Ağız ve diş sağlığı alanında özel kuruluş açmak, yatırıma başlamadan önce alınması gereken bir izinle başlar: ön izin almayan sağlık kuruluşu için ruhsat düzenlenemez. Rejim 2022’de baştan yazılmış, 2024’te iki kez değiştirilmiş ve diş hekimlerinin çalışma düzenine doğrudan dokunmuştur — bugün bir diş hekimi en fazla iki özel sağlık kuruluşunda ve aynı il içinde çalışabilir. Bu rehber, alanın rejimini mevzuat dayanaklarıyla ele alır.
Ön izin, ruhsat ve kadro süreçleriniz için hukuki destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Mevzuat çerçevesi
- Kuruluş türleri: A ve B tipi
- Geçiş hükmü: uygunluk belgesinin akıbeti
- Ön izin zorunluluğu ve süreler
- Ruhsat: otuz iş günü ve yeniden inceleme
- İki kuruluş kuralı ve aynı il şartı
- Uzmanlık ilanı yasağı
- Diş protez teknisyeni istihdam sınırı
- Ürün Takip Sistemi kaydı zorunluluğu
- Ortağın ölümü: beş yıl ve bir yıl
- Karara karşı hukuki yollar
- Sıkça sorulan sorular
Mevzuat Çerçevesi
Ağız ve diş sağlığı hizmeti sunan özel kuruluşlar, genel sağlık kuruluşu mevzuatından ayrı, kendi yönetmeliğine tabidir. Bu, alanın kadro, personel ve fiziki şartlarının diş hekimliğine özgü biçimde düzenlenmesini sağlar.
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| Çerçeve düzenleme | Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (RG 6/10/2022, S. 31975) |
| Mülga metin | Aynı adlı Yönetmelik (RG 14/10/1999, S. 23846) |
| Değişiklikler | RG 5/3/2024, S. 32480 ve RG 15/12/2024 |
| Meslek icrası | 1219 sayılı Kanun, özellikle m. 12 |
| Özel hastane bünyesindeki birim | Özel Hastaneler Yönetmeliği (RG 30/1/2025, S. 32798) |
| Ayakta hizmet | Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (RG 19/4/2025) |
| Cihaz kaydı | Ürün Takip Sistemi ve tıbbi cihaz mevzuatı |
| Yargı yolu | 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu |
Kuruluş Türleri: A ve B Tipi
Yönetmelik, kuruluşları hem türe hem de tipe göre ayırır. Tür ayrımı muayenehane, poliklinik, merkez ve hastane şeklindedir; tip ayrımı ise ruhsatın hangi dönemde alındığına bağlıdır.
| Kuruluş | Tanım / şart |
|---|---|
| A tipi poliklinik | En az iki diş hekimi/uzman kadrosuyla açılır ve en az iki diş üniti bulunur |
| A tipi ADSM | En az beş diş hekimi/uzman kadrosuyla açılır ve en az beş diş üniti bulunur |
| B tipi poliklinik | Bu Yönetmelikten önce ruhsatlandırılan ve en az iki diş hekimi tarafından müştereken işletilen sağlık kuruluşu |
| B tipi ADSM | Bu Yönetmelikten önce ruhsatlandırılan, mesleğini serbest icra hak ve yetkisi olan birden fazla diş hekimi veya uzman ortaklığı tarafından işletilen sağlık kuruluşu |
Geçiş Hükmü: Uygunluk Belgesinin Akıbeti
Yeni Yönetmelik, eski dönemde alınmış belgelerin durumunu da düzenlemiştir. Buna göre Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla uygunluk belgesi almış olan poliklinik ve ADSM’ler B tipi; bu kuruluşlar adına Müdürlükçe düzenlenmiş uygunluk belgeleri de B tipi ruhsat olarak kabul edilir.
