Malpraktis dosyalarının tamamı kayıtlar üzerinden yürür — ve bu, kayıtların kendisini bir mücadele alanına dönüştürür. Hukuki değerlendirmede hasta dosyaları güçlü delil sayılır ve dosyada yazan her şey hekimi bağlar; buna karşılık kayıt eksikse bilirkişi raporlarında eksik kayıt ihmal sayılır değerlendirmesi yapılır. Bu iki uç arasında sıkışan taraf için sonradan müdahale cazip hâle gelebilir. Bu rehber, tıbbi kayıtta sonradan yapılan değişikliğin nasıl tespit edildiğini ve hukuki sonuçlarını anlatır.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Dosyanız değiştirilmiş olabilir mi? Erken suret her şeyi değiştirir.
Kayıt İki Yönlü Keser
| Durum | Sonucu |
|---|---|
| Ayrıntılı ve zamanında kayıt | Hekimin en etkili savunma aracı |
| Eksik kayıt | Bilirkişi değerlendirmesinde ihmal sayılabilir |
| Sonradan eklenmiş kayıt | Belgenin tümünün güvenilirliğini sarsar |
| Tahrif edilmiş kayıt | Ayrıca suç oluşturabilir |
Kayıt tutma standardı da bellidir: tüm muayene, tetkik ve tedavi işlemleri güncel tarih ve saat ile dosyaya işlenmeli; girişler okunaklı ve belirsizlik içermeyecek biçimde olmalı; gözlem kâğıdı, laboratuvar sonuçları ve epikrizler zamanında dosyalanmalıdır.
Meşru Düzeltme ile Tahrifatın Farkı
Her sonraki ekleme tahrifat değildir. Ayrım şuradadır:
- Meşru düzeltme — mevcut kayıt silinmeden, ayrı bir ek not olarak, kendi tarih ve saatiyle ve düzeltmeyi yapanın kimliğiyle eklenir. Ne değiştiği ve neden değiştiği görülür.
- Tahrifat — mevcut kayıt silinir, kazınır, üzerine yazılır ya da olay anında tutulmuş gibi geriye dönük giriş yapılır. Değişiklik gizlenir.
Belirleyici ölçüt şeffaflıktır: değişiklik görünüyorsa düzeltme, gizleniyorsa tahrifat tartışması doğar.
Tespitin Dört Yolu
💡 Birinci yol: sistem log kayıtları
Elektronik kayıt sistemlerinde her giriş bir zaman damgası taşır. Log kayıtlarından şunlar okunabilir:
• Kaydın hangi tarih ve saatte oluşturulduğu,
• Hangi kullanıcı tarafından girildiği,
• Sonradan değiştirilip değiştirilmediği; değiştiyse ne zaman,
• Kaydın kim tarafından görüntülendiği.
Bu, olay anında tutulduğu iddia edilen bir notun aslında günler sonra girildiğini doğrudan gösterebilir. Buna rağmen log talebi neredeyse hiç yapılmaz — bu nedenle istendiğinde ayrı bir etki doğurur.
İkinci yol: fiziki inceleme. Kâğıt kayıtlarda silinti, kazıntı, farklı kalem, araya sıkıştırılmış satır, sayfa numaralarında tutarsızlık ve el yazısı farklılığı aranır.
Üçüncü yol: iç tutarsızlık. Aynı olayın dosyanın farklı yerlerinde farklı anlatılması güçlü bir göstergedir. Örneğin hemşire gözlem notundaki saat ile hekim notundaki saatin uyuşmaması, ya da epikrizde yer alan bir işlemin uygulama kayıtlarında bulunmaması.
⚖️ Dördüncü ve en güçlü yol: nüsha karşılaştırması
Bu, tüm silonun en pratik tavsiyesini açıklar: hasta dosyasının bir suretini erken almak.
Sebebi şudur: dava açılmadan önce alınan suret, sonradan mahkemeye gönderilen dosyayla karşılaştırılabilir. İki nüsha arasındaki her fark, sonradan yapılan bir değişikliği doğrudan gösterir.
Bu karşılaştırma imkânı, tahrifat iddiasını varsayımdan çıkarıp belgeye dayandırır. Erken alınmış bir suret bulunmadığında ise iddia yalnızca log kayıtları ve fiziki incelemeyle yürütülmek zorunda kalınır.
