Ölümle sonuçlanan tıbbi hata dosyalarında iki ayrı yol birlikte yürür: tazminat ve ceza. İkisi farklı mahkemelerde, farklı usullerle ve farklı sürelerle işler. Ceza yolunda ise 2022’den bu yana yeni bir kapı vardır ve çoğu kişi bunu bilmez: sağlık meslek mensupları hakkında ceza soruşturması yürütülebilmesi için Mesleki Sorumluluk Kurulunun izin vermesi gerekir — ve bu kural artık özel hastanede çalışanları da kapsar. Bu rehber iki yolu ve üç hazır dilekçe örneğini içerir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Yakınınızı tıbbi hata sonucu mu kaybettiniz? Yanınızdayız.
İki Yol, Ayrı Ayrı İşler
| Tazminat yolu | Ceza yolu | |
|---|---|---|
| Amaç | Zararın giderilmesi | Failin cezalandırılması |
| Mahkeme | İdare veya tüketici mahkemesi | Asliye ceza mahkemesi |
| Ön şart | İdari başvuru veya arabuluculuk | Mesleki Sorumluluk Kurulu izni |
| Başlatan | Hak sahipleri | Cumhuriyet savcılığı — resen |
| Sonuç | Tazminat | Ceza; ayrıca tazminat dosyasına delil |
📌 Ceza dosyası tazminat dosyasını besler
İki yol bağımsızdır, ancak ceza soruşturmasında toplanan deliller — otopsi raporu, bilirkişi mütalaaları, tanık beyanları, el konulan hasta dosyası — tazminat dosyasında da kullanılır.
Bu nedenle ölümlü dosyalarda ceza yolu, yalnızca ceza için değil delil toplamak için de işletilmelidir. Savcılık, tarafların erişemeyeceği kayıtlara doğrudan ulaşabilir.
Ceza Yolundaki Yeni Kapı: Mesleki Sorumluluk Kurulu
2022 yılında yapılan düzenlemeyle, sağlık meslek mensuplarının mesleğin icrası kapsamında yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle yürütülecek soruşturmalar bakımından yeni bir usul getirilmiştir.
⚖️ Artık özel hastane hekimleri de izne tabi
Düzenlemenin getirdiği temel değişiklik şudur:
- Kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde görev yapan hekim, diş hekimi ve diğer sağlık meslek mensupları kapsamdadır.
- Bu kişiler hakkında yapılacak soruşturmalarda 4483 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
- Soruşturma izni, Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilir.
- Devlet üniversitelerinde görevli olup ayrı bir soruşturma usulüne tabi olan personel bu kapsamın dışındadır.
2022 öncesinde izin şartı yalnızca kamu görevlileri bakımından geçerliydi; özel sağlık kuruluşlarında çalışanlar izne tabi değildi. Düzenleme bu ayrımı kaldırmıştır.
Yargı kararlarında, özel hastanede görevli sağlık personeli hakkında soruşturma izni alınmadan yargılamaya devam edilmesi bozma sebebi sayılmıştır. Yani bu, atlanabilecek bir formalite değildir.
İzin Verilmezse Yol Kapanır mı?
Kapanmaz. Mesleki Sorumluluk Kurulunun kararlarına karşı bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir. Bu nedenle izin verilmemesi kararı, dosyanın sonu değil bir ara aşamadır.
💡 İtirazın dayanağı: gerekçesizlik
İzin verilmemesi kararlarında “taksir unsurları yoktur” veya “illiyet bağı kesilmiştir” gibi ifadelerin kullanılması tek başına yeterli değildir. Bu sonuçların hangi tıbbi kayıt ve bulgudan çıkarıldığının açıklanması gerekir.
İtirazın en güçlü dayanağı budur: karar bir sonuç bildiriyor ancak o sonuca hangi veriden ulaşıldığını göstermiyorsa denetlenemez. İtirazda, kararda hiç değerlendirilmemiş kayıtlar ve saat boşlukları somut olarak gösterilmelidir.
Ayrıca izin sürecine ilişkin süreler bu dosyalarda iki kat olarak uygulanır; bu, sürecin uzunluğunu baştan hesaba katmayı gerektirir.
Otopsi: Nedenselliğin Anahtarı
Ölümlü malpraktis dosyalarında en belirleyici delil otopsidir. Ölüm nedeni otopsiyle ortaya konmadığında, tıbbi hata ile ölüm arasındaki nedensellik bağının kurulması çoğu zaman imkânsız hâle gelir.
