilir ve bunlardan biri valilikçe müdür başyardımcısı olarak görevlendirilir (Yönetmelik m.28/2-a).
Kurum açma izni bulunmayan yerlerde eğitim faaliyeti yürütülmesi ayrıca yaptırıma bağlıdır: Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan yürüten yerleri kuranlara veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır (m.3). Millî Eğitim Bakanlığı, 10 Ağustos 2024 tarihli basın açıklamasında, yasal statüsü bulunmadan faaliyet gösteren Charles de Gaulle ve Pierre Loti okullarına, bu okullara yasal statü verecek uluslararası anlaşma sonuçlanıncaya kadar yeni Türk öğrenci kaydı yapılmayacağını ve ara sınıflara nakil öğrenci alınmayacağını duyurmuştur. Bakanlık Nisan 2026’da da valiliklere gönderdiği yazıyla, büyükelçilik veya konsolosluklara bağlı olarak Bakanlık izni olmadan faaliyet gösteren okullara devam eden Türk vatandaşı öğrencilerin tespit edilmesini ve velilerine bildirim yapılmasını istemiştir.
Yabancı okullar ve azınlık okulları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yabancı okul tanımı | Yabancılar tarafından açılmış özel okullar | 5580 m.2/d |
| Arazi ve kapasite | Cumhurbaşkanı izniyle yeni arazi ve beş misline kadar kapasite; Bakanlık izniyle bir misline kadar artış | 5580 m.5/b-1, b-2 |
| Yasaklar | Bina genişletme, şube açma, yeni bina yapma, bu amaçla mülk edinme veya kiralama yasak | 5580 m.5/b-4 |
| Türk müdür başyardımcısı | Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, öğretim dilini bilen öğretmen; öneri yapılmazsa valilik seçer | 5580 m.8 |
| Azınlık okulları | Yalnız ilgili azınlığa mensup Türk vatandaşlarının çocukları; mütekabiliyet gözetilir | 5580 m.2/e, m.5/c-1 |
| İzinsiz eğitim faaliyeti | Brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve kapatma | 5580 m.3 |
Okul şirketinde tek bir yabancı ortak bile izni riske atar
Kurucu şirkette yabancı ortak tespit edilirse 20 kat asgari ücret cezası verilir ve ortaklık 30 iş günü içinde sona erdirilmezse kurum açma izni iptal edilir. Planladığınız ortaklık yapısını ve hedef kurumun bilgilerini WhatsApp üzerinden iletin; Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKurum açma izni, kurucu temsilcisi ve okul devri
Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır; valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara valilikçe izin verilir, okullara ilişkin başvurular ise izin verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Valiliğin talebi reddetmesi hâlinde kurucu veya kurucu temsilcisi, ret işleminin tebliğinden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığa itiraz edebilir; itiraz Bakanlıkça on beş iş günü içinde karara bağlanır. Kurum açma izni alınmadıkça kuruma öğrenci kaydı yapılamaz (m.3). İzin, binanın kullanılış amacına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygunluğunun yanında; yönetici, öğretmen ve diğer personelin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunmasına ve kurumun yönetmelikleri ile öğretim programının Bakanlıkça onaylanmasına bağlıdır (m.3). Milletlerarası kurumlar hariç ilkokul, ortaokul, lise ve özel eğitim okulları için 1 Eylülden sonra verilen kurum açma izinleri ertesi eğitim-öğretim yılından itibaren geçerli olur (m.3).
Gerekli nitelikleri taşıyan kurucu veya kurucu temsilcisi kurumun müdürü de olabilir; müdürlük görevi bulunmayan kurucu veya kurucu temsilcisi ise kurumun eğitim-öğretimine ve bunlarla ilgili yönetim işlerine karışamaz (m.6). Kurum açma izni verilen kurumun iki yıl içinde faaliyete başlamaması, yönetmelikte belirtilen süreden fazla izinsiz ara vermesi, kurum türüne uygun olmayan program uygulaması veya izni amacı dışında kullanması hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir (m.7/1). Kurumların adı da sınırlıdır: Kurumlara belli bir anlam taşıyan Türkçe ad verilir; yabancı ad yalnızca azınlık okullarına, yabancı ve milletlerarası kurumlara ve sadece yabancı dil eğitimi veren kurslara verilebilir; diğer kurumlara yabancı kurum ve kuruluş adları verilemez (Yönetmelik m.7/1). Bu nedenle yabancı bir eğitim markasının adı, milletlerarası, yabancı ve azınlık okulları dışındaki bir özel okulun adı olarak kullanılamaz.
