Yurt Dışında Yaşayan ve Yabancı Uyruklu Mağdurun Trafik Kazası Maluliyet Tazminatı 2026: MÖHUK m.34, Yetkili Mahkeme, Teminat (MÖHUK m.48, HMK m.84), Apostil, Tebligat ve Gelir Hesabı
16 Eylül 2026

Yurt Dışında Yaşayan ve Yabancı Uyruklu Mağdurun Trafik Kazası Maluliyet Tazminatı 2026: MÖHUK m.34, Yetkili Mahkeme, Teminat (MÖHUK m.48, HMK m.84), Apostil, Tebligat ve Gelir Hesabı

Her yaz yüz binlerce yurt dışında yaşayan vatandaşımız izin için Türkiye’ye gelir; milyonlarca yabancı turist Türkiye’yi ziyaret eder; Türkiye’de okuyan ve çalışan yabancıların sayısı da her geçen yıl artar. Bu kişilerden birinin Türkiye’de trafik kazasında yaralanması ya da bir Türk vatandaşının yurt dışında kaza geçirmesi hâlinde, tazminat dosyası sıradan bir dosyadan farklı sorular içerir: Hangi ülkenin hukuku uygulanacak? Dava hangi mahkemede açılacak? Yurt dışında yaşayan kişi Türkiye’ye gelmeden davayı yürütebilir mi? Teminat yatırmak gerekir mi? Yurt dışında elde edilen gelir hesaba nasıl yansıtılacak? Maluliyet raporu nereden alınacak?

Bu soruların cevabı 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK), 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Tebligat Kanunu, Türkiye’nin taraf olduğu Lahey sözleşmeleri ve Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinde yer alır. Bu rehberde yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının ve yabancı uyruklu mağdurun maluliyet tazminatı sürecini; uygulanacak hukuku, yetkili mahkemeyi, teminat ve adli yardımı, vekâletname, apostil ve tebligat işlemlerini, maluliyet raporunu, yurt dışı gelirin hesaba yansıtılmasını ve ceza dosyasını kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz; yurt dışından da vekâletname ile süreci yürütebiliriz.

Beş cümlede özet

  • MÖHUK m.34/1 uyarınca haksız fiilden doğan borçlar haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabidir; bu nedenle Türkiye’de meydana gelen trafik kazasında mağdur yabancı veya yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı olsa da kural olarak Türk hukuku uygulanır.
  • MÖHUK m.40 uyarınca Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler; HMK m.16’ya göre haksız fiil davaları fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
  • MÖHUK m.48 yabancı davacıların teminat göstermesini öngörür, ancak karşılıklılık esasına göre muafiyet tanır; HMK m.84 ise Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açmasını teminat gösterilmesi gereken hâller arasında sayar.
  • Yurt dışında yaşayan mağdur Türkiye’ye gelmeden, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda veya apostil şerhli noter vekâletnamesiyle avukatına yetki vererek sigorta başvurusunu ve davayı yürütebilir; bu durumda tebligatlar avukata yapılır.
  • Mağdurun yurt dışında elde ettiği gerçek gelir belgelendiği ölçüde tazminat hesabında esas alınabilir; maluliyet oranı ise Türk mahkemesindeki davada Türk mevzuatına göre yetkili sağlık kuruluşlarınca belirlenir ve yurt dışındaki tıbbi belgeler tercümeleriyle delil olarak sunulur.

Kimler bu kapsamda?

Yabancılık unsuru taşıyan trafik kazası dosyaları dört temel grupta toplanabilir. Her grubun uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme ve usul bakımından kendine özgü noktaları vardır. En sık karşılaşılan durum, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının yaz tatili veya kısa ziyaret sırasında Türkiye’de kaza geçirmesidir. İkinci grup, Türkiye’de bulunan yabancı turist, öğrenci veya çalışanlardır. Üçüncü grup, Türk vatandaşının yurt dışında, örneğin transit geçiş sırasında veya yaşadığı ülkede kaza geçirmesidir. Dördüncü grup ise Türkiye’de yabancı plakalı bir aracın karıştığı kazalardır.

