Yabancılar Türkiye’de Özel Hastane Kurabilir mi, Bir Hastaneye Ortak Olabilir mi? 2026 — Özel Hastaneler Yönetmeliği m.7, Planlama ve Açık Artırmalı Lisans (663 KHK m.57), Pay ve Hastane Devri, Tıp Merkezi ve Diş Kliniğinde Hekim Ortaklığı, Yabancı Hekim, Sağlık Turizmi Yetki Belgesi ve Vergi İndirimi

English version: Can Foreigners Establish a Private Hospital in Turkey or Buy Into One?

Yabancı bir yatırımcı Türkiye’de özel hastane kurabilir veya mevcut bir özel hastaneye ortak olabilir. Özel Hastaneler Yönetmeliği hastanelerin gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılıp işletileceğini söyler ve ortakların uyruğuna ya da yabancı sermaye oranına bir sınır koymaz; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu da yabancı yatırımcıya yerli yatırımcıyla eşit muamele öngörür. Asıl sınırlar başka yerdedir: yeni hastane açmak Sağlık Bakanlığının planlamasına bağlıdır ve 2025’ten bu yana planlama kapsamındaki yetki açık artırmayla verilen ve devredilemeyen bir lisansla dağıtılır; hastanenin mesul müdürü Türk vatandaşı bir tabip olmalıdır; tıp merkezlerinde ve diş merkezlerinde payların en az yüzde 51’i hekimlere veya diş hekimlerine ait olmalıdır; yabancı diş hekimleri ise 1219 sayılı Kanunun 30. maddesindeki “Türk olmak” şartı nedeniyle, 2527 sayılı Kanun kapsamındaki Türk soylu yabancılar dışında, Türkiye’de mesleklerini icra edemez. Yabancı hekimler Bakanlık izni, denklik, Türkçe yeterliliği ve çalışma izniyle özel sağlık kuruluşlarında çalışabilir. Sağlık amacıyla yurt dışından gelen hastalara (uluslararası sağlık turistlerine) hizmet veren hastanenin ve aracı kuruluşun 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik uyarınca yetki belgesi alması zorunludur. Bu rehber; yabancılar özel hastane kurabilir mi sorusunu kimlerin hastane açabileceği, planlama ve lisans, mevcut hastaneye ortak olma ve hastane devri, tıp merkezi ve diş kliniklerinde hekim ortaklığı, yabancı hekim çalıştırma, sağlık turizmi yetki belgesi, vergi indirimi ve destekler ile yaptırımlar başlıklarında mevzuat maddeleriyle cevaplar.

Türkiye’de özel hastaneyi kimler açabilir?

Yabancı yatırımcı için genel kural 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun 3. maddesinin (a) bendindedir: uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe yabancı yatırımcıların Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım yapması serbesttir ve yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidir. Kanuna göre yeni şirket kurmak ve borsa dışında hisse edinerek mevcut bir şirkete ortak olmak doğrudan yabancı yatırım sayılır (m.2/b). Genel çerçeve için Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu (4875) rehberimize bakabilirsiniz.

Özel hastanelerin temel kanunu, 5 Haziran 1933 tarihli ve 2419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunudur. Kanuna göre hususi hastaneler Bakanlığın izniyle açılır ve izin için şahıslara ait hastanelerde mesul müdür, diğer hastanelerde bağlı oldukları teşekkülün yetkilileri tarafından valiliğe başvurulur (m.3). Kanun, hastaneyi kimlerin sahiplenebileceğine ilişkin bir uyruk şartı koymaz; uyruk şartı mesul müdür için aranır: mesul müdürün Türkiye’de sanatını yapmaya izinli bir Türk hekim olması ve ikisi hastanelerde olmak üzere en az beş yıl Türkiye’de hekimlik yapmış olması gerekir (m.9).

Uygulamanın ayrıntısı, 30 Ocak 2025 tarihli ve 32798 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğindedir (değişik RG 29.08.2026, sayı 33355). Bu Yönetmelik, 27 Mart 2002 tarihli ve 24708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki yönetmeliğin yerini almıştır. Yönetmeliğin “Özel hastane açmaya ve işletmeye yetkili kişiler” başlıklı 7. maddesine göre özel hastaneler gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılır ve işletilir (m.7/1). Bu hükümde şirket türüne, ortakların uyruğuna, yabancı sermaye oranına veya ortakların hekim olmasına ilişkin bir şart yoktur. Dolayısıyla yabancı sermayeli bir Türk şirketi de özel hastane açabilir ve işletebilir.

Yönetmelik bazı kişileri ise dışarıda bırakmaya çalışır. 1219 sayılı Kanunun 28. maddesinde sayılan suçlar ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan hüküm giymiş kişiler ve kamu görevinden yasaklı kişilerin ve ortaklık yapısında bu kişilerin bulunduğu tüzel kişilerin hastane açamayacağına, bu kişilerin ruhsat devralamayacağına ve ruhsat sahibi tüzel kişilerin ortaklık yapısında yer alamayacağına ilişkin ikinci fıkranın tamamının yürütmesi Danıştay 10. Dairesinin 18 Eylül 2025 tarihli kararıyla (E.2025/1597) durdurulmuştur. Buna karşılık sahipliğinde ruhsat iptali gerçekleşen gerçek ve tüzel kişiler adına beş yıl boyunca yeni özel hastane ruhsatı düzenlenmez (m.7/3).

