İcra ve İflas Hukuku Konkordato Rehberi

Konkordato, mali durumu bozulan dürüst borçlulara borçlarını tenzilat (indirim) ve/veya vade ile yeniden yapılandırarak iflastan kurtulma imkânı tanıyan bir kurumdur (İİK m. 285 vd.). Bu rehber, konkordato sürecinin başvurudan tasdike kadar tüm aşamalarını konu konu ele alan kapsamlı yazılarımızı tek sayfada toplar.

Aşağıdaki başlıklardan ihtiyacınıza uygun olanı seçebilir; sürecin bütününü görmek için Konkordato Süreci Adım Adım: Başvurudan Tasdike Yol Haritası yazımızla başlayabilirsiniz.

Konkordato Rehberi: Tüm Konular

Süre Cetveli: Konkordatoda Kritik Tarihler

Konkordato, sürelerle yürüyen bir süreçtir. Aşağıdaki cetvel, kanun metninden doğrulanmış temel süreleri bir arada gösterir.

Mühlet süreleri — Geçici mühlet: üç ay, en fazla iki ay uzatma ile toplam en çok beş ay. Kesin mühlet: bir yıl, güç durumlarda altı ay uzatma. Kesin mühlet içinde karar verilemeyeceği anlaşılırsa mühlet hükümlerinin devamına karar verilebilir; bu ek süre altı ayı geçemez.

Alacaklı için üç kritik süre — Mühlete itiraz: ilandan itibaren yedi günlük kesin süre. Alacak bildirimi: ilan tarihinden itibaren on beş gün. Tasdik duruşmasına itiraz: sebepleri duruşmadan en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek.

Toplantı ve oylama — Toplantı, davet ilanından en az bir ay sonra yapılır; alacaklılar toplantıdan önceki on beş gün içinde belgeleri inceleyebilir. Toplantının bitimini izleyen yedi gün içindeki iltihaklar da kabul olunur. Komiser, iltihak süresinin bitiminden itibaren en geç yedi gün içinde raporunu mahkemeye sunar.

Tasdik sonrası — Kayyım tayin edilmişse iki ayda bir mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir. Alacağı itiraza uğrayanlar, tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilir.

Kanun yolu — 7499 sayılı Kanun’la, 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından dokuz İİK maddesinde kanun yolu süresi on günden iki haftaya çıkarılmıştır. İnternette sıkça rastlanan “on gün” bilgisi bu tarihten sonraki kararlar için geçerli değildir.

Oylama Nisabı: İki Seçenek, İki Kanat

Projenin kabulü için aranan çoğunluk, sürecin en teknik konusudur ve iki ayrı kanatta hesaplanır.

Adi alacaklılar kanadında iki seçenek vardır. Proje; kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını, ya da kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunlukla kabul edilmiş sayılır.

Rehinli alacaklılar kanadında kaydedilmiş rehinli alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla anlaşma sağlanmış sayılır.

Ve tek yönlü bir bağımlılık vardır: adi alacaklılar toplantısı projeyi kabul etmezse, rehinli alacaklılarla yapılmış anlaşmalar ve ödeme planı da geçerli hâle gelmez.

Nisaba kimler girmez? Projeden etkilenmeyenler, İİK m.206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklılar ve borçlunun yakınları hesaba katılmaz. Ayrıntı için konkordato alacaklılar toplantısı ve oylama: gerekli çoğunluk (İİK 302) sayfamıza bakabilirsiniz.

Alacaklıysanız: Hangi Aşamada Ne Yapmalısınız?

Konkordatoda alacaklının etkisi, doğru anda doğru adımı atmasına bağlıdır.

1. İlanı gördüğünüzde: mühlet verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını düşünüyorsanız, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz edin. Bu süre kritiktir; çünkü kesin mühlet talebinin kabulüne karşı kanun yolu kapalıdır.

2. Alacak bildirimi aşamasında: alacağınızı on beş gün içinde belgeleriyle komisere bildirin. Süre ilan tarihinden işler; posta ile bilgilendirme yapılsa dahi süre yeniden başlamaz. Bildirim usulü: konkordatoda alacakların bildirilmesi ve incelenmesi (İİK 299-300).

3. Toplantı ve oylamada: teklifin, borçlunun iflası hâlinde elinize geçecek muhtemel paydan fazla olup olmadığını değerlendirin. Ret oyu vermek sizi projeden kurtarmaz; konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir.

4. Tasdik aşamasında: itiraz sebeplerinizi duruşmadan en az üç gün önce yazılı olarak bildirin. Asıl mücadele burada verilir: konkordatonun tasdiki şartları nelerdir? (İİK 305).

5. Tasdikten sonra: kayyım varsa raporlarını inceleyin. Size karşı ifada bulunulmazsa kendiniz hakkında konkordatoyu feshettirebilirsiniz; bunun için vadesi gelmiş taksitlerden birinin ödenmemesi yeterli görülmektedir.