Yabancılık unsuru taşıyan trafik kazası dosyalarının grupları

GrupÖrnekKural olarak uygulanacak hukukÖne çıkan usul sorunu
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı, Türkiye’de kazaAlmanya’da yaşayan vatandaşın izinde yaralanmasıTürk hukuku (MÖHUK m.34/1)Teminat (HMK m.84), vekâletname, yurt dışı gelir
Yabancı uyruklu mağdur, Türkiye’de kazaTurist, yabancı öğrenci veya çalışanTürk hukuku (MÖHUK m.34/1)Teminat (MÖHUK m.48), tercüme, adli yardımda karşılıklılık
Türk vatandaşı, yurt dışında kazaTransit geçişte yabancı ülkede kazaKural olarak kazanın olduğu ülke hukuku; daha sıkı ilişki varsa o ülke hukukuTürk mahkemesinin yetkisi, yabancı hukukun uygulanması, tenfiz
Yabancı plakalı araç, Türkiye’de kazaYabancı plakalı aracın Türk vatandaşına çarpmasıTürk hukuku (MÖHUK m.34/1)Yeşil Kart ve sınır sigortası, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu

Hangi ülkenin hukuku uygulanır? MÖHUK m.34

MÖHUK m.34, haksız fiilden doğan borçlara uygulanacak hukuku beş fıkrada düzenler. Birinci fıkraya göre haksız fiilden doğan borçlar haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabidir. İkinci fıkraya göre haksız fiilin işlendiği yer ile zararın meydana geldiği yerin farklı ülkelerde olması hâlinde zararın meydana geldiği ülke hukuku uygulanır. Üçüncü fıkraya göre haksız fiilden doğan borç ilişkisinin başka bir ülke ile daha sıkı ilişkili olması hâlinde bu ülke hukuku uygulanır. Dördüncü fıkraya göre haksız fiile veya sigorta sözleşmesine uygulanan hukuk imkân veriyorsa zarar gören talebini doğrudan doğruya sorumlunun sigortacısına karşı ileri sürebilir. Beşinci fıkraya göre ise taraflar haksız fiilin meydana gelmesinden sonra uygulanacak hukuku açık olarak seçebilirler.

Türkiye’de meydana gelen bir trafik kazasında hem fiil hem zarar Türkiye’de gerçekleştiğinden, mağdurun vatandaşlığı veya yaşadığı ülke ne olursa olsun kural olarak Türk hukuku, yani Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu uygulanır. Türk hukuku, KTK m.97 ile zarar görene zorunlu trafik sigortacısına doğrudan başvurma imkânı tanıdığından, MÖHUK m.34/4 bakımından sigortacıya doğrudan talep de mümkündür. Türk vatandaşının yurt dışında kaza geçirdiği dosyalarda ise kural olarak kazanın gerçekleştiği ülke hukuku uygulanır; ancak örneğin kazaya karışan tüm tarafların Türkiye’de yaşayan Türk vatandaşları olduğu ve araçların Türkiye’de tescilli olduğu bir durumda, m.34/3’teki daha sıkı ilişki kuralı gündeme gelebilir. MÖHUK m.2 uyarınca Türk hâkimi, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku resen uygular.

MÖHUK m.34’ün trafik kazalarına uygulanması

FıkraKuralTrafik kazası bakımından sonuç
m.34/1Haksız fiilin işlendiği ülke hukukuTürkiye’deki kazada Türk hukuku
m.34/2Fiil ve zarar farklı ülkedeyse zararın meydana geldiği ülke hukukuTrafik kazasında fiil ve zarar çoğunlukla aynı yerdedir
m.34/3Başka bir ülke ile daha sıkı ilişki varsa o ülke hukukuYurt dışındaki kazada tüm unsurlar Türkiye’ye bağlıysa Türk hukuku tartışılabilir
m.34/4Uygulanacak hukuk imkân veriyorsa sigortacıya doğrudan talepTürk hukukunda KTK m.97 ile doğrudan başvuru mümkün
m.34/5Olaydan sonra açık hukuk seçimiTaraflar olaydan sonra uygulanacak hukuku seçebilir

Hangi mahkemede dava açılır?

