Kanal Tedavisi ve Ortodonti Hataları: Eğe Kırılması, Diş Teli Sorunları, Ücret İadesi ve Tazminat
12 Ekim 2026

Kanal Tedavisi ve Ortodonti Hataları: Eğe Kırılması, Diş Teli Sorunları, Ücret İadesi ve Tazminat

Kanal tedavisi ve ortodonti (diş teli veya şeffaf plak) tedavisi, diş hekimliğinde en sık uygulanan ve en uzun süren işlemler arasındadır. Kanal tedavisinde eğenin kanalda kırılması, kök duvarının delinmesi, dolgu maddesinin kök ucundan taşarak sinire ulaşması veya tedavinin yanlış dişe yapılması; ortodontide ise kök kısalması (rezorpsiyon), diş eti ve kemik kaybı, tedavinin yarım bırakılması ve pekiştirme aşamasının ihmali nedeniyle dişlerin eski hâline dönmesi, uyuşmazlıkların başlıca konularıdır. 1219 sayılı Kanun diş hekimliğinin kapsamını, unvan ve rıza kurallarını; Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi mevzuatı ise endodonti ve ortodonti uzmanlıklarını düzenler. Yargıtay, kanal tedavisinde eğe kırılmasının hastaya bildirilmediği dosyada yetersiz adli tıp raporuyla verilen ret kararını bozmuş; yarım bırakılan ortodonti tedavisinde ise ödenen bedelin, yapılan işe yarar işlerin değeri düşülerek iadesine karar verilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu rehberde diş hekiminin sorumluluğunu, ücret iadesi ve tazminat yollarını, delilleri ve süreleri anlatıyoruz.

Bu yazının konusu: Kanal tedavisi (endodonti) ve ortodonti tedavisinden doğan uyuşmazlıklar: eğe kırılması, kök delinmesi, kanal dolgusunun taşması, kanal sonrası sinir hasarı ve enfeksiyon, yanlış dişe tedavi; ortodontide kök kısalması, diş eti çekilmesi, tedavinin yarım bırakılması, ücret iadesi ve nüks. İmplant, protez ve diş çekimi için diş hekimliğinde malpraktis rehberimize, diş kliniklerinin ruhsat ve uzmanlık ilanı kuralları için ağız ve diş sağlığı kuruluşları yazımıza bakabilirsiniz.

Kanal veya ortodonti tedavisinden sonra sorun mu yaşıyorsunuz?

Röntgenleri, tedavi planını, onam formunu ve ödeme belgelerini birlikte inceleyelim; ücret iadesi ve tazminat yolunu, mahkemeyi ve süreleri belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Kısa cevap

1. Diş hekimliği, diş ve diş etlerinin tedavisi ile diş ikmal ve ıslah işlemlerini kapsar (1219 s.K. m.29). Diş hekimleri yapacakları her türlü müdahalede hastanın onayını almakla yükümlüdür (m.70).

2. Kanal tedavisi, sonucu garanti edilemeyen bir tedavi işlemidir ve hekim ile hasta arasındaki ilişki vekâlet ilişkisi olarak nitelendirilir; hekim en hafif kusurundan sorumludur. Yargıtay, eğe kırılmasının hastaya bildirilmediği dosyada yetersiz adli tıp raporuyla verilen ret kararını bozmuştur (16.04.2018).

3. Ortodonti tedavisi yarım bırakılırsa hasta ödediği bedeli isteyebilir; ancak hekimin yaptığı ve işe yarayan tedavilerin bedeli bu tutardan düşülür ve bu değer uzman bir ortodontistten alınacak raporla belirlenir (Yargıtay 15. HD, 08.11.2017, 2017/2278 E., 2017/3866 K.).

4. Endodonti ve ortodonti, diş hekimliğinde ayrı uzmanlık dallarıdır (1219 s.K. ek m.14 ve ekli çizelgeler). Diş hekimleri sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanarak uzman olduklarını ilan edemez (Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik m.19).

5. Özel muayenehane, poliklinik ve merkezlere karşı dava hekim ve kuruluşa; kamu ağız ve diş sağlığı merkezinde ise idareye açılır (Anayasa m.129/5).

6. Hatalı tedavi sonucunda yaralanma taksirle yaralama suçunu oluşturabilir (TCK m.89); diş hekimleri hakkında soruşturma da Mesleki Sorumluluk Kurulunun iznine tabidir (3359 s.K. ek m.18). Diş Hekimleri Odasına disiplin şikâyeti de ayrı bir yoldur.

Kanal Tedavisi ve Ortodontide Tipik Uyuşmazlıklar

Kanal tedavisi ve ortodonti, diş hekimliğinin iki farklı alanıdır. Kanal tedavisi, iltihaplanan veya ölen diş özünün (pulpanın) temizlenip kök kanallarının doldurulmasıdır; ortodonti ise dişlerin ve çenelerin konumunun aylar, çoğu zaman yıllar süren bir tedaviyle düzeltilmesidir. Aşağıdaki tablo, iki alanda dava konusu olan başlıca durumları gösterir.