⚠️ Otopsi yapılmadan defin, dosyayı baştan zayıflatır
Uygulamada sık yaşanan tablo şudur: aile, kaybının şokuyla defin işlemlerine yönelir; ölüm belgesi hastanece düzenlenir ve otopsi yapılmaz. Aylar sonra dosya açıldığında ise ölüm nedeni yalnızca hastane kayıtlarına dayanılarak tartışılmak zorunda kalınır.
Bu nedenle tıbbi hata şüphesi varsa defin öncesinde savcılığa başvurulmalı ve otopsi talep edilmelidir. Bu talep, cenaze sürecini birkaç saat geciktirir; yokluğu ise dosyanın tamamını riske atar.
Otopsi yapılmadan defnedilmişse yol tümüyle kapanmaz — mezardan çıkarma yoluyla inceleme gündeme gelebilir; ancak sonuç alma ihtimali zamanla azalır.
Tazminat Yolu: Kim, Neyi Talep Eder?
| Kalem | Kim talep eder |
|---|---|
| Destekten yoksun kalma | Ölenin desteğinden yoksun kalanlar — eş, çocuklar, anne ve baba |
| Cenaze ve defin giderleri | Bu gideri yapan kişi |
| Tedavi giderleri | Ölüm öncesi yapılan giderler |
| Çalışma gücü kaybı | Ölüm hemen gerçekleşmemişse, bu döneme ilişkin |
| Manevi tazminat | Ölenin yakınları |
Destekten yoksun kalma tazminatında belirleyici olan fiilî destek ilişkisidir; yasal mirasçı olmak tek başına yeterli değildir, buna karşılık mirasçı olmayan bir kişi de fiilen destek görüyorsa talepte bulunabilir.
Hesabın kurulması için: destekten yoksun kalma hesabı: yaşam tablosu ve bakiye ömür.
Hangi Mahkeme, Hangi Süre?
Tazminat yolunda görev ve süre, olayın kamu ya da özel sağlık kuruluşunda gerçekleşmesine göre değişir: kamu tarafında idare mahkemesinde tam yargı davası ve önce idareye yazılı başvuru; özel tarafta tüketici mahkemesi ve arabuluculuk dava şartı.
Ayrıntı: malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
Fiil aynı zamanda suç oluşturduğundan, tazminat talebi bakımından uzamış ceza zamanaşımının uygulanıp uygulanmayacağı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Dilekçe Örneği 1 — Savcılığa Şikâyet ve Otopsi Talebi
Bu dilekçe, ölümün hemen ardından ve defin öncesinde verilmelidir.
[ … ] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
(ACELE — DEFİN ÖNCESİ)
ŞİKÂYETÇİ: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — Ölenin yakınlık derecesi: [eş / çocuk / anne / baba]
[Adres] — [Telefon]
ŞÜPHELİLER: Tedavi sürecinde görev alan hekim ve sağlık personeli (kimlikleri soruşturmayla tespit edilecektir)
KONU: Şikâyetimiz ile OTOPSİ YAPILMASI talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. Yakınım [Ad Soyad], …/…/20… tarihinde [şikâyet] nedeniyle [ … ] Hastanesi‘ne başvurmuş; [müdahale] uygulanmış ve …/…/20… tarihinde saat [ … ] itibarıyla hayatını kaybetmiştir.
2. ŞÜPHEMİZ. Ölümün, tıbbi uygulama hatasından kaynaklandığını değerlendiriyoruz. Şüphemizin dayanakları:
a) [Belirti] yakınmasına rağmen [ … ] saat boyunca müdahale edilmemesi,
b) Gerekli tetkiklerin yapılmaması veya sonuçlarının değerlendirilmemesi,
c) [Konsültasyon / sevk] istenmemesi,
d) Durumdaki kötüleşmenin geç fark edilmesi,
e) [Diğer].
3. OTOPSİ TALEBİMİZ. Ölüm nedeninin kesin olarak belirlenmesi ve iddia edilen tıbbi hata ile ölüm arasındaki bağın kurulabilmesi için otopsi yapılması zorunludur. Otopsi yapılmadan defin gerçekleşirse ölüm nedeni yalnızca hastane kayıtlarına dayanılarak tartışılabilecek ve maddi gerçeğe ulaşılması güçleşecektir.