Bu nedenle tıbbi hata şüphesi doğduğu anda yapılacak ilk iş, dosyanın eksiksiz bir suretini yazılı olarak talep etmektir.
Talebin nasıl yapılacağı için: hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi.
Kriminalistik İnceleme
Fiziki belgede tahrifat iddiası, teknik incelemeyle ortaya konabilir. Bu incelemeler Adli Tıp Kurumu veya kriminal laboratuvarlarca yapılır ve şunları kapsar:
| İnceleme | Ne gösterir |
|---|---|
| Yazı ve imza incelemesi | Yazının veya imzanın kime ait olduğu |
| Belge incelemesi | Silinti, kazıntı ve ekleme bulunup bulunmadığı |
| Mürekkep analizi | Farklı zamanlarda yazılıp yazılmadığı |
| Kâğıt ve baskı incelemesi | Sayfanın sonradan üretilip üretilmediği |
📌 Teknik rapor çok güçlü bir delildir
Bu incelemelerin dosyadaki ağırlığı büyüktür: bir rapor, belgede tahrifat yapıldığını kategorik olarak ve bilimsel verilerle ortaya koyuyorsa, karşı tarafın bunun aksini yalnızca tanık beyanları gibi daha zayıf delillerle ispatlaması neredeyse imkânsız hâle gelir.
Bu nedenle tahrifat iddiası soyut bırakılmamalı; belgenin aslı istenmeli ve teknik inceleme talep edilmelidir. Fotokopi üzerinden bu inceleme yapılamaz.
Ceza Boyutu
Tıbbi kaydın değiştirilmesi yalnızca ispat sorunu doğurmaz. Yargı uygulamasında, hekimin kendi hastasına ait kayıtları bilerek değiştirmesinin ciddi cezalara yol açabileceği belirtilmektedir.
| Fiil | Çerçeve |
|---|---|
| Gerçek bir resmî belgeyi aldatacak şekilde değiştirmek | Resmî belgede sahtecilik |
| Kamu görevlisinin görevinden yararlanarak yapması | Nitelikli hâl; ceza aralığı yükselir |
| Sağlık mesleği mensubunun gerçeğe aykırı belge düzenlemesi | Ayrıca özel olarak düzenlenmiştir |
| Belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek | Ayrı bir suç tipi |
Kamu hastanesinde görev yapan hekim bakımından kamu görevlisi sıfatı, özel sağlık kuruluşundaki hekim bakımından ise düzenlenen belgenin niteliği belirleyici olur. Ayrıca sağlık meslek mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi ayrıca hükme bağlanmış olup, belgenin haksız menfaat sağlaması veya zarar doğurucu nitelik taşıması hâlinde daha ağır sonuçlar gündeme gelir.
⚠️ Dürüst sınır: aldatma kabiliyeti aranır
Her değişiklik suç oluşturmaz. Yargı uygulamasında aranan ölçütlerden biri aldatma kabiliyetidir: sahtecilik belgeden ilk bakışta kendiliğinden anlaşılıyorsa bu unsur gerçekleşmez.
Ancak bunun dosyadaki sonucu ters yönde işler: aldatma kabiliyeti bulunmasa dahi, kaydın sonradan değiştirildiğinin ortaya çıkması belgenin ispat değerini ve karşı tarafın güvenilirliğini zedeler.
Yani ceza yolu sonuçsuz kalsa bile, tazminat dosyasındaki etkisi devam eder.
Dosyadaki Sonuç
Sonradan değiştirildiği ortaya konan bir kayıt üç sonuç doğurur:
- O kaydın ispat değeri ortadan kalkar,
- Aynı dosyadaki diğer kayıtların güvenilirliği tartışmalı hâle gelir,
- Kayıtla ispatlanması gereken hususlarda karşı taraf, artık dayanacağı belgeden yoksun kalır.
Üçüncü sonuç özellikle önemlidir: aydınlatmanın yapıldığını, önlemlerin alındığını veya takibin yürütüldüğünü ispat yükü zaten hekim ve kurumdadır. Dayanılan belge güvenilirliğini yitirdiğinde bu yük yerine getirilememiş olur.
İspat yükünün dağılımı için: aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları.
Dilekçe Örneği 1 — Log Kayıtları ve Belge Aslının Celbi
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Sistem kayıtlarının ve belge asıllarının celbi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Dosyaya sunulan hasta kayıtlarının sonradan değiştirilmiş olabileceği yönünde ciddi şüphemiz bulunmaktadır.