Kanal tedavisi ve ortodontide sık karşılaşılan uyuşmazlıklar

AlanDurumÖne çıkan hukuki soru
Kanal tedavisiEğenin (kanal aletinin) kanal içinde kırılmasıKırılma hastaya bildirildi mi; çıkarılması veya uzmana yönlendirme yapıldı mı?
Kanal tedavisiKök duvarının delinmesi (perforasyon)Teknik uygun muydu; delinme fark edilip yönetildi mi?
Kanal tedavisiKanal dolgusunun kök ucundan taşması, sinire veya sinüse ulaşmasıÖlçüm ve röntgen kontrolü yapıldı mı; şikâyet ciddiye alındı mı?
Kanal tedavisiKanalların bir kısmının tedavi edilmemesi, eksik doldurmaTedavi sonrası röntgen değerlendirildi mi?
Kanal tedavisiYanlış dişe tedavi veya gereksiz kanal tedavisiTeşhis ve endikasyon doğru muydu?
Kanal tedavisiTedavi sonrası enfeksiyon ve apseTakip ve gerektiğinde sevk yapıldı mı?
OrtodontiKök kısalması (rezorpsiyon) ve diş kaybıRisk anlatıldı mı; takipte röntgen alındı mı?
OrtodontiDiş eti çekilmesi, kemik kaybı, beyaz lekeler ve çürükAğız hijyeni talimatı verildi mi; takip yeterli miydi?
OrtodontiTedavinin yarım bırakılmasıÖdenen bedelin hangi kısmı iade edilmeli?
OrtodontiPekiştirme (retainer) aşamasının ihmali ve dişlerin eski hâline dönmesiPekiştirme aygıtı ve talimatı verildi mi?
OrtodontiUygun olmayan tedavi planı (çekimli veya çekimsiz tedavi kararı)Başlangıç kayıtları ve teşhis yeterli miydi?

Her olumsuz sonuç kusur anlamına gelmez; bazı riskler en özenli tedavide de gerçekleşebilir. Belirleyici olan, riskin önceden anlatılması, tedavinin diş hekimliğinin kurallarına uygun yapılması ve sorunun zamanında fark edilip yönetilmesidir. Genel ayrım için komplikasyon mu malpraktis mi rehberimize bakabilirsiniz.

Mevzuat Haritası

Kanal tedavisi ve ortodonti dosyalarında uygulanan başlıca düzenlemeler

KonuDüzenlemeDosyadaki önemi
Diş hekimliğinin kapsamı1219 s.K. m.29Diş ve diş etlerinin tedavisi, diş ikmal ve ıslah işlemleri
Unvan ve ilan1219 s.K. m.30, m.39Usulüne uygun kazanılmayan unvan ve sıfatlar ilan edilemez
Diplomasız diş hekimliği1219 s.K. m.41, m.46Diplomasız muayene ve müdahale suçtur; muayenehanede yetkisiz kişilerin tedavi yapmasına izin verilemez
Rıza1219 s.K. m.70; Hasta Hakları Yönetmeliği m.15, m.24Her müdahalede onay; büyük müdahalelerde yazılı
Uzmanlık dalları1219 s.K. ek m.14 ve ekli çizelgeler; Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (RG 03.09.2022, S. 31942)Endodonti ve ortodonti ayrı uzmanlık dallarıdır
Uzmanlık ilanıAğız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik m.19/10 (RG 06.10.2022, S. 31975; değ. RG 05.03.2024, S. 32480)Sertifika veya doktora belgesine dayanarak uzman olunduğu ilan edilemez
Sözleşme ve haksız fiilTBK m.502 vd. (vekâlet); TBK m.470 vd. (eser); TBK m.112, m.116, m.66, m.49Tedavi işlemlerinde vekâlet, sonuç teslim edilen işlerde eser hükümleri
Tüketici6502 s.K.; m.73/AÖzel kliniğe karşı davada tüketici mahkemesi ve arabuluculuk
Kayıtlara erişimHasta Hakları Yönetmeliği m.16Röntgen ve tedavi kayıtlarının istenmesi
Ceza ve soruşturma izniTCK m.89, m.85; 3359 s.K. ek m.18Taksirle yaralama ve öldürme; Mesleki Sorumluluk Kurulu izni
Meslek disiplini3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği KanunuDiş Hekimleri Odası ve Yüksek Disiplin Kurulu

Diş Hekimliğinin Yasal Çerçevesi ve Uzmanlık Sorunu

1219 sayılı Kanunun 29. maddesine göre diş hekimliği, diş ve diş etlerinin tedavisi ile diş ikmal ve ıslah işlemlerine münhasırdır. Diş hekimliği yapmak ve diş tabibi unvanını taşımak diş hekimliği diplomasına bağlıdır (m.30); usulüne uygun biçimde kazanılmamış unvan ve sıfatlar ilan edilemez (m.39). Diploması olmadan diş hekimliğine ait muayene veya müdahalede bulunmak suçtur (m.41) ve diş hekimi muayenehanesinde diş hekimliği yetkisi olmayan kişilerin tedavi ve müdahale yapmasına izin veremez (m.46). Diplomasız uygulamalar için sahte doktor ve sahte diş hekimi yazımıza bakabilirsiniz.

Endodonti (kanal tedavisi) ve ortodonti, diş hekimliğinde ayrı uzmanlık dallarıdır; uzmanlık dalları ve eğitim süreleri 1219 sayılı Kanunun ek 14. maddesine ekli çizelgelerde, eğitimin usulü ise 2022 tarihli Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. 2024 yılında Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 19. maddesine eklenen hükümle, diş hekimlerinin diplomalarının veya uzmanlık belgelerinin verdiği yetkiler dışında sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanarak uzman olduklarını ilan ederek meslek yürütemeyecekleri açıkça belirtilmiştir. Ayrıntılar için ağız ve diş sağlığı kuruluşları yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulamada sık sorulan soru, uzman olmayan bir diş hekiminin kanal tedavisi veya ortodonti yapıp yapamayacağıdır. İncelediğimiz mevzuatta, bu tedavilerin yalnızca ilgili dalın uzmanınca yapılabileceğine dair açık bir yasak tespit edemedik; ancak bu, her diş hekiminin her tedaviyi üstlenebileceği anlamına gelmez. Hekim, üstlendiği işin gerektirdiği bilgi ve beceriye sahip olmak, olmadığı durumda hastayı uzmana yönlendirmek zorundadır. Yargıtay da sevk edilmesi gereken hastayı uzmana yönlendirmemeyi diş hekimi bakımından kusur olarak değerlendirmiştir (12. CD, 16.06.2016, 2015/12865 E., 2016/10324 K.; aktaran Karalı, İzmir Barosu Dergisi, 2025). Sağlık meslek mensuplarının yetki sınırları için yetki sınırları rehberimize bakabilirsiniz. Doktora derecesine sahip diş hekimlerinin uzmanlık belgesi alma yoluna ilişkin 2026 yılındaki düzenleme ise basına yansıyan bilgilere göre tartışma konusu olmuş ve Türk Dişhekimleri Birliği tarafından yargıya taşınmıştır; uzmanlık belgesinin varlığı her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukuki Nitelik: Vekâlet mi, Eser mi?