Fiziki şartlar bakımından da bir kazanılmış hak korunmuştur: Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce uygunluk belgesi almış olan sağlık kuruluşları, bina şartları ve fiziki standartları bakımından mevcut durumları ile faaliyetine devam ederler.
| Konu | Geçiş kuralı |
|---|---|
| Uygunluk belgesi | B tipi ruhsat olarak kabul edilir |
| Kuruluş tipi | B tipi sayılır |
| Bina şartları | Mevcut durumla faaliyete devam |
| Fiziki standartlar | Mevcut durumla faaliyete devam |
Ön İzin Zorunluluğu ve Süreler
Yönetmeliğin 12. maddesi, sürecin ilk ve en kritik aşamasını düzenler: muayenehane hariç sağlık kuruluşlarından herhangi birinin açılmak istenmesi durumunda, yatırıma başlamadan önce ön izin alınması zorunludur. Hükmün devamı nettir: ön izin almayan sağlık kuruluşu için ruhsat düzenlenemez.
Ön izin başvurusu, Yönetmelik ekinde yer alan belgelerle birlikte Müdürlüğe yapılır. Süreler, kuruluş türüne göre ayrılmıştır:
| Kuruluş | İşlem | Süre | Merci |
|---|---|---|---|
| Poliklinik | Eksiklik yoksa ön izin belgesi düzenlenir | En geç on beş iş günü | Müdürlük |
| Poliklinik | Eksiklik veya uygunsuzluk varsa yazılı bildirim | Aynı süre içinde | Müdürlük |
| Merkez ve hastane | Evrakların Bakanlığa gönderilmesi | En geç on beş iş günü | Müdürlük → Bakanlık |
| Muayenehane | Ön izin aranmaz | — | — |
Ruhsat: Otuz İş Günü ve Yeniden İnceleme
Ön izinden sonra ruhsat aşaması gelir. Yönetmeliğe göre ruhsat düzenlenme işlemi, fiziki noksanlığı ve başvuru belgelerinde eksiklik veya uygunsuzluk bulunmaması kaydıyla, müdürlüğe intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz iş günü içinde sonuçlandırılır.
Eksiklik hâli de düzenlenmiştir: sağlık kuruluşunun teknik inceleme ekibi tarafından incelenmesi sonucunda eksiklik veya uygunsuzluk tespit edilirse, bunların tamamlanması veya giderilmesi konusunda düzenlenen inceleme raporunda belirtilen hususlar Müdürlük tarafından başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Eksikliğin giderildiğinin başvuru sahibi tarafından Müdürlüğe yazılı olarak bildirilmesi üzerine yeniden yerinde inceleme yapılır.
| Aşama | İşlem | Süre / usul |
|---|---|---|
| Başvuru | Ruhsat başvurusunun müdürlüğe intikali | — |
| Sonuçlandırma | Eksiklik bulunmaması kaydıyla | En geç otuz iş günü |
| Teknik inceleme | Teknik inceleme ekibince yerinde inceleme | İnceleme raporu |
| Eksiklik bildirimi | Raporda belirtilen hususların yazılı bildirimi | Müdürlük |
| Yeniden inceleme | Giderildiğinin yazılı bildirilmesi üzerine | Yeniden yerinde inceleme |
| Belge teslimi | Düzenlenen belgelerin aslı | Mesul müdüre imza karşılığında |
Ön izin ve ruhsat takviminizi yatırım planınızla eşleştirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İki Kuruluş Kuralı ve Aynı İl Şartı
15 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, diş hekimlerinin çalışma düzenini doğrudan etkilemiştir. Getirilen düzenlemeye göre diş hekimleri en fazla iki özel sağlık kuruluşunda çalışabilir. Bu çalışma, 1219 sayılı Kanunun 12. maddesindeki sınırlamalara uygun olacaktır. Ayrıca çalışılacak iki sağlık kuruluşunun aynı ilde olması zorunludur.
