Şirketim Nakit Sıkışıklığında: Likidite Krizi Hukuk Rehberi 2026 — Çek, Senet, Banka Kredisi, Vergi-SGK, Maaş, Haciz, Konkordato ve Uzlaşma
Nakit sıkışıklığındaki bir şirketin ilk işi, borçlarını türüne göre ayırıp hangisinde hangi sürenin işlediğini görmektir. Karşılıksız çek, ceza ve çek yasağı doğurur; çek bedeli faiziyle ödenirse dava düşer (5941 sayılı Kanun). Kambiyo senedine dayalı takipte borca itiraz için yalnızca 5 gün vardır (İİK m.168). Bankanın gönderdiği hesap özeti ve kat ihtarnamesine 1 ay içinde itiraz edilmezse alacak kesinleşmiş belgeye dönüşür (İİK m.68/b). Vergi ve SGK borcu tecil ve taksitlendirilebilir; 2026’da azami süre 72 aya, teminatsız tecil sınırı 10 milyon TL’ye çıkarılmıştır (6183 m.48). Ücreti 20 gün içinde ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir (İş Kanunu m.34). Sorun geçici bir nakit darlığı ise yapılandırma ve uzlaşma; borçlar ödeme gücünü kalıcı olarak aşıyorsa konkordato; şirket borca batıksa yönetim kurulunun mahkemeye bildirimi (TTK m.376/3) gündeme gelir.
Bu sayfa, nakit sıkışıklığı yaşayan şirket sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve mali işler sorumluları için hazırlanmış merkez rehberdir. Çek ve senet ödemeleri, banka kredisi, vergi ve SGK borcu, işçi ücretleri, işyeri kirası, tedarikçi borçları, leasing taksitleri, ihtiyati haciz, konkordato, uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma ve borca batıklık konularındaki bütün yazılarımızı tek yerde toplar. Her başlıkta kanunun öngördüğü süre ve sonuç madde numarasıyla verilmiş, ayrıntının hangi yazımızda olduğu gösterilmiştir.
- İlk soru: geçici nakit darlığı mı, borca batıklık mı?
- Borç türüne göre süreler ve sonuçlar
- Ödeme öncelik sırası: hangi borç önce?
- İlk 30 gün: adım adım yol haritası
- Yeniden yapılandırma yolları: karşılaştırma
- Kriz anında yapılmaması gerekenler
- Yönetici, ortak ve kefilin kişisel riski
- Bütün yazılarımız
- Sık sorulan sorular
- İlgili rehberler
- Kaynakça
İlk Soru: Geçici Nakit Darlığı mı, Borca Batıklık mı?
Nakit sıkışıklığı, hukuken tek bir durum değildir. Bir şirketin varlıkları borçlarından fazla olduğu hâlde vadesi gelen borcunu ödeyecek nakdi bulunmayabilir; buna uygulamada likidite krizi veya ödeme güçlüğü denir. Bir başka şirketin ise varlıkları borçlarını karşılamaya yetmez; bu durum borca batıklıktır. İki durumun hukuki sonuçları ve önerilen yollar birbirinden çok farklıdır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesi bu ayrımı sayısal eşiklere bağlar. Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zararlar sebebiyle karşılıksız kalırsa yönetim kurulu genel kurulu derhâl toplantıya çağırır ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar (TTK m.376/1). Bu oran üçte ikiye ulaşırsa genel kurul ya sermayenin üçte biriyle yetinmeye ya da sermayenin tamamlanmasına karar vermek zorundadır; aksi hâlde şirket sona erer (TTK m.376/2). Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa yönetim kurulu ara bilanço çıkartır; varlıklar alacaklıları karşılamaya yetmiyorsa mahkemeye bildirimde bulunur ve şirketin iflasını ister, ancak konkordato talebi de mümkündür (TTK m.376/3). Limited şirketlerde aynı kurallar müdürler için uygulanır.
Bu ayrım şu nedenle önemlidir: Geçici nakit darlığında amaç zaman kazanmaktır ve bankalarla yapılandırma, tedarikçilerle vade protokolü, vergi ve SGK tecili, gerekirse uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma yeterli olabilir. Borca batıklıkta ise yönetim kurulunun kanuni bildirim yükümlülüğü doğar; bu yükümlülüğü yerine getirmeyen yöneticiler, şirketin alacaklılarına karşı kişisel sorumluluk riskiyle karşılaşır. Şirketinizin hangi durumda olduğunu belirlemek için sermaye kaybı ve borca batıklık testi aracımızı, yönetim kurulunun yükümlülükleri için borca batık şirkette iflas bildirimi yazımızı kullanabilirsiniz.