Diş hekimliği uyuşmazlıklarında ilk soru, yapılan işin hukuki niteliğidir. Kanal tedavisi, dolgu ve diş eti tedavisi gibi sonucu garanti edilemeyen tedavi işlemlerinde hekim ile hasta arasındaki ilişki vekâlet sözleşmesidir; hekim sonucu değil, diş hekimliğinin kurallarına uygun ve özenli bir tedaviyi borçlanır ve en hafif kusurundan sorumludur. Yargıtay’ın kanal tedavisinde eğe kırılmasına ilişkin 2018 tarihli kararında da “taraflar arasındaki ilişki bir vekâlet ilişkisidir” denilmiştir. Kron, köprü ve protez gibi belirli bir ürünün teslim edildiği işlerde ise eser sözleşmesi hükümleri uygulanır; bu ayrım diş hekimliğinde malpraktis rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Ortodontinin niteliği daha tartışmalıdır: dişlerin konumunun değiştirilmesi bir sonuca yönelik olsa da, bu sonuç hastanın biyolojik yanıtına ve kurallara uyumuna bağlıdır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, yarım bırakılan ortodonti tedavisinde uyuşmazlığı “tedavi sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin iadesi” olarak ele almış ve yapılan işin değerinin düşülerek bedelin iadesine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç taahhüdü verilen estetik amaçlı işlemlerde eser sözleşmesi tartışması için burun estetiği ve sonuç garantisi yazımıza bakabilirsiniz.

Vekâlet ve eser nitelendirmesinin sonuçları

Vekâlet (kanal tedavisi, dolgu, diş eti tedavisi)Eser (kron, köprü, protez)
BorçÖzenli tedaviAyıpsız bir ürünün teslimi
Sonuç alınamazsaKusur ispatlanırsa tazminatAyıp hükümlerine göre düzeltme, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme
Hekimin savunmasıÖzenli davrandığını ispatÜrünün ayıpsız olduğunu ispat
Uygulanacak hükümlerTBK m.502 vd., m.112TBK m.470 vd.

Özel muayenehane, poliklinik ve ağız ve diş sağlığı merkezlerine karşı açılan davalar uygulamada tüketici mahkemesinde görülmekte ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir. Görev ve dava şartı için hangi mahkeme rehberimize ve malpraktiste arabuluculuk rehberimize bakabilirsiniz.

Kanal Tedavisinde Kusur Başlıkları

Kanal tedavisinde kusur, çoğu zaman tedavinin öncesindeki teşhis, tedavi sırasındaki teknik ve sonrasındaki kontrol aşamalarından birinde ortaya çıkar. Her aşamada aranacak belge farklıdır.

Kanal tedavisinde kusur başlıkları ve aranacak kayıtlar

AşamaNe aranırKayıtta karşılığı
Teşhis ve endikasyonDişin gerçekten kanal tedavisi gerektirip gerektirmediği; doğru dişin seçilmesiTedavi öncesi röntgen, muayene notu
AydınlatmaBaşarısızlık, alet kırılması, yeniden tedavi ve çekim ihtimali; alternatiflerOnam formu
Kanal boyunun belirlenmesiAletlerin ve dolgunun kök ucunu aşmamasıÖlçüm kayıtları ve ara röntgenler
TeknikKök duvarının delinmemesi; kanalların eksiksiz temizlenmesiTedavi notları
Alet kırılmasıHastaya bildirilmesi; çıkarılması veya uzmana yönlendirmeTedavi notunda kayıt; sonraki röntgen
Tedavi sonrası kontrolDolgunun yeterliliği ve taşma olup olmadığıTedavi sonrası röntgen
Şikâyetin yönetimiAğrı, uyuşma, şişlik veya ateş şikâyetinin değerlendirilmesi; gerektiğinde sevkKontrol seansı kayıtları, reçeteler, sevk belgesi

Yargıtay’ın 16.04.2018 tarihli kararına konu dosyada, hastaya yapılan kanal tedavisinde eğenin kırıldığı ve hastanın bu konuda bilgilendirilmediği bilirkişi raporlarıyla belirlenmiştir. Adli Tıp Kurumu raporu, dişin kök kısmının düzensiz anatomik yapısı nedeniyle kanal tedavisi sırasında eğenin kırılabileceğini belirtmiş; mahkeme bu raporlara dayanarak davayı reddetmiştir. Yargıtay, hekimin en hafif kusurundan sorumlu olduğunu, kırılan eğe konusunda aydınlatma yükümlülüğünün hekime ve kuruluşa ait olduğunu belirterek, diş tedavisi ve protez alanında uzman üç kişilik yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Kararın ayrıntıları, karar metnini aktaran yayına dayanır; aktaran yayında dairenin adı ve esas numarası yer almamaktadır.

Karar önemli bir ilkeyi gösterir: alet kırılması kök anatomisine bağlı bir komplikasyon olarak kabul edilse bile, bunun hastaya söylenmemesi ayrı bir kusurdur. Hastanın kırık parçanın varlığından habersiz kalması, ileride ortaya çıkacak ağrı veya enfeksiyonun nedeninin anlaşılmasını ve doğru tedavinin seçilmesini engeller.