Kadro hesabı bakımından da bir sınır getirilmiştir: iki ayrı özel sağlık kuruluşunda çalışan diş hekimi, yalnızca bir özel sağlık kuruluşunun asgari personel sayısına esas alınır.
| Konu | Kural | Sonucu |
|---|---|---|
| Kuruluş sayısı | En fazla iki özel sağlık kuruluşu | Üçüncü kuruluşta çalışılamaz |
| Yasal çerçeve | 1219 sayılı Kanunun 12. maddesindeki sınırlamalar | Meslek icrası kuralları saklı |
| Coğrafi şart | İki kuruluşun aynı ilde olması zorunlu | İller arası ikili çalışma mümkün değil |
| Kadro hesabı | Yalnızca bir kuruluşun asgari personel sayısına esas alınır | Aynı hekim iki kuruluşun kadrosunu dolduramaz |
Uzmanlık İlanı Yasağı
5 Mart 2024 tarihli değişiklikle getirilen hüküm, tanıtım ve unvan kullanımına doğrudan dokunur: “Diş hekimleri tarafından, diplomalarının veya uzmanlık belgelerinin onlara verdiği yetkiler haricinde, sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanılarak, uzman olunduğu ilan edilerek meslek yürütülemez ve bu tür belgeler mesleğin icrasında uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz.”
| Belge | Uzmanlık ilanında kullanımı |
|---|---|
| Diploma | Verdiği yetkiler çerçevesinde |
| Uzmanlık belgesi | Verdiği yetkiler çerçevesinde |
| Sertifika | Uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz |
| Yüksek lisans belgesi | Uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz |
| Doktora belgesi | Uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz |
Diş Protez Teknisyeni İstihdam Sınırı
Yönetmelik, personel istihdamında da özel bir sınır getirir: bu Yönetmelik kapsamındaki ADSM hariç diğer sağlık kuruluşlarında diş protez teknisyeni veya teknikeri istihdam edilemez.
| Kuruluş | Diş protez teknisyeni/teknikeri istihdamı |
|---|---|
| ADSM | Mümkün |
| Poliklinik | İstihdam edilemez |
| Muayenehane | İstihdam edilemez |
Ürün Takip Sistemi Kaydı Zorunluluğu
5 Mart 2024 değişikliğiyle eklenen bir diğer hüküm, cihaz ve malzeme tarafını düzenler: “Sağlık kuruluşu bünyesinde kullanılan tüm tıbbi cihaz ve sarf malzemeler Bakanlık Ürün Takip Sistemi’nde kayıtlı olmalıdır. Bu ürünlerin Ürün Takip Sistemi üzerinden tekil bildirimlerinin yapılması zorunludur.”
| Unsur | Gereklilik |
|---|---|
| Kapsam | Tüm tıbbi cihaz ve sarf malzemeler |
| Kayıt | Bakanlık Ürün Takip Sisteminde kayıtlı olma |
| Bildirim | Tekil bildirim yapılması zorunlu |
| Kapsam dışı ürün | Sistemde kayıtlı olmayan ürün kullanılamaz |
Ortağın Ölümü: Beş Yıl ve Bir Yıl
Yönetmelik, ortaklık yapısındaki en zor hâli — ortağın vefatını — ayrıca düzenlemiştir. Buna göre ADSM ortağı olan diş hekiminin ölümü hâlinde; eşi veya çocukları varsa bunlar hesabına en fazla beş yıl; varisler arasında eş veya çocuk yok ise diğer mirasçılar hesabına en fazla bir yıl süreyle, mesul müdür sorumluluğu altında ADSM’nin işletilmesine izin verilir.
| Mirasçı | Süre | Şart |
|---|---|---|
| Eş veya çocuklar | En fazla beş yıl | Mesul müdür sorumluluğu altında işletme |
| Diğer mirasçılar (eş veya çocuk yoksa) | En fazla bir yıl | Mesul müdür sorumluluğu altında işletme |
Çalışma Esasları ve Genel Anestezi
Yönetmeliğin 19. maddesi çalışma esaslarını belirler. Buna göre sağlık kuruluşlarında, çalışma saatleri faaliyet izin belgesinde belirtilmek kaydıyla yirmi dört saate kadar kesintisiz hizmet verilebilir.