Kurumun devri için valiliğe başvurulur; belgeler uygun görülürse devir, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merciin (okullarda Bakanlık, diğer kurumlarda valilik) izniyle on beş iş günü içinde yapılır (Yönetmelik m.14/1-2; 5580 m.3). Kurumun kuruculuk koşullarını taşıyan başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredilebilmesi için devir yetkisini gösteren kurul kararı, devralanın kurum açma belgeleri, personel teklifleri, tapu veya kira sözleşmesi, yerleşim planı ve devralanın kurumun vadesi gelmemiş olanlar dâhil tüm borç ve alacaklarını ve devirden önce işlenen fiillerle ilgili sonradan verilebilecek idari para cezalarını ve kapatma kararını kabul ettiğini gösteren noterce düzenlenmiş devir senedi ile valiliğe başvurulur (Yönetmelik m.14/1). Devir başvurusu, devir senedinin noterce düzenlendiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde devralan tarafından millî eğitim müdürlüğüne yapılır; idari soruşturması bulunan veya hakkında kapatma teklifi getirilen kurumlar devredilemez (Yönetmelik m.14). Devralan kuruculuk koşullarını taşımalı ve tüzel kişiyse ortaklarının ve ortakları arasındaki tüzel kişilerin uyruğunu gösteren belgeleri sunmalıdır (Yönetmelik m.14/1-b, m.5/2-c); denetimde ise ortak tüzel kişilerin ortaklarına da bakılır (Yönetmelik m.9/A). Yabancı gerçek kişi Kanunun 1. maddesi gereği kurucu olamayacağından, yabancı ortaklı şirket ise Kanunun 3. maddesindeki yabancı ortak yasağına takılacağından, milletlerarası, yabancı ve azınlık okulları dışındaki bir okulu devralamaz; kurucu şirketin paylarının bir yabancıya devri de aynı yasağa takılır. Kurucu şirketin birleşmesi, bölünmesi veya tür değiştirmesinde devir senedi istenmez; ancak ilgili ticaret sicili gazetesi ve kurucu temsilcisi atamasına ilişkin belgelerle valiliğe başvurulur (Yönetmelik m.14). Kanuna aykırı olarak kurumunu kapatanlara ve izni soruşturma sonucu iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden yeniden kurum açma izni, kurum devralma izni veya bir kuruma ortak olma izni verilmez (m.7).
Kurum açma izni ve devir
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| İzin makamı | Okullar için Bakanlık; diğer kurumlar için valilik | 5580 m.3 |
| İtiraz | On beş iş günü içinde Bakanlığa; Bakanlık on beş iş günü içinde karar verir | 5580 m.3 |
| İzinden önce kayıt | Öğrenci kaydı yapılamaz | 5580 m.3 |
| Faaliyete başlama | İki yıl içinde başlanmazsa izin ve ruhsat iptali | 5580 m.7/1 |
| Ad | Türkçe ad; yabancı kurum adı yalnızca yabancı, azınlık ve milletlerarası kurumlarda ve yabancı dil kurslarında | Yönetmelik m.7/1 |
| Devir | Valiliğe başvuru; izin veren merciin onayı; noterce düzenlenmiş devir senedi; devralan kuruculuk koşullarını taşımalı | Yönetmelik m.14/1 |
| Birleşme, bölünme, tür değiştirme | Devir senedi gerekmez; belgelerle valiliğe başvuru | Yönetmelik m.14 |
| Beş yıllık engel | Kanuna aykırı kapatma veya iptal hâlinde yeni izin, devralma ve ortaklık izni verilmez | 5580 m.7 |
Yabancı yönetici ve öğretmen çalıştırma
Kurumların müdürleri kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından, diğer yönetici ve öğretmenler ise müdürlerce seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur; valiliğin izni alınmadan bu kişiler işe başlatılamaz (m.8). Kanun kapsamında çalışacak yabancıların, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirileceği öngörülmüştür (m.8); bu Kanun 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunuyla yürürlükten kaldırılmış ve ona yapılan atıflar 6735 sayılı Kanuna yapılmış sayılmıştır (6735 m.26/1, m.27). Mesleki yeterlilik gerektiren eğitim hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde Millî Eğitim Bakanlığından ön izin alınması zorunludur (6735 m.8/1-2). Bakanlıkça ön izin verilen yabancıların çalışma izni işlemleri, 4817 sayılı Kanunun yerini alan 6735 sayılı Kanuna göre yürütülür (Yönetmelik m.26/2; 6735 m.26/1).
Yönetmeliğin 3 Ocak 2025’te yeniden düzenlenen 29. maddesi, yabancı uyruklu eğitim personeline ön izin için mezun olunan yükseköğretim kurumunun tanındığını gösteren Yükseköğretim Kurulu belgesini ve öğretmenler bakımından alanında lisans diploması ile yurt dışında alanında en az iki yıl öğretmenlik yaptığını gösteren belgeyi arar; milletlerarası kurumlarda görevlendirilecekler için programın izin aldığı ülkede görev yapma şartlarını taşıdıklarını gösteren belge istenir. Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlardan ve Türkiye’de ön izinle iki yıl çalışmış olanlardan yurt dışı deneyim şartı aranmaz. Belgeler kurum yetkilisince millî eğitim müdürlüğüne gönderilir, valilik şartları taşıyanların taleplerini beş iş günü içinde Bakanlığa iletir ve Bakanlık beş iş günü içinde ön izin belgesini düzenler. Yabancı uyruklu eğitim personeline kural olarak yalnızca şartlarını taşıdığı bir alanda ve bir kurumda görev verilir; aynı kurucuya ait bir arada bulunan kurumlarda alan şartı dışında bu sınır aranmaz ve yabancı okullarda görevlendirilecek personel bu kapsamda değerlendirilmez (m.29/9). Yönetmelikte yabancı öğretmen sayısı için bir oran sınırına rastlanmamıştır.