Kanal Tedavisinden Sonra Sinir Hasarı ve Enfeksiyon

Alt çenedeki azı dişlerinin kökleri, alt dudağa ve çeneye duyu sağlayan sinire yakın olabilir. Kanal aletlerinin veya dolgu maddesinin kök ucundan taşması, bu sinirde kalıcı uyuşma veya yanmaya yol açabilir; üst çenede ise taşan dolgu maddesi sinüse ulaşabilir. Bu tür şikâyetlerde zamanında röntgen alınması ve gerektiğinde ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanına yönlendirme yapılması hasarın kalıcı olup olmamasında belirleyici olabilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, diş hekiminin komplikasyon yönetiminde yetersiz kaldığı belirlenen bir dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın reddini kanun yararına bozmuştur (15.06.2021, 2021/2340 E., 2021/4930 K.). İzmir Barosu Dergisinde yayımlanan çalışmada ayrıca, diş tedavisinden sonra ağır enfeksiyon gelişen ve ayakta tedaviyle gönderilen hastanın ölümüyle sonuçlanan bir dosyada, hastanın yatarak tedaviye sevk edilmemesinin eleştirildiği aktarılmaktadır (Karalı, 2025). Sinir hasarında maluliyet oranının belirlenmesi için sinir hasarı maluliyet oranı yazımıza, diş kaybında maluliyet için çene kırığı ve diş kaybı maluliyet yazımıza bakabilirsiniz.

Ortodontide Kusur Başlıkları

Ortodonti tedavisi uzun sürdüğü için kusur çoğu zaman tek bir anda değil, takibin bütününde ortaya çıkar. Tedavinin başında alınan kayıtlar, tedavi planının gerekçesi, kontrol seanslarının düzeni ve tedavinin sonundaki pekiştirme aşaması ayrı ayrı incelenmelidir. Ortodonti dosyalarında kontrol seansı kayıtlarının ve her aşamada alınan görüntülerin istenmesi gerektiği diş hekimliğinde malpraktis rehberimizde de vurgulanmıştır.

Ortodontide kusur başlıkları

AşamaNe aranırKayıtta karşılığı
Başlangıç kayıtları ve teşhisTedaviye uygun teşhis için gerekli röntgen, ölçü veya tarama ve fotoğrafların alınmasıBaşlangıç röntgenleri, modeller, fotoğraflar
Tedavi planıÇekimli veya çekimsiz tedavi kararının gerekçesi; alternatifler; tahmini süreYazılı tedavi planı
AydınlatmaKök kısalması, diş eti çekilmesi, beyaz leke, nüks riski; hastanın uyum yükümlülüğü; pekiştirme aşamasıOnam formu
TakipKontrol seanslarının düzenli yapılması; gerektiğinde ara röntgen alınmasıSeans kayıtları, ara röntgenler
Ağız hijyeniHastaya talimat verilmesi; sorun görüldüğünde uyarılmasıSeans notları
Tedavinin sonuPekiştirme aygıtının verilmesi ve kullanım talimatıTeslim kaydı, talimat
Tedavinin yarım kalmasıKimin tarafından ve neden bırakıldığı; o ana kadar yapılan işin değeriTutanak, yazışmalar, ödeme belgeleri

Diş hekimi muayenesi ve planlaması olmadan doğrudan tüketiciye sunulan şeffaf plak uygulamalarında, tedavinin bir diş hekiminin muayene, planlama ve takibi altında yürütülüp yürütülmediği ayrıca sorgulanmalıdır; diş hekimliğine ait muayene ve müdahalenin diploması olmayan kişilerce yapılması 1219 sayılı Kanunun 41. maddesi kapsamında suçtur.

Ortodonti Tedavisi Yarım Kalırsa: Ücret İadesi

Yargıtay 15. HD, 08.11.2017, 2017/2278 E., 2017/3866 K.

BaşlıkKararda yer alan tespit
OlayDavacının kızı için bir ortodonti merkeziyle çekimli ortodontik tedavi konusunda anlaşılmış ve 4.950 TL ödenmiştir; tedavi başlangıç aşamasında yarım bırakılmış ve bu durum taraflarca tutanakla teyit edilmiştir.
İstemÖdenen tedavi bedeli ile manevi tazminat
İlk dereceDava reddedilmiştir.
YargıtayTedavi yarım bırakıldığına göre davacının ödediği iş bedelini talep edebileceği; ancak hekimin yaptığı ve işe yarayan tedavilerin bedelinin düşülmesi gerektiği belirtilmiştir.
BilirkişiUzman bir ortodontistten denetime elverişli rapor alınarak yapılan işin bedelinin belirlenmesi istenmiştir (HMK m.266).
SonuçKarar davacı yararına bozulmuştur.

Karar, tedavisi yarım kalan hastanın ödediği bedelin tamamını kaybetmeyeceğini, buna karşılık hekimin de yaptığı işin karşılığını alabileceğini gösterir. Bu nedenle tedavinin kimin tarafından ve hangi aşamada bırakıldığını gösteren yazışma, tutanak ve kayıtlar önemlidir. Tedaviyi hastanın bırakması her zaman hastanın kusuru da değildir: Danıştay 8. Dairesi, köprü öncesinde destek dişlerde gerekli tedaviyi tamamlamayan diş hekimi hakkında disiplin cezası verilmesine yer olmadığına ilişkin işlemi, hastanın tedaviden ayrılmasının kendi kusurundan kaynaklanmadığını da belirterek hukuka aykırı bulmuştur (04.02.2020, 2016/14565 E., 2020/445 K.).

Aydınlatılmış Onam: Kanal ve Ortodontide Neler Anlatılmalı?