2. CELBİ İSTENEN KAYITLAR.
a) Sistem kayıtları
i. Müvekkile ait tüm kayıtların sisteme giriş tarih ve saatleri,
ii. Her kaydı oluşturan kullanıcı bilgisi,
iii. Kayıtlarda sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığı; yapılmışsa değişiklik tarihleri, saatleri ve değişikliği yapan kullanıcılar,
iv. Kayıtların değişiklik öncesi hâlleri (sürüm geçmişi),
v. Kayıtların kim tarafından ne zaman görüntülendiği,
vi. Sistemin değişiklik kaydı tutup tutmadığı; tutmuyorsa bu hususun bildirilmesi.
b) Belge asılları
vii. Fiziki olarak tutulan tüm kayıtların ASILLARI — fotokopi değil,
viii. Onam belgelerinin aslı — arka yüzleri dâhil,
ix. Hemşire gözlem notlarının, ameliyat notunun ve epikrizin asılları,
x. Varsa müsvedde ve ara kayıtlar.
c) Kurumsal
xi. Kurumun kayıt tutma ve düzeltme prosedürü,
xii. Kayıtlarda düzeltme yapılması hâlinde izlenen usul.
3. MUHAFAZA. Anılan kayıtların ve sistem verilerinin MUHAFAZASINA, silinmemesine ve üzerlerinde işlem yapılmamasına ivedilikle karar verilmesini talep ederiz.
4. Belgelerin asılları gönderilmediği takdirde teknik inceleme yapılamayacağından, bu hususun ayrıca ihtar edilmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan kayıtların ASILLARININ CELBİNE; sistem log kayıtlarının SORULMASINA ve verilerin MUHAFAZASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 2 — Tahrifat İddiası ve Teknik İnceleme Talebi
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Belgede tahrifat iddiamız ve teknik inceleme talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. İDDİAMIZ. Dosyaya sunulan [belge adı] üzerinde sonradan değişiklik yapıldığını ileri sürüyoruz.
2. DAYANAKLARIMIZ. (Dosyaya uygun olanlar seçilir)
a) Nüsha farkı. Müvekkil, dava açılmadan önce …/…/20… tarihinde kurumdan hasta dosyasının bir suretini almıştır. Elimizdeki suret ile dosyaya sonradan gönderilen nüsha arasında şu farklar bulunmaktadır:
i. [Sayfa / bölüm] — elimizdeki nüshada bulunmayan bir kayıt eklenmiştir,
ii. [Sayfa / bölüm] — elimizdeki nüshada bulunan bir ifade değiştirilmiştir,
iii. [Sayfa / bölüm] — saat bilgisi farklıdır.
(Ek-1: erken alınan suret, Ek-2: karşılaştırma tablosu)
b) Fiziki bulgular. Belgede [silinti / kazıntı / farklı kalem / araya sıkıştırılmış satır / el yazısı farklılığı] gözlenmektedir.
c) İç tutarsızlık. Aynı olay dosyanın farklı yerlerinde farklı anlatılmaktadır: [hemşire gözlem notundaki saat] ile [hekim notundaki saat] uyuşmamaktadır.
d) Sistem kaydı. Log kayıtlarına göre söz konusu not, olay tarihinden [ … ] gün sonra sisteme girilmiştir.
3. TEKNİK İNCELEME TALEBİMİZ. Belgenin ASLI üzerinde Adli Tıp Kurumu veya kriminal laboratuvarca inceleme yapılmasını talep ederiz. İncelemede sorulmasını istediğimiz hususlar:
i. Belgede silinti, kazıntı veya ekleme bulunmakta mıdır?
ii. Yazılar aynı zamanda ve aynı kalemle mi yazılmıştır?
iii. Mürekkep analizi farklı zaman dilimlerine işaret etmekte midir?
iv. Sayfa, belgenin bütünüyle aynı dönemde mi üretilmiştir?
v. Yazı ve imzalar kime aittir?
vi. Tespit edilen değişiklik ilk bakışta fark edilebilir nitelikte midir?
4. SONUÇ. Kaydın sonradan değiştirildiğinin ortaya konması hâlinde; o kaydın ispat değeri ortadan kalkacak, dosyadaki diğer kayıtların güvenilirliği tartışmalı hâle gelecek ve ispat yükü kendisinde bulunan davalı taraf dayanacağı belgeden yoksun kalacaktır.