Bu itibarla ivedilikle OTOPSİ YAPILMASINA karar verilmesini talep ederiz.
4. DELİL TALEPLERİMİZ.
i. [ … ] Hastanesi‘nden yakınıma ait hasta dosyasının tamamına el konulması — poliklinik ve yatış kayıtları, hemşire gözlem notları saatleriyle, ilaç uygulama kayıtları, tetkik istem ve sonuç saatleri, konsültasyon kayıtları, ameliyat ile anestezi notları ve onam belgeleri dâhil,
ii. Kayıtların elektronik sistem log kayıtlarının istenmesi; sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespiti,
iii. Olay tarihindeki nöbet listesi ve görevli personelin belirlenmesi,
iv. Tedavi sürecinde görevli hekim ve sağlık personelinin ifadelerinin alınması,
v. Refakatçi ve tanıkların dinlenmesi — [Ad Soyad, telefon],
vi. Kusur yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması.
5. SORUŞTURMA İZNİ. Sağlık meslek mensupları hakkında yürütülecek soruşturmalarda soruşturma izni Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilmektedir. Bu itibarla gerekli iznin ivedilikle istenmesini talep ederiz.
6. KATILMA. Kamu davası açılması hâlinde KATILAN sıfatıyla kabulümüzü şimdiden talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: İvedilikle OTOPSİ YAPILMASINA; hasta dosyasına EL KONULMASINA; yukarıda sayılan delillerin toplanmasına; soruşturma izninin istenmesine ve kamu davası açılması hâlinde KATILAN OLARAK KABULÜMÜZE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Şikâyetçi
[Ad Soyad] — (imza)
Dilekçe Örneği 2 — İzin Verilmemesi Kararına İtiraz
[ … ] BÖLGE İDARE MAHKEMESİ’NE
(Mesleki Sorumluluk Kurulu kararına itiraz)
İTİRAZ EDEN: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
İTİRAZ EDİLEN KARAR: Mesleki Sorumluluk Kurulunun …/…/20… tarihli ve [ … ] sayılı, soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı
KONU: Anılan karara itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR:
1. SÜRE. Karar …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiş olup, itirazımız yasal süresi içinde sunulmaktadır. (Ek-1: tebligat)
2. KARAR GEREKÇESİZDİR. Kararda, ilgililer hakkında soruşturma izni verilmemesine “[taksir unsurları oluşmamıştır / illiyet bağı bulunmamaktadır]” denilmekle yetinilmiştir. Ancak bu sonuca hangi tıbbi kayıt ve bulgudan hareketle ulaşıldığı açıklanmamıştır. Bu hâliyle karar denetlenebilir değildir.
3. DEĞERLENDİRİLMEYEN KAYITLAR. Ön inceleme raporunda ve kararda aşağıdaki kayıtlar hiç ele alınmamıştır:
a) [Saat] itibarıyla kayda geçen [belirti] yakınması,
b) Bu yakınma ile ilk tetkik arasındaki [ … ] saatlik boşluk,
c) [Tarih ve saat] tarihli [tetkik sonucu] — patolojik değer içermektedir,
d) Konsültasyon istenmemiş olması,
e) [Otopsi raporundaki tespit].
(Ek-2: hasta dosyası ilgili bölümleri, Ek-3: otopsi raporu)
4. ÇELİŞKİ. Karar, dosyada bulunan [otopsi raporu / bilirkişi mütalaası] ile çelişmekte olup bu çelişki giderilmemiştir.
5. UZMAN GÖRÜŞÜ. İtirazımızı destekleyen ve [üniversite / anabilim dalı]‘ndan alınan uzman görüşü ektedir. (Ek-4)
6. ÖN İNCELEMENİN YETERSİZLİĞİ. Ön incelemede [tanık ifadeleri alınmamış / hasta dosyası eksik incelenmiş / ilgili uzmanlık dalından görüş alınmamıştır].
SONUÇ VE İSTEM: İtirazımızın kabulü ile Mesleki Sorumluluk Kurulunun soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının KALDIRILMASINA ve SORUŞTURMA İZNİ VERİLMESİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
İtiraz Eden Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Destekten Yoksun Kalma Davası
[ … ] İDARE MAHKEMESİ / TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACILAR: 1. [Eş] 2. [Çocuk] 3. [Anne] 4. [Baba]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALI: [Sağlık Bakanlığı / Özel Hastane ve hekim]
KONU: Ölüm nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemidir.