Yönetim kadrosunda uyruk şartı vardır: Müdür ve müdür yardımcılarında, milletlerarası kurumlar ile yabancı okullarda görevlendirilecekler hariç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma şartı aranır (Yönetmelik m.30/1-a). Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri ile Türk kültürüyle ilgili diğer dersler yabancı dille okutulamaz (2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi ile Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun m.2/b). Bakanlık, 7 Mart 2026 tarihli duyurusunda, özel okullarda Türkçe okutulması gereken dersleri okutacak yabancı uyruklu personelden 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren Bakanlıkça kabul edilen en az C1 düzeyinde Türkçe yeterlilik belgesi isteneceğini açıklamıştır. İşveren yükümlülükleri için yabancı işçi çalıştırmada işveren yükümlülükleri rehberimize, diploma tanınması için yabancı diploma denkliği rehberimize bakabilirsiniz.
Yönetici ve öğretmenlerde uyruk ve izin kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Müdür ve müdür yardımcısı | Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı; milletlerarası kurumlar ve yabancı okullar hariç | Yönetmelik m.30/1-a |
| Milletlerarası kurumda | Müdür yabancıysa Türk vatandaşı müdür yardımcısı zorunlu | Yönetmelik m.25 |
| Yabancı öğretmen | Bakanlık ön izni ve çalışma izni; valilik izni olmadan işe başlatılamaz | 5580 m.8; 6735 m.8; Yönetmelik m.26, m.29 |
| Ön izin belgeleri | YÖK tanınma belgesi; lisans diploması ve yurt dışında en az iki yıl öğretmenlik | Yönetmelik m.29/1 |
| Görev sınırı | Kural olarak bir alanda ve bir kurumda; aynı kurucunun bir arada bulunan kurumları ve yabancı okullar istisna | Yönetmelik m.29/9 |
| Yabancı dille okutulamayan dersler | İnkılap Tarihi, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve diğer Türk kültürü dersleri | 2923 m.2/b |
Yabancı öğrenciler, ücretler ve burs
Milletlerarası okullar dışındaki özel okullar da yabancı öğrenci kaydedebilir; ancak bir okula alınabilecek yabancı uyruklu öğrenci sayısı, o okulda okuyan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrenci sayısının yüzde otuzunu aşamaz (m.13). Yurt dışında öğrenim görmekte iken Türkiye’ye gelen öğrenciler özel okullara veya milletlerarası okullara ilk girişte denklik işlemi yapılarak belirlenen sınıfa alınır (Yönetmelik m.51/10). Kurumlar faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için düzenleyemez; ancak eğitimin kalitesini yükseltmek ve gelişmelerine imkân verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilir (m.12).
Öğrenim ücreti ve diğer ücretler kurumlarca her yıl belirlenerek ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edilir (m.13). Ücret artışları Yönetmelikle sınırlandırılmıştır: Ara sınıflarda bir önceki yıl ilan edilen ücrete, devam eden öğrencilerde kayıt sözleşmesindeki ücrete, bir önceki yılın aralık ayı yıllık yurt içi üretici fiyat endeksi ile tüketici fiyat endeksinin ortalamasının 1,05 ile çarpılmasıyla bulunan orandan fazla artış yapılamaz; kademe başlangıç sınıfları için ayrı bir üst sınır uygulanır (Yönetmelik m.53; RG 05.09.2025 değişikliği). Kurumlar, öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür ve Bakanlık bu oranı yüzde ona kadar artırabilir; kurumlar ayrıca öğrenim bursu verebilir (m.13).
Öğrenci, ücret ve burs kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yabancı öğrenci sınırı | Türk öğrenci sayısının en çok %30’u | 5580 m.13 |
| Ücret ilanı | Her yıl ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında | 5580 m.13 |
| Ücretsiz öğrenci | En az %3; Bakanlık %10’a kadar artırabilir | 5580 m.13 |
| Kazanç | Faaliyet sadece kazanç amacıyla düzenlenemez | 5580 m.12 |
| Ücret artışı | Ara sınıf ve devam eden öğrencilerde endeks formülüyle sınırlı; kademe başlangıcında ayrı üst sınır | Yönetmelik m.53 |
Kurs, kreş ve vakıf üniversitesi: farklı rejimler
Yabancı yatırımcıların sıkça sorduğu dil kursları, sınavlara hazırlık niteliği taşımayan çeşitli kurslar, uzaktan öğretim yapan kuruluşlar ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, 5580 sayılı Kanun bakımından okul gibi “kurum”dur (m.2/b). Bu nedenle bu kurumlar da kurum açma iznine bağlıdır ve kurucu şirkette yabancı ortak yasağı bunlar için de geçerlidir (m.3). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin açılış ve işleyişi için özel eğitim ve destek eğitim rehberimize bakabilirsiniz.
