Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Arasındaki Fark Nedir?

Geçici ve kesin mühlet, konkordatonun iki ardışık aşamasıdır. Geçici mühlet, belgelerin tam olması üzerine derhâl verilen üç aylık şeklî koruma; kesin mühlet ise konkordatonun başarı şansının esastan incelenmesinden sonra verilen bir yıllık süredir. Koruma sonuçları aynı olsa da süre, veriliş anı ve kanun yolu farklıdır.

Temel Mantık: İki Aşamalı Koruma

7101 sayılı Kanun’dan önce tek bir konkordato mühleti vardı. Yeni sistemde süreç ikiye ayrıldı: önce borçlunun malvarlığını hızla korumaya alan geçici mühlet, ardından durumun ayrıntılı incelenmesinden sonra verilen kesin mühlet. Böylece hem borçlu erken korunur hem de kesin mühlet sağlam bir incelemeye dayanır.

Veriliş Anı ve İnceleme Derinliği

Geçici mühlet, mahkemenin m. 286 belgelerini eksiksiz bulması üzerine derhâl verilir; bu aşamada sadece şeklî (belge) incelemesi yapılır. Kesin mühlet ise, geçici mühlette komiserin yaptığı inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa verilir; burada esasa dayalı bir değerlendirme söz konusudur.

Süre Farkı

• Geçici mühlet: Üç ay; en fazla iki ay uzatılabilir (toplam en çok beş ay).
• Kesin mühlet: Bir yıl; güç durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (toplam en çok on sekiz ay).

Komiser Farkı

Geçici mühlette mahkeme bir geçici konkordato komiseri görevlendirir; gerektiğinde üç komiser atanabilir ve biri KGK yetkili bağımsız denetçi olur. Kesin mühlette ise mahkeme bir veya birkaç komiser görevlendirir ve uygunsa bir alacaklılar kurulu oluşturulabilir.

Kanun Yolu (İtiraz) Farkı

En önemli farklardan biri kanun yoludur. Geçici mühlet talebinin kabulü, komiser görevlendirilmesi, uzatma ve tedbir kararlarına karşı kanun yoluna başvurulamaz (m. 287). Buna karşılık kesin mühlet talebinin reddi veya iflasa karar verilmesi hâlinde istinaf yoluna gidilebilir.

Ortak Yön: Sonuçlar Aynıdır

Süre ve usul farklı olsa da, geçici mühletin sonuçları kural olarak kesin mühletin sonuçlarıyla aynıdır. Yani takip durması, ihtiyati haciz/tedbir yasağı, faiz ve sözleşmelere ilişkin koruma esasen geçici mühlet kararının verildiği anda başlar; kesin mühlette devam eder.

İki Aşamalı Sistem Neden Kuruldu?

Bugünkü yapı 2018’de kuruldu ve arkasındaki mantık, sürecin nasıl işlediğini anlamayı kolaylaştırır.

7101 sayılı Kanun’dan önce tek bir konkordato mühleti vardı ve aynı Kanun’la iflasın ertelenmesi kurumu yürürlükten kaldırıldı. Konkordato, mali güçlük içindeki işletmeler için tek başına ana kurum hâline geldi.

Bu, bir gerilim doğurdu: borçlunun korumaya hemen ihtiyacı vardır — takipler devam ederse malvarlığı incelemeye fırsat kalmadan dağılabilir. Ancak koruma, esaslı bir inceleme yapılmadan uzun süre verilirse alacaklılar zarar görür.

Çözüm iki aşamalı yapı oldu: önce belge incelemesine dayalı, kısa ve hızlı bir koruma (geçici mühlet); ardından komiserin yerinde incelemesine dayalı, uzun ve esaslı bir koruma (kesin mühlet).

Bu mantık iki pratik sonuç doğurur. Birincisi, geçici mühlet aşamasında mahkeme projenin başarı şansını değil belgelerin tamlığını değerlendirir; bu nedenle geçici mühlet alınması konkordatonun başarılı olacağı anlamına gelmez. İkincisi, esas mücadele geçici mühlet süresince komiser incelemesi üzerinde yürür.