1219 sayılı Kanunun 70. maddesi diş tabiplerinin de yapacakları her türlü müdahalede hastanın onayını almasını, büyük müdahalelerde bu onayın yazılı olmasını şart koşar; Hasta Hakları Yönetmeliği de hastanın tedavinin riskleri ve alternatifleri hakkında bilgilendirilmesini ve rızasının alınmasını ister (m.15, m.24). Yargıtay 12. Ceza Dairesi de aydınlatma ve rızanın tıbbi müdahalenin hukuka uygun olabilmesinin ön şartı olduğunu kabul etmektedir (11.06.2013, 2013/11225 E., 2013/15909 K.; aktaran Karalı, 2025).

  • Kanal tedavisinde: tedavinin başarısız olabileceği ve yeniden tedavi veya çekim gerekebileceği; alet kırılması ihtimali; alt çenede sinir hasarı riski; tedaviden sonra dişin kron ile korunması gerekebileceği; alternatif olarak çekim ve sonrası seçenekler.
  • Ortodontide: tahmini tedavi süresi ve bunun uzayabileceği; kök kısalması, diş eti çekilmesi, beyaz leke ve çürük riskleri; hastanın kontrol seanslarına gelme ve ağız hijyeni yükümlülüğü; tedavi sonunda pekiştirme aygıtının kullanılmaması hâlinde dişlerin eski hâline dönebileceği; çekimli ve çekimsiz tedavi seçenekleri.

Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekimdedir; genel ifadeler içeren matbu bir form çoğu zaman yeterli sayılmaz. Ayrıntılar için aydınlatılmış onam rehberimize bakabilirsiniz.

Kim Sorumludur?

Kanal tedavisi ve ortodontide sorumluluğun dağılımı

Kişi veya kurumSorumluluğun temeliAçıklama
Muayenehanede tedaviyi yapan diş hekimiTBK m.502 vd., m.112; TBK m.49Özen, aydınlatma ve takip yükümlülükleri
Poliklinik, ağız ve diş sağlığı merkezi veya özel hastaneTBK m.116, m.66Çalıştırdığı diş hekiminin fiilinden; organizasyon kusurundan
Kamu ağız ve diş sağlığı merkezi veya fakülte hastanesi (idare)Hizmet kusuru; Anayasa m.129/5; İYUK m.13Dava idareye açılır
Diplomasız kişi1219 s.K. m.41; TBK m.49Ceza ve tazminat sorumluluğu
Yetkisiz kişinin çalışmasına göz yuman diş hekimi1219 s.K. m.46İdari yaptırım ve tazminat sorumluluğu

Kamu kuruluşuna karşı açılacak dava için kamu hastanesine karşı tam yargı davası yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza ve Disiplin Yolu

Hatalı diş tedavisi sonucunda hasta yaralanmışsa taksirle yaralama (TCK m.89), ölmüşse taksirle öldürme (TCK m.85) gündeme gelir. Yargıtay, çürük alt dişin yerine sağlam üst dişi çeken diş hekiminin özen eksikliğini taksirle yaralama mahkûmiyeti için yeterli görmüştür (4. CD, 12.11.2003, 2002/28399 E., 2003/11352 K.; aktaran Karalı, 2025). Diş çekiminden sonra ölümle sonuçlanan bir dosyada ise illiyet bağının ilgili branş uzmanlarını içeren bir heyetten alınacak raporla araştırılması gerektiğini belirterek beraat kararını bozmuştur (12. CD, 28.11.2023, 2020/7936 E., 2023/5158 K.; aktaran Karalı, 2025). Taksirle yaralamada şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1). Diş hekimleri hakkında tıbbi işlemleri nedeniyle soruşturma için Mesleki Sorumluluk Kurulunun izni gerekir (3359 s.K. ek m.18); süreç için sağlık çalışanı hakkında suç duyurusu rehberimize bakabilirsiniz.

Diş hekimleri, 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu uyarınca odalarının disiplin yetkisine tabidir. Diş Hekimleri Odasına yapılacak şikâyet ve sonucunda verilen karar, tazminat davasından bağımsızdır; ancak disiplin dosyasındaki bilirkişi raporları ve tespitler tazminat davasında delil olarak kullanılabilir. Danıştay 8. Dairesinin yukarıda anılan kararı, disiplin kurulunun ceza vermeme kararının da yargısal denetime tabi olduğunu gösterir. Disiplin yolunun genel işleyişi için hekim hakkında disiplin şikâyeti rehberimize bakabilirsiniz.

Deliller: Hangi Kayıtlar İstenmelidir?

Diş hekimliği dosyalarında en önemli delil röntgenlerdir; tedavinin öncesi, sırası ve sonrasına ait görüntüler tedavinin nasıl yapıldığını gösterir. Hasta, kendisine ait tıbbi kayıtları ve görüntüleri isteme hakkına sahiptir (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16).

Kanal tedavisi ve ortodonti dosyasında istenecek belgeler

BelgeNeyi gösterirNot
Tedavi öncesi röntgenler (periapikal, panoramik, gerekiyorsa üç boyutlu)Teşhis ve tedavi gerekliliğiDijital dosya olarak istenmeli
Kanal tedavisi sırasında ve sonrasında çekilen röntgenlerKanal boyu, dolgu, taşma, kırık aletTedavi sonrası röntgen yoksa bu da bir eksikliktir
Tedavi kartı ve seans notlarıHangi gün hangi işlemin yapıldığıSonradan değiştirilip değiştirilmediğine dikkat edilmeli
Onam formu ve tedavi planıRisklerin ve alternatiflerin anlatılıp anlatılmadığıİmza tarihi önemlidir
Ortodontide başlangıç kayıtlarıBaşlangıçtaki durum ve teşhisRöntgen, model veya tarama, fotoğraflar
Ortodontide ara ve bitiş kayıtlarıTedavinin seyri; kök kısalmasının ne zaman ortaya çıktığıAra röntgen alınıp alınmadığı
Ödeme belgeleri ve sözleşmeÖdenen bedel ve kapsamÜcret iadesi talebinin dayanağı
Mesaj ve yazışmalarŞikâyetin ne zaman bildirildiği, tedavinin kimin tarafından bırakıldığıEkran görüntüsüyle saklanmalı
Sonraki hekimin muayene ve tedavi kayıtlarıZararın varlığı ve düzeltici tedavinin kapsamıDüzeltici tedavi başlamadan önce görüntü alınmalı

