Bu rehber, tıbbi bir konuyu değil, dosyanın kaderini belirleyen bir usul aşamasını anlatır — ve bu aşamada yapılan bir hata, en güçlü malpraktis dosyasını dahi bitirebilir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 62 rehber tek sayfada.
İki nedenden ötürü kritiktir. Birincisi bir kapıdır: özel hastane ve serbest çalışan hekime karşı tüketici mahkemesinde açılacak davalarda arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır; bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. İkincisi bir tuzak barındırır: arabuluculuk sonunda imzalanan anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi alındığında mahkeme kararı hükmündedir. Yani masada atılan bir imza, yıllar sürecek bir yargılamanın yerine geçer ve geri dönülemez.
Uygulamada karşılaşılan tablo şudur: hastanın avukatsız katıldığı görüşmelerde tazminat olması gerekenin çok altında tutularak dosya kapatılmakta, üstelik tutanağa her türlü hak ve alacaktan feragat beyanı yazılmaktadır. Böyle bir tutanak imzalandığında geri dönüş mümkün olmaz.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Arabuluculuk görüşmesine çağrıldınız mı? Tutanak ilam hükmündedir.
Hangi Yolda Zorunlu? Ayrım Kurulmadan Adım Atılmaz
Arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı, dosyanın hangi yargı koluna ait olduğuna bağlıdır. Bu ayrım kurulmadan yapılan her işlem zaman ve hak kaybına yol açar.
| Nerede yapıldı | Görevli mercii | Ön şart |
|---|---|---|
| Özel hastane, tıp merkezi, muayenehane | Tüketici mahkemesi (yoksa asliye hukuk) | Zorunlu arabuluculuk — dava şartı |
| Devlet hastanesi, devlet ve vakıf üniversitesi hastanesi | İdare mahkemesi — tam yargı davası | Arabuluculuk yok; yerine idareye yazılı başvuru |
| Sigorta şirketine yöneltilen talep | Asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir | İlgili yolun kendi şartları |
Özel hastanede görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasının sebebi, hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ilişkinin tüketici işlemi sayılmasıdır; hastane tacir olsa dahi özel hüküm niteliğindeki tüketici mevzuatı önce gelir. Hekim ise bu ilişkide kural olarak ifa yardımcısı konumundadır.
Bir istisna: uyuşmazlığın tutarı tüketici hakem heyetinin görev alanına giriyorsa arabuluculuk zorunlu tutulmamaktadır. Ancak malpraktis dosyalarında talep tutarları çoğunlukla bu sınırların üzerindedir; yine de somut dosyada başvuru öncesi kontrol edilmelidir. Yol ve süre ayrımının tamamı için malpraktis davası: kamu mu özel mi rehberine bakınız.
Kamu Hastanesinde Arabuluculuk Yoktur — Ama Ön Şart Vardır
Devlet hastanesi, devlet üniversitesi ve vakıf üniversitesi hastanelerindeki işlemlerde dava idari yargıda, ilgili idareye karşı hizmet kusuruna dayalı tam yargı davası olarak açılır. Burada arabuluculuk uygulanmaz.
Ancak bu, doğrudan dava açılabileceği anlamına gelmez: önce idareye yazılı başvuru yapılması şarttır. Başvurunun cevaplanmaması veya olumsuz cevaplanması hâlinde dava yolu açılır. Bu başvuru ve dava süreleri hak düşürücüdür ve idari yargının kendi usulüne tabidir.
Kamu tarafında ayrıca ceza yolu bakımından ayrı bir izin mekanizması vardır: 3359 sayılı Kanun’un ek 18. maddesi uyarınca hekime karşı ceza soruşturması için Mesleki Sorumluluk Kurulu izni gerekmektedir. Burada sık yapılan bir hataya dikkat: bu izin, tazminat davasını engellemez. Ceza yolundaki izin süreci beklenirken tazminat yolundaki sürelerin kaçırılması, uygulamada karşılaşılan ciddi bir kayıptır. Kurul süreci için hekime rücu davası ve Mesleki Sorumluluk Kurulu rehberine bakınız.