SONUÇ VE İSTEM: Belgenin ASLI ÜZERİNDE TEKNİK İNCELEME YAPILMASINA ve anılan hususların AYRI AYRI SORULMASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Savcılığa Suç Duyurusu
[ … ] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
ŞİKÂYETÇİ: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres] — [Telefon]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
ŞÜPHELİLER: [Kayıtları düzenleyen ve değiştiren kişiler — soruşturmayla tespit edilecektir]
KONU: Tıbbi kayıtlarda tahrifat yapılması nedeniyle şikâyetimdir.
AÇIKLAMALAR:
1. [Hastane]‘de …/…/20… tarihinde [işlem] uygulanmış; hakkımda tutulan tıbbi kayıtların sonradan değiştirildiğini değerlendiriyorum.
2. ŞÜPHEMİN DAYANAKLARI.
a) …/…/20… tarihinde kurumdan aldığım suret ile sonradan verilen nüsha farklıdır. (Ek-1: her iki nüsha, Ek-2: karşılaştırma)
b) Belgede [silinti / kazıntı / farklı kalem] bulunmaktadır,
c) Aynı olay dosyanın farklı yerlerinde farklı anlatılmaktadır,
d) [Diğer].
3. DELİL TALEPLERİM.
i. [Hastane]‘den hakkımdaki tüm kayıtların ASILLARINA EL KONULMASI — ivedilikle,
ii. Elektronik kayıt sisteminin log kayıtlarına el konulması: kayıt oluşturma zamanları, değiştiren kullanıcılar, değişiklik tarihleri ve değişiklik öncesi sürümler,
iii. Sistem sunucularındaki yedeklerin muhafazası,
iv. Belgeler üzerinde kriminalistik inceleme yaptırılması — silinti, kazıntı, ekleme, mürekkep ve yazı incelemesi dâhil,
v. Kayıtları düzenleyen ve değiştiren personelin tespiti ve ifadelerinin alınması,
vi. Kurumun kayıt tutma ve düzeltme prosedürünün istenmesi.
4. Söz konusu kayıtlar, hakkımda yürüyen [tazminat davası / soruşturma] bakımından esaslı delil niteliğindedir.
5. KATILMA. Kamu davası açılması hâlinde KATILAN sıfatıyla kabulümü talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM: Şüpheliler hakkında soruşturma başlatılmasına; kayıt asıllarına ve LOG KAYITLARINA EL KONULMASINA; belgeler üzerinde KRİMİNALİSTİK İNCELEME yaptırılmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederim. …/…/20…
Şikâyetçi / Vekili
[Ad Soyad] — (imza)
Kontrol Listesi
- Dosyanın bir sureti erken alındı mı?
- Erken suret ile sonraki nüsha karşılaştırıldı mı?
- Log kayıtları istendi mi; değişiklik geçmişi soruldu mu?
- Belgelerin asılları istendi mi?
- Verilerin muhafazası talep edildi mi?
- Fiziki bulgular — silinti, kazıntı, farklı kalem — incelendi mi?
- Dosya içinde saat tutarsızlığı var mı?
- Teknik inceleme talep edildi mi?
- Kurumun düzeltme prosedürü soruldu mu?
- İspat yükü sonucu dilekçede açıkça yazıldı mı?
Sık Yapılan Altı Hata
- Dosyayı geç istemek. Erken alınan suret, sonraki değişikliğin tek karşılaştırma ölçütüdür.
- Log kayıtlarını hiç sormamak. Kaydın ne zaman girildiği ve değiştirildiği buradan çıkar.
- Fotokopiyle yetinmek. Teknik inceleme yalnızca belge aslı üzerinde yapılabilir.
- İddiayı soyut bırakmak. Fark, sayfa ve satır düzeyinde gösterilmelidir.
- Muhafaza talebini atlamak. Sistem verileri ve yedekler ivedilikle korunmalıdır.
- Ceza yolu sonuçsuz kalınca vazgeçmek. Aldatma kabiliyeti bulunmasa dahi tazminat dosyasındaki ispat etkisi sürer.