DAVA DEĞERİ: Maddi [ … ] TL + manevi [ … ] TL (fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır)
AÇIKLAMALAR:
1. DAVA ŞARTI. (Kamu ise:) Davalı idareye …/…/20… tarihinde yazılı başvuruda bulunulmuş; talep [reddedilmiş / zımnen reddedilmiş] sayılmıştır. (Ek-1)
(Özel ise:) Arabuluculuk sürecine başvurulmuş; …/…/20… tarihinde anlaşamama ile sonuçlanmıştır. (Ek-1: son tutanak)
2. OLAY. [Tedavi süreci ve ölüm kronolojik olarak anlatılır.] (Ek-2: hasta dosyası, Ek-3: otopsi raporu, Ek-4: ölüm belgesi)
3. KUSUR. Ölüm; tanı, endikasyon, uygulama, takip ve komplikasyon yönetimi aşamalarındaki kusurdan kaynaklanmıştır. (Ceza dosyası varsa:) [ … ] Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 20…/…… sayılı soruşturma dosyasının celbini talep ederiz. (Ek-5)
4. DESTEK İLİŞKİSİ. Müteveffa, davacıların fiilen desteğiydi:
a) [Eş] — birlikte yaşamakta ve geçimi müteveffa tarafından sağlanmaktaydı,
b) [Çocuklar] — [yaş] yaşında olup bakım ve eğitim giderleri müteveffa tarafından karşılanmaktaydı,
c) [Anne ve baba] — müteveffanın düzenli maddi ve fiilî desteğini görmekteydi.
(Ek-6: nüfus kayıt örneği, Ek-7: gelir belgeleri, Ek-8: destek ilişkisine dair belgeler ve tanık listesi)
5. TALEP EDİLEN KALEMLER.
i. Destekten yoksun kalma tazminatı — her davacı için ayrı ayrı,
ii. Cenaze ve defin giderleri,
iii. Ölüm öncesi tedavi giderleri,
iv. (Ölüm hemen gerçekleşmemişse) bu döneme ilişkin çalışma gücü kaybı,
v. Manevi tazminat — her davacı için ayrı ayrı.
6. HESAP RAPORU. Alınacak raporda; müteveffanın gelirinin gerçek kazancı üzerinden belirlenmesi, belgelenemiyorsa net asgari ücretin esas alınması, bakiye ömrün güncel yaşam tablosuna göre hesaplanması ve pasif dönemin ayrıca gözetilmesi talep edilir.
7. BİLİRKİŞİ. Kusur incelemesinin, olayın niteliğine uygun uzmanlık dallarından oluşan bir heyetçe yapılmasını; raporda tanı, endikasyon, uygulama, takip, aydınlatma ve komplikasyon yönetimi aşamalarının ayrı ayrı değerlendirilmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL MADDİ ve [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATIN olay tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİYLE davalıdan tahsiline; ceza dosyasının ve hasta dosyasının CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacılar Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Tıbbi hata şüphesi varsa defin öncesinde savcılığa başvurun ve otopsi talep edin.
- Hasta dosyasının tamamını yazılı olarak talep edin; belgeleri tek tek sayın.
- Savcılıktan hasta dosyasına el konulmasını isteyin.
- Elektronik kayıtların log bilgilerini talep edin.
- Refakatçi ve tanık bilgilerini kayda geçirin.
- Katılan sıfatıyla kabulünüzü talep edin.
- Tazminat yolunda süreleri baştan takvime bağlayın.
Sık Yapılan Altı Hata
- Otopsi yaptırmamak. Nedensellik bağı çoğu zaman yalnızca otopsiyle kurulabilir.
- Yalnızca tazminat yolunu işletmek. Ceza soruşturması, erişilemeyen kayıtları dosyaya getirir.
- Soruşturma izni aşamasını bilmemek. Kamu ve özel ayrımı olmaksızın izin gerekir; izinsiz yürütülen yargılama bozma sebebidir.
- İzin verilmemesini son karar sanmak. Karara karşı bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.
- İtirazı soyut yazmak. Kararın hangi kaydı değerlendirmediği somut olarak gösterilmelidir.
- Destek ilişkisini belgelememek. Belirleyici olan fiilî destek ilişkisidir; mirasçılık tek başına yeterli değildir.