Asıl Tehlike: Tutanağın Bağlayıcılığı
Arabuluculuk zorunlu bir karar mekanizması değildir; taraflardan hiçbiri istemediği bir çözüme zorlanamaz. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak imzalanır, süreç biter ve dava yolu açılır; bu tutanak dava dilekçesinin ekine konur.
Tehlike, anlaşma sağlandığında doğar. Arabuluculuk anlaşma belgesi, ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alındığında mahkeme ilamı hükmündedir. Uzlaşılan konularda yeniden dava açılamaz.
Uygulamadaki tablo — bu rehberin en önemli uyarısı
Hastanın şahsen ve avukatsız katıldığı görüşmelerde, tazminatın olması gerekenin çok altında tutularak dosyanın kapatıldığı gözlenmektedir. Karşı masada çoğu zaman hastanenin avukatı ve sigorta şirketinin avukatı oturur; bu kişiler süreci defalarca yönetmiş profesyonellerdir.
Daha ağırı şudur: tutanağa maddi ve manevi tazminat ile her türlü alacak hakkından feragat edildiğine dair beyan yazılabilmektedir. Böyle bir tutanak imzalandığında geri dönüş mümkün değildir; tutanak mahkeme kararı gibi sonuç doğurur.
Bu nedenle arabuluculuk görüşmesine mutlaka avukatla katılınmalıdır. Görüşme, “sadece bir sohbet” değildir.
Neden Erken Uzlaşma Bu Dosyalarda Özellikle Risklidir
Malpraktis dosyalarının kendine özgü bir yanı vardır: zararın tamamı henüz belli değildir. Arabuluculuk aşaması genellikle olaydan kısa süre sonra yaşanır; oysa bu dosyalarda gerçek zarar zamanla ortaya çıkar.
Maluliyet henüz kesinleşmemiştir. Sinir hasarı gibi bir bölümü geri dönebilen zararlarda iyileşmenin tamamlanması beklenmelidir; erken alınan değerlendirme gerçek kaybı yansıtmaz. Örnek için enjeksiyon hatası ve siyatik sinir zedelenmesi rehberine bakınız.
Düzeltici işlemler henüz yapılmamıştır. Revizyon ameliyatları, fizik tedavi, cihaz ve ortez masrafları ile bunların düzenli yenilenmesi ileride doğacak kalemlerdir.
Bilirkişi incelemesi yapılmamıştır. Kusurun varlığı ve oranı, dosya açılmadan çoğu zaman bilinemez. Uzlaşma masasında konuşulan rakam, kusur oranı belirsizken belirlenmiş bir rakamdır.
Uzun süreli bakım ihtiyacı hesaplanmamıştır. Özellikle çocuk ve ağır maluliyet dosyalarında ömür boyu bakım en büyük kalemdir.
Hesap kalemlerinin tamamı için malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır rehberine bakınız.
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Arabuluculuk Öncesi Hazırlık: Masaya Boş Gitmemek
Arabuluculuk, dosyanın ilk aşaması gibi görünse de aslında hazırlığın tamamlanmış olması gereken aşamadır. Masaya elde belge olmadan oturmak, karşı tarafın rakamını kabul etmekten başka seçenek bırakmaz.
1. Tıbbi dosya eksiksiz alınmalıdır. Kayıtlar, görüntüler, onam belgeleri, saat bilgileri. Yöntem için hasta dosyası nasıl alınır ve delil toplama rehberine bakınız.
2. Gerekiyorsa delil tespiti yaptırılmalıdır. Kayıtların değiştirilebileceği veya izlerin kaybolabileceği dosyalarda bu aşama arabuluculuktan önce tamamlanmalıdır.
3. Bağımsız uzman görüşü alınmalıdır. Kusurun bulunup bulunmadığına ilişkin ön değerlendirme, masadaki pazarlık gücünü doğrudan belirler.