Hastanenin tıbbi, idari ve teknik hizmetleri bir mesul müdürün sorumluluğunda yürütülür (m.18/1). Mesul müdür olarak görevlendirilecek tabibin 1219 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de sanatını yapmaya yetkili olması, Türk vatandaşı olması, Türkiye’de iki yılı kamu veya özel hastanelerde olmak üzere en az beş yıl tabiplik yapmış olması, meslekten veya mesul müdürlükten yasaklı olmaması ve ilgili tabip odasına kayıtlı olması gerekir (m.18/2). Yani hastanenin sahibi yabancı olabilir, ancak hastaneyi sağlık mevzuatı karşısında yöneten kişi Türk vatandaşı bir tabiptir. Hastane açma, devir, kadro ve mesul müdürlük işlemlerinin ayrıntısı için özel hastane açmak ve devretmek rehberimize bakabilirsiniz.

Yeni hastane: planlama, açık artırmalı lisans, ön izin ve ruhsat

Türkiye’de istenen yerde ve istenen büyüklükte hastane açmak mümkün değildir. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa göre sağlık kurum ve kuruluşları Bakanlıkça planlanır ve kurulmaları ile işletilmeleri ülke genelinde dengeli dağılım esası içinde Bakanlıkça düzenlenir (m.3/1-a, c). Özel Hastaneler Yönetmeliğine göre Bakanlık; demografik yapıyı, epidemiyolojik özellikleri ve sağlık turizminde uygun kapasitenin oluşturulmasını da gözeterek kamu ve özel sektörü kapsayan bir planlama yapar; bu planlamada özel hastanelere verilebilecek yatak kapasitesi, özellikli merkezler, üniteler, tıbbi cihazlar, uzmanlık dalları ve kadro sayıları belirlenir ve planlama her yıl ilan edilir (m.8/1-2).

2025’te bu sisteme açık artırma eklenmiştir. 24 Temmuz 2025 tarihli ve 32965 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7557 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 57. maddesine göre Bakanlık planlamaları çerçevesinde gerçek veya tüzel kişilere sağlık alanında belirli bir hizmeti verebilme veya hastane ve benzeri sağlık kuruluşları açabilme yetkisi veren lisanslar açık artırmayla belirlenecek bedel karşılığında verilir; lisans verilmesi ilgili faaliyet için gerekli izin veya ruhsatın yerine geçmez (m.57/2). Uygulama esasları 11 Kasım 2025 tarihli ve 33074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetleri Lisans Yönetmeliğindedir:

• Artırmalara, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ile diğer özel sağlık kuruluşu türlerinin mevzuatında sayılan kriterleri taşıyan gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir (m.11/1). Yönetmelikte istekliler için bir uyruk şartı yoktur.
• Başvuranların ve tüzel kişilerde pay sahiplerinin 1219 sayılı Kanunun 28. maddesinde sayılan suçlardan hüküm giymemiş olması, kamu görevinden ihraç edilmiş olmaması ve ortaklık yapısında bu kişilerin bulunmaması zorunludur (m.9/1); iflas, tasfiye veya konkordato hâlindekiler artırmaya katılamaz (m.9/2).
• Lisans tek başına özel sağlık kuruluşu açma ve işletme hakkı vermez; lisans sahibi ilgili mevzuata göre ruhsat veya faaliyet izni almak zorundadır (m.26/2).
• Lisans devredilemez ve birleştirilemez (m.27/1). Bakanlıkça belirlenen sürede ruhsat veya faaliyet izni alamayanların lisansları iptal edilir (m.28/2).

Lisansın ardından Özel Hastaneler Yönetmeliğindeki aşamalar gelir. Planlama uygunluk belgesi alınan tarihten itibaren en geç iki yıl içinde ön izin alınması zorunludur; aksi hâlde planlama uygunluk belgesi iptal edilir ve bu belge devredilemez (m.8/4-5). Hastanenin açılmasından önce ön izin alınır (m.9/1); ön izin belgeleri de kural olarak devredilemez (m.9/4). Ön izin belgesinin verildiği tarihten itibaren üç yıl içinde ruhsat alınması zorunludur (m.10/1). Ruhsat tarihinden itibaren altı ay içinde faaliyet izin belgesi alarak hasta kabul ve tedavisine başlamayan hastanenin ruhsatı Bakanlıkça iptal edilir (m.11/1).

Bu yapı yabancı yatırımcı için şu anlama gelir: yeni bir hastane projesinde zaman çizelgesi, Bakanlığın yıllık planlama ilanına ve açık artırma takvimine bağlıdır; artırmaya, hastaneyi işletecek gerçek veya tüzel kişi adına girilmelidir, çünkü lisans ve planlama uygunluk belgesi sonradan başka bir kişiye devredilemez, ön izin de kural olarak devredilemez. Bakanlığın 2026 yılı özel sağlık kuruluşları planlama ilanında yeni kapasite yalnızca tıp merkezi, poliklinik ve hiperbarik oksijen tedavi merkezleri için açılmış; diğer özel sağlık kuruluşları için bu aşamada yeni kapasite ilanına ihtiyaç duyulmadığı belirtilmiştir. Yeni hastane planlayan yatırımcı bu nedenle sonraki ilanları beklemek zorunda kalabilir. Yatırım için Türkiye’de bir şirket kurulacaksa bu şirketin artırmadan önce kurulması gerekir; şirket kuruluşu için yabancıların Türkiye’de şirket kurması rehberimize bakabilirsiniz.