Şirketin mali durumuna göre öne çıkan yol
| Durum | Belirtisi | Öne çıkan yol | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Geçici nakit darlığı | Varlıklar borçlardan fazla; alacaklar geç tahsil ediliyor, vadeler sıkıştı | Banka yapılandırması, tedarikçi protokolü, vergi ve SGK tecili, alacakların hızlandırılması | TBK m.133; 6183 m.48; TTK m.1530 |
| Çok sayıda alacaklıyla kalıcı ödeme güçlüğü | Takipler başladı, nakit akışı borç takvimini karşılamıyor, ama şirket kârlı çalışabilir | Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma veya konkordato | İİK m.309/m vd.; m.285 vd. |
| Sermayenin yarısı veya üçte ikisi kayıp | Son yıllık bilançoda zarar eşikleri aşıldı | Genel kurul toplantısı, sermaye tamamlama veya azaltma, iyileştirme önlemleri | TTK m.376/1-2 |
| Borca batıklık | Ara bilançoya göre varlıklar, rayiç değerle de borçları karşılamıyor | Mahkemeye bildirim; iflas veya konkordato talebi | TTK m.376/3; İİK m.179 |
| Faaliyetin sona erdirilmesi düşünülüyor | Varlıklar borçları karşılıyor, ama işin sürmesi istenmiyor | Tasfiye yoluyla kapatma | TTK m.529 vd. (sona erme ve tasfiye) |
Süreler işlemeye başladıysa beklemeyin
Çek takviminizi, banka yazışmalarınızı, icra dosyalarınızı ve son bilançonuzu hazırlayın; şirketinizin hangi yolda olduğunu ve önceliğin hangi borçta olduğunu birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Borç Türüne Göre Süreler ve Sonuçlar
Nakit sıkışıklığında en sık yapılan hata, bütün borçları aynı aciliyette görmektir. Oysa kanun her borç türüne farklı bir süre ve farklı bir yaptırım bağlar. Bir çekin karşılıksız çıkması ceza ve yasak doğururken, bir tedarikçi borcunda gecikme çoğu zaman faiz ve takiple sınırlı kalır. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan borç türlerinde kritik süreyi ve ayrıntının hangi yazımızda olduğunu gösterir.
Borç türüne göre kritik süreler
| Borç | Ödenmezse ne olur? | Kritik süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Çek | Hamilin şikâyeti üzerine her çek için adli para cezası, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı; ayrıca kambiyo takibi | İbraz süresi içinde ibraz ve karşılıksız işlemi; bedel ticari temerrüt faiziyle ödenirse dava düşer | 5941 sayılı Kanun m.3, 5; TTK m.796 |
| Bono ve poliçe | Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip | Ödeme emrinden itibaren borca ve imzaya itiraz için 5 gün; ödeme için 10 gün | İİK m.168, 169, 170 |
| Banka kredisi | Hesabın kat edilmesi, kredinin muaccel hâle gelmesi, kefile ve ipoteğe başvurulması | Noter aracılığıyla gönderilen hesap özeti ve kat ihtarnamesine 1 ay içinde itiraz; ipotekli kredide tebliğden itibaren 8 gün içinde noter itirazı | İİK m.68/b, 150/ı; TBK m.117-120 |
| Vergi | Ödeme emri, haciz; şirketten alınamazsa kanuni temsilciye başvurulması | Ödeme emrinden itibaren 15 gün içinde ödeme veya mal bildirimi; aynı sürede vergi mahkemesinde dava | 6183 m.55, 58, mükerrer m.35 |
| SGK primi | Gecikme cezası ve zammı, 6183 hükümlerine göre tahsil, yöneticinin müteselsil sorumluluğu | Tecil ve taksitlendirme başvurusu; 10 milyon TL’yi aşan kısım için teminat | 5510 m.88, 89; 6183 m.48 |
| İşçi ücreti | İşçinin çalışmaktan kaçınması, haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı talebi | Ödeme gününden itibaren 20 gün | İş Kanunu m.34, 24/II-e |
| İşyeri kirası | Sözleşmenin feshi ve tahliye; bir kira yılında iki haklı ihtar tahliye sebebidir | Çatılı işyerinde ihtardan itibaren en az 30 gün | TBK m.315, 352/2 |
| Tedarikçi borcu | Temerrüt faizi, icra takibi, teslimatın durdurulması | Tacirler arasında fatura veya ödeme talebinden itibaren kural olarak 30 gün; sözleşmeyle en çok 60 gün | TTK m.1530; TBK m.117 |
| Leasing taksiti | Sözleşmenin feshi, malın iadesi, vadesi gelmemiş kira bedelleriyle hesaplaşma | Kiralayanın vereceği en az 30 günlük süre; mülkiyet kiracıya geçecekse en az 60 gün | 6361 m.31, 33 |
| İhtiyati haciz kararı | Banka hesapları, alacaklar ve mallar üzerine haciz | Haciz sırasında hazır bulunulmuşsa hacizden, bulunulmamışsa haciz tutanağının tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz; teminatla kaldırma imkânı | İİK m.265, 266 |
| Müşteri alacaklarına haciz ihbarnamesi | Üçüncü kişi konumundaki şirketin ödemeyi alacaklıya yapması gerekir | İhbarnameye 7 gün içinde itiraz | İİK m.89 |
Çek borçlarının ayrıntısı için karşılıksız çekin hukuki ve cezai sonuçları ve karşılıksız çekte hapis mi para cezası mı yazılarımıza; kambiyo takibine karşı korunma için menfi tespit ve istirdat davası rehberimize; vergi borcunda tecil için vergi ve kamu borcunda tecil ve taksitlendirme rehberimize bakabilirsiniz.