Borçluysanız: Sürecin Yükleri

Konkordato bir koruma sağlar; ancak beraberinde sıkı yükümlülükler getirir.

Tasarruf kısıtlaması hemen başlar: mühlet kararından itibaren mahkemenin izni olmadan rehin tesis edilemez, kefil olunamaz, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatı devredilemez veya takyit edilemez, ivazsız tasarrufta bulunulamaz. Aksi hâlde işlemler hükümsüzdür.

Komiserle ilişki belirleyicidir: komiserin ihtarlarına uymamak, tek başına tasarruf yetkisinin kaldırılması veya iflas sebebi oluşturabilir.

Cari borçlar ödenmeye devam eder: mühlet süresince devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı ifa edilir. Mühlet öncesi borç projeye tabidir; mühlet içi tüketim cari borçtur.

Proje gerçekçi olmalıdır: teklif edilen tutarın kaynaklarla orantılı olması ve iflas hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktardan fazla olması aranır. Kamu alacakları indirime tabi olmadığından proje bunları tam karşılamalıdır.

Başarısızlığın sonucu ağırdır: kesin mühlet kaldırılabilir ve iflasa tabi borçlu bakımından iflasa karar verilebilir: konkordato talebi reddedilirse iflasa karar verilir mi? (İİK 292).

Sürecin Organları ve Sınırları

Konkordatoda üç ayrı görevli bulunur; yetkileri ve dönemleri farklıdır.

Komiser: mühlet ve tasdik sürecini yürütür. Bölge adliye mahkemesindeki bölge kurulunun listesinden seçilir; bir kişi eş zamanlı olarak en fazla beş dosyada görev yapabilir. Üç komiser atanırsa biri bağımsız denetçilerden seçilir, bir diğerinin hukukçu olması tercih edilir.

Alacaklılar kurulu: komiseri denetler. En çok yedi üye, tek sayı ve ücret takdir edilmeksizin oluşturulur; ayda en az bir kere toplanır ve hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır.

Kayyım: tasdikten sonra devreye girer ve konkordatonun uygulanmasını gözetir. Tayini mahkemenin takdirindedir; her dosyada bulunmaz.

Bu ayrım doğru mercie başvurmak için önemlidir: komiserin işlemine şikâyet asliye ticaret mahkemesine yapılır ve kesin karara bağlanır; komiserin değiştirilmesini ise yalnızca alacaklılar kurulu gerekçeli raporla isteyebilir.

Konkordato Türleri: Dört Ayrı Yapı

“Konkordato” tek bir kurum değildir; içerik ve yapı bakımından farklı türler vardır.

Adi (iflas dışı) konkordato: borçlu iflas etmeden alacaklılarına teklifte bulunur ve işletmesini sürdürür. İçerik bakımından tenzilat (indirim), vade (süre) ve karma olmak üzere üç biçimi vardır.

İflas içi konkordato: borçlu ancak hakkında iflas kararı verilmiş kişi olabilir; tasdik hâlinde iflas kararının tüm hüküm ve sonuçları ortadan kalkar.

Malvarlığının terki suretiyle konkordato: borçlu, işletmeyi çalıştırıp ödemeyi değil, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini alacaklılara bırakmayı teklif eder. Tasarruf yetkisi geçer, mülkiyet geçmez; bu türde borçlunun ticari faaliyetine devam etmesi söz konusu değildir.

Ayrıca sermaye şirketleri ve kooperatifler için uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma ayrı bir kurum olarak düzenlenmiştir.

Karma konkordato neden yaygın? Çünkü tasdik kararında hem alacaklıların hangi ölçüde vazgeçtiği hem de ödeme takvimi birlikte gösterilir. Mühlet türleri ve süreleri için geçici mühlet ile kesin mühlet arasındaki fark sayfamıza bakabilirsiniz.

Konkordatoda İki Ayrı Mahkeme: Görev Dağılımı

Konkordato dosyası tek bir mahkemede yürümez. Sürecin esasına ilişkin talepler asliye ticaret mahkemesine, mühlet döneminde uygulanan icra işlemlerine ilişkin şikâyetler ise icra hukuk mahkemesine yapılır. Bu ayrımı bilmemek, dilekçenin görevsizlikten reddine yol açar.

Komiserin hukukî konumu ve şikâyet yolu

İİK m.290, komiserin görevlerini saydıktan sonra hukukî konumunu da belirler: İİK m.8, 10, 11, 16, 21 ve 359 hükümleri kıyas yoluyla komiserler hakkında da uygulanır. Yani komiser, icra dairesi görevlilerine ilişkin sorumluluk, ret ve tutanak rejimine tabidir. Komiserin konkordatoya ilişkin işlemleriyle ilgili şikâyetler asliye ticaret mahkemesince karara bağlanır.

Mühlet İçinde Takip Rejimi: Kim Ne Yapabilir?

İcra ve iflâs hukuku bakımından mühletin en somut sonucu takip yasağıdır; ancak bu yasak mutlak değildir. Aşağıdaki tablo, alacaklı tipine göre mühlet içindeki hareket alanını gösterir.