Mevcut bir hastaneye ortak olmak veya hastaneyi satın almak

Yabancı yatırımcı çoğu zaman sıfırdan hastane açmak yerine mevcut bir hastaneye ortak olmayı veya bir hastaneyi satın almayı tercih eder. Mevzuat bu iki yolu farklı düzenler.

Pay devri: Hastanenin ruhsatı bir şirket adına düzenlenmişse ve yatırımcı bu şirketin paylarını satın alıyorsa ruhsat sahibi değişmez. Özel Hastaneler Yönetmeliğine göre adına özel hastane ruhsatı düzenlenmiş özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık yapısında değişiklik olması hâlinde bu değişiklik en geç bir ay içinde İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmek zorundadır; halka arz edilmiş şirketlerde bildirim zorunluluğu aranmaz (m.7/4). Yönetmelik pay devri için Bakanlık onayı öngörmez; yükümlülük bildirimdir. Lisans Yönetmeliği de lisansın devrini yasaklar, ancak lisans sahibi şirketin pay devrine ilişkin ayrı bir hüküm içermez (m.27/1).

Hastane devri: Hastanenin kendisi, yani ruhsat sahipliği başka bir kişiye devrediliyorsa, devir tarihinden itibaren en geç bir ay içinde gerekli belgelerle İl Sağlık Müdürlüğüne başvurulması zorunludur. Devralan adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenleninceye kadar hastane devredenin sorumluluğunda faaliyetine devam eder; taraflar bunu istemezse bu süre boyunca faaliyete ara verilir. Devir uygun bulunursa on beş iş günü içinde yeni sahiplik adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenlenir (m.13/1). Devralan, hastanenin denetiminde tespit edilen eksiklik ve uygunsuzluklar bakımından devredenin sorumluluklarını da almış sayılır; devredene verilen süre devralanın talebi hâlinde yeniden verilir; faaliyeti durdurulmuş bir hastaneyi devralan, durdurma süresinin bitmesini beklemek zorundadır (m.13/2). Ruhsatı askıda olan hastanenin ruhsatı askı süresince yalnızca bir kez devredilebilir (m.13/3) ve bu madde uyarınca devralınan hastane iki yıl içinde yeniden devredilemez (m.13/4).

Bu nedenle satın alma sözleşmesinde yapı baştan seçilmelidir. Pay devrinde ruhsat şirkette kalır ve yalnızca bir aylık bildirim yükümlülüğü doğar; hastane devrinde ise yeni ruhsat süreci, iki yıllık yeniden devir yasağı ve denetimde tespit edilen eksiklikler bakımından devredenin sorumluluklarının devralana geçmesi söz konusudur. Ruhsat öncesi aşamadaki bir projede planlama uygunluk belgesi ve lisans devredilemediğinden ve ön izin de kural olarak devredilemediğinden, böyle bir projeye giriş ancak belge sahibi şirketin paylarının edinilmesi yoluyla düşünülebilir. İşlemin büyüklüğüne göre Rekabet Kurulu izni de gerekebilir; bu ve diğer izinler için Türk şirketi satın alan yabancı yatırımcının izin haritası rehberimize, hastane binasının şirket adına edinilmesi için gayrimenkulü kendi adına mı, şirket üzerinden mi almalı rehberimize bakabilirsiniz.

Tıp merkezi ve poliklinikte hekim ortaklığı şartı

Hastaneden küçük ayakta tedavi kuruluşlarında kural farklıdır. 19 Nisan 2025 tarihli ve 32875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe göre tıp merkezi; mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisi olan tabip veya birden fazla tabip ve diş tabibi ortaklığı veya en az yüzde 51 hissesi tabip ve diş tabibi ortaklığında bulunan tüzel kişiler tarafından açılır (m.7/1). Poliklinik, mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisi olan en az iki tabip tarafından müştereken açılır (m.7/2); müessese ise fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarınca açılır (m.7/3).

Bu kurallar yabancı yatırımcı için şu sonucu doğurur: hekim olmayan bir yatırımcı, yabancı veya Türk olması fark etmeksizin, bir tıp merkezi şirketinde en fazla yüzde 49 paya sahip olabilir; poliklinik ve müessese ise hekimlere bırakılmıştır. Adına sağlık kuruluşu ruhsatı düzenlenmiş özel hukuk tüzel kişisinin ortaklık yapısındaki değişikliğin en geç bir ay içinde İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur (m.7/6). Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamındaki kişilere devri hâlinde yeni sahiplik adına ruhsat düzenlenir (m.11/1) ve devralınan kuruluş iki yıl içinde yeniden devredilemez (m.11/6). Mesul müdürün Türk vatandaşı olması bu kuruluşlarda da şarttır (m.14/4-b).

Yönetmelikte yasaklı kişilerin ruhsat sahibi tüzel kişilerin ortaklık yapısında yer alamayacağına ilişkin ibarenin yürütmesi Danıştay 10. Dairesinin 17 Aralık 2025 tarihli kararıyla (E.2025/3055) durdurulmuştur (m.7/7). Yeni tıp merkezleri de planlamaya ve açık artırmalı lisans sistemine tabidir; Bakanlığın 2026 yılı planlama ilanında tıp merkezleri için başvuru şartı olarak Yönetmelikteki sahiplik kuralı tekrarlanmıştır. Planlama, ruhsat ve denetim ayrıntıları için tıp merkezi ve poliklinik açmak rehberimize bakabilirsiniz.