2026’da vergi ve SGK borcunda tecil sınırları değişti
6183 sayılı Kanun’un 48. maddesi, amme alacağının hemen ödenmesinin borçluyu çok zor duruma sokacağı hâllerde tecil ve taksitlendirmeye izin verir. 13.06.2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile azami tecil süresi 36 aydan 72 aya, teminat aranmayan tutar ise 10.000.000 TL’ye çıkarılmıştır. SGK alacaklarında her ünite bazında toplam borcun 10 milyon TL’yi aşan kısmının yarısı kadar teminat istenir. Tecil, takip ve haciz işlemlerini durdurur; ancak taksitlerin aksatılması hâlinde tecil bozulur ve takip kaldığı yerden devam eder. Tecil bozulursa ne olacağını vergi borcunda tecil ve taksit ihlali yazımızda anlattık.
Ödeme Öncelik Sırası: Hangi Borç Önce?
Kanun, nakit sıkışıklığındaki bir şirkete hangi borcu önce ödemesi gerektiğini söylemez. Ancak her borç türünün doğurduğu sonuç farklı olduğundan, uygulamada bir öncelik sırası oluşur. Aşağıdaki sıralama büromuzun uygulamaya dayalı görüşüdür ve her şirketin borç yapısına göre değişebilir; bu nedenle somut takvim mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.
Ödeme öncelik sırası (görüşümüz)
| Sıra | Borç | Neden bu sırada? |
|---|---|---|
| 1 | Vadesi gelen çekler | Karşılıksız çek, şirket adına çek düzenleyen yetkili gerçek kişi için ceza ve çek yasağı doğurur; ticari itibar ve banka ilişkileri hızla bozulur |
| 2 | İşçi ücretleri | 20 günlük süre dolunca işçi çalışmaktan kaçınabilir ve haklı nedenle feshedebilir; ücret alacakları iflasta imtiyazlıdır |
| 3 | Vergi ve SGK primleri | Şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağı için kanuni temsilcilere ve yöneticilere başvurulur; tecil imkânı bulunduğundan ödenemiyorsa erken başvurulmalıdır |
| 4 | Banka kredileri | Kat ihtarı kefil ve ipotek riskini başlatır; ancak bankalar yapılandırmaya en açık alacaklı grubudur |
| 5 | İşyeri kirası ve leasing | İşyerinin ve üretim araçlarının kaybı faaliyeti durdurabilir |
| 6 | Tedarikçi borçları | Vade protokolüyle zaman kazanmaya en elverişli borç türüdür; kritik tedarikçi ayrıca değerlendirilir |
| 7 | Ortaklara ve grup şirketlerine borçlar | Kriz anında ortağa ödeme yapılması diğer alacaklılar bakımından iptal ve sorumluluk riski taşır |
Bu sıralama bir alacaklıya diğerlerinden önce ödeme yapmanın her zaman serbest olduğu anlamına gelmez. Şirket borca batık hâle geldikten sonra belirli alacaklılara yapılan olağan dışı ödemeler ve teminat verilmesi, alacaklılar tarafından iptal davasına konu edilebilir (İİK m.279). Bu yüzden öncelik sırası, şirketin mali durumu belirlenmeden uygulanmamalıdır.
İlk 30 Gün: Adım Adım Yol Haritası
Nakit sıkışıklığının ilk haftaları, seçeneklerin en geniş olduğu dönemdir. Takipler başladıktan, hesaplar haczedildikten veya çekler karşılıksız çıktıktan sonra pazarlık gücü hızla azalır. Aşağıdaki sıra, yönetim kurulunun ve şirket sahibinin ilk 30 günde atması gereken adımları özetler.
- Borç envanteri çıkarın. Her borcu alacaklı, tutar, vade, teminat, kefil ve takip durumuyla birlikte tek tabloda toplayın. Çekleri keşide tarihine göre ayrıca sıralayın.
- 13 haftalık nakit akışı tablosu hazırlayın. Beklenen tahsilatları gerçekçi tarihlerle yazın; tahsil edilemeyeceği belli olan alacakları ayrı gösterin.
- Mali durumu test edin. Son bilanço ve gerekiyorsa ara bilanço üzerinden TTK m.376 eşiklerini kontrol edin. Borca batıklık şüphesi varsa yönetim kurulu kararını yazılı alın.
- Çek takvimini yönetin. Vadesi yaklaşan çekler için hamillerle yazılı vade protokolü görüşün; karşılığı bulunamayacak çekleri önceden tespit edin.
- Bankalarla erken görüşün. Kat ihtarı gelmeden yapılandırma talebinde bulunun. Birden çok banka varsa toplu görüşme ve bekleme protokolü değerlendirilmelidir.
- Vergi ve SGK için tecil başvurusu yapın. Ödeme emri gelmeden başvurmak takip ve haciz riskini azaltır.