İki Aşamanın Karşılaştırma Tablosu

Farkları tek bakışta görmek için:

Veriliş şartı: geçici mühlette İİK m.286 belgelerinin eksiksiz bulunması (şeklî inceleme) · kesin mühlette konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması (esasa dayalı değerlendirme).

Süre: üç ay, en çok beş ay · bir yıl, en çok on sekiz ay.

Uzatmayı isteyebilecekler: borçlu veya geçici komiser · komiser veya borçlu, ayrıca varsa alacaklılar kurulunun görüşü.

Komiser: geçici konkordato komiseri · konkordato komiseri (ve uygunsa alacaklılar kurulu).

Kanun yolu: talebin kabulü, komiser görevlendirilmesi, uzatma ve tedbir kararlarına karşı kapalı · kabule ve kaldırma talebinin reddine karşı kapalı, redde ve iflasa karşı açık (iki hafta).

Koruma sonuçları: her iki aşamada da aynı — takiplerin durması, ihtiyatî haciz ve tedbir yasağı, rehinsiz alacaklarda faizin durması, zamanaşımının işlememesi.

Uzatma Kendiliğinden Olmaz: Kim, Ne Zaman, Hangi Görüşle

Her iki mühletin de uzatılabilmesi mümkündür; ancak uzatma otomatik değildir ve usulü kaçıranlar süreyi kaybeder.

Geçici mühlette: uzatma talebi, üç aylık süre dolmadan borçlu veya geçici komiser tarafından yapılır. Uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Toplam süre hiçbir hâlde beş ayı geçemez.

Kesin mühlette: uzatma, güçlük arz eden özel durumlarda ve komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mümkündür. Borçlu da uzatma talebinde bulunabilir; bu takdirde komiserin görüşü alınır.

Her iki hâlde ortak iki şart: talep, kesin mühletin sona ermesinden önce yapılmalıdır; ve varsa alacaklılar kurulunun görüşü de alınır.

Pratik sonuç: uzatma ihtiyacı öngörülüyorsa süre bitimine gün kala hareket etmek risklidir — komiser raporu ve alacaklılar kurulu görüşü zaman alır. Alacaklılar kurulunun rolü için konkordatoda alacaklılar kurulu: oluşumu ve görevleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Kanun Yolundaki Asimetri: Kabule İtiraz Edilemez

Kanun yolu farkı yalnızca “geçici kapalı, kesin açık” biçiminde değildir; kesin mühlet aşamasında da yön ayrımı vardır ve bu alacaklı bakımından belirleyicidir.

Kapalı olan yön: İİK m.293 uyarınca kesin mühlet talebinin kabulü ile mühletin kaldırılması talebinin reddine karşı kanun yoluna başvurulamaz.

Bunun anlamı şudur: mahkeme borçluya kesin mühlet verdiğinde, alacaklı bu karara karşı istinafa gidemez. Aynı şekilde mühletin kaldırılmasını isteyip talebi reddedilen alacaklının da kanun yolu kapalıdır.

Açık olan yön: kesin mühlet talebinin reddi veya borçlunun iflasına karar verilmesi hâlinde kanun yolu açıktır. Bu, esas olarak borçlu lehine tanınmış bir imkândır.

Süre iki haftadır. 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle, kesin mühlet talebi sonucunda hakkında iflas kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebinin reddi kararlarında kanun yolu süresi 1 Haziran 2024’ten itibaren on günden iki haftaya çıkarılmıştır. Bu tarihten önce verilen kararlarda eski süre geçerlidir.

Alacaklı için sonuç: kesin mühlete karşı kanun yolu kapalı olduğundan, itirazlarınızı kesin mühlet verilmeden önce — komiser incelemesi aşamasında ve tasdik duruşması öncesinde — dosyaya girdirmeniz gerekir. Sonraki aşamanın işleyişi için konkordato tasdik duruşması ve karara itiraz (İİK 304) sayfamıza bakınız.