Diş klinikleri, diş merkezleri ve diş hastaneleri

Diş turizmine yatırım yapmak isteyen yabancılar için belirleyici metin, 6 Ekim 2022 tarihli ve 31975 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliktir (son değişiklik RG 15.12.2024, sayı 32753). Yönetmeliğin 5. maddesi kuruluş türlerine göre sahipliği şöyle düzenler:

• Muayenehane, mesleğini serbest olarak icra etme yetkisi bulunan bir diş hekimi tarafından açılabilir; şirket tarafından muayenehane açılamaz (m.5/1).
• Poliklinik, mesleğini serbest olarak icra etme yetkisi bulunan bir veya birden fazla diş hekimine ait şirket tarafından açılabilir (m.5/2).
• Merkez, bir veya birden fazla diş hekimine ait şirket ya da en az yüzde 51 hissesi diş hekimi ortaklığında bulunan şirket tarafından açılabilir (m.5/3).
• Hastane, şirket tarafından açılabilir (m.5/4). Diş hastanesi için diş hekimi ortaklığı şartı yoktur.

Ruhsatlandırılmış poliklinik, merkez ve hastanelerin devrinde ön izne gerek olmaksızın devralan adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenlenir; ruhsat başvurusunun devir sözleşmesi tarihinden itibaren en geç on beş iş günü içinde yapılması zorunludur (m.15/1-2). Kuruluşlarda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir diş hekimi mesul müdür olarak görevlendirilir ve mesul müdür yalnızca bir sağlık kuruluşunda bu görevi yürütebilir (m.17/1).

Diş alanında ikinci ve daha sert sınır hekimlerle ilgilidir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 30. maddesi, Türkiye’de dişçilik sanatını icra etmek ve diş tabibi unvanını taşımak için hâlâ “Türk olmak” şartını arar. Yabancı Sağlık Meslek Mensuplarının Türkiye’de Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik de diş hekimlerini, eczacıları ve hastabakıcıları kapsam dışında tutar (m.2/1); Türk soylu diş hekimi, eczacı ve hastabakıcılar hakkında ise 2527 sayılı Kanun hükümleri uygulanır (m.2/2). Dolayısıyla diş hekimi olmayan yabancı yatırımcı bir diş hastanesine tamamen, bir diş merkezine ise en fazla yüzde 49 oranında ortak olabilir; ancak kuruluşta, Türk soylu yabancılar dışında, yabancı diş hekimi çalıştıramaz. Ön izin, ruhsat ve kadro ayrıntıları için ağız ve diş sağlığı kuruluşları rehberimize bakabilirsiniz.

Yabancı hekim ve sağlık personeli çalıştırmak

Tabipler için durum farklıdır. 1219 sayılı Kanunun 1. maddesi, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle yapılan 2011 değişikliğinden bu yana Türkiye’de tababet icra edebilmek için tıp fakültesinden diploma sahibi olmayı şart koşar ve uyruk şartı aramaz. Yabancı ülkelerin tıp fakültelerinden mezun hekimlerin diplomaları Kanunun 4. maddesindeki usulle incelenir ve uygun bulunursa Bakanlıkça tescil edilir.

Yabancı sağlık meslek mensuplarının özel sağlık kuruluşlarında çalışması, 22 Şubat 2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Sağlık Meslek Mensuplarının Türkiye’de Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelikle düzenlenir. Yönetmeliğin 5. maddesine göre yabancı sağlık meslek mensubunun diploma ve varsa uzmanlık belgesinin denkliğinin onaylanmış ve Bakanlıkça tescil edilmiş olması, mesleğini icra etmesine kanuni engel bulunmaması, Türkçe bilmesi, Türkiye’de çalışma ve ikamet izni almış olması ve hekimler için zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırması gerekir. Türkçe yeterliliği, üniversitelerin Türkçe öğretim merkezlerinin sınavında Avrupa Dil Portfolyosu ölçütlerine göre (B) veya üzeri seviyeyi gösteren belgeyle kanıtlanır; bu belge başvurudan itibaren en geç bir yıl içinde sunulmazsa personel çalışma belgesi iptal edilir; Türkçe eğitim veren kurumlardan mezun olanlardan bu belge istenmez (Ek-1). Yabancı sağlık meslek mensubu, personel çalışma belgesinin İl Sağlık Müdürlüğünce onaylandığı tarihten itibaren özel sağlık kuruluşunda çalışabilir (m.6/5). Danıştay 15. Dairesi, Yönetmeliğin 5. ve 6. maddeleri ile Ek-1’ini tabip odası kaydına ilişkin eksik düzenleme yönünden iptal etmiş (E.2013/10307, K.2016/2959), karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca onanmıştır (E.2016/3772, K.2019/1202). Bu nedenle uygulamada tabip odası kaydı da aranabilir; başvuru tarihinde İl Sağlık Müdürlüğünün uyguladığı güncel şartlar teyit edilmelidir.