Özel kreşler ise Millî Eğitim Bakanlığına değil, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlıdır. 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 27 Aralık 2025 tarihli değişiklikle adı “Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik” olarak değiştirilen yönetmelik, kurucuyu özel kreş ve gündüz bakımevi açmak isteyen gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar (m.4/1-ı) ve kuruluş açacak veya açılmış bir kuruluşu devralacak kişilerde Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olma şartını arar (m.5/1-a). Yönetmelik, bu şartın tüzel kişi kurucunun ortaklarına nasıl uygulanacağını ayrıca düzenlemez. Kuruluş müdürü ve grup sorumlusu yabancı uyruklu olabilir; bu durumda deneyim ve Türkçe yeterliliğine ilişkin belgeler istenir (m.20/2-f). Ayrıntılar için özel kreş ve gündüz bakımevleri rehberimize bakabilirsiniz.
Yükseköğretimde rejim tamamen farklıdır. Anayasaya göre üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur; kanunda gösterilen usul ve esaslara göre kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla vakıflar tarafından da Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir (Anayasa m.130). Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği, vakfı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca kurulmuş ve amaçları arasında yükseköğretim kurmaya ilişkin hüküm bulunan mal topluluğu olarak tanımlar (m.4); vakıflar kurdukları yükseköğretim kurumundan herhangi bir surette gelir, kazanç ve hak elde edemez (m.28/1). Bir şirket vakıf üniversitesi kuramaz ve kâr payı dağıtan bir yatırım modeli kurulamaz. Yabancılar Türkiye’de hukuki ve fiilî mütekabiliyet esasına göre yeni vakıf kurabilir (5737 sayılı Vakıflar Kanunu m.5/4); ancak böyle bir vakfın üniversite kurabilmesi için de Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Kurulunun asgari varlık şartları dâhil tüm esaslarına uyması gerekir. Anayasanın 130. maddesi yükseköğretim kurumu kurma yetkisini Devlete ve vakıflara tanıdığından, mevcut mevzuatta yabancı bir üniversitenin Türkiye’de kendi kampüsünü açmasına imkân veren bir düzenlemeye rastlanmamıştır; yabancı üniversitelerle iş birliği, Türk yükseköğretim kurumlarının yürüttüğü uluslararası ortak programlar üzerinden yapılmaktadır (2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.43/d).
Kurs, kreş ve yükseköğretimde yabancılar
| Kurum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Dil kursu, çeşitli kurslar, uzaktan öğretim | 5580 kapsamında kurum; yabancı ortak yasağı uygulanır | 5580 m.2/b, m.3 |
| Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi | 5580 kapsamında kurum; yabancı ortak yasağı uygulanır | 5580 m.2/b, m.3 |
| Özel kreş ve gündüz bakımevi | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; kurucu ve devralanda Türkiye Cumhuriyeti uyruğu | Kreş Yönetmeliği m.5/1-a |
| Vakıf üniversitesi | Yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş vakıf; kâr amacı ve kazanç aktarımı yok | Anayasa m.130; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.4, m.28 |
| Yabancıların vakıf kurması | Hukuki ve fiilî mütekabiliyet esasına göre mümkün | 5737 m.5/4 |
Vergi istisnası, KDV ve teşvikler
Okul öncesi eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okulları ile özel kreş ve gündüz bakımevlerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar, faaliyete geçilen hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemi boyunca kurumlar vergisinden istisnadır (Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/1-ı); gerçek kişiler için aynı istisna Gelir Vergisi Kanununun 20. maddesinde düzenlenmiştir. 7524 sayılı Kanunla getirilen ve 2025 ve sonraki dönemlerde uygulanan yurt içi asgari kurumlar vergisi ise indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10’undan az olamaz; okul kazancı istisnası bu hesapta düşülebilecek istisnalar arasında sayılmadığından, istisna süresi içinde de asgari kurumlar vergisi doğabilir. Ancak ilk defa faaliyete başlayan kurumlara, faaliyete başladıkları hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisi uygulanmaz (Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/C). Üniversite ve yüksekokullar ile 5580 sayılı Kanun kapsamında verilen eğitim ve öğretim hizmetlerine uygulanan katma değer vergisi oranı, 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 10 Temmuz 2023’ten itibaren yüzde 10’dur; 5580 sayılı Kanuna tabi özel okulların kapasitelerinin yüzde 10’unu geçmemek üzere verdikleri bedelsiz eğitim hizmetleri KDV’den istisnadır (Katma Değer Vergisi Kanunu m.17/2-b).
Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek kreş ve gündüz bakımevi, okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları, 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda (RG 30.05.2025, sayı 32915) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında sayılmıştır (m.9/1-ş). Ancak bu destekler, yatırımcının kurum açma şartlarını taşıdığı hâllerde anlam kazanır; yabancı ortaklı bir şirketin Türk vatandaşı öğrencilere eğitim veren bir okul yatırımı teşvik belgesiyle de mümkün hâle gelmez. Vergi uygulamasının ayrıntıları için eğitim kurumlarında vergilendirme rehberimize ve KDV’de eğitim istisnaları rehberimize bakabilirsiniz.