Koruma Ne Kadar Sürer? Tavan Hesabı

Uygulamada en çok sorulan sorulardan biri, borçlunun bu korumadan azami ne kadar yararlanabileceğidir. Üç katman üst üste binebilir.

1. Geçici mühlet: üç ay, en fazla iki ay uzatma ile beş ay.

2. Kesin mühlet: bir yıl, altı ay uzatma ile on sekiz ay.

3. Karar aşamasındaki ek süre: konkordato hakkında yapılan yargılamada kesin mühlet içinde bir karar verilemeyeceği anlaşılırsa mahkeme, gerekli görürse komiserden gerekçeli bir rapor da alarak karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verebilir; bu ek süre altı ayı geçemez.

Teorik tavan bu üçünün toplamıdır. Ancak bu, her dosyada bu sürenin kullanılacağı anlamına gelmez; her uzatma ayrı bir gerekçe, rapor ve talep gerektirir.

Alacaklı bakımından önemi: bu süre boyunca takip yapılamaz ve rehinsiz alacaklara faiz işlemez. Alacağınızın hangi rejime tabi olduğunu bilmek, bekleme süresinin maliyetini hesaplamanızı sağlar: konkordato mühletinde faiz işler mi? (İİK 294).

Komiser Farkı Neden Önemli?

İki aşamadaki komiser yapısı yalnızca bir usul ayrıntısı değildir; kesin mühlet kararının dayanağını üretir.

Geçici mühlette mahkeme, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla geçici komiser görevlendirir. Bu aşamanın çıktısı, kesin mühlete geçilip geçilmeyeceğini belirleyen rapordur.

Kesin mühlette komiser, borçlunun faaliyetlerini denetler, alacak ve borçları tespit eder, alacaklıları ilanla davet eder, projeyi inceler ve mahkemeye rapor sunar.

Alacaklı için pratik sonuç: sürece etki edebileceğiniz en verimli an, geçici mühlet aşamasıdır. Alacağınızı ve itirazlarınızı bu aşamada komisere yazılı olarak bildirmek, kesin mühlet kararının dayanağını doğrudan etkiler. Komiserin görev ve yetkileri için konkordato komiseri kimdir? görev ve yetkileri (İİK 290) sayfamıza bakabilirsiniz.

İlan Nerede Yapılır ve Neden Takip Etmelisiniz?

Mühlet kararları yalnızca dosyada kalmaz; kanun ilanı zorunlu kılar ve bu ilan alacaklı için sürelerin başlangıcıdır.

Geçici mühlet kararı verildiğinde bu karar Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve Basın-İlan Kurumu’nun resmî ilan portalında ilan edilir.

Neden kritik? Çünkü konkordato sürecinde bazı süreler tebligata değil ilana bağlanmıştır. Örneğin tasdik kararına karşı kanun yolunda, itiraz eden alacaklılar bakımından süre tasdik kararının ilanından işler.

Alacaklı için pratik davranış: borçlunuz hakkında konkordato başvurusu ihtimali varsa Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarını izlemek, hem alacak bildirim süresini hem sonraki kanun yolu sürelerini kaçırmamayı sağlar.

Kesin Mühlet Verilmezse Ne Olur?

Geçici mühletin sonu her zaman kesin mühlete açılmaz; iki farklı sonuç doğabilir.

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir ve süreç devam eder.

Aksi hâlde kesin mühlet verilmez. Bu durumda iflasa tabi borçlu yönünden iflas kararı verilebilir; koruma sona erer ve duran takipler bakımından yeni bir dönem başlar.

Borçlu bakımından sonuç: geçici mühlet bir “kazanılmış süre” değil, ispat yükümlülüğü doğuran bir hazırlık dönemidir. Bu süre içinde projenin kaynaklarla desteklenmesi gerekir; aksi hâlde süreç iflasla sonuçlanabilir.