Çalışma izni tarafında 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uygulanır. Mesleki yeterlilik gerektiren sağlık hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularında ön izin alınması zorunludur ve sağlık hizmetlerinde ön izin vermeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir; uzatma başvuruları da ön izne tabidir (m.8/1, 2, 5). Diğer kanunlarda Türk vatandaşlarına hasredilen iş ve meslekler için yapılan başvurular ise reddedilir (m.9/1-ç); yabancı diş hekimlerinin önündeki engel de bu kurala dayanır; Türk soylu yabancılar için 6735 sayılı Kanunun 16. maddesi ve 2527 sayılı Kanun ayrık hüküm içerir. İşveren yükümlülükleri için yabancı işçi çalıştırmada işveren yükümlülükleri rehberimize bakabilirsiniz.

Sağlık kuruluşu mevzuatı da aynı yöndedir. Özel hastane, Bakanlıkça izin verilmesi kaydıyla yabancı tabip ve tabip dışı sağlık meslek mensubu çalıştırabilir; ancak bu izin hastaneye planlama kapsamında cihaz ve ünite ekleme hakkı vermez (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.17/5). Fizik tedavi ve rehabilitasyon müessesesi ve ünitesinde yabancı uyruklu tabipler ilgili mevzuatına uygun olmak kaydıyla çalışabilir, ancak müessese veya ünite sorumlusu olamazlar (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.21/7). Mesul müdürlük ise her durumda Türk vatandaşı tabibe aittir. Ayrıntılı başvuru süreci için yabancı sağlık meslek mensupları rehberimize bakabilirsiniz.

Sağlık turizmi: yetki belgesi, aracı kuruluş ve USHAŞ

Sağlık amacıyla yurt dışından gelen hastalara hizmet vermek isteyen hastane, ayrıca 26 Nisan 2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmeliğe uymak zorundadır. Bu Yönetmelik 13 Temmuz 2017 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (m.17). Yönetmeliğe göre uluslararası sağlık turizmi; sağlık amacıyla yurt dışından Türkiye’ye geçici olarak gelen, Türk vatandaşı olmayan veya Türk vatandaşı olmakla birlikte yurt dışında ikamet eden kişilerin aldıkları sağlık ve aracılık hizmetlerini kapsar (m.4/1-ı).

• Yetki belgesi: Sağlık tesisi ve aracı kuruluşların uluslararası sağlık turizmi hizmetlerinde faaliyet yürütebilmesi için yetki belgesi alması zorunludur; yetki belgesi sağlık tesisi için Bakanlık, aracı kuruluş için Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş. (USHAŞ) tarafından düzenlenir (m.5/1). Yetkilendirilmeyen ikinci bir aracı kuruluş veya şubede faaliyet yürütülemez (m.5/4) ve yetki belgesi devredilemez (m.5/5). Bu nedenle hastanenin kendisini (ruhsat sahipliğini) devralan yatırımcı, mevcut yetki belgesinin kendisine geçeceğini varsaymamalıdır; pay devrinde ise belge sahibi şirket değişmez.
• Aracı kuruluş: Uluslararası sağlık turistine danışmanlık yapan ve sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini yürüten aracı kuruluş, yetki belgeli tüzel kişilerce işletilir (m.4/1-a). Yönetmelikte aracı kuruluşun ortaklarına ilişkin bir uyruk şartı yoktur. Aracı kuruluş konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini 1618 sayılı Kanun kapsamında yetkili seyahat acentaları vasıtasıyla yürütmek zorundadır; kendisi yetkili seyahat acentasıysa bu hizmetleri bizzat yürütebilir (m.6/2-a). En az iki yabancı dilde 7 gün 24 saat hizmet verebilecek bir çağrı altyapısı kurmak veya bu hizmeti satın almak zorundadır (m.6/2-b).
• Kalite şartları: Hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmiş olması, diğer sağlık tesislerinin Bakanlıkça düzenlenen sertifikayı alması zorunludur (m.6/1-b); bu şart için geçiş süresi 31 Aralık 2026’dır (geçici m.1/3). Sağlık tesisinde bir uluslararası sağlık turizmi birimi kurulur ve bu birimde çalışan personelden en az birinin yabancı dil bildiğini belgelemesi gerekir (m.7/1-2). Yabancı dil seçeneği olan bir internet sitesi oluşturmak zorunludur (m.13/2).
• Doğrudan başvuru: Sağlık tesisi, aracı kuruluş olmadan doğrudan başvuran hastayı kabul edebilir (m.6/1-ç); ancak aracı kuruluşça yapılması gereken faaliyetlerde yetki belgesi olmayan kişi ve kuruluşlardan hizmet alamaz (m.6/1-e).
• Fiyat: Uluslararası sağlık turizmi kapsamında sunulan sağlık hizmetinin bedeli Bakanlıkça belirlenir ve sağlık tesisi Bakanlıkça belirlenen sağlık turizmi fiyat tarifesindeki usul ve esaslara uymakla yükümlüdür (m.11).
• Komplikasyon sigortası: Yönetmelik ameliyathane ortamında yapılacak cerrahi ve girişimsel işlemler için sağlık tesisince komplikasyon sigortası yaptırılmasını öngörmüştür (m.6/1-c). Danıştay 10. Dairesi 25 Aralık 2025 tarihli kararıyla (E.2025/3198) komplikasyon sigortası ve komplikasyonlardan sorumlulukla ilgili hükümler bakımından yürütmeyi durdurma kararı vermiştir; konsolide metinde 6. maddenin üçüncü fıkrasındaki “komplikasyon ve” ibaresi ile komplikasyon sigortası için 31.12.2025 süresini öngören geçici 1. maddenin ikinci fıkrası yürütmesi durdurulmuş olarak gösterilmektedir; güncel durum için sağlık turizminde malpraktis ve yetki belgesi rehberimize bakabilirsiniz.