MÖHUK m.40, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarıyla belirleneceğini düzenler. HMK m.16’ya göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin bulunduğu yer yahut zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu nedenle Türkiye’de kaza geçiren yurt dışında yaşayan vatandaş veya yabancı mağdur, davasını kazanın gerçekleştiği yer mahkemesinde açabilir. Genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir; sigortacıya karşı açılan davalarda HMK m.14/2 uyarınca işlemi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olabilir.

Yurt dışında yaşayan mağdurun Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayabileceğinden, dava çoğu zaman kaza yerinde veya davalıların yerleşim yerinde açılır. Görevli mahkeme ise davalıya göre değişir: sigortacıya karşı açılan davalarda ticari dava niteliği nedeniyle asliye ticaret mahkemesi, yalnızca sürücü ve işletene karşı açılan davalarda kural olarak asliye hukuk mahkemesi görevlidir; sigorta şirketi Sigorta Tahkim Komisyonu üyesiyse tahkim yolu da tercih edilebilir. Görev ve yetkinin ayrıntıları için tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkeme ve tahkim mi dava mı? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Teminat: MÖHUK m.48 ve HMK m.84

Yabancılık unsuru taşıyan dosyaların en önemli usul sorunlarından biri teminattır. MÖHUK m.48/1’e göre Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar. Türkiye’nin 1972’den beri taraf olduğu 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi’nin 17. maddesi, sözleşmeye taraf devletlerde ikamet eden taraf devlet vatandaşlarından yalnızca yabancı olmaları veya o ülkede ikametgâhları bulunmaması nedeniyle teminat istenemeyeceğini öngörür; Avrupa İkamet Sözleşmesi’nde de benzer bir hüküm bulunur.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları bakımından ise HMK m.84 önem taşır. Bu hüküm, Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açmasını, davalının muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak teminatın gösterilmesi gereken hâller arasında sayar. HMK m.114 uyarınca teminat gösterilmesi gereken hâllerde teminatın gösterilmiş olması dava şartıdır; teminat mahkemenin verdiği kesin süre içinde yatırılmazsa dava usulden reddedilebilir. Bu nedenle yurt dışında yaşayan mağdurun dosyasında teminat konusu dava açılırken planlanmalı, mahkemenin teminata ilişkin ara kararı dikkatle takip edilmelidir. Adli yardım bakımından HMK m.334, yabancıların adli yardımdan yararlanabilmesini karşılıklılık şartına bağlar; adli yardım koşulları için tazminat davasında adli yardım talebi yazımıza bakabilirsiniz.

Teminat ve adli yardım bakımından mağdurun durumu

MağdurDayanakKuralMuafiyet veya dikkat edilecek nokta
Yabancı uyruklu mağdurMÖHUK m.48/1Mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundaKarşılıklılık varsa muaf (m.48/2); 1954 Lahey Sözleşmesi m.17
Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşıHMK m.84Teminat gösterilmesi gereken hâller arasındaMahkemenin teminat ara kararı ve süresi takip edilmeli
Teminatın gösterilmemesiHMK m.114Dava şartı eksikliğiKesin süre içinde yatırılmazsa usulden ret riski
Yabancının adli yardım talebiHMK m.334Karşılıklılık şartına bağlıEkonomik durumun ve karşılıklılığın gösterilmesi
Türk vatandaşının adli yardım talebiHMK m.334Genel şartlarGelir ve malvarlığı belgeleri

Yurt dışında yaşıyorsanız ve Türkiye’de trafik kazası geçirdiyseniz, teminat, vekâletname ve sigorta başvurusunu Türkiye’ye gelmenize gerek kalmadan birlikte planlayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp✉️ İletişim

Vekâletname, apostil, tercüme ve tebligat

Yurt dışında yaşayan mağdurun davayı Türkiye’ye gelmeden yürütebilmesinin anahtarı, Türkiye’deki avukatına usulüne uygun bir vekâletname vermesidir. Vekâletname, mağdurun bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği veya konsolosluğunda düzenlenebilir. Yabancı bir noterde düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için, Türkiye’nin taraf olduğu 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde apostil şerhi, taraf olmayan ülkelerde ise o ülkedeki Türk dış temsilciliğinden tasdik alınması gerekir. Yabancı dildeki vekâletname ve diğer belgeler Türkçe tercümeleriyle birlikte sunulmalıdır.