Sağlık Mesleği Mensubuna Özgü Suç Tipi
Tıbbi kaydın gerçeğe aykırı düzenlenmesi, genel sahtecilik hükümlerinin yanında sağlık mesleği mensuplarına özgü ayrı bir suç tipiyle de karşılanmıştır. Bu ayrım, cezanın ağırlığını ve suçun oluşma şartlarını belirler.
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Özel suç tipi | Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır | TCK m.210/2 |
| Ağırlaşmış hâl | Düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması hâlinde, resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunur | TCK m.210/2 |
| Kapsam | Hüküm, kamu görevlisi sıfatıyla çalışmasalar bile sağlık mesleği mensuplarını kapsar | |
| Kamu görevlisi hekim | Görevi gereği düzenlediği belgede gerçeğe aykırılık hâlinde resmî belgede sahtecilik hükümleri gündeme gelir | TCK m.204 |
| Hukuk davasına etkisi | Ceza dosyasındaki tespitler, hukuk davasında delil olarak değerlendirilir | |
| İspat | Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller ispatta dikkate alınamaz | HMK m.189 |
| Belge ibrazı | Belge aslının ve log kayıtlarının getirtilmesi istenir; haklı sebep yokken kaçınma aleyhe değerlendirilir | HMK m.219-220 |
İkinci satır, tahrifat iddiasının ceza boyutundaki eşiğini gösterir: gerçeğe aykırı belge düzenlemek başlı başına suçtur; belge kişiye haksız menfaat sağlıyor ya da kişilerin zararına bir sonuç doğuruyorsa ceza resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre belirlenir. Malpraktis dosyasında kaydın sonradan değiştirilmesi, çoğu zaman bu ikinci ihtimale girer.
Meşru düzeltme ile tahrifatı ayıran şey, izin bırakılmasıdır. Tıbbi kayıtta yapılan bir düzeltmenin meşru sayılabilmesi için önceki içeriğin okunabilir kalması, düzeltmenin tarihinin, saatinin ve düzeltmeyi yapan kişinin kayda geçmesi beklenir. Silinerek, üzerine yazılarak veya sistemde iz bırakmadan yapılan değişiklik bu ölçütü karşılamaz. Bu nedenle talep dilekçesinde yalnızca belge değil, sistemin değişiklik günlükleri de açıkça istenmelidir.
Tahrifat İddiasının Hukuk Davasındaki Sonucu
Ceza boyutundan bağımsız olarak, kayıt üzerindeki şüphe hukuk davasının ispat dengesini doğrudan etkiler.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Belge aslı sunulmuyor | İbrazdan kaçınma olarak değerlendirilebilir (HMK m.220) |
| Log kayıtları verilmiyor | Kaydın güvenilirliği tartışmaya açılır |
| Sonradan ekleme tespit ediliyor | İlgili kaydın delil değeri zayıflar |
| Çelişkili iki nüsha | Hangi nüshanın esas alınacağı teknik incelemeyle belirlenir |
| Kriminalistik inceleme | Mürekkep, yazı ve baskı incelemesi bilirkişi marifetiyle yapılır |
| Ceza soruşturması | Suç şüphesi varsa savcılığa bildirim yapılır |
| Serbest değerlendirme | Hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282) |
Üçüncü satır, dosyanın seyrini değiştiren noktadır: kayda sonradan ekleme yapıldığı teknik olarak ortaya konduğunda, o kaydın içeriği artık savunmanın dayanağı olmaktan çıkar. Bu nedenle tahrifat iddiası, kusur tartışmasından önce ve bağımsız olarak ileri sürülmelidir.
Kayıt temini için hasta dosyası ve delil toplama rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tıbbi kayıtların dosyadaki değeri nedir?
Hasta dosyaları mahkemede güçlü delil sayılır ve dosyada yazan her şey hekimi bağlar. Buna karşılık kayıt eksikse bilirkişi değerlendirmelerinde eksik kaydın ihmal sayılabileceği belirtilmektedir.
Kayıtta sonradan düzeltme yapılabilir mi?
Yapılabilir; ancak usulüne uygun olmalıdır. Meşru düzeltmede mevcut kayıt silinmez, ayrı bir ek not olarak kendi tarih ve saatiyle ve düzeltmeyi yapanın kimliğiyle eklenir. Belirleyici ölçüt şeffaflıktır: değişiklik görünüyorsa düzeltme, gizleniyorsa tahrifat tartışması doğar.
Tahrifat nasıl tespit edilir?
