Konkordato Tasdik Kararının Sonuçları: Vazgeçme Oranı ve Ödeme Takvimi (İİK 306)

Konkordatonun tasdiki kararında, alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçların hangi takvim çerçevesinde ödeneceği belirtilir (İİK m. 306). Karar ilan edilir ve tasdik edilen konkordato kural olarak derhâl bağlayıcı hâle gelir.

Tasdik Kararının İçeriği

Mahkeme konkordatoyu tasdik ettiğinde, kararında iki temel hususu açıkça gösterir:

• Vazgeçme (tenzilat) oranı: Alacaklıların alacaklarının ne kadarından vazgeçmiş sayılacağı (örneğin yüzde belirli bir indirim),
• Ödeme takvimi: Borçların hangi vade ve takvim çerçevesinde ödeneceği.

Böylece borçlunun yeni ödeme yükümlülüğü netleşir ve alacaklılar açısından öngörülebilir bir tablo ortaya çıkar.

Kararın İlanı ve Bildirimi

Tasdik kararı, geçici mühlet kararında olduğu gibi Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilan edilir ve İİK m. 288’de sayılan yerlere (tapu, ticaret sicili, vergi dairesi, bankalar, odalar vb.) bildirilir. Tasdik kararının ilan edilip bildirilmesi için kararın kesinleşmesi gerekmez.

Bağlayıcılığın Başlaması

Tasdik edilen konkordato, kural olarak tasdik kararıyla derhâl bağlayıcı hâle gelir (İİK m. 308/c). Konkordato projesinde, konkordatonun ancak tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı olacağı da kararlaştırılabilir; bu hâlde mühletin etkileri, kanundaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla bağlayıcılığın başladığı tarihe kadar devam eder.

Konkordatonun Yerine Getirilmesi İçin Tedbirler

Mahkeme, tasdik ettiği konkordatonun düzgün biçimde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla gerekli gördüğü gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini öngörebilir. Bu kapsamda, konkordatonun uygulanmasını denetlemek üzere bir kayyım tayin edilmesi de mümkündür (İİK m. 306/2).

Ödeme Planına Uyulmazsa

Tasdik kararıyla belirlenen ödeme planına uyulmaması, alacaklıya konkordatoyu feshettirme hakkı verebilir (İİK m. 308/e). Bu nedenle tasdik sonrası dönemde ödeme takviminin titizlikle takip edilmesi önemlidir.

Bağlayıcılığın Kapsamı: Hangi Alacak Bağlanır?

Tasdik edilen konkordato, borçlunun bütün borçlarını aynı biçimde etkilemez. Bağlayıcılığın sınırı, alacağın doğum anına ve niteliğine göre çizilir.

Son satır alacaklı için en değerli kuraldır: konkordatoda alacağının bir kısmından feragat eden alacaklı, kefile ve müşterek borçluya karşı haklarını kaybetmez. Yani şirketten %60 tahsil edip kalan %40 için kefile başvurabilir. Bu nedenle kredi ve ticari ilişkilerde kefil alınmış olması, konkordato riskine karşı en etkili korumadır. İkinci ve üçüncü satırlar ise sürecin işleyebilmesinin şartıdır; mühlet süresince mal veren tedarikçinin alacağı konkordatoya tabi olmadığı için tedarik zinciri kopmaz.

Tasdik Kararında Yer Alması Gereken Hususlar

Tasdik kararı, projeyi hukuken uygulanabilir hâle getiren belgedir. İçeriğindeki belirsizlikler ileride fesih tartışmasına dönüşür.

Beşinci ve altıncı satırlar, tasdik sonrası dönemin güvencesidir: mahkeme, konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak üzere gerekli gördüğü tedbirleri alabilir ve bir denetim görevlisi görevlendirebilir. Bu mekanizma olmadığında alacaklının elinde, ödeme aksadığında fesih talep etmekten başka bir araç kalmaz. Tasdik kararının bütün sonuçları için tasdik kararının sonuçları başlığındaki değerlendirmelerimizi tamamlayıcı olarak okuyabilirsiniz.

Ödeme Planı Aksarsa: Alacaklının Seçenekleri

Tasdik, ödemenin garantisi değildir. Takvime uyulmadığında alacaklının önünde kademeli seçenekler bulunur.

Dördüncü satır, kısmi feshin gerçek gücünü gösterir: fesih üzerine alacaklı, vazgeçtiği kısım da dâhil olmak üzere alacağının tamamı için takibe geçebilir. Yani tenzilat, ancak proje gereği gibi ifa edildiğinde kalıcı olur. Bu kural borçlu üzerinde güçlü bir ödeme baskısı yaratır. Fesih usulü ve delillendirme için konkordatonun feshi (İİK m.308/e-f) rehberimize bakınız.

Özetle: Tasdik Bağlar, İfa Kalıcı Kılar

Tasdik kararı, konkordato projesini mühlet talebinden önce doğan bütün adi alacaklar bakımından bağlayıcı hâle getirir; alacaklı kabul etmemiş, hatta toplantıya katılmamış olsa dahi sonuç aynıdır. Ancak bağlayıcılığın sınırları vardır: mühletten sonra doğan borçlar, komiser izniyle akdedilen borçlar, rehinli alacaklar, birinci sıra imtiyazlı alacaklar ve nafaka bu kapsamın dışındadır.

Alacaklı için en değerli kural sonda gizlidir: konkordato, kefil ve müşterek borçluların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Projede feragat edilen kısım için kefile başvurulabilir. Aynı şekilde tenzilat kalıcı bir kazanım değildir — proje gereği gibi ifa edilmezse kısmi fesihle alacağın tamamı yeniden istenebilir hâle gelir. Bu iki kural, tasdik sonrası dönemde alacaklının elini beklenenden çok daha güçlü tutar.