- Tedarikçilerle vade protokolü yapın. Kritik tedarikçileri öne alın; protokolde kefil ve teminatların durumunu açıkça yazın.
- Alacakları hızlandırın. Müşteri alacaklarını takip edin; faturalı alacaklar için faktoring seçeneğini maliyetiyle birlikte değerlendirin.
- Varlık satışında dikkatli olun. Acil nakit için araç, makine veya taşınmaz satılacaksa değerine uygun bedel alın ve belgeleyin; değerinin çok altında satış hem gabin hem tasarrufun iptali tartışması doğurur.
- Yasal yolları değerlendirin. Görüşmeler sonuç vermiyorsa uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma, konkordato veya iflas seçeneklerini süreleri, maliyetleri ve sonuçlarıyla karşılaştırın.
Bankalarla toplu görüşmenin nasıl yürütüleceği bankalarla toplu yapılandırma ve bekleme protokolü yazımızda, tedarikçiye gönderilecek yazının unsurları tedarikçiye ödeme erteleme ve yapılandırma talep yazısı örneğimizde, konkordatoya geçmeden önce yapılması gerekenler konkordato öncesi erken uyarı yazımızda anlatılmıştır.
Kat ihtarı, ödeme emri veya ihtiyati haciz mi geldi?
İtiraz süreleri 5 gün ile 1 ay arasında değişir ve kaçırıldığında geri gelmez. Elinizdeki yazının tarihini ve türünü bildirin; hangi sürenin işlediğini ve ilk adımı birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Yeniden Yapılandırma Yolları: Karşılaştırma
Borçlarını ödeyemeyen bir şirketin önünde mahkeme dışı ve mahkeme içi olmak üzere birkaç yol vardır. Mahkeme dışı yollar hızlı ve gizlidir, ama alacaklıların rızasına bağlıdır. Mahkeme içi yollar ise alacaklıların bir kısmının karşı çıkmasına rağmen sonuç doğurabilir ve takiplere karşı koruma sağlar; buna karşılık daha uzun, daha masraflı ve kamuya açıktır.
Borçlu şirket için yollar
| Yol | Ne sağlar? | Sınırı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Bankayla ikili yapılandırma | Vade uzatımı, ödemesiz dönem, faiz düzenlemesi | Bankanın rızasına bağlıdır; kefil ve teminatların devamı protokolde açıkça yazılmalıdır | TBK m.26, 133 |
| Tedarikçilerle vade protokolü | Faiz ve takip riskinin ertelenmesi | Her alacaklıyla ayrı anlaşma gerekir | TBK m.26, 133; TTK m.1530 |
| Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma | Alacaklı gruplarıyla yapılan ve mahkemece onaylanan plan; kanundaki çoğunluk sağlanmışsa plana katılmayan alacaklıları da bağlayabilir | Yalnızca sermaye şirketleri ve kooperatifler için; kanundaki çoğunluklar aranır | İİK m.309/m vd. |
| Konkordato | Takiplerin durması, vade ve tenzilat; tasdik edilen proje bütün alacaklıları bağlar | Geçici mühlet 3 ay, en çok 2 ay uzatma; kesin mühlet 1 yıl, en çok 6 ay uzatma; masraf ve kamuya açıklık | İİK m.285, 287, 289, 294 |
| Malvarlığının terki suretiyle konkordato | Varlıkların alacaklılar yararına paraya çevrilmesi | Faaliyetin sürdürülmesinden çok varlıkların paraya çevrilmesine dayanır | İİK m.309/a vd. |
| İflas | Bütün alacaklıların tek bir tasfiyede eşit sırayla tatmini | Şirket sona erer; yöneticilerin sorumluluğu ayrıca incelenir | İİK m.179; TTK m.376/3 |
Konkordatoda geçici mühletle birlikte şirket aleyhine yeni takip yapılamaz ve önceden başlamış takipler durur; ancak bazı imtiyazlı alacaklar bu yasaktan etkilenmez (İİK m.294). Konkordatonun şartları ve belgeleri konkordato şartları yazımızda, geçici mühletin işleyişi geçici mühlet yazımızda, mühlet içinde finansman konkordatoda mühlet içinde finansman yazımızda, uzlaşma yolu ise uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Üç yolu karar tablosuyla karşılaştırdığımız Konkordato mu, Uzlaşma mı, İflas mı? yazımız, hangi durumda hangi yolun öne çıktığını gösterir. Bütün konkordato yazılarımız için Konkordato Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
İflas erteleme artık yok
Uygulamada hâlâ “iflas erteleme” talebiyle başvurulup başvurulamayacağı sorulmaktadır. İflasın ertelenmesi kurumu 7101 sayılı Kanunla kaldırılmış, yerine yeniden düzenlenen konkordato sistemi getirilmiştir. Bugün borca batık bir şirketin mahkeme koruması altında yapılandırma arayışı için başvurabileceği yol konkordato veya uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırmadır. Bu değişikliğin ayrıntısı iflasın ertelenmesi ve yeni konkordato yazımızda yer almaktadır.