Vekâletname verildikten sonra Tebligat Kanunu m.11 uyarınca vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır; bu da yurt dışı tebligatının yavaşlığından kaynaklanan gecikmeleri önler. Karşı tarafın yurt dışında olduğu durumlarda ise Tebligat Kanunu m.25’teki yabancı memlekette tebligat hükümleri ve Türkiye’nin taraf olduğu 1965 tarihli Hukuki ve Ticari Konularda Adli ve Adli Olmayan Belgelerin Yabancı Ülkelerde Tebliğine İlişkin Lahey Sözleşmesi uygulanır; bu yol aylar sürebileceğinden dava takviminde dikkate alınmalıdır. Ceza soruşturmasında mağdurun Türkçe bilmemesi hâlinde ise CMK m.202 uyarınca tercüman hakkı bulunmaktadır.

Yurt dışında yaşayan mağdurun belge ve usul kontrol listesi

İşlemYapılacakDayanak
Avukata vekâletTürk konsolosluğunda veya apostilli yabancı noter vekâletnamesi1961 Lahey Apostil Sözleşmesi
Belgelerin tercümesiYabancı dildeki belgelerin Türkçe tercümeleriMahkemeye sunulacak belgeler için
TebligatVekil varsa tebligat vekileTebligat Kanunu m.11
Karşı taraf yurt dışındaysaYabancı memlekette tebligat süreciTebligat Kanunu m.25; 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi
TeminatMahkemenin teminat ara kararına göre yatırmak veya muafiyet istemekMÖHUK m.48; HMK m.84, 114
Sigorta başvurusuBelgelerle yazılı başvuru (avukat aracılığıyla)KTK m.97
Ceza dosyasında dilTürkçe bilinmiyorsa tercümanCMK m.202

Sigorta başvurusu ve yabancı plakalı araçlar

Türkiye’de meydana gelen kazada mağdurun vatandaşlığı, zorunlu trafik sigortasından yararlanmasını etkilemez; KTK m.85 ve m.91 kapsamında işletenin sorumluluğunu karşılayan zorunlu trafik sigortası, bedensel zarara uğrayan herkese karşı sorumludur. KTK m.97 uyarınca dava açmadan veya tahkime başvurmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması gerekir. Yurt dışında yaşayan mağdur bu başvuruyu Türkiye’deki avukatı aracılığıyla yapabilir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle sakatlanma teminatı TBK hükümlerine göre belirlendiğinden, sigortacı yurt dışında elde edilen gerçek gelir belgelerini de dikkate almakla yükümlüdür.

Kazaya yabancı plakalı bir araç karışmışsa, bu aracın Türkiye’deki sorumluluğu Yeşil Kart sistemi veya sınırda yaptırılan zorunlu sigorta ile karşılanır; bu dosyalarda Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu ile yürütülen süreç önem kazanır. Karşı aracın sigortasız veya kaçmış olması hâlinde ise Güvence Hesabı’na başvurulabilir. Bu konular için yabancı plakalı araç kazasında tazminat: Yeşil Kart ve TMTB, sigortaya başvuru ve Güvence Hesabı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Maluliyet raporu nereden alınır?