4. Zarar kalemleri listelenmeli ve belgelenmelidir. Tedavi giderleri, iş göremezlik, bakım ihtiyacı, ileride yapılacak işlemler.
5. Onam belgesi ayrıca incelenmelidir. Aydınlatma yükümlülüğünün ispatı hekimdedir ve matbu, soyut ifadelerle hazırlanmış formlar yetersiz görülebilmektedir. Bu, tıbbi uygulama kusursuz olsa dahi bağımsız bir dava sebebi oluşturabilir; ayrıntı için aydınlatılmış onam rehberine bakınız.
Süreler: Arabuluculuk Beklerken Kaçırılan Haklar
Zamanaşımı bu dosyalarda yola göre değişir ve karıştırılması hak kaybına yol açar. Özel hastane ve hekime karşı sözleşme ilişkisine dayanan taleplerde kural olarak beş yıllık süre uygulanır. Tıbbi müdahale aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, daha uzun olan ceza zamanaşımı süreleri dikkate alınabilir. İdareye karşı tam yargı davasında ise başvuru ve dava süreleri idari yargının kendi usulüne tabidir ve çok daha kısadır.
Somut dosyada hangi sürenin işlediği, ilişkinin niteliğine ve olayın özelliklerine göre değişir; bu nedenle süre hesabı en başta yapılmalı ve gecikilmemelidir.
Anlaşma Sağlanırsa: Tutanakta Nelere Dikkat Edilir?
Uzlaşma her zaman kötü değildir; yargılamanın yıllar sürdüğü ve sonucun belirsiz olduğu dosyalarda makul bir uzlaşma tercih edilebilir. Ancak tutanağın metni belirleyicidir.
Kapsam açıkça yazılmalıdır. Anlaşma hangi taleplere ilişkindir — yalnızca maddi tazminat mı, manevi de dâhil mi? Hangi taraflar bakımından? Hastane ile anlaşma, hekim veya sigorta bakımından da sonuç doğurur mu?
Genel feragat ifadelerine dikkat edilmelidir. “Her türlü hak ve alacaktan feragat” gibi geniş ifadeler, henüz doğmamış zarar kalemlerini de kapsayacak şekilde yorumlanabilir.
İleride ortaya çıkabilecek zararlar düşünülmelidir. Maluliyet kesinleşmemişse veya düzeltici işlem ihtimali varsa, bu husus tutanakta ele alınmalıdır.
Ödeme koşulları belirtilmelidir. Ödemeyi kim, ne zaman, hangi hesaba yapacak; sigorta şirketi tarafı mıdır?
Dilekçe Örneği 1 — Arabuluculuk Başvuru Formu Açıklaması
… ADLİYESİ ARABULUCULUK BÜROSUNA
(Başvuru Formu Ekindeki Açıklamalar)
BAŞVURAN: …
KARŞI TARAF: … Hastanesi A.Ş. · Dr. … · (varsa) … Sigorta A.Ş.
UYUŞMAZLIK KONUSU: … tarihinde karşı taraf hastanesinde uygulanan … işlemi nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini.
AÇIKLAMALAR: Başvuran … tarihinde karşı taraf hastanesine … şikâyetiyle başvurmuş, … işlemi uygulanmış ve sonrasında … gelişmiştir. Başvuran hâlihazırda … tedavisi görmekte olup, tedavi süreci devam etmektedir.
ÖNEMLİ HUSUS: Başvuranın maluliyet durumu henüz kesinleşmemiş, düzeltici işlem ihtiyacı belirlenmemiştir. Bu nedenle görüşmelerde ileride doğabilecek zarar kalemleri saklı tutulacak, genel nitelikte feragat beyanı verilmeyecektir.
TALEP: Maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından görüşme yapılması; taraf vekillerinin katılımıyla toplantı günü belirlenmesi.