Bu konuyla bağlantılı bir diğer rehberimiz: Tasdik Kararına Karşı İstinaf ve Temyiz.

Tasdik Kararıyla Doğan Vergi ve Harç İstisnaları (İİK m.308/g)

Tasdik kararının bilinen sonuçları — bağlayıcılık, ödeme takvimi, kayyım denetimi — yanında malî bir boyutu daha vardır. İİK m.308/g, tasdik edilen konkordato projesi kapsamında dört istisna öngörür:

Teşvik ve ihracat taahhüt süreleri donar

İİK m.308/g’nin son fıkrası uyarınca, konkordato projesine göre borçları yeni bir itfa plânına bağlanan borçlulara ait teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, geçici mühlet kararının verildiği tarihten konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar işlemez. Bu, mühlet döneminde üretimi yavaşlayan ihracatçı işletmeler için doğrudan bir yaptırım korumasıdır.

Tasdik Kararında İstenebilecek Erteleme: Rehinli Mal ve Leasing (İİK m.307)

Tasdik kararı yalnızca ödeme takvimini belirlemez; borçlunun talebi üzerine iki ayrı erteleme de bu kararda hükme bağlanabilir. İkisi de karardan itibaren bir yılı geçmemek üzeredir.

a) Rehinli malın muhafazası ve satışının ertelenmesi

b) Finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi

Tasdik Kararına Karşı Kanun Yolu: Kimin Süresi Ne Zaman Başlar?

İİK m.308/a, tasdik kararına karşı istinaf süresini iki hafta olarak belirler; ancak sürenin başlangıcı herkes için aynı değildir. Bu ayrım uygulamada sık kaçırılır:

İstinaf ve temyiz incelemeleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır. Bu süreler 7499 sayılı Kanunun 37. maddesiyle "on gün"den "iki hafta"ya çıkarılmıştır; internette hâlâ on gün yazan kaynaklar güncelliğini yitirmiştir.

Her iki erteleme de borçlunun talebi üzerine hükme bağlanır — mahkeme resen karar vermez. Bu nedenle üretim tesisi ipotekli veya makine parkı leasingli olan bir borçlunun, erteleme talebini tasdik aşamasına kadar bekletmemesi ve şartların ispatına ilişkin belgeleri önceden hazırlaması gerekir. Ayrıntı için Konkordatoda Finansal Kiralama ve Malların İadesinin Ertelenmesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Tasdik Kararının Zorunlu ve İhtiyarî Unsurları

Tasdikle Sona Eren ve Başlayan Rejim

Tasdik kararı, mühlet döneminin yerini proje hükümlerine bırakır. Bu geçişin doğru okunması için mühlet rejiminin sonuçları bilinmelidir.

Beşinci satır, tasdik sonrası faiz tartışmasının kaynağıdır: mühlet süresince rehinsiz alacaklarda faiz durur; tasdikten sonra faizin işleyip işlemeyeceği ise projenin hükmüne bağlıdır. Projede bu konuda düzenleme yoksa ödeme tutarı tartışmalı hâle gelir.

Ödeme Takviminin İzlenmesi

Tasdik sonrası dönem, projede öngörülen takvimin fiilen uygulanmasıyla geçer.

Üçüncü satır, uygulamadaki ilk kırılma noktasıdır: ilk taksitin ödenmemesi, projenin uygulanabilirliğine ilişkin baştaki değerlendirmeyi sorgulatır. Alacaklı bakımından takvimde işaretlenmesi gereken ilk tarih budur.

Fesih için konkordatonun feshi rehberimize bakabilirsiniz.

Kararın İlanı, Tescili ve Bildirimleri

Tasdik kararının sonuç doğurabilmesi, ilan ve bildirim işlemlerinin tamamlanmasına bağlıdır.

Dördüncü satır, uygulamada en çok aksayan halkadır: tasdik kararının icra dairelerine ulaşmaması hâlinde duran dosyalarda hatalı işlem yapılabilir. Bu nedenle kararın bildirim tarihleri dosyada kayda geçirilmelidir.

Ödeme Planına Uyulmazsa

Projede öngörülen takvime uyulmaması, alacaklıya belirli imkânlar tanır.

İkinci satır, sonraki tüm adımların dayanağıdır: ihtar gönderilmeden yapılan fesih talebinde borçlunun uyarılmadığı savunması gündeme gelir. Tebliğ belgeli ihtar, talebin ciddiyetini ortaya koyar.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato tasdik kararında ne belirtilir?

Alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği (tenzilat oranı) ve borçların hangi takvim çerçevesinde ödeneceği (ödeme takvimi) belirtilir (İİK m. 306).

Tasdik kararı ne zaman bağlayıcı olur?

Kural olarak tasdik kararıyla derhâl bağlayıcı hâle gelir. Projede, bağlayıcılığın tasdik kararının kesinleşmesiyle başlayacağı da kararlaştırılabilir.

Tasdik kararı nerede ilan edilir?

Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilan edilir; İİK m. 288’deki yerlere bildirilir. İlan için kararın kesinleşmesi gerekmez.

Tasdik sonrası kayyım atanır mı?

Mahkeme, konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirleri kapsamında kayyım tayin edebilir (İİK m. 306/2). Bu takdiridir.

Ödeme planına uyulmazsa ne olur?

Kendisine karşı ödeme yapılmayan alacaklı, konkordatoyu feshettirebilir (İİK m. 308/e). Bu yüzden ödeme takvimi titizlikle takip edilmelidir.

Vazgeçme oranı ne demektir?

Alacaklıların, alacaklarının ne kadarlık kısmından vazgeçmiş sayılacağını gösteren orandır; tenzilat konkordatosunda alacakta yapılan indirimi ifade eder.