Türk mahkemesinde görülen bir tazminat davasında kalıcı maluliyet oranı, Türk mevzuatına, yani Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki kılavuza göre belirlenir. Bu nedenle mağdurun yaşadığı ülkede aldığı sakatlık veya iş göremezlik raporları, o ülkenin kendi ölçütlerine göre düzenlendiğinden Türk dosyasında doğrudan oran olarak esas alınmaz; ancak tedavi sürecini, yapılan ameliyatları ve kalıcı bulguları gösteren önemli tıbbi delillerdir. Bu belgeler apostil veya tasdik şerhi ve Türkçe tercümeleriyle dosyaya sunulmalıdır.

Uygulamada mahkeme, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu’na veya yetkili üniversite hastanelerine başvurur. Kalıcı bulguların muayene gerektirmesi hâlinde mağdurun muayene için Türkiye’ye gelmesi gerekebilir; bu nedenle muayene randevusunun mağdurun Türkiye’ye geliş dönemleriyle uyumlu planlanması, yurt dışındaki tıbbi kayıtların eksiksiz ve güncel biçimde hazırlanması süreci hızlandırır. Dosya üzerinden değerlendirme yapılıp yapılamayacağı yaralanmanın niteliğine ve mevcut belgelerin yeterliliğine bağlıdır. Rapor süreci ve itiraz için maluliyet raporu nasıl alınır? ve maluliyet raporuna itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yurt dışında elde edilen gelir hesaba nasıl yansır?

Sorumluluk hukukunun temel amacı gerçek zararın giderilmesidir. Yurt dışında çalışan bir mağdurun kaza nedeniyle kaybettiği gelir, onun gerçek gelirine göre hesaplanmalıdır; yurt dışında elde edilen gelirin Türkiye asgari ücretinden çok yüksek olduğu durumlarda hesabın Türkiye asgari ücretiyle yapılması gerçek zararın eksik karşılanması anlamına gelir. Bu nedenle mağdurun çalıştığı ülkedeki maaş bordroları, iş sözleşmesi, vergi ve sosyal sigorta kayıtları ile banka hesap hareketleri apostil veya tasdik şerhli ve Türkçe tercümeli olarak dosyaya sunulmalıdır. Gelirin döviz cinsinden olması hâlinde Türk lirasına çevrilmesinde hangi tarihin esas alınacağı ve yurt dışındaki kesintilerden sonra kalan net gelirin nasıl belirleneceği bilirkişi incelemesinde ayrıca değerlendirilir.

Örneğin kaza tarihinde 35 yaşında olan, yurt dışında çalıştığı işte aylık net gelirinin Türk lirası karşılığının varsayımsal olarak 100.000 TL olduğu belgelenen bir erkek mağdurun, karşı tarafın tam kusuruyla %20 kalıcı maluliyete uğradığını varsayalım. Yargı uygulamasındaki yerleşik yöntemle kalıcı maluliyet tazminatı yaklaşık 6.988.482 TL olur; aynı hesap Türkiye net asgari ücreti üzerinden yapılsaydı yaklaşık 2.673.012 TL bulunurdu. Gerçek gelir belgelenemezse veya mağdur yurt dışında çalışmıyorsa hesap kural olarak net asgari ücret üzerinden yapılır; öğrenci mağdurlar için emsal gelir yaklaşımı ayrıca değerlendirilebilir. Bu konular için bedensel zararda gelir tespiti, öğrenci mağdurda emsal gelir ve maluliyet tazminatı ne kadar? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yurt dışında çalışan mağdurda gelirin etkisi (35 yaş, erkek, %20 maluliyet, karşı taraf %100 kusurlu, varsayımsal)

Hesap esasıAylık net gelirKalıcı maluliyet tazminatıGerekli belgeler
Yurt dışındaki gerçek gelir (TL karşılığı)100.000 TL6.988.482 TLBordro, iş sözleşmesi, vergi ve sosyal sigorta kayıtları; apostil ve tercüme
Türkiye net asgari ücreti28.076 TL2.673.012 TLGelir belgelenemezse

Mağdur yurt dışındaki bir sosyal güvenlik kurumundan kaza nedeniyle hastalık parası, iş göremezlik geliri veya tedavi desteği almışsa, bu ödemelerin tazminat hesabındaki yeri de ayrıca incelenmelidir. TBK m.55, sosyal güvenlik kurumlarınca yapılan ödemelerden rücu edilemeyenlerin zarar görenin zararından indirilemeyeceğini düzenler; yabancı kurumun sorumlulara rücu imkânı bulunup bulunmadığı ve ödemenin niteliği bu değerlendirmede belirleyicidir. Mahsup yöntemi için oransal mahsup yazımıza bakabilirsiniz.