USHAŞ, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2. maddesine dayanan, sermayesinin tamamı Hazineye ait bir şirkettir; pay sahipliğinden doğan haklarını Sağlık Bakanlığı kullanır. Şirket aracı kuruluşlara yetki belgesi vermenin yanında sağlık tesisleri ve aracı kuruluşların performansını en az yılda bir kez değerlendirir; kısmen yeterli veya yetersiz bulunan kuruluş üç ay içinde kontrol değerlendirmesine alınır; yeterlilik yine sağlanamazsa yetki belgesi kısmen yeterlilikte üç ay, yetersizlikte altı ay askıya alınır ve ikinci kontrol değerlendirmesinde de sağlanamazsa yetki belgesi iptal edilir (m.9). 3359 sayılı Kanunun ek 11. maddesinin 7496 sayılı Kanunla 2024’te değiştirilen birinci fıkrasına göre Sağlık Bakanlığının denetimi uluslararası sağlık turizmi kapsamındaki her türlü kuruluşun faaliyetlerini de kapsar.

Sağlık turizminde vergi ve devlet destekleri

KDV istisnası: Katma Değer Vergisi Kanununun 13. maddesinin (l) bendine göre Sağlık Bakanlığınca izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından, Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere münhasıran sağlık kurum ve kuruluşlarının bünyesinde verilen koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri KDV’den istisnadır; bu hizmetlerle birlikte sağlanan diğer teslim ve hizmetler istisnanın kapsamına dahil değildir. Bent 7104 sayılı Kanunla eklenmiş ve 1 Haziran 2018’de yürürlüğe girmiştir.

Kazanç indirimi: Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi, ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın bir kısmının indirilmesine imkân verir. 7491 sayılı Kanunla indirim oranı yüzde 80’e çıkarılmış ve kazancın, beyannamenin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi şartı getirilmiştir; indirimden yararlanmak için fatura veya benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi gerekir. 30 Nisan 2026 tarihli ve 33239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu oran, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemleri için yüzde 100 olarak belirlenmiştir. KDV istisnası “yabancı uyruklu” ve Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişileri, kazanç indirimi ise uyruğa bakmaksızın Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişileri esas alır. Uygulama ayrıntıları için sağlık işletmelerinde vergilendirme rehberimize bakabilirsiniz.

Devlet destekleri: 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar), 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanmak üzere önceki hizmet ihracatı destek kararlarının yerini almıştır. Kararda sağlık turizmi için, örneğin Türkiye’de yerleşik sigorta şirketlerinden alınan komplikasyon sigortası prim giderlerinin yüzde 50 oranında ve yıllık en fazla 8.000.000 TL’ye kadar (m.20), uluslararası sağlık turistinin ulaşım giderlerinin yüzde 50 oranında, yıllık en fazla 25.000.000 TL’ye kadar ve her yararlanıcı için en fazla beş yıl süreyle (m.27) desteklenmesi öngörülmüştür. Karar, yararlanıcıyı Türkiye’de yerleşik ve Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş şirket olarak tanımladığından ve sermaye yapısına ilişkin bir şart aramadığından (m.3/1-r), yabancı sermayeli bir Türk şirketi de diğer şartları taşıması kaydıyla bu desteklerden yararlanabilir.

Yaptırımlar ve başlıca riskler

3359 sayılı Kanunun ek 11. maddesine göre ruhsatsız veya yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. 7557 sayılı Kanunla aynı maddeye eklenen hükümle özel sağlık kuruluşlarının tanıtım ve bilgilendirme sınırını aşan reklam niteliğindeki faaliyetleri yasaklanmış; bu sınırı aşanlara yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisine kadar idari para cezası öngörülmüştür. Yurt dışındaki hastalara yönelik tanıtım faaliyetlerinde de bu sınır gözetilmelidir; ayrıntı için sağlıkta reklam yasağı rehberimize bakabilirsiniz.

Özel hastaneler ruhsat ve faaliyet izin belgesi almadan hizmet veremez (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.43/1-a). Denetimde tespit edilen eksiklikler verilen sürede giderilmezse faaliyet kısmen veya tamamen geçici olarak durdurulur; durdurmadan itibaren altı ay içinde eksiklikler giderilmezse ruhsat askıya alınır ve altı ay ek süre verilir, bu sürenin sonunda faaliyete geçemeyen hastanenin ruhsatı iptal edilir (m.46/1). Sahipliğinde ruhsat iptali gerçekleşen kişiler adına beş yıl boyunca yeni hastane ruhsatı düzenlenmez (m.7/3). Sağlık turizminde kayıtların usulüne uygun tutulmaması hâlinde yetki belgesi altı ay askıya alınır ve fiilin bir yıl içinde tekrarında yetki belgesi iptal edilir; son bir yıl içinde sağlık turizmi kapsamında faaliyet göstermeyen kuruluşun yetki belgesi de iptal edilir ve yetki belgesi iptal edilen kuruluşa bir yıl süreyle yeni yetki belgesi düzenlenmez (Sağlık Turizmi Yönetmeliği m.16/3-5).