Kriz Anında Yapılmaması Gerekenler
Nakit sıkışıklığı döneminde atılan bazı adımlar, kriz geçtikten sonra yıllarca süren davalara ve ceza soruşturmalarına yol açabilir. Aşağıdaki işlemler, iyi niyetle yapılsa bile ciddi hukuki risk taşır.
- Mal kaçırmak. Alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla varlıkların gizlenmesi, değerinin altında devredilmesi veya yakınlara aktarılması, iflas hâlinde hileli iflas suçunu oluşturabilir (TCK m.161). Ayrıca bu işlemler alacaklılar tarafından tasarrufun iptali davasıyla geri çevrilebilir (İİK m.277-284).
- Değerinin çok altında satış. Aciz belgesi veya iflastan önceki bir yıl içinde gerçek değerin çok altında yapılan satışlar, aksi ispatlanmadıkça bağışlama sayılır (7571 sayılı Kanunla değişik İİK m.278). Acil nakit için yapılan satışlarda bedelin değere uygun olduğunu belgeleyin.
- Bazı alacaklıları kayırmak. Borca batıklık bilindiği hâlde belirli alacaklılara teminat verilmesi veya olağan dışı yollarla ödeme yapılması iptale tabidir (İİK m.279).
- Karşılıksız kalacağı bilinen çek vermek. Yeni çekle eski çeki kapatma döngüsü, sorunu büyütür ve her çek için ayrı ceza riski doğurur.
- Fahiş faizle borç almak. Kayıt dışı kişilerden yüksek faizle borç almak ve teminat olarak senet veya tapu vermek şirketi daha ağır bir borç sarmalına sokar; bu ilişkilerde tefecilik suçu da gündeme gelebilir (TCK m.241).
- Ortağın şirketten para çekmesi. Pay sahipleri, sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe ve şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça şirkete borçlanamaz (TTK m.358).
Zor durumda yapılan satışların sonuçları için Gabin Rehberimize; işletme ve makinelerin ucuza satılması için işletme ve makine satışında gabin yazımıza; fahiş senet için finansçıya veya tefeciye fahiş senet yazımıza; konkordato sürecindeki suç tipleri için konkordato sürecindeki suçlar yazımıza bakabilirsiniz.
Yönetici, Ortak ve Kefilin Kişisel Riski
Sermaye şirketinde kural, şirketin borcundan şirket malvarlığının sorumlu olmasıdır. Ancak nakit sıkışıklığı döneminde bu kuralın istisnaları önem kazanır.
- Kamu borçları. Tüzel kişilerin ödenmeyen vergi borçları için kanuni temsilcilere başvurulabilir (6183 mükerrer m.35). Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye payları oranında sorumludur (6183 m.35). SGK prim borçlarında da yöneticilerin şirketle birlikte sorumluluğu öngörülmüştür (5510 m.88).
- Yöneticinin hukuki sorumluluğu. Kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihlal eden yönetim kurulu üyeleri, şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur (TTK m.553). Borca batıklık bildiriminin yapılmaması bu sorumluluğun en sık görülen sebeplerinden biridir.
- Kefalet. Şirket kredisine kefil olan ortak, yönetici veya aile üyesi, kefalet sözleşmesinin türüne ve sınırına göre doğrudan takip edilebilir (TBK m.583 vd.).
- Çek düzenleyen yetkili. Tüzel kişi adına çek düzenleyen gerçek kişi, karşılıksız çekin cezai sonuçlarıyla karşılaşabilir (5941 sayılı Kanun m.5).
Bu konular şirket batarsa yönetici, müdür veya ortak şahsen sorumlu mu, şirket kredisine kefil olan ortak, yönetici ve akrabanın hakları ve yönetim kurulu ve yöneticilerin sorumluluğu yazılarımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Bütün Yazılarımız
Aşağıda nakit sıkışıklığı ve likidite krizi konusundaki bütün yazılarımız konularına göre gruplanmıştır. Her başlığın yanında yazının hangi soruya cevap verdiği kısaca belirtilmiştir.