Türk vatandaşı yurt dışında kaza geçirirse

Türk vatandaşının yurt dışında trafik kazası geçirmesi hâlinde MÖHUK m.34/1 uyarınca kural olarak kazanın gerçekleştiği ülke hukuku uygulanır. Bu durumda mağdur, çoğu zaman o ülkedeki sigorta sistemine ve mahkemelerine başvurmak zorunda kalır. Türk mahkemelerinin yetkisi ise MÖHUK m.40 ve HMK m.16 uyarınca belirlenir; zarar görenin Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olabilir. Türk mahkemesinde dava açılırsa hâkim MÖHUK m.2 uyarınca uygulanacak yabancı hukuku resen uygular; yabancı hukukun içeriğinin tespiti zaman alabilir. Kazaya karışan tüm tarafların Türkiye ile sıkı bağlantısı varsa m.34/3’teki daha sıkı ilişki kuralı çerçevesinde Türk hukukunun uygulanması gündeme gelebilir.

Yurt dışında verilen bir tazminat kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için MÖHUK m.50 ve devamındaki tenfiz hükümlerine göre Türk mahkemesinden tenfiz kararı alınması gerekir; MÖHUK m.54 tenfiz için karşılıklılık, kamu düzenine aykırılık bulunmaması ve savunma hakkına uyulması gibi şartlar arar. Türkiye’de verilen bir kararın yurt dışında icrası ise ilgili ülkenin mevzuatına bağlıdır. Bu nedenle yurt dışındaki kazalarda davanın hangi ülkede açılacağı, karşı tarafın malvarlığının ve sigortacısının nerede bulunduğu dikkate alınarak planlanmalıdır.

Yurt dışında yaşayan mağdurun süreç planı

AşamaTürkiye’deykenYurt dışına döndükten sonra
Kaza günü ve sonrasıKaza tutanağı, hastane kayıtları, tanık bilgileri; şikâyetAvukat aracılığıyla ceza dosyasının takibi
VekâletTürkiye’de noterden vekâletname verilebilirKonsolosluk veya apostilli yabancı noter vekâletnamesi
Tedavi belgeleriTürkiye’deki epikriz ve raporlarYurt dışındaki tedavi kayıtlarının tasdikli tercümeleri
Sigorta başvurusuKTK m.97 uyarınca yazılı başvuruAvukat aracılığıyla başvuru ve belge takibi
Maluliyet raporuTedavi tamamlanınca yetkili kuruluşta muayeneMuayenenin Türkiye’ye geliş dönemine göre planlanması
DavaKaza yeri veya davalıların yerleşim yeri mahkemesiTeminat ara kararının süresinde yerine getirilmesi
Tahsilİlamlı icra takibiTazminatın yurt dışındaki hesaba aktarılması