Vergi ve teşvik kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurumlar vergisi istisnası | Özel okul ve kreş kazancı; faaliyete geçilen dönemden itibaren beş hesap dönemi | KVK m.5/1-ı |
| Gerçek kişiler | Aynı süreyle gelir vergisi istisnası | GVK m.20 |
| Asgari kurumlar vergisi | 2025’ten itibaren; istisna süresinde de doğabilir; ilk defa faaliyete başlayan kurumlarda ilk üç hesap dönemi uygulanmaz | KVK m.32/C (7524 sayılı Kanun) |
| KDV oranı | 5580 kapsamındaki eğitim ve öğretim hizmetlerinde %10 (10.07.2023’ten itibaren) | 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 2007/13033 sayılı Karar eki (II) sayılı liste |
| Bedelsiz eğitim | Kapasitenin %10’una kadar KDV istisnası | KDVK m.17/2-b |
| Teşvik | Okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise ve kreş yatırımları öncelikli yatırım | 9903 sayılı Karar m.9/1-ş |
Yabancı yatırımcı için seçeneklerin karşılaştırması
Yabancı yatırımcının eğitim sektöründe hangi kurumu açabileceği, kurumun türüne ve öğrenci kitlesine göre değişir. Aşağıdaki tablo seçenekleri yan yana gösterir.
Eğitim kurumlarında yabancı yatırım seçenekleri
| Kurum | Yabancı yatırımcı | Öğrenciler | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Özel okul (milletlerarası, yabancı ve azınlık okulları dışında) | Kurucu veya kurucu şirkete ortak olamaz | Türk öğrenciler; yabancı öğrenci Türk öğrencilerin %30’una kadar | 5580 m.1, m.3, m.13 |
| Kurslar ve merkezler | Kurucu veya kurucu şirkete ortak olamaz | Sınır yok | 5580 m.2/b, m.3 |
| Milletlerarası özel öğretim kurumu | Tek başına veya Türk ortakla açabilir; Cumhurbaşkanı izni | Yalnız yabancı uyruklu öğrenciler | 5580 m.5/a, m.7/2-ğ |
| Mevcut yabancı okul | Yeni okul açma yolu öngörülmemiş; mevcutlar izinle sınırlı genişleyebilir | Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre | 5580 m.2/d, m.5/b |
| Azınlık okulu | Kapsam dışı | Yalnız ilgili azınlığa mensup Türk vatandaşlarının çocukları | 5580 m.5/c |
| Özel kreş | Kurucu ve devralanda Türkiye Cumhuriyeti uyruğu aranır | 0-66 aylık çocuklar | Kreş Yönetmeliği m.4, m.5 |
| Vakıf üniversitesi | Şirket kuramaz; yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş vakıf, kâr amacı gütmeden | YÖK mevzuatına göre | Anayasa m.130; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.4 |
İdari para cezaları ve izin iptali
Kanun, yabancı yatırımcının özellikle dikkat etmesi gereken üç ağır yaptırım öngörür. Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan eğitim-öğretim faaliyeti yürütülen yerleri kuranlara veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler kapatılır (m.3). Kurucu tüzel kişide yabancı ortak tespit edilirse brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve ortaklık 30 iş günü içinde sona erdirilmezse veya ikinci kez tespit edilirse izin ve ruhsat iptal edilir (m.3). Milletlerarası okulun Türk vatandaşı öğrenci kaydetmesi veya bu öğrencilere eğitim vermesi hâlinde de brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve izin ile ruhsat iptal edilir (m.7/2-ğ).
Kanunun 7. maddesinin ikinci fıkrası, 31 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli metniyle diğer aykırılıkları da kademeli olarak cezalandırır: Onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik, gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam, izinsiz ders çizelgesi uygulanması ve mevzuata aykırı diğer fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmama ve Millî Eğitim Temel Kanununun amaç ve ilkelerine uymama için on katı; kurum açma şartlarından birinin kaybedilmesi için yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bu fiillerin tekrarında ceza beş kat olarak uygulanır ve üçüncü kez işlenmesi hâlinde izin ve ruhsat iptal edilir; (a)-(d) bentlerinde cezanın tebliğinden itibaren dört yıl, (e)-(g) bentlerinde beş yıl geçmesi hâlinde önceki fiil tekerrüre esas alınmaz. Mevzuata uygun olarak kapatılmama hâlinde de brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve izin ile ruhsat iptal edilir. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından kurum bazında verilir (m.7/2). Anayasa Mahkemesi, fıkranın önceki metnindeki “fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş kat artırılarak uygulanır” kuralını, tekerrür için bir süre sınırı öngörmediğinden ölçüsüz bularak (b) bendindeki reklam ve ilan fiilleri ile (d) bendindeki yönetmeliğe aykırılıklar bakımından iptal etmiş ve iptalin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından (14.05.2026) dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir (E.2025/187, K.2026/53); kanun koyucu da iptal kararı yürürlüğe girmeden önce 7590 sayılı Kanunla fıkrayı yeniden düzenleyerek tekrar için dört ve beş yıllık süreler öngörmüştür.