Çek ve senet
- Karşılıksız Çek Kaydı ve Kredi Notu: Ne Kadar Kalır, Nasıl Silinir? — Risk Merkezi kaydı, çek yasağı ve kaldırılması
- Senedimi Ödeyemeyeceğim, Vadesi Geliyor: Şirket Ne Yapmalı? — vade uzatımı, 5 günlük itiraz, imza itirazı, menfi tespit ve konkordato
- Çekimi Ödeyemeyeceğim, Vadesi Yaklaşıyor: Şirket ve Yetkili Ne Yapmalı? — ibraz süresi, hamille erteleme, kısmi karşılık ve faiziyle ödeme
- Karşılıksız Çek Hukuki ve Cezai Sonuçları — kambiyo takibi, adli para cezası, çek yasağı ve ödemenin etkisi
- Karşılıksız Çek 2026: Hapis mi Para Cezası mı? — adli para cezasının hapse çevrilmesi, yasak ve şikâyet süresi
- Karşılıksız Çek ve Çek Kanunu (5941 Sayılı Kanun) — kanunun yapısı, bankanın sorumluluğu ve ödeme hâlinde düşme
- Çok Sayıda Karşılıksız Çek: Sınırlar ve İnfaz — birden çok çekte cezaların toplanması ve infaz
- Karşılıksız Çek ve Konkordato: Cezai Sorumluluk — mühletin çek cezalarına etkisi
- Menfi Tespit ve İstirdat Davası (İİK m.72) — takibin durdurulması, teminat ve tazminat
- Verdiğim Çek Faktoringe Kırdırıldı, İş Yapılmadı — teminat çeki ve faktoring şirketine karşı savunma
- Finansçıya veya Tefeciye Fahiş Senet İmzaladım — menfi tespit, ticari gabin ve tefecilik
Banka kredisi, kefalet ve teminat
- Leasing Taksitlerini Ödeyemiyorum: Şirket Ne Yapmalı? — 30 ve 60 günlük fesih süresi, malın iadesi, hesaplaşma, kefiller ve konkordato
- Bankayla Kredi Yapılandırma Protokolü: Nelere Dikkat Edilmeli? — borç ikrarı, yenileme, kefil, ipotek ve yeniden temerrüt
- Hesap Kat İhtarnamesi Geldi: Şirket Kredisi Muaccel Oldu, Ne Yapmalı? — 8 günlük noter itirazı, 1 aylık itiraz, takip türleri ve kefil
- Şirket Kredisine Kefil Olan Ortak, Yönetici ve Akrabanın Hakları — eş rızası, kefalet türleri ve takip
- Şirketin Bankalarla Toplu Yapılandırma Görüşmesi — bekleme protokolü ve toplu müzakere
- Fabrikayı veya Arsayı Teminat Diye Finansçıya Devrettim — inançlı devir ve geri alma
- İpotekli veya Kredili Ev Haczedilir mi? — ipoteğin paraya çevrilmesi ve kefilin evi
Vergi ve SGK borcu
- Vergi ve Kamu Borcunda Tecil, Taksitlendirme, Teminat ve Haciz — 6183 m.48 şartları ve itiraz
- Vergi Borcunda Tecil ve Taksitlendirme: Taksit İhlali — tecilin bozulması ve sonuçları
- Vergi Borcu Yapılandırması Nedir? — yapılandırma ile tecil arasındaki fark
- Vergi veya SGK Borcu Yüzünden Ev Haczedilir mi? — kanuni temsilcinin malvarlığına haciz
İşçi ücretleri ve çalışma düzeni
- Maaşları Ödeyemeyen Şirket Ne Yapmalı? İşveren Rehberi — 20 gün kuralı, ödeme planı, kısa çalışma, konkordato ve Ücret Garanti Fonu
- Kısa Çalışma Ödeneği Nedir? — şartları, miktarı ve süresi
- Maaş Ödeyemeyen İşveren: Yirmi Gün Kuralı ve Haklı Fesih — ücret gecikmesinin hukuki sonuçları
Haciz ve icra takibi
- Şirkete İhtiyati Haciz Geldi: Ne Yapmalı? — 7 günlük itiraz, teminatla kaldırma, alacaklının süreleri ve tazminat
- Haczedilemeyen Mal ve Haklar (İİK m.82-83) — haciz sınırları
- Haczin Kaldırılması Talebi Dilekçesi Örneği — haciz fekki
- Borç Ödendikten Sonra Haczin Kaldırılması — dosyanın kapatılması
- Baskı Amaçlı İflas Talebine Karşı Şirketin Hakları — ödeme emrine itiraz ve kötüye kullanım
- Şirketimize Doğrudan İflas Davası Açıldı — İİK m.177 sebepleri ve savunma
Konkordato
- Konkordato Öncesi Erken Uyarı ve Ön Hukuki Değerlendirme — başvurudan önce yapılması gerekenler
- Konkordato Şartları: Kimler Başvurabilir, Hangi Belgeler Aranır? — İİK m.285-286
- Konkordatoda Geçici Mühlet Nedir? — süresi, uzatılması ve sonuçları
- Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Arasındaki Fark — iki aşamanın karşılaştırması
- Konkordato Mühletinde Mahkeme İzni Talebi Dilekçesi — izne tabi işlemler
- Konkordatoda Mühlet İçinde Finansman — komiser izinli kredi ve öncelik
- Konkordatoda İmtiyazlı ve Rüçhanlı Alacaklar — işçi, rehinli ve kamu alacakları
- Konkordato Projesi Değiştirilebilir mi? — revize proje
- Konkordatonun Tasdik Edilmemesi ve Sonuçları — ret sebepleri ve resen iflas
- Konkordato Talebinden Feragat ve Geri Alma — borca batık şirkette sonuç
- Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato — tasfiye memurları ve paraya çevirme