Düzeltici tedaviye başlamadan önce mevcut durumun görüntülerle belgelenmesi, ileride bilirkişinin ilk tedaviyi değerlendirebilmesi için kritik önemdedir; kayıt kaybı riski varsa dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir (HMK m.400 vd.). Kayıtların nasıl isteneceği için hasta dosyası ve delil toplama rehberimize, kayıtların sonradan değiştirildiği şüphesinde tıbbi kayıtların sonradan değiştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Bilirkişi: Kanal Tedavisinde Endodontist, Ortodontide Ortodontist

Yargıtay, diş hekimliği dosyalarında konusunda uzman olmayan veya yetersiz raporlarla kurulan hükümleri bozmaktadır: ortodonti dosyasında uzman bir ortodontistten rapor alınmasını (15. HD, 2017/2278 E., 2017/3866 K.), kanal tedavisi dosyasında diş tedavisi ve protez alanında uzman üç kişilik bir kuruldan rapor alınmasını (16.04.2018), implant dosyasında ise konusunda uzman bilirkişiden gerekçeli rapor alınmasını istemiştir (15. HD, 12.10.2017, 2017/1711 E., 2017/3417 K.). Diş eti ameliyatına ilişkin bir dosyada da kök uçlarının durumunu değerlendirmek için gerekli radyolojik inceleme yapılmadan düzenlenen rapor yetersiz bulunmuştur (13. HD, 02.06.2014, 2014/13028 E., 2014/16993 K.). Heyette ilgili uzman bulunmaması hâlinde heyette ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi yazımıza, genel itiraz yolları için adli tıp raporuna itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

  1. Tedavi edilen diş için kanal tedavisi veya ortodontik tedavi endikasyonu var mıydı; teşhis için gerekli görüntüler alınmış mıdır?
  2. Kanal tedavisinde kanal boyu doğru belirlenmiş, dolgu kök ucunu aşmış mıdır; tedavi sonrası röntgen alınmış mıdır?
  3. Kanal içinde kırık alet var mıdır; varsa hastaya bildirilmiş ve uygun şekilde yönetilmiş midir?
  4. Hastanın ağrı, uyuşma veya şişlik şikâyeti zamanında değerlendirilmiş, gerektiğinde uzmana sevk edilmiş midir?
  5. Ortodontide başlangıç kayıtları ve tedavi planı yeterli midir; çekimli veya çekimsiz tedavi kararı uygun mudur?
  6. Kontrol seansları düzenli yapılmış, kök kısalması gibi riskler için ara röntgen alınmış mıdır?
  7. Ortaya çıkan zarar özen gösterilse bile gerçekleşebilecek bir komplikasyon mudur, yoksa tedavideki bir hatadan mı kaynaklanmıştır?
  8. Tedavi yarım kaldıysa, yapılan işin hasta bakımından yararlı kısmı ve bunun değeri nedir?

Ücret İadesi, Tazminat ve Süreler

Kanal tedavisi ve ortodonti dosyalarında istenebilecek kalemler; ödenen tedavi bedelinin tamamen veya kısmen iadesi, başka bir hekimde yapılan düzeltici tedavinin gideri, dişin kaybedilmesi hâlinde implant ve protez giderleri, kalıcı sinir hasarı veya diş kaybında maluliyete bağlı çalışma gücü kaybı (TBK m.54) ve manevi tazminattır (TBK m.56). Yargıtay, diş tedavisine ilişkin bir dosyada hükmedilen manevi tazminatı “çok az” bularak kararı bozmuştur (15. HD, 2017/1711 E., 2017/3417 K.). Kalemlerin hesabı için tazminat hesabı rehberimize, manevi tazminatın ölçütleri için malpraktiste manevi tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Kanal tedavisi ve ortodontide başvuru yolları ve süreler

DurumSüreDayanak
Kamu kuruluşu için idareye başvuruÖğrenmeden bir yıl; her hâlde eylemden beş yılİYUK m.13
İdarenin reddi veya otuz gün içinde cevap vermemesiAltmış gün içinde idare mahkemesinde davaİYUK m.13
Diş hekimi veya özel kuruluşa karşı haksız fiile dayalı istemÖğrenmeden iki yıl; her hâlde fiilden on yılTBK m.72/1
Vekâlet ilişkisine dayalı istemBeş yılTBK m.147/5
Fiil taksirle yaralama oluşturuyorsaCeza zamanaşımı sekiz yılTBK m.72/1; TCK m.66/1-e
Taksirle yaralamada şikâyetÖğrenmeden altı ayTCK m.73/1

Kron, köprü veya protez gibi eser niteliğindeki işlerde ayıp hükümlerine dayanılıyorsa ayıbın bildirilmesi ve daha kısa süreler gündeme gelebilir; bu konuda burun estetiği yazımızdaki ayıp bildirimi ve süreler bölümüne bakabilirsiniz. Sürelerin başlangıcı için malpraktiste zamanaşımı rehberimize, masraflar için malpraktis davasında harç ve giderler yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Savunmalar ve Cevapları