Başlıca yaptırımlar
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| İzinsiz eğitim faaliyeti | Brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve kapatma | 5580 m.3 |
| Kurucuda yabancı ortak | 20 katı ceza; 30 iş günü içinde sona erdirilmezse veya ikinci tespitte izin iptali | 5580 m.3 |
| Milletlerarası okulda Türk öğrenci | 20 katı ceza ve izin iptali | 5580 m.7/2-ğ |
| Yerleşim planı, reklam, ders çizelgesi ve diğer aykırılıklar | Beş katı ceza; tekrarda beş kat; üçüncüsünde iptal | 5580 m.7/2-a, b, c, d |
| Personel eksikliği, temel ilkelere aykırılık | On katı ceza; tekrarda beş kat; üçüncüsünde iptal | 5580 m.7/2-e, f |
| Kurum açma şartlarının kaybı | Yirmi katı ceza; tekrarda beş kat; üçüncüsünde iptal | 5580 m.7/2-g |
| İki yıl içinde faaliyete başlamama | İzin ve ruhsat iptali | 5580 m.7/1 |
| Kanuna aykırı kapatma veya iptal | Beş yıl yeni izin, devralma ve ortaklık izni verilmez | 5580 m.7 |
Kontrol listesi
Eğitim sektörüne girmek isteyen yabancı yatırımcı için kontrol listesi
| No | Kontrol | Dayanak / not |
|---|---|---|
| 1 | Hedeflenen kurum Türk öğrencilere mi, yalnız yabancı öğrencilere mi hizmet verecek? | 5580 m.2/l, m.5/a |
| 2 | Kurum 5580 kapsamında bir okul, kurs veya merkez mi; yoksa kreş veya yükseköğretim mi? | 5580 m.2/b; Kreş Yönetmeliği; Anayasa m.130 |
| 3 | Kurucu şirketin ortakları ve ortak tüzel kişilerin ortakları arasında yabancı uyruklu kişi var mı? | 5580 m.3; Yönetmelik m.9/A |
| 4 | Milletlerarası okul için 4875 sayılı Kanun çerçevesinde Cumhurbaşkanı izni alındı mı? | 5580 m.5/a-1; Yönetmelik m.5/2-j |
| 5 | Uygulanacak yabancı program için izin veren ülkenin belgesi ve Talim ve Terbiye Kurulu onayı hazır mı? | Yönetmelik m.5/2-n, z |
| 6 | Milletlerarası okul diğer okullardan ayrı bir binada veya kampüste mi? | Yönetmelik m.12/4 |
| 7 | Kayıt sisteminde Türk vatandaşı öğrenci kaydını engelleyen kontrol var mı? | 5580 m.7/2-ğ |
| 8 | Müdür yabancıysa Türk vatandaşı müdür yardımcısı görevlendirildi mi? | Yönetmelik m.25 |
| 9 | Yabancı öğretmenler için Bakanlık ön izni, çalışma izni ve valilik izni planlandı mı? | 5580 m.8; 6735 m.8; Yönetmelik m.29 |
| 10 | Türkçe okutulması gereken dersler için Türkçe yeterlilik şartı karşılanıyor mu? | 2923 m.2/b; Bakanlığın 2026 duyurusu |
| 11 | Kurum adı Yönetmeliğe uygun mu; yabancı marka adı kullanılabilir mi? | Yönetmelik m.7 |
| 12 | Devirde devralan kuruculuk koşullarını taşıyor mu; devir senedi ve 30 iş günlük başvuru süresi izleniyor mu? | Yönetmelik m.14 |
| 13 | Ücret artışı, ücretsiz öğrenci ve yabancı öğrenci oranları planlandı mı? | 5580 m.13 |
| 14 | Kurumlar vergisi istisnası ve asgari kurumlar vergisi etkisi hesaplandı mı? | KVK m.5/1-ı, m.32/C |
Sık yapılan hatalar
- 4875 sayılı Kanundaki eşit muameleyi her sektöre uygulamak. Yatırım serbestisi özel kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçerlidir; 5580 sayılı Kanun kurucu şirkette yabancı ortağı yasaklar (4875 m.3/a; 5580 m.3).
- Küçük bir payın sorun yaratmayacağını düşünmek. Yasak bir oran sınırına bağlı değildir; tek bir yabancı ortak bile yaptırım için yeterlidir (5580 m.3).
- Yasağın yalnızca okullara uygulandığını sanmak. Dil kursları, çeşitli kurslar, uzaktan öğretim kuruluşları ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri de Kanun kapsamında kurumdur (m.2/b).
- Ortaklığı yalnız doğrudan pay sahipleri düzeyinde kontrol etmek. Ortak olan tüzel kişilerin ortakları da denetlenir (Yönetmelik m.9/A).
- Milletlerarası okula Türk öğrenci almak. Bu durum brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası ve izin iptali sonucunu doğurur (m.7/2-ğ).
- Milletlerarası okulu bir Türk okuluyla aynı kampüste işletmek. Bu kurumlar diğer okullarla aynı binada veya kampüste bulunamaz (Yönetmelik m.12/4).
- Yabancı müdür atamak. Milletlerarası kurumlar ve yabancı okullar dışındaki özel öğretim kurumlarında müdür ve müdür yardımcısının Türk vatandaşı olması gerekir (Yönetmelik m.30/1-a).