Kontrol listesi

Sık yapılan hatalar

• Hastanelerde yabancı ortaklık sınırı olduğunu sanmak. Özel Hastaneler Yönetmeliği hastaneyi gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine açar; ortakların uyruğuna veya yabancı sermaye oranına sınır koymaz (m.7/1).
• Tıp merkezini hastaneyle aynı sanmak. Tıp merkezinde ve diş merkezinde payların en az yüzde 51’i hekimlere veya diş hekimlerine ait olmalıdır (Ayakta m.7/1; Ağız ve Diş m.5/3).
• Lisansı veya ön izni satın almayı planlamak. Lisans ve planlama uygunluk belgesi devredilemez, ön izin de kural olarak devredilemez (Lisans Yönetmeliği m.27/1; Özel Hastaneler Yönetmeliği m.8/5, m.9/4).
• Pay devrini bildirmemek. Ruhsat sahibi şirketteki ortaklık değişikliği bir ay içinde bildirilmelidir (m.7/4).
• Hastane devrinde iki yıl kuralını gözden kaçırmak. Devralınan hastane iki yıl içinde yeniden devredilemez (m.13/4).
• Yabancı mesul müdür atamak. Mesul müdür Türk vatandaşı tabip olmalıdır (m.18/2).
• Diş kliniğinde yabancı diş hekimi çalıştırmayı planlamak. Diş hekimliği için “Türk olmak” şartı vardır; yalnızca 2527 sayılı Kanun kapsamındaki Türk soylu yabancılar için ayrık rejim bulunur (1219 m.30).
• Hastane devrinde yetki belgesinin devralana geçeceğini düşünmek. Sağlık turizmi yetki belgesi devredilemez; ruhsat sahipliği değişirse yeni sahip adına belge alınmalıdır (Sağlık Turizmi Yönetmeliği m.5/5).
• Kazanç indiriminde transfer şartını unutmak. İndirim için kazancın beyanname tarihine kadar Türkiye’ye transferi ve faturanın yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi gerekir (KVK m.10/1-ğ).

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancılar Türkiye’de özel hastane kurabilir mi?

Evet. Özel hastaneler gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılır ve işletilir; Özel Hastaneler Yönetmeliğinde ortakların uyruğuna veya yabancı sermaye oranına ilişkin bir sınır yoktur (m.7/1). Ancak yeni hastane açmak Bakanlık planlamasına ve açık artırmalı lisansa bağlıdır ve mesul müdürün Türk vatandaşı bir tabip olması gerekir (m.8, m.18/2).

Özel hastanede yabancı ortaklık oranına sınır var mı?

Özel Hastaneler Yönetmeliğinde böyle bir sınır yoktur; 4875 sayılı Kanun da yabancı yatırımcıya yerli yatırımcıyla eşit muamele öngörür (m.3/a). Sınır kuruluş türüne göre değişir: tıp merkezinde ve ağız ve diş sağlığı merkezinde payların en az yüzde 51’i hekim veya diş hekimi ortaklığında olmalıdır (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.7/1; Ağız ve Diş Sağlığı Yönetmeliği m.5/3).

Yeni hastane açmak için lisans gerekir mi?

Evet. Bakanlık planlamaları çerçevesinde hastane ve benzeri sağlık kuruluşları açabilme yetkisi veren lisanslar açık artırmayla belirlenecek bedel karşılığında verilir; lisans, faaliyet için gerekli izin veya ruhsatın yerine geçmez (663 sayılı KHK m.57/2; Sağlık Hizmetleri Lisans Yönetmeliği m.26/2).

Lisans, planlama uygunluk belgesi veya ön izin başka bir şirkete devredilebilir mi?

Hayır. Lisans devredilemez ve birleştirilemez (Lisans Yönetmeliği m.27/1); planlama uygunluk belgesi devredilemez, ön izin belgeleri de kural olarak devredilemez (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.8/5, m.9/4). Bu nedenle artırmaya, hastaneyi işletecek kişi adına girilmelidir.

Mevcut bir hastanenin paylarını satın almak için izin gerekir mi?

Özel Hastaneler Yönetmeliği pay devri için Bakanlık onayı öngörmez; ruhsat sahibi şirketin ortaklık yapısındaki değişiklik en geç bir ay içinde İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilir, halka arz edilmiş şirketlerde bu bildirim aranmaz (m.7/4). İşlemin büyüklüğüne göre Rekabet Kurulu izni ayrıca gerekebilir.

Hastanenin kendisi devredilirse ne olur?

Devir tarihinden itibaren bir ay içinde İl Sağlık Müdürlüğüne başvurulur; devir uygun bulunursa on beş iş günü içinde yeni sahiplik adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenlenir. Devralan, denetimde tespit edilen eksiklik ve uygunsuzluklar bakımından devredenin sorumluluklarını da almış sayılır ve devralınan hastane iki yıl içinde yeniden devredilemez (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.13).

Hastanenin mesul müdürü yabancı olabilir mi?

Hayır. Mesul müdür; Türkiye’de sanatını yapmaya yetkili, Türk vatandaşı, iki yılı hastanelerde olmak üzere en az beş yıl tabiplik yapmış ve tabip odasına kayıtlı bir tabip olmalıdır (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.18/2; 2219 m.9).

Yabancı yatırımcı bir tıp merkezine ortak olabilir mi?

Olabilir, ancak tıp merkezini açan tüzel kişinin en az yüzde 51 hissesi tabip ve diş tabibi ortaklığında bulunmalıdır; hekim olmayan bir yatırımcı en fazla yüzde 49 paya sahip olabilir. Poliklinik ise en az iki tabip tarafından müştereken açılır (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.7/1-2).