Diş hekimlerinin ve kliniklerin sık başvurduğu savunmalar

SavunmaDeğerlendirme
“Eğe kırılması kök anatomisine bağlı bir komplikasyondur.”Komplikasyon olsa bile hastaya bildirilmesi ve uygun şekilde yönetilmesi gerekir; Yargıtay, hastanın bilgilendirilmediği dosyada ret kararını bozmuştur.
“Kök kısalması ortodontinin bilinen bir riskidir.”Riskin önceden anlatılması ve takipte ara röntgenlerle izlenmesi beklenir; anlatılmamışsa veya takip yapılmamışsa sorumluluk doğabilir.
“Hasta kontrollere gelmedi, tedaviyi kendisi bıraktı.”Kontrol yükümlülüğünün anlatıldığı ve hastanın çağrıldığı kayıtla gösterilmelidir; tedaviden ayrılmanın hastanın kusurundan kaynaklanmadığı durumlar da vardır.
“Ödenen bedel tamamen işe harcandı.”Yarım kalan tedavide yalnızca yapılan ve işe yarayan işin bedeli düşülebilir; bu değer uzman bilirkişi tarafından belirlenir.
“Hasta pekiştirme aygıtını kullanmadı.”Aygıtın teslim edildiği ve kullanım talimatının verildiği kayıtla gösterilmelidir.
“Onam formunu imzaladı.”Formun içeriği belirleyicidir; kanal tedavisine veya ortodontiye özgü riskleri içermeyen genel bir form yeterli olmayabilir.

Adım Adım: Kanal Tedavisi veya Ortodontiden Sonra Sorun Yaşıyorsanız

  1. Ağrı, şişlik, ateş veya uyuşma varsa vakit kaybetmeden bir diş hekimine veya gerekirse hastaneye başvurun ve şikâyetlerinizi kayda geçirtin.
  2. Tedavi yapan klinikten röntgenlerin dijital kopyalarını, tedavi kartını, onam formunu ve tedavi planını yazılı olarak isteyin.
  3. Düzeltici tedaviye başlamadan önce başka bir hekimde mevcut durumu gösteren röntgen ve muayene kaydı alın.
  4. Ödeme belgelerini, sözleşmeyi ve klinikle yazışmalarınızı saklayın.
  5. Ortodontide tedavinin kimin tarafından ve hangi aşamada bırakıldığını yazılı hâle getirin.
  6. Yaralanma varsa altı aylık şikâyet süresini kaçırmadan savcılığa başvurun; Diş Hekimleri Odasına disiplin şikâyetini de değerlendirin.
  7. Özel kliniğe karşı dava öncesinde arabuluculuk şartını; kamu kuruluşunda İYUK m.13 sürelerini gözetin.
  8. Bilirkişi incelemesinde endodonti veya ortodonti alanından uzman bulunmasını isteyin.

Sık Yapılan Hatalar

  • Düzeltici tedaviye başlamadan önce mevcut durumu röntgenle belgelememek.
  • Röntgenlerin yalnızca kâğıt çıktısını alıp dijital kopyasını istememek.
  • Yarım kalan ortodontide ödenen bedelin iadesini talep etmemek veya tamamını istemekle yetinip yapılan işin değerini tartışmamak.
  • Uzman olmayan bir bilirkişinin raporuna itiraz etmemek.
  • Kamu ağız ve diş sağlığı merkezindeki hekime doğrudan adli yargıda dava açmak.
  • Özel kliniğe karşı arabuluculuk şartını gözden kaçırmak.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara, kanal tedavisi ve ortodonti dosyalarında tedavinin öncesine, sırasına ve sonrasına ait röntgenleri, tedavi planını, onam formunu ve seans kayıtlarını birlikte inceleyerek uyuşmazlığın bir komplikasyondan mı, teknik bir hatadan mı, aydınlatma veya takip eksikliğinden mi kaynaklandığını ortaya koyar. Ücret iadesi ile tazminat taleplerini birlikte kurar; özel veya kamu kuruluşuna göre doğru hasmı, mahkemeyi ve süreyi belirler, arabuluculuk sürecini yürütür ve endodonti veya ortodonti alanından uzman bilirkişi incelemesi talep eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kusur ve illiyet her dosyada kayıtlar ve bilirkişi incelemesiyle ayrıca belirlenir. 1219 sayılı Kanunun diş hekimliğine ilişkin hükümleri Kanun metnini aktaran kaynaklara, uzmanlık mevzuatı yayımlanmış yönetmelik metnine ve uzmanlık dallarına ilişkin kaynaklara dayanır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2017 tarihli kararları ve kanal tedavisine ilişkin 2018 tarihli karar karar metnini aktaran hukuk bürosu yayınlarına; 2018 tarihli kararın dairesi ve esas numarası aktaran yayında yer almamaktadır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2014 tarihli kararı karar metnini aktaran yayına, Danıştay 8. Dairesinin kararı karar metnine, Yargıtay ceza dairelerinin kararları İzmir Barosu Dergisinde yayımlanan çalışmadaki aktarıma (Karalı, 2025) dayanır. Kanal tedavisi ve ortodontiye özgü yayımlanmış yüksek mahkeme kararı sınırlı olduğundan, bazı başlıklarda diş hekimliğinin genel ilkeleri aktarılmıştır. Olay tarihinde yürürlükte olan düzenleme her dosyada ayrıca araştırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanal tedavisinde eğe kırıldı; diş hekimi sorumlu mu?

Alet kırılması kök anatomisine bağlı bir komplikasyon olabilir; ancak bunun hastaya bildirilmesi ve uygun şekilde yönetilmesi gerekir. Yargıtay, eğe kırılmasının hastaya bildirilmediği dosyada yetersiz adli tıp raporuna dayanılarak verilen ret kararını bozmuştur.

Kanal tedavisinden sonra dudağımda uyuşma kaldı; ne yapmalıyım?