- Yabancı eğitim markasını Türk okulunun adı yapmak. Yabancı kurum adları yalnızca yabancı, azınlık ve milletlerarası kurumlarda ve yabancı dil kurslarında kullanılabilir (Yönetmelik m.7/1).
- Vakıf üniversitesini şirket yatırımı gibi planlamak. Vakıf üniversitesini yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş bir vakıf kurabilir ve vakıf bu kurumdan gelir veya kazanç elde edemez (Anayasa m.130; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.4, m.28).
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancılar Türkiye’de özel okul açabilir mi?
Türk öğrencilere eğitim veren özel okul açamazlar. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, kurum açma iznini Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri ve özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler için düzenler (m.1) ve kurucu tüzel kişide yabancı ortak bulunmasını yasaklar (m.3). Yabancılar ancak yalnız yabancı öğrencilerin devam edebileceği milletlerarası özel öğretim kurumu açabilir (m.5/a-1).
Yabancı ortağı olan bir Türk şirketi özel okul kurabilir mi?
Hayır. Özel hukuk tüzel kişilerince açılan kurumların kurucularında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığı tespit edilirse brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve ortaklığın 30 iş günü içinde sona erdirilmesi istenir; sona erdirilmezse veya ikinci kez tespit edilirse kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir (5580 m.3).
Yabancı ortak için bir pay oranı sınırı var mı?
Hayır. Kanun yasağı bir oran sınırına bağlamamıştır; tek bir yabancı ortak bulunması yaptırım için yeterlidir. Yönetmeliğe göre kurucu şirketin ortakları ile ortak olan tüzel kişilerin ortakları da denetlenir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.9/A).
Yabancı ortak yasağı dil kursları için de geçerli mi?
Evet. Çeşitli kurslar, özel öğretim kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşlar, motorlu taşıt sürücüleri kursları ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri 5580 sayılı Kanun bakımından kurumdur (m.2/b); yabancı ortak yasağı bu kurumlar için de uygulanır (m.3).
Uluslararası okulu kimler açabilir?
Yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebileceği milletlerarası özel öğretim kurumu, yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yolu ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde Cumhurbaşkanının izniyle açılabilir; Türk kişiler de kendi adlarına bu amaçla kurum açabilir (5580 m.5/a-1).
Uluslararası okula Türk öğrenci kaydedilebilir mi?
Hayır. Bu kurumlara yalnız yabancı uyruklu öğrenciler devam edebilir; öğrenim sırasında Türk vatandaşlığını kazananlar bulundukları kademenin sonuna kadar devam edebilir (5580 m.5/a-3). 31 Temmuz 2026’dan itibaren Türk vatandaşı öğrenci kaydeden veya bu öğrencilere eğitim veren milletlerarası okula brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni iptal edilir (m.7/2-ğ).
Yabancılar Türkiye’de yeni bir yabancı okul açabilir mi?
Kanun yabancı okulları “yabancılar tarafından açılmış” okullar olarak tanımlar ve bu okullar için yalnızca izinle sınırlı arazi ve kapasite artışı öngörür; şube açılması, bina genişletilmesi ve bu amaçla mülk edinilmesi yasaktır (5580 m.2/d, m.5/b). Kanunda yeni bir yabancı okul açılmasına imkân tanıyan bir hüküm bulunmadığından yeni yabancı okul açılamayacağı kabul edilmektedir; yabancılara açık yol milletlerarası özel öğretim kurumudur.
Özel okulun müdürü yabancı olabilir mi?
Milletlerarası kurumlar ve yabancı okullar dışındaki özel öğretim kurumlarında müdür ve müdür yardımcılarının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.30/1-a). Milletlerarası kurumda müdür yabancıysa Türk vatandaşı bir müdür yardımcısı görevlendirilir (m.25).
Özel okulda yabancı öğretmen çalıştırılabilir mi?
Evet. Yabancı öğretmen için Millî Eğitim Bakanlığından ön izin, ardından 6735 sayılı Kanuna göre çalışma izni ve valilik izni gerekir (5580 m.8; 6735 m.8; Yönetmelik m.26, m.29). Ön izin için YÖK tanınma belgesi, alanında lisans diploması ve kural olarak yurt dışında en az iki yıl öğretmenlik deneyimi aranır; yabancı öğretmen kural olarak yalnızca bir alanda ve bir kurumda görevlendirilebilir; aynı kurucuya ait bir arada bulunan kurumlar ve yabancı okullar için istisna vardır (Yönetmelik m.29/9).
Türk özel okullarında yabancı öğrenci sınırı var mı?
Evet. Bir okula alınabilecek yabancı uyruklu öğrenci sayısı, o okulda okuyan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrenci sayısının yüzde otuzunu aşamaz (5580 m.13).
Yabancı yatırımcı mevcut bir özel okulu satın alabilir mi?
Milletlerarası, yabancı ve azınlık okulları dışındaki bir okulu satın alamaz. Yabancı gerçek kişi kurucu olamaz (5580 m.1), yabancı ortaklı şirket ise yabancı ortak yasağına takılır (m.3); kurucu şirketin paylarının bir yabancıya devri de aynı yaptırımlara yol açar (Yönetmelik m.9/A, m.14/1). Milletlerarası bir okulun yabancıya devri ise Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır (Yönetmelik m.14/1-f).