Hacizlerin akıbeti: mühlet, tasdik ve iflâs

Konkordato ile İflasın Karşılaştırması

İki kurum aynı Kanun içinde düzenlenmiş olmakla birlikte farklı amaçlara hizmet eder.

Altıncı satır, iki kurum arasındaki temel farktır: konkordatoda borçlu kural olarak faaliyetini sürdürürken, iflasta masaya dâhil malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi sona erer.

Mühlet Sonrası Takip Rejimi

Mühlet sona erdiğinde takipler bakımından süreler yeniden işler.

Birinci ve ikinci satırlar, mühlet sonrası dönemin temel takvimini oluşturur: duran takiplerde satış isteme süresi yeniden hesaplanır ve gerekli giderin zamanında yatırılması gerekir.

İflas için adi ve basit tasfiye rehberimize bakabilirsiniz.

Alacaklı Bakımından Süreç

Konkordato sürecinde alacaklının atacağı adımlar sıralıdır.

İkinci ve yedinci satırlar birlikte okunmalıdır: alacağını süresinde kaydettirmeyen alacaklı nisap hesabında dikkate alınmayabilir ve projeye ilişkin oy hakkını kullanamaz.

Tasdik Şartları ve Sonuçları

Nisap sağlandığında tasdik değerlendirmesi yapılır.

Beşinci satır, konkordatonun temel sonucudur: tasdik edilen proje, projeye olumsuz oy vermiş alacaklıları da kural olarak bağlar.

Mühlet Sürecinde Borçlunun Durumu

Mühlet süresince borçlu belirli sınırlar içinde faaliyetini sürdürür.

İkinci ve yedinci satırlar birlikte okunmalıdır: mahkeme iznine tabi işlemlerin izinsiz yapılması, mühletin kaldırılması talebine dayanak oluşturabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato nedir?

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki bir borçlunun; alacaklılarıyla, borçlarını vade verilmek veya tenzilat (indirim) yapılmak suretiyle ödemek üzere mahkeme onayında yaptığı kolektif anlaşmadır (İİK m. 285).

Konkordato başvurusu nereye yapılır?

Görevli ve yetkili asliye ticaret mahkemesine yapılır. İflasa tabi borçluda muamele merkezinin, diğer borçlularda yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

Konkordatoda mühlet ne kadardır?

Geçici mühlet 3 ay olup 2 ay uzatılabilir (en çok 5 ay); kesin mühlet bir yıl olup güç durumlarda 6 ay uzatılabilir.

Konkordato hangi çoğunlukla kabul edilir?

Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısı veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte biri ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmiş sayılır (İİK m. 302).

Konkordato iflası önler mi?

Konkordato tasdik edilip uygulanırsa borçlu iflastan kurtulabilir. Tasdik edilmez veya reddedilirse, iflasa tabi borçlu yönünden iflas gündeme gelebilir.

Konkordatoda mühlet en fazla ne kadar sürer?

Geçici mühlet üç ay olup en fazla iki ay uzatılabilir (toplam en çok beş ay); kesin mühlet bir yıl olup güç durumlarda altı ay uzatılabilir. Ayrıca kesin mühlet içinde karar verilemeyeceği anlaşılırsa mühlet hükümlerinin devamına karar verilebilir ve bu ek süre altı ayı geçemez.

Mühlete itiraz süresi nedir?

İlandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz edilir. Bu süre kritiktir; çünkü kesin mühlet talebinin kabulüne karşı kanun yoluna başvurulamaz.

Alacağımı ne kadar sürede bildirmeliyim?

İlan tarihinden itibaren on beş gün içinde. İlanın bir sureti adresi belli alacaklılara posta ile gönderilse dahi süre yine ilan tarihinden işler.

Konkordatonun kabulü için gereken çoğunluk nedir?

Proje; kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunlukla kabul edilmiş sayılır. Rehinli kanatta ise kaydedilmiş rehinli alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk aranır.

Kanun yolu süresi on gün mü, iki hafta mı?

İki hafta. 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle dokuz İİK maddesinde kanun yolu süresi, 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından on günden iki haftaya çıkarılmıştır.

Ret oyu verirsem konkordato beni bağlar mı?

Evet. Konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir ve kabul etmeyen alacaklıları da bağlar. Bu nedenle asıl mücadele oylamada değil, tasdik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında verilir.

Alacaklılar kurulu üyeliği ücretli midir?

Hayır. Kurul, en çok yedi üye ile, tek sayıda ve herhangi bir ücret takdir edilmeksizin oluşturulur; ayda en az bir kere toplanır ve hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır.

Bir komiser aynı anda kaç dosyaya bakabilir?

Konkordato Komiserliği Yönetmeliği uyarınca bir kişi eş zamanlı olarak beşten fazla dosyada geçici komiser ve komiser olarak görev yapamaz.

📘 Daha geniş çerçeve için: İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)