- Konkordato Sürecindeki Suçlar — yanıltma, mal kaçırma ve hileli iflas
- Konkordato Sonrası Sicil Şerhinin Kaldırılması — sürecin kapanışı
Uzlaşma, borca batıklık ve iflas
- Şirkete Borç Veren Ortak Parasını Geri Alabilir mi? Kriz Anında Ortaklar Cari Hesabı — iflasta ortak alacağının sırası, sıra geriye koyma, TTK 358
- Konkordato mu, Uzlaşma mı, İflas mı? Karar Tablosu — üç yolun şartları, süreleri ve sonuçları yan yana
- Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırma — sermaye şirketleri ve kooperatifler için mahkeme onaylı plan
- Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Testi (TTK m.376) — yarı ve üçte iki eşikleri
- Şirketim Borca Batık: Yönetim Kurulunun İflas Bildirimi — ara bilanço ve kişisel sorumluluk
- Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerde İflas: Borca Batıklık — İİK m.179
- İflasın Ertelenmesi (Mülga) ve Yeni Konkordato — 7101 sayılı Kanunla gelen sistem
- İflas Davasında Muhafaza Tedbiri — şirketin hesapları ve malları
- İflastan Sonra Konkordato ve İflasın Kaldırılması — iflas eden şirketin kurtuluş yolları
- Şirket Kapatma Rehberi — tasfiye, devir ve sorumluluk
Yöneticinin sorumluluğu
- Şirket Batarsa Yönetici, Müdür veya Ortak Şahsen Sorumlu mu? — hukuki, vergisel ve cezai sorumluluk
- Yönetim Kurulu ve Yöneticilerin Sorumluluğu (TTK m.549-561) — ispat yükü ve ibra
Kriz anında varlık satışı
- İşletmemi, Makinelerimi veya Stoklarımı Değerinin Altında Sattım — işletme devri ve gabin
- Aracımı Zor Durumda Ucuza Sattım, Geri Alabilir miyim? — otomobil, kamyon, iş makinesi ve filo
- Alacağımı veya Çek-Senet Portföyümü Değerinin Çok Altında Devrettim — temlik ve gabin
Fon kilidi ve ödeme kuruluşu krizinden etkilenen şirketler
- Şirketimin Parası Fonda Kilitli: Tedarikçi, Müşteri ve Kiraya Verene Karşı Ne Yapmalı? — ödeme ertelemesi, ihtiyati haciz ve öncelik sırası
- Şirketimin Parası Fonda Kilitli, Banka Kredisini Ödeyemiyorum — gecikme günleri, donuk alacak ve kat
- Param Fonda Kilitli, Çekim Karşılıksız Çıkacak — keşideci ve şirket yöneticisinin yapacakları
- Param Fonda Kilitli, Vergi ve SGK Borcumu Ödeyemiyorum — tecil ve kanuni temsilci
- Param Fonda Kilitli, Senedimi Ödeyemiyorum — kambiyo takibinde 5 gün
- Fon Kilidi Borç Takvimi Aracı — kira, senet, çek, kredi, vergi ve SGK süreleri
- Fon Kilidi Nedeniyle Leasing Taksiti Ödenemedi — finansal kiralamada fesih
- Param Fonda Kilitli, Şirketim Konkordato İlan Edebilir mi? — fon alacağıyla konkordato
- ParamPOS Alacağım Ödenmedi, Borçlarımı Ödeyemiyorum — çek, senet, vergi ve SGK
- ParamPOS Alacağım Ödenmedi, İşçilerin Maaşını Ödeyemiyorum — işverenin yükümlülükleri
Şirketiniz için doğru yolu birlikte belirleyelim
Borç envanterinizi, çek takviminizi ve son bilançonuzu inceleyip yapılandırma, uzlaşma, konkordato veya iflas seçeneklerini süreleri ve kişisel risklerle birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Sık Sorulan Sorular
Şirketim nakit sıkışıklığında; ilk ne yapmalıyım?
Önce bütün borçları alacaklı, tutar, vade ve teminatıyla tek tabloda toplayın ve 13 haftalık nakit akışı tablosu hazırlayın. Ardından son bilanço üzerinden TTK m.376 eşiklerini kontrol edin. Bu üç belge, hangi yolun açık olduğunu belirler.
Çekimi ödeyemeyeceğim; ne olur?
Çek karşılıksız çıkarsa hamil şikâyet edebilir; her çek için adli para cezası ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı söz konusu olur. Çek bedeli ticari temerrüt faiziyle birlikte tamamen ödenirse dava düşer (5941 sayılı Kanun). Vadeden önce hamille yazılı vade protokolü yapmak en güvenli yoldur. Vadeden önce yapılacaklar için çekimi ödeyemeyeceğim rehberimize bakabilirsiniz.
Bankadan hesap kat ihtarnamesi geldi; ne kadar sürem var?
Noter aracılığıyla gönderilen hesap özetine ve kat ihtarnamesine, alındığı tarihten itibaren 1 ay içinde itiraz edilmesi gerekir. Süresinde itiraz edilmeyen özet kesinleşmiş belge sayılır ve itirazın kesin kaldırılması yolu açılır (İİK m.68/b). Kredi ipotekle güvence altındaysa süre çok daha kısadır: hesap özetine veya ihtara tebliğden itibaren 8 gün içinde noter aracılığıyla itiraz edilmelidir (İİK m.150/ı). Ayrıntılar için hesap kat ihtarnamesi rehberimize bakabilirsiniz.