Tazminat Kalemlerinin Kanuni Dayanağı
Ölüm hâlinde talep edilebilecek kalemler kanunda sayılmıştır. Bu kalemlerin hangisinin terekeye, hangisinin yakınların kendi şahsına ait olduğu ayrımı, hem hasım hem de mirasın reddi bakımından sonuç doğurur.
| Kalem | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Cenaze giderleri | Ölüm hâlinde uğranılan zararlar arasında sayılır | TBK m.53 |
| Tedavi giderleri | Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar | TBK m.53 |
| Destekten yoksun kalma | Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar | TBK m.53 |
| Manevi tazminat | Ölüm hâlinde ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir | TBK m.56 |
| Belirleme esasları | Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar, kanun hükümleri ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır | TBK m.55 |
| Tazminatın belirlenmesi | Hâkim tazminatın kapsamını durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler | TBK m.51 |
| İndirim | Zarar görenin katkısı hâlinde tazminat indirilebilir veya kaldırılabilir | TBK m.52 |
| Müteselsil sorumluluk | Birlikte zarara sebebiyet verenler müteselsilen sorumludur | TBK m.61 |
Üçüncü satır, ölüm dosyalarının en önemli ayrımıdır: destekten yoksun kalma tazminatı terekeye dâhil bir alacak değildir, yakınların kendi şahsında doğar. Bu nedenle mirasın reddedilmiş olması bu talebi ortadan kaldırmaz ve alacak, mirasbırakanın alacaklılarının takibine konu olmaz.
Ölümden önceki döneme ait talepler terekeye aittir. Hasta ölümden önce tedavi görmüş, gider yapmış veya çalışamamışsa bu kalemler onun malvarlığında doğar ve mirasçılara geçer. Buna karşılık cenaze gideri, destekten yoksun kalma ve yakınların manevi tazminatı ölüm olayıyla birlikte yakınların kendi şahsında doğar. İki grubun dilekçede ayrı ayrı ve ayrı hukuki sebeplere dayandırılarak istenmesi, mirasın reddi ihtimalinde talebin korunmasını sağlar.
Ceza Yolunun Tazminat Dosyasına Etkisi
Ceza ve tazminat yolları ayrı işlese de, ceza dosyasında toplanan deliller hukuk davasının temelini oluşturur.
| Konu | Etkisi |
|---|---|
| Otopsi ve ölü muayenesi | Nedenselliğin ortaya konmasında belirleyici; ceza dosyasından celbedilir |
| Adli tıp raporu | Kusur değerlendirmesinde hukuk davasında da kullanılır |
| Tanık beyanları | Ceza dosyasındaki ifadeler hukuk davasında delil olarak değerlendirilir |
| Bilirkişi raporu | Hâkim, oy ve görüşü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282) |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tazminat davasının açılmasına engel değildir |
| Ceza mahkemesi kararı | Hukuk hâkimini bağlama derecesi kanunda ve içtihatta belirlenen ölçüde değerlendirilir |
| Dosya celbi | Ceza soruşturma ve kovuşturma dosyasının hukuk dosyasına getirtilmesi talep edilir |
Beşinci satır, sık karşılaşılan bir yanılgıyı düzeltir: soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanması, tazminat davasının reddedileceği anlamına gelmez. Ceza sorumluluğu ile hukuki sorumluluğun şartları farklıdır; tazminat davasında kusurun derecesi ve nedensellik bağımsız olarak değerlendirilir.
Tazminat hesabı için tazminat kalemleri ve kusur oranı rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yakınım tıbbi hata sonucu öldü, hangi yolları izleyebilirim?
İki yol birlikte yürür: tazminat ve ceza. Tazminat yolu zararın giderilmesine, ceza yolu failin cezalandırılmasına yöneliktir. Ceza soruşturmasında toplanan deliller tazminat dosyasında da kullanılabildiğinden, ölümlü dosyalarda ceza yolu delil toplama bakımından da işletilmelidir.
Otopsi neden bu kadar önemli?
Ölümlü malpraktis dosyalarında en belirleyici delildir. Ölüm nedeni otopsiyle ortaya konmadığında tıbbi hata ile ölüm arasındaki nedensellik bağının kurulması çoğu zaman imkânsız hâle gelir; tartışma yalnızca hastane kayıtlarına dayanmak zorunda kalır.