Ceza dosyası, manevi tazminat ve tahsil

Kazaya sebep olan sürücü hakkında taksirle yaralama soruşturması yürütülür; taksirle yaralama suçunun soruşturulması kural olarak şikâyete bağlı olduğundan, yurt dışına dönecek mağdurun şikâyetini kaza sonrasında süresi içinde yapması ve bir avukat aracılığıyla ceza dosyasını takip etmesi önemlidir. Mağdur Türkçe bilmiyorsa CMK m.202 uyarınca tercümandan yararlanır. Uzlaştırma teklifinin tazminat haklarına etkisi dikkatle değerlendirilmelidir; bunun için uzlaştırma teklifine cevap ve tazminat haklarının saklanması ve ceza dosyasının tazminata etkisi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mağdur ve ağır bedensel zararda yakınları TBK m.56 uyarınca manevi tazminat isteyebilir; manevi tazminat zorunlu trafik sigortası teminatı dışında olduğundan sürücü ve işletene yöneltilir. Hükmedilen tazminat ilamlı icra takibiyle tahsil edilir ve mağdurun yurt dışındaki banka hesabına aktarılabilir. Bedensel zarar nedeniyle ödenen tazminat bakımından gelir vergisi istisnası ile tazminatın korunmasına ilişkin hususlar için maluliyet tazminatının vergisi, haczi ve korunması, faiz için maluliyet tazminatında faiz başlangıç tarihi ve tahsil için tazminat ilamının icrası yazılarımıza bakabilirsiniz. Hazır dilekçe yapısı için yurt dışında yaşayan mağdurun tazminat dava dilekçesi örneği rehberimiz yol gösterir.

Yabancı uyruklu veya yurt dışında yaşayan mağdur olarak geçirdiğiniz kazada uygulanacak hukuk, yetki, teminat ve gelir belgelerini birlikte planlayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp✉️ İletişim

Sık yapılan hatalar

Yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda hak kayıpları çoğunlukla usul adımlarının zamanında atılmamasından kaynaklanır.

Yurt dışında yaşayan ve yabancı mağdurların sık yaptığı hatalar

HataOlası sonucuDoğru yaklaşım
Kaza sonrası şikâyette bulunmadan yurt dışına dönmekCeza soruşturmasının yürütülememesiŞikâyeti süresinde yapmak ve avukat aracılığıyla takip etmek
Vekâletnameyi apostilsiz veya tercümesiz göndermekVekâletin kabul edilmemesi ve zaman kaybıKonsolosluk veya apostilli vekâletname ve tercüme
Teminat ara kararını takip etmemekHMK m.114 uyarınca usulden retTeminatı süresinde yatırmak veya muafiyet istemek
Yurt dışı gelir belgelerini sunmamakHesabın Türkiye asgari ücretinde kalmasıBordro ve vergi kayıtlarını tasdikli ve tercümeli sunmak
Yabancı sakatlık raporunu oran olarak esas almakOranın Türk dosyasında kabul edilmemesiTürk mevzuatına göre maluliyet raporu almak
Muayene tarihini Türkiye’ye geliş dönemleriyle planlamamakRaporun gecikmesiMuayeneyi geliş dönemine göre planlamak
Yabancı plakalı araçta Yeşil Kart sürecini bilmemekSigortacının tespit edilememesiTürkiye Motorlu Taşıt Bürosu sürecini takip etmek
Yurt dışındaki kazada hangi ülkede dava açılacağını planlamamakKararın icra edilememesiKarşı tarafın malvarlığı ve sigortacısına göre yer seçimi

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye’de trafik kazası geçirdim; hangi hukuk uygulanır?

MÖHUK m.34/1 uyarınca haksız fiilden doğan borçlar haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabidir. Kaza Türkiye’de olduğundan, yurt dışında yaşamanız veya başka bir ülke vatandaşı olmanız fark etmeksizin kural olarak Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu uygulanır.

Türkiye’ye gelmeden dava açabilir miyim?

Evet. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda veya apostil şerhli noter vekâletnamesiyle Türkiye’deki avukatınıza yetki verebilirsiniz. Tebligat Kanunu m.11 uyarınca tebligatlar vekile yapılır; ancak maluliyet muayenesi için Türkiye’ye gelmeniz gerekebilir.

Davayı hangi şehirde açmalıyım?

MÖHUK m.40 uyarınca iç hukukun yetki kuralları uygulanır. HMK m.16’ya göre haksız fiil davaları fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir; davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Uygulamada çoğunlukla kazanın olduğu yerde dava açılır.

Yabancı olduğum için teminat yatırmam gerekir mi?

MÖHUK m.48/1 yabancı davacıların mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermesini öngörür; ancak m.48/2 uyarınca karşılıklılık varsa mahkeme teminattan muaf tutar. Türkiye’nin taraf olduğu 1954 Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesi’nin 17. maddesi, taraf devlet vatandaşlarından yalnızca yabancı oldukları için teminat istenmesini engeller.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşından da teminat istenir mi?