Yabancı yatırımcı diş kliniği veya diş hastanesi açabilir mi?

Diş hastanesi şirket tarafından açılabilir ve diş hekimi ortaklığı şartı yoktur. Ağız ve diş sağlığı merkezinde en az yüzde 51 hissenin diş hekimlerine ait olması gerekir; diş polikliniği diş hekimlerine ait şirket tarafından, muayenehane ise yalnızca diş hekimi tarafından açılabilir (Ağız ve Diş Sağlığı Yönetmeliği m.5).

Yabancı diş hekimi Türkiye’de çalışabilir mi?

1219 sayılı Kanunun 30. maddesi diş hekimliği için “Türk olmak” şartını aramaya devam etmektedir ve Yabancı Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği diş hekimlerini kapsam dışında tutar (m.2/1). Diğer kanunlarda Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler için çalışma izni başvuruları da reddedilir (6735 m.9/1-ç). Türk soylu diş hekimleri hakkında ise 2527 sayılı Kanun uygulanır (Yönetmelik m.2/2; 6735 m.16).

Yabancı hekim Türkiye’de özel hastanede çalışabilir mi?

Çalışabilir. Diploma denkliği ve Bakanlık tescili, Türkçe bilme, çalışma ve ikamet izni ve zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası aranır (Yabancı Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği m.5); çalışma izni için Sağlık Bakanlığının ön izni zorunludur (6735 m.8). Özel hastane yabancı personeli Bakanlık izniyle çalıştırabilir (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.17/5). Danıştayın tabip odası kaydı yönünden verdiği iptal kararı nedeniyle uygulamada tabip odası kaydı da aranabilir; güncel şartlar İl Sağlık Müdürlüğünden teyit edilmelidir.

Sağlık turizmi için hangi belge gerekir?

Sağlık tesisi ve aracı kuruluşların uluslararası sağlık turizmi hizmetlerinde faaliyet yürütebilmesi için yetki belgesi alması zorunludur; belge sağlık tesisi için Bakanlık, aracı kuruluş için USHAŞ tarafından düzenlenir ve devredilemez (Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik m.5).

Sağlık turizmi aracı kuruluşunu kimler kurabilir?

Aracı kuruluş yetki belgeli tüzel kişilerce işletilir (m.4/1-a); Yönetmelikte ortaklar için uyruk şartı yoktur. Konaklama, ulaşım ve transfer hizmetleri yetkili seyahat acentaları vasıtasıyla yürütülür ve en az iki yabancı dilde 7 gün 24 saat hizmet verebilecek bir çağrı altyapısı gerekir (m.6/2).

Hastane sağlık turizmi fiyatlarını serbestçe belirleyebilir mi?

Hayır. Uluslararası sağlık turizmi kapsamında sunulan sağlık hizmetinin bedeli Bakanlıkça belirlenir ve sağlık tesisi Bakanlıkça belirlenen sağlık turizmi fiyat tarifesindeki usul ve esaslara uymakla yükümlüdür (Sağlık Turizmi Yönetmeliği m.11).

Sağlık turizminde vergi avantajları nelerdir?

Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu kişilere sağlık kuruluşu bünyesinde verilen teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri KDV’den istisnadır (KDV m.13/l). Türkiye’de yerleşmiş olmayanlara verilen sağlık hizmeti kazançlarında, kazancın Türkiye’ye transferi şartıyla indirim uygulanır; oran 1.1.2026’dan itibaren başlayan dönemler için yüzde 100’dür (GVK m.89/1-13; KVK m.10/1-ğ; 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı).

Hastane satın alınırsa sağlık turizmi yetki belgesi de geçer mi?

Hastanenin kendisi (ruhsat sahipliği) devredilirse yetki belgesi devralana geçmez; belge devredilemez ve yeni sahip adına ayrıca yetki belgesi alınmalıdır (Sağlık Turizmi Yönetmeliği m.5/5). Pay devrinde ise belge sahibi şirket değişmediğinden yetki belgesi şirkette kalır; internet sitesindeki unvan ve sahiplik bilgisinin belgeyle uyumu korunmalıdır (m.13/2).

İlgili Rehberler

• Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi — şirket, borsa, maden, enerji, gayrimenkul, vergi ve tahkim
• Özel Hastane Açmak ve Devretmek — ruhsat, kadro ve mesul müdürlük
• Tıp Merkezi ve Poliklinik Açmak — planlama, ruhsat, itiraz ve denetim
• Ağız ve Diş Sağlığı Kuruluşları — ön izin, ruhsat, kadro ve denetim
• Yabancı Sağlık Meslek Mensupları — denklik, çalışma belgesi ve sınırlar
• Sağlık Turizminde Malpraktis — yetki belgesi ve komplikasyon sigortası
• Sağlık İşletmelerinde Vergilendirme — KDV, stopaj ve sağlık turizmi indirimi
• Yabancı İlaç ve Medikal Şirketinin Türkiye’ye Girişi — sağlık sektöründe yabancı yatırımın diğer yüzü
• Türk Şirketi Satın Alan Yabancı Yatırımcı Hangi İzinleri Almalı? — Rekabet Kurulu ve sektör izinleri
• Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu (4875) — yatırım serbestisi ve eşit muamele
• Yabancılar Türkiye’de Özel Okul Açabilir mi? — 5580 m.3 yabancı ortak yasağı ve milletlerarası okul