Ret ve iflas ihtimalinin ayrıntısı için konkordato talebi reddedilirse iflasa karar verilir mi? sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici mühlet ile kesin mühlet arasındaki temel fark nedir?

Geçici mühlet, belgeler tamsa derhâl verilen üç aylık şeklî korumadır; kesin mühlet ise başarı şansının esastan incelenmesi sonrası verilen bir yıllık süredir. İkisinin koruma sonuçları aynıdır.

Süreleri ne kadardır?

Geçici mühlet üç ay olup en fazla iki ay uzatılabilir (toplam beş ay). Kesin mühlet bir yıl olup güç durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (toplam on sekiz ay).

Hangisine itiraz edilebilir?

Geçici mühlet kararına karşı kanun yolu kapalıdır. Kesin mühletin reddi veya iflasa karar verilmesi hâlinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Geçici mühlette takipler durur mu, yoksa kesin mühlette mi?

Takip durması dâhil tüm koruma sonuçları geçici mühlet kararının verildiği anda başlar ve kesin mühlette devam eder. İkisi arasında koruma yönünden fark yoktur.

Kesin mühlet için yeni belge gerekir mi?

Belgeler başvuruda sunulmuştur. Kesin mühlet kararı, geçici mühlette komiserin yaptığı inceleme ve raporu esas alınarak, konkordatonun başarı şansına göre verilir.

Geçici mühletten kesin mühlete her zaman geçilir mi?

Hayır. Geçici mühlette konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı anlaşılırsa kesin mühlet verilmez; iflasa tabi borçlu yönünden iflas kararı verilebilir (İİK m. 292).

Mühlet uzatmasını kim ve ne zaman isteyebilir?

Geçici mühlette uzatma talebi, üç aylık süre dolmadan borçlu veya geçici komiser tarafından yapılır; borçlu talep etmişse geçici komiserin görüşü alınır. Kesin mühlette uzatma, güçlük arz eden özel durumlarda komiserin gerekçeli raporu ve talebi üzerine mümkündür; borçlu da talep edebilir. Her iki hâlde talep kesin mühletin sona ermesinden önce yapılır ve varsa alacaklılar kurulunun görüşü de alınır.

Kesin mühlet verilmesine itiraz edebilir miyim?

Hayır. İİK m.293 uyarınca kesin mühlet talebinin kabulü ile mühletin kaldırılması talebinin reddine karşı kanun yoluna başvurulamaz. Bu nedenle itirazlarınızı kesin mühlet verilmeden önce, komiser incelemesi aşamasında dosyaya girdirmeniz gerekir.

Kesin mühlet talebi reddedilirse kanun yolu süresi nedir?

İki hafta. 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle, kesin mühlet talebi sonucunda hakkında iflas kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebinin reddi kararlarında kanun yolu süresi 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren on günden iki haftaya çıkarılmıştır.

Konkordato koruması azami ne kadar sürebilir?

Üç katman üst üste binebilir: geçici mühlet en çok beş ay, kesin mühlet en çok on sekiz ay, ayrıca kesin mühlet içinde karar verilemeyeceği anlaşılırsa mahkeme karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verebilir ve bu ek süre altı ayı geçemez. Her uzatma ayrı gerekçe, rapor ve talep gerektirir.

Mühlet kararı nerede ilan edilir?

Geçici mühlet kararı Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve Basın-İlan Kurumu’nun resmî ilan portalında ilan edilir. Konkordatoda bazı süreler tebligata değil ilana bağlandığından bu ilanların takip edilmesi önemlidir.

Kesin mühlet verilmezse süreç nasıl sonuçlanır?

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olmadığı anlaşılırsa kesin mühlet verilmez ve iflasa tabi borçlu yönünden iflas kararı verilebilir (İİK m.292). Geçici mühlet kazanılmış bir süre değil, projenin kaynaklarla desteklenmesi gereken bir hazırlık dönemidir.