Vergi ve SGK borcumu taksitlendirebilir miyim?
Evet. 6183 m.48’e göre tecil ve taksitlendirme mümkündür. 13.06.2026 tarihli 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile azami süre 72 aya, teminat aranmayan tutar 10.000.000 TL’ye çıkarılmıştır. Taksit aksatılırsa tecil bozulabilir.
İşçilerin maaşını geç ödersem ne olur?
Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir (İş Kanunu m.34). Ücretin ödenmemesi, işçiye haklı nedenle fesih imkânı da verir (İş Kanunu m.24/II-e).
İflas erteleme hâlâ var mı?
Hayır. İflasın ertelenmesi 7101 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Bugün mahkeme koruması altında yapılandırma için konkordato veya uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma yolu kullanılır.
Konkordato mu, uzlaşma mı?
Konkordato, takiplere karşı koruma sağlar ve tasdik edilen proje bütün alacaklıları bağlar; ancak süreç uzun ve kamuya açıktır. Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma yalnızca sermaye şirketleri ve kooperatifler için kabul edilmiştir ve alacaklı gruplarıyla yapılan anlaşmanın mahkemece onaylanmasına dayanır (İİK m.309/m vd.).
Konkordato başvurusu yapınca takipler durur mu?
Geçici mühletle birlikte şirket aleyhine yeni takip yapılamaz ve önceden başlamış takipler durur. Bazı imtiyazlı alacaklar bu yasaktan etkilenmez (İİK m.294).
Şirket borca batıksa yönetim kurulu ne yapmalı?
Ara bilanço çıkarılır; varlıklar alacaklıları karşılamaya yetmiyorsa mahkemeye bildirimde bulunulur ve iflas istenir; konkordato talebi de mümkündür (TTK m.376/3). Bildirimin yapılmaması yöneticilerin kişisel sorumluluğuna yol açabilir.
Şirketin vergi borcundan müdür şahsen sorumlu mu?
Şirketten tahsil edilemeyen vergi borçları için kanuni temsilcilere başvurulabilir (6183 mükerrer m.35). Limited şirket ortakları da sermaye payları oranında sorumludur (6183 m.35).
Acil nakit için şirket aracını veya makinesini satabilir miyim?
Satabilirsiniz, ancak bedelin değere uygun olması ve belgelenmesi gerekir. Değerinin çok altında yapılan satışlar, aciz veya iflastan önceki bir yıl içindeyse aksi ispatlanmadıkça bağışlama sayılır ve alacaklılar iptal davası açabilir (İİK m.278).
Belirli bir alacaklıya önce ödeme yapabilir miyim?
Olağan iş akışı içindeki ödemeler kural olarak serbesttir. Ancak borca batıklık bilinerek belirli alacaklılara teminat verilmesi veya olağan dışı yollarla ödeme yapılması iptal davasına konu olabilir (İİK m.279).
Şirkete ihtiyati haciz geldi; ne yapabilirim?
Haciz sırasında hazır bulunulmuşsa hacizden, bulunulmamışsa haciz tutanağının tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir (İİK m.265). Borçlu, para, banka teminat mektubu veya taşınmaz rehni gibi bir teminat göstererek haczin kaldırılmasını da isteyebilir (İİK m.266). Ayrıntılar için ihtiyati haciz rehberimize bakabilirsiniz.
Leasing taksitlerini ödeyemezsem makine elimden alınır mı?
Kiralayan, kiracıya en az 30 günlük süre verir; süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre en az 60 gündür. Süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilebilir ve mal iade edilir (6361 m.31-33).
Müşteriniz ödemediği için mi nakit sıkışıklığındasınız? Ticari alacak sigortasında teminatın hangi hâllerde işlediğini, alıcı limiti kaldırılınca hangi faturaların teminatta kaldığını, müdahale talebi ve sevkiyat yasağı sürelerini, bekleme süresini ve tazminat hesabını bir örnekle Müşterim Ödemedi, Alacak Sigortası Ödemiyor 2026 rehberimizde anlattık.
İlgili Rehberler
- Konkordato Hukuku Rehberi
- Şirket Kapatma Rehberi: Tasfiye, Devir ve Sorumluluk
- Gabin (Aşırı Yararlanma) Rehberi
- Ticaret Hukuku Rehberi
- Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
- Hukuk Rehberleri
Kaynakça
Mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.68/b, 89, 150/ı, 168-170, 179, 257-268, 277-284, 285-309, 309/a vd., 309/m vd.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.358, 376, 529, 553, 796, 1530
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.117-120, 133, 315, 352, 583 vd.
- 5941 sayılı Çek Kanunu: m.3, 5
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: m.35, mükerrer m.35, 48, 55, 58
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.88, 89
- 4857 sayılı İş Kanunu: m.24, 34
- 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu: m.31-33
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m.161, 241
- 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 13.06.2026, S. 33279)