Genel anestezi ve sedasyon bakımından da özel bir imkân tanınmıştır: muayenehane ve polikliniklerde mesleğini serbest icra eden diş hekimleri, Müdürlüğe yazılı olarak bildirmek kaydıyla, hastalarının genel anestezi ve sedasyon altında yapılacak olan tanı ve tedavi işlemlerini, bünyesinde genel anestezi müdahale ünitesi bulunan sağlık kuruluşlarında veya bu Yönetmelik kapsamı dışındaki özel sağlık kuruluşlarında yapabilirler.
Sorumluluk bakımından da bir kural konulmuştur: diş hekimi harici sağlık meslek mensubunun, kurala aykırı olarak sunduğu hizmetlerden doğan neticelerden kendisi ile birlikte mesul müdür ve ruhsat sahibi sorumludur. Bu hüküm, yetki sınırlarının aşılması hâlinde sorumluluğu üçe yayar.
Karara Karşı Hukuki Yollar
Ön izin ve ruhsat başvurularının reddi, faaliyetin durdurulması, ruhsatın iptali ve denetim sonucu uygulanan yaptırımlar kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemdir.
| İşlem | Merci | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ön izin talebinin reddi | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Ruhsat başvurusunun reddi | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Faaliyet izin belgesi verilmemesi | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Faaliyetin durdurulması veya ruhsat iptali | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Unvan ve tanıtım kaynaklı yaptırım | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Mirasçılara tanınan sürelere ilişkin işlem | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| İdareye başvuru | İdari aşama | Dava açma süresi içinde | İYUK m. 11/1 |
| Yürütmenin durdurulması | İdare mahkemesi | Dilekçeyle veya sonradan | İYUK m. 27 |
Dilekçede ileri sürülecek başlıca iptal sebepleri:
- Mülga metne dayanma. İşlemin 1999 tarihli önceki Yönetmelik hükmüne dayandırılması.
- Süre. Ön izin ve ruhsat için öngörülen sürelere uyulmaması.
- Yeniden inceleme. Eksikliğin giderildiği yazılı olarak bildirildiği hâlde yeniden yerinde inceleme yapılmaması.
- Geçiş hükmü. B tipi kuruluşun fiziki standartlar bakımından korunan durumunun gözetilmemesi.
- Kadro. İki kuruluşta çalışan hekimin asgari personel hesabında hatalı değerlendirilmesi.
- Komisyon. Ruhsat başvurusunu inceleyen komisyonun öngörülen bileşimde oluşturulmaması.
- Ölçülülük. Giderilebilir bir eksiklikte doğrudan faaliyet durdurmaya gidilmesi.
Komisyon bileşimi bakımından 15 Aralık 2024 değişikliği önemlidir: ön izin almış muayenehane, poliklinik, merkez ve hastanelerin ruhsat başvurularını incelemek üzere oluşturulacak komisyondaki iki diş hekiminden birinin meslek odası temsilcisi olması öngörülmüştür. Bu şarta uyulmadan yapılan bir inceleme, usul yönünden tartışılabilir.
Yürütmenin durdurulması talebinde İYUK m. 27 uyarınca işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte aranır. Bu dosyalarda zarar; faaliyetin durmasıyla tedavisi süren hastaların protez ve tedavi süreçlerinin yarıda kalması, hekim ve personel istihdamının sürdürülememesi, ünit ve donanım yatırımının atıl kalması üzerinden belgelenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ağız ve diş sağlığı kuruluşları hangi mevzuata tabi?
6 Ekim 2022 tarihli ve 31975 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik uygulanır; bu metin 14/10/1999 tarihli ve 23846 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır.
Ön izin zorunlu mu?
Muayenehane hariç sağlık kuruluşlarından herhangi birinin açılmak istenmesi durumunda yatırıma başlamadan önce ön izin alınması zorunludur; ön izin almayan sağlık kuruluşu için ruhsat düzenlenemez.
Ön izin süreleri nedir?