Dört yol vardır: sistem log kayıtları, fiziki inceleme, dosya içindeki tutarsızlıklar ve nüsha karşılaştırması. En güçlüsü, dava öncesinde alınmış bir suretin sonradan gönderilen nüshayla karşılaştırılmasıdır.
Log kayıtlarından neler öğrenilir?
Kaydın hangi tarih ve saatte oluşturulduğu, hangi kullanıcı tarafından girildiği, sonradan değiştirilip değiştirilmediği ve değiştiyse ne zaman değiştirildiği ile kaydın kim tarafından görüntülendiği öğrenilebilir.
Neden dosyayı erken almalıyım?
Dava açılmadan önce alınan suret, sonradan mahkemeye gönderilen dosyayla karşılaştırılabilir. İki nüsha arasındaki her fark, sonradan yapılan bir değişikliği doğrudan gösterir ve iddiayı varsayımdan çıkarıp belgeye dayandırır.
Fotokopi üzerinden inceleme yapılabilir mi?
Yapılamaz. Silinti, kazıntı, mürekkep ve kâğıt incelemesi gibi teknik değerlendirmeler yalnızca belge aslı üzerinde mümkündür; bu nedenle asılların celbi ayrıca talep edilmelidir.
Teknik inceleme neleri kapsar?
Yazı ve imza incelemesi, belgede silinti ile kazıntı ve ekleme bulunup bulunmadığının incelenmesi, mürekkep analizi ve kâğıt ile baskı incelemesi yapılır. Bu incelemeler Adli Tıp Kurumu veya kriminal laboratuvarlarca yürütülür.
Teknik raporun ağırlığı nedir?
Bir rapor belgede tahrifat yapıldığını kategorik olarak ve bilimsel verilerle ortaya koyuyorsa, karşı tarafın bunun aksini yalnızca tanık beyanları gibi daha zayıf delillerle ispatlaması neredeyse imkânsız hâle gelir.
Kayıt değiştirmek suç mudur?
Olabilir. Gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek sahtecilik suçu oluşturur; kamu görevlisinin görevinden yararlanarak yapması nitelikli hâldir. Ayrıca sağlık meslek mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi özel olarak hükme bağlanmıştır.
Her değişiklik suç sayılır mı?
Sayılmaz. Aranan ölçütlerden biri aldatma kabiliyetidir; sahtecilik belgeden ilk bakışta kendiliğinden anlaşılıyorsa bu unsur gerçekleşmez. Ancak bu durumda dahi kaydın sonradan değiştirildiğinin ortaya çıkması belgenin ispat değerini zedeler.
Tahrifat ispatlanırsa dosyada ne olur?
Üç sonuç doğar: o kaydın ispat değeri ortadan kalkar, aynı dosyadaki diğer kayıtların güvenilirliği tartışmalı hâle gelir ve kayıtla ispatlanması gereken hususlarda karşı taraf dayanacağı belgeden yoksun kalır.
Bu neden bu kadar önemli?
Çünkü aydınlatmanın yapıldığını, önlemlerin alındığını veya takibin yürütüldüğünü ispat yükü zaten hekim ve kurumdadır. Dayanılan belge güvenilirliğini yitirdiğinde bu yük yerine getirilememiş olur.
Dosyanız değiştirilmiş olabilir mi? Erken suret her şeyi değiştirir.
İlgili Rehberler
- Hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi
- Aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları
- Malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberi
- Radyoloji ve patoloji rapor hataları
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Ölümle sonuçlanan malpraktis: tazminat ve ceza yolu rehberi
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Hasta hakları ihlali başvuru dilekçesi örneği
- Hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- 5237 sayılı TCK m. 204 — resmî belgede sahtecilik
- 5237 sayılı TCK m. 205 — resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek
- 5237 sayılı TCK m. 207 — özel belgede sahtecilik
- 5237 sayılı TCK m. 210 — resmî belge hükmünde belgeler; sağlık mesleği mensuplarının belgeleri
- Hasta Hakları Yönetmeliği m. 16 — kayıtları inceleme ve suret alma hakkı
- Hasta Hakları Yönetmeliği m. 17 — kayıtların düzeltilmesini isteme
- 6100 sayılı HMK m. 208 vd. — belgenin sahteliği iddiası
- 6100 sayılı HMK m. 219-220 — belgelerin ibrazı ve ibrazdan kaçınma