Yabancılar özel kreş açabilir mi?
Özel kreşler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlıdır ve kreş açacak veya devralacak kişilerde Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olma şartı aranır (Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik m.5/1-a). Kuruluş müdürü ise gerekli belgelerle yabancı uyruklu olabilir (m.20/2-f).
Yabancılar Türkiye’de üniversite kurabilir mi?
Şirket olarak kuramazlar. Vakıf üniversitelerini yalnızca Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş vakıflar kazanç amacı gütmeden kurabilir (Anayasa m.130; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m.4) ve vakıf bu kurumdan gelir veya kazanç elde edemez (m.28/1). Yabancılar mütekabiliyet esasına göre Türkiye’de vakıf kurabilir (5737 m.5/4); yabancı üniversitelerin kendi kampüsünü açmasına imkân veren bir düzenlemeye rastlanmamıştır.
Özel okullar vergi istisnasından yararlanır mı?
Evet. Özel okul ve kreşlerin işletilmesinden elde edilen kazançlar, faaliyete geçilen dönemden itibaren beş hesap dönemi kurumlar vergisinden istisnadır (KVK m.5/1-ı). Ancak 2025’ten itibaren uygulanan yurt içi asgari kurumlar vergisi nedeniyle istisna süresinde de vergi doğabilir; ilk defa faaliyete başlayan kurumlara ilk üç hesap döneminde asgari vergi uygulanmaz (KVK m.32/C).
Özel okulun adı yabancı bir marka olabilir mi?
Kurumlara belli bir anlam taşıyan Türkçe ad verilir; yabancı ad yalnızca azınlık okullarına, yabancı ve milletlerarası kurumlara ve sadece yabancı dil eğitimi veren kurslara verilebilir. Diğer kurumlara kıta, ülke, millet, tarih, rakam, yabancı kurum ve kuruluş adları verilemez (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.7/1).
İzinsiz eğitim faaliyeti yürütmenin yaptırımı nedir?
Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yürüten yerleri kuranlara veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır (5580 m.3).
İlgili Rehberler
- Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi — şirket, borsa, maden, enerji, gayrimenkul, vergi ve tahkim
- Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri — açılış izni, kuruluş müdürü ve 2025 değişikliği
- Özel Eğitim ve Destek Eğitim — değerlendirme kurulu raporu ve kurum açma
- Eğitim Kurumlarında Vergilendirme — okul kazancı istisnası ve KDV
- KDV’de Sağlık, Eğitim ve Sosyal Amaçlı İstisnalar — bedelsiz eğitim ve kısmi istisna
- Yabancı İşçi Çalıştırmada İşveren Yükümlülükleri — çalışma izni ve işveren sorumluluğu
- Yabancı Diploma Denkliği — yurt dışı diplomaların tanınması
- Yabancılar Türkiye’de Özel Hastane Kurabilir mi? — başka bir düzenlenmiş sektörde yabancı ortaklık
- Türk Şirketi Satın Alan Yabancı Yatırımcı Hangi İzinleri Almalı? — sektör izinleri ve Rekabet Kurulu
- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu (4875) — yatırım serbestisi ve eşit muamele
Eğitim yatırımınızın yapısını birlikte kuralım
Türkiye’de uluslararası okul açmak, mevcut bir okul veya kursla iş birliği yapmak ya da eğitim sektöründe yatırım planlamak istiyorsanız yatırım planınızı ve ortaklık yapınızı WhatsApp üzerinden iletin; yabancı ortak yasağını, Cumhurbaşkanı izni sürecini ve kurum açma şartlarını birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppÖnemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir okul yatırımı, kurum açma izni, Cumhurbaşkanı izni başvurusu veya kurum devri için hukuki görüş yerine geçmez. Dayanılan mevzuat: Anayasa m.42 ve m.130; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (RG 14.02.2007, sayı 26434; son değişiklik 7590 sayılı Kanun, RG 31.07.2026) m.1, m.2, m.3, m.4, m.5, m.6, m.7, m.8, m.12 ve m.13; Anayasa Mahkemesinin E.2025/187, K.2026/53 sayılı kararı; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 20.03.2012, sayı 28239; son değişiklik RG 05.09.2025, sayı 33008) m.4, m.5, m.6, m.7, m.9/A, m.12, m.14, m.25, m.26, m.28, m.29, m.30, m.51, m.53 ve geçici m.36; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu m.3/a; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.8, m.26 ve m.27; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.43; 2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi ile Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun m.2; Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 30.04.2015, sayı 29342; değişik RG 27.12.2025, sayı 33120) m.4, m.5 ve m.20; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 31.12.2005, sayı 26040; m.28 değişik RG 19.11.2015, sayı 29537) m.4 ve m.28; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu m.5; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/1-ı ve m.32/C; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.20; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.17/2-b; 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar m.9. Ücret artış oranları, Bakanlık duyuruları ve asgari ücret tutarları değişebilir; başvuru tarihinde güncel metin esas alınmalıdır.