Poliklinik için başvuru evraklarında eksiklik veya uygunsuzluk bulunmadığının tespiti hâlinde en geç on beş iş günü içinde Müdürlükçe ön izin belgesi düzenlenir; merkez ve hastane için evraklar en geç on beş iş günü içinde Bakanlığa gönderilir.
Ruhsat ne kadar sürede sonuçlanır?
Ruhsat düzenlenme işlemi, fiziki noksanlığı ve başvuru belgelerinde eksiklik veya uygunsuzluk bulunmaması kaydıyla, müdürlüğe intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz iş günü içinde sonuçlandırılır.
A tipi poliklinik ve ADSM şartları nedir?
A tipi poliklinik en az iki diş hekimi veya uzman kadrosuyla açılır ve en az iki diş üniti bulunur; A tipi ADSM en az beş diş hekimi veya uzman kadrosuyla açılır ve en az beş diş üniti bulunur.
Diş hekimi kaç kuruluşta çalışabilir?
15 Aralık 2024 değişikliğine göre diş hekimleri en fazla iki özel sağlık kuruluşunda çalışabilir; bu çalışma 1219 sayılı Kanunun 12. maddesindeki sınırlamalara uygun olmalı ve iki kuruluşun aynı ilde olması zorunludur.
İki kuruluşta çalışan hekim kadro hesabında nasıl sayılır?
İki ayrı özel sağlık kuruluşunda çalışan diş hekimi, yalnızca bir özel sağlık kuruluşunun asgari personel sayısına esas alınır.
Sertifika veya doktora ile uzmanlık ilan edilebilir mi?
Hayır. Diş hekimleri tarafından, diplomalarının veya uzmanlık belgelerinin verdiği yetkiler haricinde sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanılarak uzman olunduğu ilan edilerek meslek yürütülemez ve bu belgeler mesleğin icrasında uzmanlık belgesi olarak kullanılamaz.
Diş protez teknisyeni her kuruluşta çalışabilir mi?
Hayır. Bu Yönetmelik kapsamındaki ADSM hariç diğer sağlık kuruluşlarında diş protez teknisyeni veya teknikeri istihdam edilemez.
ADSM ortağı vefat ederse ne olur?
Eşi veya çocukları varsa bunlar hesabına en fazla beş yıl; varisler arasında eş veya çocuk yoksa diğer mirasçılar hesabına en fazla bir yıl süreyle, mesul müdür sorumluluğu altında ADSM’nin işletilmesine izin verilir.
Dosyanızı Değerlendirelim
Bu alanda en pahalı hata yatırımın başında yapılıyor: ön izin alınmadan tadilata başlamak. Mevzuat açıktır — ön izin almayan kuruluş için ruhsat düzenlenemez. İkinci kritik nokta 2024 değişiklikleridir; diş hekimleri artık en fazla iki kuruluşta ve aynı il içinde çalışabilir, üstelik iki yerde çalışan hekim yalnızca birinin asgari personel sayısına esas alınır. Üçüncüsü ise unvan kullanımıdır: sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanarak uzmanlık ilan edilemez. Bürom; ağız ve diş sağlığı kuruluşları için ön izin ve ruhsat süreçleri, kadro planlaması, tanıtım uyumu ve iptal davalarında hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.
Kira sözleşmenizi ön izin şartına bağlayalım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve müesseseleri rehberlerinin tamamı
- Diş Protez Laboratuvarları — üretim tarafındaki rejim ve klinik hizmet yasağı
- Tıp Merkezi ve Poliklinik Açmak — ayakta hizmet sunan kuruluşların rejimi
- Özel Hastane Açmak ve Devretmek — hastane bünyesindeki diş birimi
- Sağlıkta Reklam Yasağı — unvan ve tanıtım sınırları
- Tıbbi Cihaz Piyasaya Arz — Ürün Takip Sistemi kaydı
- Eczane, Muayenehane ve Bürolar: Serbest Meslek İşletmesi Mirası — vefat hâlinde işletmenin akıbeti
- Yürütmenin Durdurulması — faaliyet durdurma kararlarında