Otopsiyi ne zaman talep etmeliyim?
Defin öncesinde. Tıbbi hata şüphesi varsa vakit kaybetmeden savcılığa başvurulmalı ve otopsi talep edilmelidir. Bu talep cenaze sürecini kısa süre geciktirir; yokluğu ise dosyanın tamamını riske atar.
Otopsi yapılmadan defnedildiyse ne olur?
Yol tümüyle kapanmaz; mezardan çıkarma yoluyla inceleme gündeme gelebilir. Ancak sonuç alma ihtimali zamanla azaldığından, bu ihtimal gecikmeden değerlendirilmelidir.
Hekim hakkında doğrudan ceza soruşturması yapılabilir mi?
Yapılamaz. Sağlık meslek mensuplarının mesleğin icrası kapsamındaki muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin işlemleri nedeniyle yürütülecek soruşturmalarda soruşturma izni gerekir ve bu izin Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilir.
Bu kural özel hastane hekimlerini de kapsıyor mu?
Kapsıyor. Kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde görev yapan hekim, diş hekimi ve diğer sağlık meslek mensupları kapsamdadır. Devlet üniversitelerinde görevli olup ayrı bir soruşturma usulüne tabi olan personel bu kapsamın dışındadır.
İzin alınmadan yargılama yapılırsa ne olur?
Yargı kararlarında, özel hastanede görevli sağlık personeli hakkında soruşturma izni alınmadan yargılamaya devam edilmesi bozma sebebi sayılmıştır. Bu nedenle izin aşaması atlanabilecek bir formalite değildir.
Soruşturma izni verilmezse ne yapabilirim?
Mesleki Sorumluluk Kurulunun kararlarına karşı bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir. İzin verilmemesi kararı dosyanın sonu değil, bir ara aşamadır.
İtirazı neye dayandırmalıyım?
Kararda ‘taksir unsurları yoktur’ veya ‘illiyet bağı kesilmiştir’ gibi ifadelerin kullanılması tek başına yeterli değildir; bu sonuçların hangi tıbbi kayıt ve bulgudan çıkarıldığı açıklanmalıdır. İtirazda, kararda hiç değerlendirilmemiş kayıtlar ve saat boşlukları somut olarak gösterilmelidir.
Süreç ne kadar sürer?
Soruşturma izni verilmesine ilişkin süreler bu dosyalarda iki kat olarak uygulanmaktadır. Bu nedenle sürecin uzunluğu baştan hesaba katılmalı ve tazminat yolundaki süreler ayrıca takvime bağlanmalıdır.
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?
Ölenin desteğinden yoksun kalanlar; tipik olarak eş, çocuklar, anne ve baba. Belirleyici olan fiilî destek ilişkisidir: yasal mirasçı olmak tek başına yeterli değildir, buna karşılık mirasçı olmayan bir kişi de fiilen destek görüyorsa talepte bulunabilir.
Hangi kalemler talep edilir?
Destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin giderleri, ölüm öncesi tedavi giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse o döneme ilişkin çalışma gücü kaybı ve yakınlar için manevi tazminat talep edilir.
Yakınınızı tıbbi hata sonucu mu kaybettiniz? Yanınızdayız.
Hekim tarafındaki savunma ve rücu süreci için: hekime rücu davası: husumet, fer’î müdahale ve kurul.
İlgili Rehberler
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberi
- Aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları
- Destekten yoksun kalma hesabı: yaşam tablosu ve bakiye ömür
- Ölümlü kazada destekten yoksun kalma dava dilekçesi örneği
- Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı ve asgari ücret karinesi
- Ölümlü olayda soruşturma: delil talebi ve takipsizliğe itiraz
- Doğum malpraktisi: serebral palsi ve yenidoğan hasarları
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek m. 18 — Mesleki Sorumluluk Kurulu ve soruşturma izni
- 4483 sayılı Kanun — memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanması usulü
- 5237 sayılı TCK m. 85 — taksirle öldürme
- 5237 sayılı TCK m. 22 — taksir ve bilinçli taksir
- 5271 sayılı CMK m. 86-89 — ölü muayenesi ve otopsi
- 5271 sayılı CMK m. 237 — davaya katılma
- 6098 sayılı TBK m. 53 — ölüm hâlinde uğranılan zararlar ve destekten yoksun kalma
- 6098 sayılı TBK m. 56 — manevi tazminat