Tarih — Başvuran Vekili
Dilekçe Örneği 2 — Anlaşamama Sonrası Dava Dilekçesine Giriş
… TÜKETİCİ MAHKEMESİ’NE
(Dava Dilekçesi — Usule İlişkin Kısım)
DAVACI: …
DAVALILAR: 1- … Hastanesi A.Ş. 2- Dr. …
DAVA ŞARTININ YERİNE GETİRİLDİĞİ: İşbu uyuşmazlık bakımından … Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna … tarihinde başvurulmuş, … numaralı dosya üzerinden yürütülen görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamamış ve … tarihli son tutanak düzenlenmiştir. Anılan tutanak dilekçemiz ekinde sunulmuştur. Bu itibarla dava şartı yerine getirilmiştir.
GÖREV VE YETKİ: Davalı hastane özel sağlık kuruluşu olup, davacı ile arasındaki ilişki tüketici işlemi niteliğindedir. Davalı hekim, bu ilişkide ifa yardımcısı konumundadır. Bu nedenle mahkemeniz görevlidir.
ZAMANAŞIMI: Taraflar arasındaki ilişki sözleşmesel nitelikte olup, talep süresi içindedir. Ayrıca eylemin ceza kanunları bakımından da değerlendirilmesi gerektiğinden daha uzun sürelerin uygulanması gerektiği saklıdır.
TALEP SONUCU: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, … TL maddi ve … TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ederiz.
Tarih — Davacı Vekili
Dilekçe Örneği 3 — Kamu Hastanesinde İdareye Ön Başvuru
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞINA
(… İl Sağlık Müdürlüğü aracılığıyla)
BAŞVURAN: …
KONU: … Devlet Hastanesinde … tarihinde gerçekleştirilen tıbbi işlem nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebidir.
AÇIKLAMALAR: Başvuran … tarihinde adı geçen hastaneye başvurmuş, … işlemi uygulanmış ve sonucunda … zararı doğmuştur. Söz konusu zarar, idarenin hizmet kusurundan kaynaklanmaktadır. Hizmetin kuruluşunda, işleyişinde veya gereği gibi yürütülmesinde meydana gelen aksaklıklar şunlardır: …
TALEP: Uğranılan … TL maddi ve … TL manevi zararın tazmini talep olunur. İşbu başvuruya kanuni süresi içinde cevap verilmemesi veya talebin reddi hâlinde idari yargı yoluna başvurulacaktır.
NOT: Bu başvuru, tazminat talebine ilişkindir. Ceza yolu bakımından yürütülecek süreçlerden bağımsızdır ve o süreçlerin sonucu beklenmeksizin işletilmektedir.
Tarih — Başvuran Vekili · Ekler: tıbbi kayıtlar, epikriz, gider belgeleri
Sık Yapılan Altı Hata
1. Görüşmeye avukatsız katılmak. Karşıda hastane ve sigorta avukatları oturur. Tutanak mahkeme kararı hükmündedir; masa “sohbet” değildir.
2. Genel feragat beyanı imzalamak. “Her türlü hak ve alacaktan feragat” ifadesi, henüz doğmamış kalemleri de kapsayacak şekilde yorumlanabilir ve geri dönüşü yoktur.
3. Maluliyet kesinleşmeden uzlaşmak. Bu dosyalarda gerçek zarar zamanla ortaya çıkar; erken rakam gerçek kaybı yansıtmaz.
4. Yanlış yolda arabuluculuk aramak. Kamu hastanesi dosyalarında arabuluculuk uygulanmaz; orada idareye yazılı başvuru şartı vardır. Yanlış yolda geçen süre, doğru yoldaki hak düşürücü süreyi tüketebilir.
5. Ceza yolundaki izin sürecini beklemek. Kurul izni tazminat davasını engellemez; beklenirken tazminat süreleri kaçırılabilir.
6. Masaya belgesiz gitmek. Tıbbi dosya, uzman ön değerlendirmesi ve belgelenmiş zarar listesi olmadan pazarlık gücü oluşmaz.
Kontrol Listesi
☐ İşlem kamuda mı özelde mi yapıldı — yol belirlendi mi?
☐ Zorunlu arabuluculuk mu, idareye başvuru mu gerekiyor?
☐ Süre hesabı yapıldı mı; hangi zamanaşımı işliyor?
☐ Tıbbi dosya eksiksiz alındı mı?
☐ Delil tespiti gerekiyorsa görüşmeden önce yapıldı mı?
☐ Bağımsız uzman ön değerlendirmesi alındı mı?
☐ Onam belgesi ayrıca incelendi mi?
☐ Zarar kalemleri listelendi ve belgelendi mi?
☐ Maluliyet kesinleşti mi; düzeltici işlem ihtimali var mı?
☐ Karşı tarafta sigorta şirketi var mı; taraf gösterildi mi?
☐ Görüşmeye avukatla katılım sağlandı mı?
☐ Anlaşma hâlinde tutanakta kapsam ve feragat ifadeleri kontrol edildi mi?
☐ Anlaşamama hâlinde son tutanak dava dilekçesine eklendi mi?
Uzlaşma Tutanağının Bağladığı Talepler
Arabuluculukta imzalanan anlaşma belgesi, yalnızca masadaki tutarı değil, kapsamına giren tüm talepleri sona erdirir. Bu nedenle metnin kapsamı, tutarından daha önemlidir.
| Konu | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| İbra etkisi | Anlaşma belgesinde yer alan kapsam, o kalemler bakımından talep hakkını sona erdirir | |
| Genel ibare riski | ‘Tüm haklarımdan feragat ediyorum’ türü ifadeler, henüz doğmamış kalemleri de kapsar biçimde yorumlanabilir | |
| Ayrı kalemler | Maddi tazminat, manevi tazminat, bakım gideri ve kazanç kaybı ayrı ayrı sayılmalıdır | |
| Kendi şahsında doğan talep | Yakınların destekten yoksun kalma ve kendi manevi zararı ayrı taleplerdir | TBK m.53, 56 |
| Bakım gideri | Kalıcı hasarda bakım ihtiyacı tedavi giderinden ayrı bir kalemdir | TBK m.54 |
| Müteselsil sorumluluk | Bir sorumluyla anlaşma, diğerlerine karşı talebi kendiliğinden sona erdirmez; kapsamın açıkça yazılması gerekir | TBK m.61 |
| Sigorta | Zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurma hakkı ayrıca değerlendirilir | TTK m.1478 |
| Dava şartı | Zorunlu olduğu hâllerde arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır | 6325 s.K. |
Altıncı satır, çok failli malpraktis dosyalarında hayati önemdedir: hekim, kuruluş ve sigortacıdan biriyle yapılan anlaşmanın diğerlerini de kapsayıp kapsamadığı metinden anlaşılmalıdır. Kapsam açıkça sınırlandırılmazsa, kalan sorumlulara karşı talep tartışmalı hâle gelir.
Zarar netleşmeden masaya oturmak, en büyük risktir. Malpraktis dosyalarında kalıcı maluliyetin oranı ve ömür boyu bakım ihtiyacı çoğu zaman aylar sonra belirginleşir. Bu netleşmeden imzalanan bir anlaşma, sonradan ortaya çıkan kalemleri de kapatabilir. Masaya oturmadan önce maluliyet raporu alınmalı; alınamıyorsa anlaşma metnine hangi kalemlerin kapsam dışı bırakıldığı tek tek yazılmalıdır.
Kamu ve Özel Ayrımının Usule Etkisi
Arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı, karşı tarafın kim olduğuna göre değişir.
| Ölçüt | Kamu hastanesi | Özel hastane |
|---|---|---|
| Hukuki temel | Hizmet kusuru | Vekâlet sözleşmesi ve/veya haksız fiil |
| Ön şart | İdareye yazılı başvuru zorunludur | Uyuşmazlığın niteliğine göre dava şartı arabuluculuk |
| Süre | Öğrenmeden bir yıl, eylem tarihinden beş yıl; altmış gün cevapsızlık | 2577 s.K. m.13 |
| Görevli yargı | İdari yargı; tam yargı davası | Adli yargı |
| Hasım | İdare; kamu görevlisine doğrudan dava kural olarak açılamaz | Anayasa m.129, 657 s.K. m.13 |
| Sigorta | Rücu ilişkisinde değerlendirilir | Doğrudan dava hakkı (TTK m.1478) |
| Anlaşma | İdari süreçte sulh usulü ayrıca değerlendirilir | Arabuluculuk tutanağı |
İkinci satır, en sık yapılan usul hatasını önler: kamu hastanesine karşı arabulucuya başvurmak, idareye yapılması gereken yazılı başvurunun yerine geçmez. Bu sırada 2577 sayılı Kanun’daki süreler işlemeye devam eder ve dosya süre yönünden kaybedilebilir.
Süreler için kamu mu özel mi, hangi mahkeme rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Malpraktis davası açmadan önce arabuluculuğa gitmek zorunlu mu?
Özel hastane, tıp merkezi ve serbest çalışan hekime karşı tüketici mahkemesinde açılacak davalarda arabuluculuk dava şartıdır; bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. Devlet hastanesi ve üniversite hastanesi dosyalarında ise arabuluculuk uygulanmaz; orada idareye yazılı başvuru şartı vardır.
Neden özel hastane davası tüketici mahkemesinde görülüyor?
Hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ilişki tüketici işlemi sayılmaktadır. Hastane tacir olsa dahi, özel hüküm niteliğindeki tüketici mevzuatı önce geldiğinden görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. Hekim ise bu ilişkide kural olarak ifa yardımcısı konumundadır.
Arabuluculuk görüşmesine avukatsız katılabilir miyim?
Katılabilirsiniz ancak bu ciddi bir risktir. Uygulamada, hastanın şahsen ve avukatsız katıldığı görüşmelerde tazminatın olması gerekenin çok altında tutularak dosyanın kapatıldığı gözlenmektedir. Karşı masada hastanenin ve sigorta şirketinin avukatları oturur. Görüşmeye mutlaka avukatla katılmanız önerilir.
Arabuluculukta imzaladığım tutanaktan dönebilir miyim?
Hayır. Anlaşma sağlanması hâlinde imzalanan belge, ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alındığında mahkeme kararı hükmündedir ve uzlaşılan konularda yeniden dava açılamaz. Özellikle tutanakta “her türlü hak ve alacaktan feragat” gibi geniş ifadeler yer alıyorsa geri dönüş mümkün olmaz.
Neden erken uzlaşmamalıyım?
Çünkü bu dosyalarda zararın tamamı henüz belli değildir. Maluliyet kesinleşmemiş, düzeltici işlemler yapılmamış, bilirkişi incelemesiyle kusur oranı belirlenmemiş ve uzun süreli bakım ihtiyacı hesaplanmamış olabilir. Masada konuşulan rakam, bunların hiçbiri bilinmezken belirlenmiş bir rakamdır.
Anlaşma sağlanamazsa ne olur?
Son tutanak imzalanır ve süreç sona erer. Arabuluculuk zorunlu bir karar mekanizması değildir; kimse istemediği bir çözüme zorlanamaz. Anlaşamama tutanağı, açacağınız dava dilekçesinin ekine konur ve dava şartının yerine getirildiğini gösterir.
Devlet hastanesinde ne yapmam gerekir?
Dava, ilgili idareye karşı idare mahkemesinde hizmet kusuruna dayalı tam yargı davası olarak açılır. Ancak önce idareye yazılı başvuru yapılması şarttır; başvurunun cevaplanmaması veya reddedilmesi hâlinde dava yolu açılır. Bu süreler idari yargının kendi usulüne tabidir ve özel hastane dosyalarına göre daha kısadır.
Hekim hakkında suç duyurusunda bulunmak için izin mi gerekiyor?
Hekime karşı ceza soruşturması için 3359 sayılı Kanun’un ek 18. maddesi uyarınca Mesleki Sorumluluk Kurulu izni gerekmektedir. Burada kritik bir husus vardır: bu izin tazminat davasını engellemez. Ceza yolundaki izin süreci beklenirken tazminat yolundaki sürelerin kaçırılması, uygulamada sık karşılaşılan bir hak kaybıdır.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
Yola göre değişir. Özel hastane ve hekime karşı sözleşme ilişkisine dayanan taleplerde kural olarak beş yıllık süre uygulanır. Tıbbi müdahale aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süreleri dikkate alınabilir. İdareye karşı tam yargı davasında süreler daha kısadır. Somut dosyada hangi sürenin işlediği ilişkinin niteliğine göre değişir; gecikilmemelidir.
Arabuluculuğa kimleri taraf göstermeliyim?
Hastane, ilgili hekim ve varsa sigorta şirketi birlikte değerlendirilmelidir. Tarafların eksik gösterilmesi, anlaşma hâlinde kapsamın belirsiz kalmasına yol açar: hastane ile yapılan anlaşmanın hekim veya sigorta bakımından sonuç doğurup doğurmayacağı tartışma konusu olur. Hekim sigortası için hekim zorunlu mesleki sorumluluk sigortası rehberine bakınız.
Görüşmeye giderken neleri hazırlamalıyım?
Arabuluculuk, hazırlığın tamamlanmış olması gereken aşamadır: tıbbi dosyanın eksiksiz temini, gerekiyorsa delil tespiti, bağımsız uzman ön değerlendirmesi, zarar kalemlerinin listelenmesi ve onam belgesinin incelenmesi. Masaya belgesiz gitmek, karşı tarafın rakamını kabul etmekten başka seçenek bırakmaz.
Onam formunun arabuluculuk aşamasında ne önemi var?
Büyük önemi vardır. Aydınlatma yükümlülüğünün ispatı hekimdedir ve matbu, soyut ifadelerle hazırlanmış formlar yetersiz görülebilmektedir. Bu husus, tıbbi uygulama kusursuz olsa dahi tek başına yeterli bağımsız bir dava sebebi oluşturabilir ve masadaki pazarlık gücünü doğrudan etkiler.
Arabuluculuk görüşmesine çağrıldınız mı? Tutanak ilam hükmündedir.
İlgili Rehberler
- Malpraktis Davası: Kamu mu Özel mi, Hangi Mahkeme, Hangi Süre?
- Hasta Dosyası Nasıl Alınır? Delil Toplama Rehberi
- Aydınlatılmış Onam: İspat Yükü ve Geçerlilik Şartları
- Malpraktiste Tazminat Nasıl Hesaplanır?
- Malpraktiste Adli Tıp Raporu ve İtiraz Rehberi
- Hekime Rücu Davası ve Mesleki Sorumluluk Kurulu
- Hekim Zorunlu Mesleki Sorumluluk Sigortası
- Ölümle Sonuçlanan Malpraktis: Tazminat ve Ceza Yolu
- Komplikasyon mu, Malpraktis mi? Ayrım ve Komplikasyon Yönetimi
- Enjeksiyon Hatası ve Siyatik Sinir Zedelenmesi
Dayanak Mevzuat
- (‘6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’, ‘Arabuluculuk süreci, anlaşma belgesi ve icra edilebilirlik şerhi.’)
- (‘6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 73/A’, ‘Tüketici mahkemelerinde dava şartı olarak arabuluculuk.’)
- (‘6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 116’, ‘İfa yardımcısının fiilinden sorumluluk.’)
- (‘6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 66, 112, 147’, ‘Haksız fiil, adam çalıştıranın sorumluluğu, ifa engelleri ve zamanaşımı süreleri.’)
- (‘2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 13’, ‘Tam yargı davasında idareye ön başvuru ve dava süreleri.’)
- (‘3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek m. 18’, ‘Hekime karşı ceza soruşturması için Mesleki Sorumluluk Kurulu izni.’)
- (‘6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109, 114’, “Kısmi dava ve dava şartları; 7589 sayılı Kanun’la getirilen güçlendirilmiş kısmi dava.”)
- (‘6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 400 vd.’, ‘Delil tespiti; dava açılmadan önce delillerin korunması.’)