HMK m.84, Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açmasını teminat gösterilmesi gereken hâller arasında sayar. HMK m.114 uyarınca teminat gösterilmesi gereken hâllerde teminat dava şartıdır; bu nedenle mahkemenin teminat ara kararı süresinde yerine getirilmelidir.

Yabancı uyruklu mağdur adli yardımdan yararlanabilir mi?

HMK m.334 uyarınca yabancıların adli yardımdan yararlanabilmesi karşılıklılık şartına bağlıdır. Mağdurun ekonomik durumunun yanında vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılığın bulunduğunun gösterilmesi gerekir.

Almanya’da aldığım sakatlık raporu Türkiye’de geçerli mi?

Türk mahkemesindeki davada maluliyet oranı Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki kılavuza göre belirlenir. Yurt dışındaki raporlar o ülkenin ölçütlerine göre düzenlendiğinden doğrudan oran olarak esas alınmaz; ancak apostil ve tercümeyle sunulduğunda tedavi ve kalıcı bulgular bakımından önemli delildir.

Yurt dışındaki maaşım tazminat hesabında dikkate alınır mı?

Gerçek zararın giderilmesi ilkesi gereği yurt dışında elde edilen gerçek gelir belgelendiği ölçüde esas alınabilir. Bordro, iş sözleşmesi, vergi ve sosyal sigorta kayıtları apostil veya tasdik şerhli ve tercümeli sunulmalıdır; dövizin Türk lirasına çevrilme tarihi bilirkişi incelemesinde değerlendirilir.

Yabancı turist olarak Türkiye’de kaza geçirdim, trafik sigortası beni kapsar mı?

Evet. Zorunlu trafik sigortası, işletenin sorumluluğu kapsamında bedensel zarara uğrayan herkese karşı sorumludur; mağdurun vatandaşlığı teminatı etkilemez. KTK m.97 uyarınca dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır.

Yurt dışında trafik kazası geçirdim, Türkiye’de dava açabilir miyim?

Türk mahkemelerinin yetkisi MÖHUK m.40 ve HMK m.16’ya göre belirlenir; Türkiye’deki yerleşim yeriniz mahkemesi yetkili olabilir. Ancak MÖHUK m.34 uyarınca kural olarak kazanın olduğu ülke hukuku uygulanır ve kararın karşı tarafın malvarlığının bulunduğu ülkede icrası ayrıca değerlendirilmelidir.

Yurt dışında verilen tazminat kararı Türkiye’de uygulanır mı?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için MÖHUK m.50 ve devamı uyarınca tenfiz kararı alınması gerekir. MÖHUK m.54, karşılıklılık, kamu düzenine aykırılık bulunmaması ve savunma hakkına uyulması gibi şartlar arar.

Kazaya yabancı plakalı araç sebep oldu, tazminatı kimden alırım?

Yabancı plakalı aracın Türkiye’deki sorumluluğu Yeşil Kart sistemi veya sınırda yaptırılan zorunlu sigorta ile karşılanır; süreç Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu üzerinden yürütülür. Araç sigortasız veya tespit edilemiyorsa Güvence Hesabı’na başvurulabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 5718 sayılı MÖHUK (m.2, 34, 40, 48, 50, 54), 6100 sayılı HMK (m.14, 16, 84, 114, 334), 7201 sayılı Tebligat Kanunu (m.11, 25), 5271 sayılı CMK m.202, 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi, 1961 tarihli Apostil Sözleşmesi, 1965 tarihli Lahey Tebligat Sözleşmesi, 6098 sayılı TBK (m.55, 56) ve 2918 sayılı KTK (m.85, 91, 97) hükümlerine dayanır. Uluslararası sözleşmelerin ilgili ülke bakımından uygulanabilirliği somut olarak kontrol edilmelidir; hesap örneği varsayımsaldır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


Post by Av. Fatma Öztürk