Alt çenede kanal aletlerinin veya dolgu maddesinin kök ucundan taşması sinir hasarına yol açabilir. Vakit kaybetmeden röntgen çektirip ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanına başvurun; tedavi öncesi ve sonrası röntgenleri isteyin.

Kanal tedavisi vekâlet mi, eser sözleşmesi mi?

Kanal tedavisi sonucu garanti edilemeyen bir tedavi işlemidir ve vekâlet ilişkisi olarak nitelendirilir; hekim en hafif kusurundan sorumludur. Kron, köprü ve protez gibi bir ürünün teslim edildiği işlerde ise eser sözleşmesi hükümleri uygulanır.

Ortodonti tedavisi yarım kaldı; paramı geri alabilir miyim?

Evet. Yargıtay, tedavisi yarım bırakılan hastanın ödediği bedeli isteyebileceğini, ancak hekimin yaptığı ve işe yarayan tedavilerin bedelinin düşülmesi gerektiğini ve bunun uzman bir ortodontistten alınacak raporla belirleneceğini kabul etmiştir (15. HD, 2017/2278 E., 2017/3866 K.).

Diş teli sonrası köklerim kısaldı; bu doktor hatası mı?

Kök kısalması ortodontinin bilinen bir riskidir; tek başına kusur sayılmaz. Riskin önceden anlatılıp anlatılmadığı ve tedavi sırasında ara röntgenlerle izlenip izlenmediği incelenir.

Tedavi bittikten sonra dişlerim eski hâline döndü; kim sorumlu?

Pekiştirme aygıtının verilip verilmediği ve kullanım talimatının anlatılıp anlatılmadığı belirleyicidir. Aygıt ve talimat verilmişse ve hasta kullanmamışsa sorumluluk tartışılır; verilmemişse hekimin sorumluluğu gündeme gelir.

Uzman olmayan diş hekimi ortodonti yapabilir mi?

İncelediğimiz mevzuatta bunu açıkça yasaklayan bir hüküm tespit edemedik; ancak hekim, üstlendiği işin gerektirdiği bilgi ve beceriye sahip olmak ve gerektiğinde hastayı uzmana yönlendirmek zorundadır. Sertifika veya doktora belgesine dayanarak uzman olunduğu ilan edilemez.

Kliniğin ‘ortodonti uzmanı’ ilanı doğru mu, nasıl anlarım?

Uzmanlık unvanı ancak uzmanlık belgesiyle kullanılabilir; usulüne uygun kazanılmayan unvanların ilanı yasaktır (1219 s.K. m.39). Hekimden uzmanlık belgesini sorabilir, Diş Hekimleri Odası veya il sağlık müdürlüğünden bilgi isteyebilirsiniz.

Online sipariş edilen şeffaf plak zarar verdi; ne yapabilirim?

Tedavinin bir diş hekiminin muayene, planlama ve takibi altında yapılıp yapılmadığı sorgulanmalıdır. Diş hekimliğine ait muayene ve müdahalenin diplomasız kişilerce yapılması 1219 s.K. m.41 kapsamında suçtur.

Röntgenlerimi klinikten nasıl alırım?

Hasta, kendisine ait tıbbi kayıtları ve görüntüleri isteme hakkına sahiptir (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16). Talebinizi yazılı yapın ve görüntülerin dijital kopyasını isteyin.

Diş hekimine karşı hangi mahkemede dava açılır?

Özel muayenehane, poliklinik ve merkezlere karşı açılan davalar uygulamada tüketici mahkemesinde görülür ve dava öncesinde arabuluculuğa başvurulur. Kamu ağız ve diş sağlığı merkezi veya fakülte hastanesinde ise önce idareye başvurulur ve idare mahkemesinde dava açılır.

Diş hekimi hakkında şikâyette bulunabilir miyim?

Evet. Yaralanma varsa savcılığa şikâyet (altı ay içinde) ve Diş Hekimleri Odasına disiplin şikâyeti ayrı yollardır. Danıştay, disiplin kurulunun ceza vermeme kararının da yargısal denetime tabi olduğunu göstermiştir.

Başka bir diş hekimi tedaviyi düzeltecek; önce ne yapmalıyım?

Düzeltici tedavi başlamadan önce mevcut durumu gösteren röntgen ve muayene kaydı aldırın. İlk tedavinin değerlendirilebilmesi için bu kayıtlar çok önemlidir; gerekirse dava öncesinde delil tespiti istenebilir.

Bilirkişi raporunda uzman yoksa ne olur?

Yargıtay, ortodonti dosyasında uzman ortodontistten, kanal tedavisi dosyasında ise alanında uzman bir kuruldan rapor alınmasını istemiştir. Uzman bulunmayan rapora iki hafta içinde itiraz edilmelidir.

Hangi süre içinde dava açmalıyım?

Haksız fiilde öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden on yıl; vekâlet ilişkisine dayalı istemde beş yıl; kamu kuruluşunda öğrenmeden bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvuru. Eser niteliğindeki işlerde ayıp bildirimi ve daha kısa süreler gündeme gelebilir.

Hangi tazminatlar istenebilir?

Ödenen bedelin iadesi, düzeltici tedavi gideri, diş kaybında implant ve protez giderleri, kalıcı sinir hasarı veya diş kaybında çalışma gücü kaybı (TBK m.54) ve manevi tazminat (TBK m.56).

Kanal tedavisi veya ortodonti dosyanız için hukuki destek

Röntgenleri, tedavi planını ve ödeme belgelerini birlikte inceleyelim; ücret iadesi ve tazminat yolunu birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Kayıtlarınızı birlikte inceleyelim, doğru adımı birlikte belirleyelim.

İletişime Geçin

Bu içerik Sağlık Hukuku ve Malpraktis alanındadır.

Malpraktis Rehberleri  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk