Mahkeme, tasdik ettiği konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak amacıyla gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirleri alabilir ve bu kapsamda bir kayyım tayin edebilir (İİK m. 306/2). Kayyım, borçlunun projeye uygun hareket edip etmediğini izler ve mahkemeyi bilgilendirir.
Konkordato sonrası denetim ve kayyım süreci için destek mi istiyorsunuz?
Hukukçular Evi yanınızda.
Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppTasdik Sonrası Denetim İhtiyacı
Konkordatonun tasdik edilmesi sürecin sonu değildir; asıl önemli olan, tasdik edilen projenin fiilen uygulanmasıdır. Borçlu, kabul edilen ödeme planını ve taahhütleri yerine getirmek zorundadır. İşte bu uygulamanın denetimi için kanun mahkemeye tedbir alma yetkisi vermiştir.
Mahkemenin Alabileceği Tedbirler
İİK m. 306/2 uyarınca mahkeme, tasdik ettiği konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için konkordatonun;
- gözetimi (sürecin izlenmesi),
- yönetimi (işletmenin belirli işlemlerinin denetlenmesi),
- tasfiyesi (özellikle malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme)
konularında görev yapacak bir kayyım tayin edebilir. Bu tayin mahkemenin takdirine bırakılmıştır; her dosyada zorunlu değildir.
Kayyımın Görevleri
Kayyım, konkordatonun uygulanma sürecinde borçlunun faaliyetlerini ve ödemelerini izler; projeye aykırı bir durum tespit ederse mahkemeyi bilgilendirir. Böylece alacaklıların, tasdik edilen koşulların fiilen hayata geçtiğine dair güvencesi pekişir.
Kayyım ile Komiser Arasındaki Fark
İkisi karıştırılmamalıdır: komiser, mühlet ve tasdik sürecinde (tasdik kararına kadar) görev yapan, projeyi hazırlatıp denetleyen ve alacaklılar toplantısını yöneten görevlidir. Kayyım ise tasdik kararından sonra, konkordatonun uygulanmasını gözetmek üzere atanabilen görevlidir. Komiserin görevi tasdikle büyük ölçüde sona ererken, kayyımın görevi uygulamanın denetimine ilişkindir.
Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordatoda Tasfiye
Özellikle malvarlığının terki suretiyle konkordatoda, borçlunun malvarlığının paraya çevrilmesi veya üçüncü kişiye devri sürecinde tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu görev alır. Tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu, konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılar tarafından seçilir; tasfiye memuru, asliye ticaret mahkemesinin seçimi onaylamasından sonra göreve başlar (İİK m.309/a).
Resmî kaynaklar: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.306). Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel hâliyle verilmiştir.
İlgili Rehberler
Konkordatonun uygulanmasını güvenle yürütmek için yanınızdayız
Hukukçular Evi yanınızda.
Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKayyımın Somut Yükümlülüğü: İki Ayda Bir Rapor
Kayyım tayin edildiğinde görevi soyut bir “gözetim” değildir; kanun ona düzenli ve konusu belirli bir raporlama yükü getirir.
Sıklık: kayyım, iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir.
Raporun konusu iki başlıkta belirlenmiştir: borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği.
Ve alacaklı için en önemli hüküm şudur: alacaklılar bu raporu inceleyebilirler. Yani kayyım raporu, mahkeme ile kayyım arasında kalan bir iç yazışma değildir.
Pratik sonucu büyüktür: tasdikten sonra borçlunun projeye uyup uymadığını takip etmenin en doğrudan ve belgeli yolu bu raporlardır. Ödeme aksamalarının, ciro düşüşünün veya kaynak öngörülerindeki sapmaların ilk görüneceği yer burasıdır.
Alacaklı için davranış: tasdik kararında kayyım tayin edilip edilmediğini öğrenin; edilmişse rapor dönemlerini takvime alın ve raporları düzenli inceleyin. Fesih talebinde bulunmanız gerekirse, dayanağınızı bu raporlar oluşturur.
Proje Yerine Getirilmezse: Kısmen Fesih (İİK m.308/e)
Kayyımın izlediği şey tam olarak budur: borçlunun ödeme planına uyup uymadığı. Uymadığında alacaklının elindeki ilk araç kısmen fesihtir.
Kural: kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı, konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte, konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir.
“Kendisi hakkında” ifadesi belirleyicidir: fesih yalnızca talepte bulunan alacaklı bakımından sonuç doğurur; konkordato diğer alacaklılar için ayakta kalır.
Eşik düşüktür: doktrinde belirtildiği üzere bu davanın açılabilmesi için vadesi gelmiş taksitlerden birinin ödenmemesi yeterlidir. Projenin tümüyle çökmesi beklenmez.
Kanun yolu süresi iki haftadır. Fesih talebi üzerine verilecek hükme karşı kanun yolu süresi, 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından on günden iki haftaya çıkarılmıştır. İnternette ve eski tarihli kaynaklarda geçen “on gün” bilgisi bu tarihten sonraki kararlar için geçerli değildir.
Fesihten Sonra Alacaklının Konumu Güçlenir
Kısmen feshin sonucu, alacaklıyı konkordato öncesine döndürmekten ibaret değildir.
Kazanılmış haklar korunur: fesih kararı verilmesi hâlinde alacaklının konkordato uyarınca kazandığı haklar saklı kalır. Alacaklı kendisine verilmiş olan teminatı muhafaza eder; kendisi için bankaya para yatırılmışsa bu para üzerinde rüçhan hakkı bulunur. Rehinli alacaklılar da aynı haktan yararlanır.
Ve tahsil yolu kolaylaşır: Yargıtay içtihatları uyarınca borçlu tarafından konkordatoda kabul edilen alacaklar, ilamla belirlenen alacaklar statüsündedir. Bu kabulün dayanağı, borçlunun kayıtsız şartsız borç ikrarının konkordatonun tasdiki üzerine mahkemece tescil edilmiş olmasıdır.
Pratik sonuç: alacağı borçlu tarafından kabul edilmiş olan alacaklı, alacağının tamamını ilamlı icra takibi yoluyla isteyebilir. Yani ilamsız takip ve itiraz aşamasıyla uğraşmaz.
Alacağın tasdik kararında nasıl tespit edildiği için konkordatonun tasdiki şartları nelerdir? (İİK 305) sayfamıza bakabilirsiniz.
Tamamen Fesih: Kötü Niyet Hâli (İİK m.308/f)
Kısmen fesih bireysel bir çözümdür; kanun bir de konkordatonun tümüyle ortadan kaldırılmasını öngörür.
Kural: her alacaklı, kötü niyetle sakatlanmış konkordatonun feshini, tasdik kararını vermiş olan mahkemeden isteyebilir.
Ölçüt kötü niyettir: ödeme yapılmaması tek başına yeterli değildir; konkordatonun kötü niyetle sakatlanmış olması aranır. Örneğin alacak tablosunun gerçeğe aykırı sunulması, nisabın yapay biçimde oluşturulması veya malvarlığının gizlenmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Sonuç ilan edilir: konkordatonun tamamen feshi kararı kesinleştiğinde durum İİK m.288 uyarınca ilân edilir ve ilgili yerlere bildirilir.
Farkı özetlemek gerekirse: kısmen fesih talep eden alacaklıyı korur ve konkordato ayakta kalır; tamamen fesih ise konkordatonun bütün alacaklılar bakımından ortadan kalkması sonucunu doğurur.
Rehinli Alacaklı İçin Ayrı Fesih İmkânı
Rehinli kanatta yapılan anlaşmalar da yerine getirilmezse, kanun paralel bir imkân tanır.
Kural: yapılan anlaşmaya uygun olarak kendisine karşı ifada bulunulmayan her rehinli alacaklı, tasdik kararını veren mahkemeye başvurarak o rehinli alacağa ilişkin anlaşmayı feshettirebilir.
Yapı kısmen fesihle aynıdır: fesih, yalnızca ilgili rehinli alacak bakımından sonuç doğurur; diğer rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalar ayakta kalır.
Rehinli alacaklı için pratik sonuç: müzakere sonucunda kabul ettiğiniz anapara indirimi, faiz indirimi veya vadelendirme, borçlu tarafından uygulanmazsa bağlayıcı olmaktan çıkar. Bu, müzakerede yapılan tavizin karşılıksız kalmasını önleyen bir güvencedir.
Rehinli kanadın müzakere düzeni ve üçte iki nisabı için konkordatoda rehinli alacaklılarla müzakere ve yapılandırma (İİK 308/h) sayfamıza bakınız.
Kayyım Atanmadıysa Denetim Nasıl Yürür?
Kayyım tayini mahkemenin takdirindedir ve her dosyada yapılmaz; bu hâlde alacaklının araçları değişir.
Kayyım yoksa periyodik rapor da yoktur. İki ayda bir sunulan ve alacaklılarca incelenebilen bir belge bulunmadığından, borçlunun projeye uyup uymadığını izlemek alacaklının kendi takibine kalır.
Bu durumda izlenmesi gerekenler şunlardır: kendinize yapılması gereken ödemelerin vadesinde gerçekleşip gerçekleşmediği; borçlunun ticari faaliyetine dair kamuya açık göstergeler; ve varsa diğer alacaklılarla bilgi paylaşımı.
Aksama hâlinde yol aynıdır: vadesi gelmiş taksitlerden birinin ödenmemesi, kısmen fesih talebi için yeterli görülmektedir. Kayyım raporu bulunmaması bu hakkı ortadan kaldırmaz; yalnızca ispatı alacaklının kendi belgelerine bırakır.
Bu nedenle kayıt tutmak önemlidir: ödeme planındaki vade tarihleri, yapılan kısmi ödemeler, banka dekontları ve borçluya gönderilen ihtarlar, fesih davasının dayanağını oluşturur.
Tasdik Kararını Okurken Nelere Bakmalı?
Tasdikten sonraki bütün haklar, kararın içeriğine dayanır; bu nedenle kararın dikkatle okunması gerekir.
1. Vazgeçme oranı ve ödeme takvimi. Kararda alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği gösterilir. Fesih talebinin dayanağı olan “vadesi gelmiş taksit”, bu takvimden çıkar.
2. Kayyım tayin edilmiş mi? Edilmişse rapor dönemlerini takvime alın ve inceleme hakkınızı kullanın.
3. Alacağınız nasıl tespit edilmiş? Borçlu tarafından kabul edilen alacaklar, Yargıtay uygulamasında ilamla belirlenen alacak statüsünde görüldüğünden, kabulün karara nasıl yansıdığı ileride ilamlı takip imkânınızı belirler.
4. Rehinli alacaklıysanız kendi kanadınızdaki anlaşmanın veya ödeme planının karara dâhil edilip edilmediğini kontrol edin.
5. Bağlayıcılık ne zaman doğuyor? Konkordato kural olarak tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir; projede bağlayıcılığın kararın kesinleşmesine bağlandığı da kararlaştırılabilir. Bu tercih, mühlet etkilerinin ne zamana kadar süreceğini belirler.
Tasdik Sonrası Denetim Zinciri: Kim, Neyi İzler?
Tasdikten sonra süreci izleyen tek bir organ yoktur; birbirini tamamlayan bir zincir vardır.
Kayyım (varsa): borçlunun işletme durumunu ve ödeme kabiliyetini izler, iki ayda bir mahkemeye rapor verir. Raporlar alacaklılarca incelenebilir.
Alacaklı: kendisine yapılması gereken ödemeleri takip eder; aksama hâlinde kısmen fesih yoluna başvurabilir.
Mahkeme: kayyım raporlarını değerlendirir ve fesih taleplerini karara bağlar.
Komiserin görevi bu aşamada sona ermiştir: komiser mühlet ve tasdik sürecinde görev yapar; tasdik kararıyla birlikte görevi büyük ölçüde biter. Kayyım ise tasdikten sonra devreye girer. İkisinin karıştırılmaması, doğru mercie başvurmak bakımından önemlidir: konkordato komiseri kimdir? görev ve yetkileri (İİK 290).
Alacaklılar kurulunun rolü de tasdike kadardır: kurul, mühlet sürecinde komiseri denetler ve mahkemeye görüş bildirir: konkordatoda alacaklılar kurulu: oluşumu ve görevleri. Tasdik aşamasının işleyişi için konkordato tasdik duruşması ve karara itiraz (İİK 304) sayfamıza bakabilirsiniz.
🗺️ Konkordato Konu Haritası
Konkordato sürecinin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
📋 Güncel Liste ve Sorgulama
- Konkordato İlan Eden Şirketler 2026
- Firmalar Nasıl Öğrenilir? Resmî Kaynaklar
- Geçici Mühlet İlanı ve Bildirimler (İİK 288)
⏳ Mühlet Rejimi
- Geçici Mühlet Nedir? Süresi ve Uzatılması
- Kesin Mühlet ve 1 Yıllık Süre
- Geçici Mühlet ile Kesin Mühlet Farkı
- Mühlette İcra Takipleri Durur mu?
- Mühlette Faiz İşler mi? (İİK 294)
👤 Konkordato Komiseri
- Konkordato Komiseri Nedir?
- Komiserin Görev ve Yetkileri (İİK 290)
- Komiser Nasıl Olunur? Şartlar ve Liste
- Komiserin Sorumluluğu ve Ücreti
💼 Alacaklının Konumu
- Borçlum Konkordato İlan Etti: Ne Yapmalıyım?
- Alacaklının Hakları ve Alacak Bildirimi
- Alacakların Bildirilmesi ve İncelenmesi
- Alacaklılar Toplantısı ve Oylama
- Alacaklılar Kurulu: Oluşumu ve Görevleri
⚖️ Başvuru, Proje ve Sonuç
- Başvuru Nasıl Yapılır? Belgeler ve Adımlar
- Hangi Mahkemeye Başvurulur?
- Konkordato Projesi ve İyileştirme Belgesi
- Masraflar ve Gider Avansı
- Talep Reddedilirse İflasa Karar Verilir mi?
- Konkordato Sonrası Süreç ve Yükümlülükler
- Sicil Şerhinin Kaldırılması
🏭 Sektörel ve Özel Durumlar
- Tekstil Sektöründe Konkordato
- İnşaat Sektöründe Konkordato
- Turizm ve Otelcilikte Konkordato
- İşçi Alacakları: Kıdem, İhbar, Ücret
- Vergi ve SGK Amme Alacakları
- Teminat Mektupları ve Banka Garantileri
- Finansal Kiralama (Leasing) Sözleşmeleri
- Konkordato mu İflas mı?
🛰️ Güncel takip: Konkordato ilanlarını gün gün izlemek için Konkordato Radarı sayfamızı kullanabilirsiniz.
Kayyım Tayini Zorunlu Değil, Takdiridir
İİK m.306, tasdik kararının içeriğini ve denetim mekanizmasını düzenler. Maddenin en çok yanlış bilinen yanı, kayyım tayininin zorunlu sanılmasıdır. Kanunun ifadesi "tayin edilebilir" şeklindedir.
| Unsur | Kural | Nitelik |
|---|---|---|
| Vazgeçme oranı ve ödeme takvimi | Tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği belirtilir | Zorunlu |
| Kayyım tayini | Kararda, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir | İhtiyarî |
| Kayyımın raporu | Kayyım tayin edilmişse, borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir | Kayyım varsa zorunlu |
| Raporun incelenmesi | Alacaklılar bu raporu inceleyebilirler | Alacaklıların hakkı |
| İlân | Tasdik kararı mahkemece İİK m.288 uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir | Zorunlu |
Kayyım tayin edilmemişse denetim boşluğu doğar. Kayyım ihtiyarî olduğundan, tasdik kararında tayin edilmemişse iki aylık raporlama mekanizması da işlemez. Bu durumda alacaklının elinde ödeme takvimini izlemek için yalnızca kendi tahsilat kayıtları kalır. Bu nedenle tasdik aşamasında, projenin niteliğine göre kayyım tayinini talep etmek alacaklı açısından yerinde olur — özellikle uzun vadeli ve çok taksitli projelerde.
Kayyım, Komiser ve Tasfiye Memuru: Üç Ayrı Rol
Aynı kişi bu rollerden birden fazlasını üstlenebilir; ancak yetkileri ve dayandıkları hükümler farklıdır.
| Rol | Ne zaman | Görevi | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Komiser | Geçici mühletten tasdike | Projeyi incelemek, borçluyu denetlemek, alacakları değerlendirmek, toplantıyı yürütmek, alacaklılar kurulunu düzenli bilgilendirmek ve gerekçeli rapor sunmak | İİK m.287/3, m.290 |
| Kayyım | Tasdik kararında (ihtiyarî) | Gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almak; iki ayda bir mahkemeye rapor vermek | İİK m.306/2 |
| Konkordato tasfiye memuru | Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda | Masanın muhafazası ve paraya çevrilmesi; mahkemelerde masayı temsil. Konkordato komiseri de tasfiye memuru olabilir | İİK m.309/a, m.309/c |
| İflâs idaresi yetkisi | Konkordato iflâsla sonuçlanırsa | Mahkeme adi tasfiyenin komiserler tarafından yerine getirilmesine karar verebilir; iflâs idaresine ait görev ve yetkiler komiserlerce kullanılır | İİK m.308 (7327 ek fıkra) |
🔍 Tasfiye memurları ayrı bir denetime tabidir. Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda tasfiye memurları alacaklılar kurulunun nezaret ve denetimine tâbidir. Tasfiye memurlarının malvarlığının paraya çevrilmesine ilişkin kararlarına karşı öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde alacaklılar kurulu nezdinde itiraz edilebilir; bu kurulun kararlarına karşı da şikâyet yoluna başvurulabilir (İİK m.309/ç).
Raporlar İhlâli Yakalamanın En Pratik Yoludur
Kayyım raporu inceleme hakkı, tasdik sonrası alacaklının elindeki en somut erken uyarı aracıdır ve alacaklılar kurulu üyeliğine bağlı değildir — kanun bu hakkı tüm alacaklılara tanır.
| Erken uyarı işareti | Nereden görülür | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Kayyım raporunda ödeme kabiliyetine ilişkin çekince | Tasdik mahkemesi dosyası | Dosya inceleme talebiyle rapor sureti alın |
| Taksitin geç veya eksik ödenmesi | Kendi hesap hareketleriniz | Yazılı ihtar çekerek ihlâli belgeleyin |
| Belirli alacaklılara ayrıcalıklı ödeme | Kayyım raporu ve tahsilat karşılaştırması | İİK m.308/d — projede öngörülenden fazla vaatler hükümsüzdür; kötüniyet iddiasının dayanağı olabilir |
| Ticaret sicilinde olağandışı işlemler | Ticaret Sicili Gazetesi | Malvarlığı kaçırma ihtimalini İİK m.308/f yönünden değerlendirin |
| Faaliyetin fiilen durması | Saha bilgisi ve tedarikçi ağı | Fesih talebini geciktirmeden ileri sürün (İİK m.308/e) |
İhlâl hâlinde başvurulacak yol ve dilekçe örnekleri için Konkordatonun Feshi Talebi Dilekçesi Örneği sayfamıza bakabilirsiniz.
Tasdik Sonrası Denetimin Hukuki Zemini
Tasdik kararı süreci bitirmez; projenin uygulanması ayrı bir denetim rejimine tabidir. Bu rejimin dayandığı çerçeve, mühlet döneminden devralınan hükümlerle birlikte okunur.
Denetimin dayanakları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tedbir yetkisi | Tasdik kararında, konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir; bu tedbirleri kayyım alır | İİK m.306/2 |
| Kayyım atanması | Denetim amacıyla kayyım görevlendirilebilir | İİK m.306 |
| Bağlayıcılık | Bağlayıcı hâle gelen konkordato, projeye muhalif kalanlar dâhil, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir; m.206 birinci sıradaki imtiyazlı alacaklar, rehnin kıymetini karşılayan rehinli alacaklar ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları bu kuralın dışındadır | İİK m.308/c |
| Fesih | Kendisine karşı proje hükümleri ihlal edilen alacaklı, kendi bakımından konkordatonun feshini isteyebilir | İİK m.308/e |
| Tamamen fesih | Konkordatonun kötü niyetle sakatlandığı anlaşılırsa tamamen feshine karar verilebilir | İİK m.308/f |
| Malvarlığının terki | Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda tasfiye ayrı bir usule tabidir | |
| Rapor | Kayyım, borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir; alacaklılar bu raporu inceleyebilir | İİK m.306/2 |
| Şikâyet | Kayyımın işlemlerine karşı ilgililer mahkemeye başvurabilir |
Dördüncü ve beşinci satırların ayrımı, alacaklı bakımından yol seçimini belirler: proje hükümleri kendisine karşı ihlal edilen alacaklı yalnızca kendi alacağı bakımından fesih isteyebilir; konkordatonun tamamen feshi ise kötü niyet iddiasına dayanır ve tüm alacaklılar bakımından sonuç doğurur.
Kayyım ile komiser aynı kurum değildir. Komiser mühlet döneminde görev yapar, borçlunun faaliyetini izler ve izin verir; kayyım ise tasdik sonrası dönemde projenin uygulanmasını denetler. İkisinin yetkileri, görev süresi ve sorumluluk çerçevesi farklıdır. Dilekçede hangi görevliye ve hangi döneme ilişkin talepte bulunulduğu açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde talep görev yönünden karşılıksız kalır.
Alacaklı Bakımından İzleme Listesi
Tasdik sonrası dönemde alacaklının pasif kalması, projeden doğan haklarının zamanında kullanılamamasına yol açar.
İzlenecek başlıklar
| Konu | Ne kontrol edilir |
|---|---|
| Ödeme takvimi | Projede öngörülen taksit tarihleri ve tutarları |
| Gecikme | Ödemenin geciktiği tarihin kayda geçirilmesi |
| İhtar | Ödeme yapılmadığında yazılı ihtarın gönderilmesi |
| Kayyım raporu | Raporların takibi ve örneklerinin istenmesi |
| Malvarlığı | Projede öngörülen teminatların kurulup kurulmadığı |
| Fesih | İhlal sürüyorsa kendi bakımından fesih talebi |
| Kötü niyet | Muvazaalı işlem tespit edilirse tamamen fesih talebi |
| Belge | Ödeme dekontları ve yazışmaların saklanması |
Altıncı satır, en sık gecikilen adımdır: proje hükümlerinin ihlali sürerken beklemek, alacaklının konumunu iyileştirmez. Fesih talebinin dayanağı, ihlalin tarih ve tutar olarak belgelenmesidir; bu nedenle her gecikme anında kayda geçirilmelidir.
Komiserin rolü için konkordato komiseri rehberimize bakabilirsiniz.
Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordatoda Tasfiye
Konkordatonun bu türünde alacaklılara, borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf etme veya bu malvarlığını üçüncü kişiye devretme yetkisi tanınır. Tasfiye bu çerçevede yürütülür.
Tasfiyenin işleyişi
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yetki | Alacaklılara malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisi tanınması |
| Tasfiye memuru | Tasfiyenin yürütülmesi için görevlendirilen kişi veya kurul |
| Alacaklılar kurulu | Tasfiyenin denetimi için oluşturulan yapı |
| Paraya çevirme | Malvarlığının satışı ve bedelin toplanması |
| Sıra | Elde edilen bedelin kanuni sıraya göre dağıtılması (İİK m.206) |
| Rehinli alacak | Rehinli alacakların rehnin paraya çevrilmesi rejimine tabi olması |
| Çekişmeli alacak | Çekişmeli alacaklar için ayrılan payın davanın sonucuna bağlanması |
| Kapanış | Tasfiyenin tamamlanması ve son raporun sunulması |
Yedinci satır, alacaklı bakımından takip edilmesi gereken en kritik başlıktır: çekişmeli sayılan alacaklar için ayrılan pay, süresinde dava açılmadığında diğer alacaklılara dağıtılır. Bu nedenle tasfiye sürecinde alacağın niteliğinin izlenmesi gerekir.
Tasfiye, iflas tasfiyesiyle karıştırılmamalıdır. Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda iflas kararı verilmiş değildir; borçlu hakkında iflasın hukuki sonuçları doğmaz. Buna karşılık malvarlığı fiilen tasfiye edilir ve alacaklılar payları oranında karşılanır. Bu ayrım; borçlunun sıfatı, tacir olma sonuçları ve sonraki takip imkânları bakımından farklı sonuçlar doğurur.
Terk konkordatosunda tasfiye organları: Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda tasfiye memurları alacaklılar kurulunun nezaret ve denetimine tabidir; paraya çevirme kararlarına öğrenmeden itibaren yedi gün içinde alacaklılar kurulu nezdinde itiraz edilebilir, kurulun kararlarına karşı şikâyet yolu açıktır (İİK m.309/ç). Tasfiye bir yılı aşarsa her yıl cetvel ve faaliyet raporu düzenlenir (İİK m.309/j). Ayrıntı: malvarlığının terki suretiyle konkordato.
Yargıtay Kararlarında Kayyım Atanması ve Kayyım Raporları
İİK m.306/2 kayyım tayinini mahkemenin takdirine bırakır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi bu takdiri denetlemekte, kayyım raporlarını da tasdik kararının kanun yolu incelemesinde ve kısmen fesih davasında delil olarak kullanmaktadır.
Kayyım ve kayyım raporlarına ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Uyuşmazlık | Yargıtay’ın tespiti |
|---|---|---|
| Yargıtay 6. HD, E. 2022/4990, K. 2023/201, T. 23.01.2023 | Ödeme planı rapor ekine bırakılan tasdikte kayyım atanmaması | Hüküm infazı kabil değil; kayyım atanmaması da isabetsiz. Bozma. |
| Yargıtay 6. HD, E. 2021/6408, K. 2022/3612, T. 27.06.2022 | Tasdikten sonra kayyım onayı olmadan ödeme ve adres nakli | Tasdik sonrası davranış kayyım raporlarıyla değerlendirilmeli. Bozma. |
| Yargıtay 6. HD, E. 2024/1456, K. 2024/1727, T. 23.05.2024 | Konusuz kalan kısmen fesih davasında yargılama giderleri | Taksitlerin zamanında ödenip ödenmediği kayyım raporuna göre araştırılmalı. Bozma. |
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/4990, K. 2023/201, T. 23.01.2023
Şirket ile tek ortağı hakkında konkordato tasdik edilmiş, altmış taksitlik ödeme planı için komiser heyeti raporunun ekine gönderme yapılmıştır. Daire, borca batık olmayan şirkette altmış aylık vadeyi isabetsiz bulmuş, hükmün İİK m.306/1’e aykırı olduğunu ve HMK m.297 uyarınca infazı kabil olmadığını belirtmiş; mahkemenin kabulüne göre de bu kadar karışık bir hükümden sonra kayyım atanmamasını bozma sebebi saymıştır.
Kanun “tayin edilebilir” dese de takdir denetimsiz değildir; Daire bu eksikliği kendiliğinden gözetmiştir. Ödeme takvimi karmaşık olan dosyalarda alacaklı, kayyım talebini tasdik duruşmasından en az üç gün önce bildireceği itiraz sebeplerine eklemelidir (İİK m.304/1).
Kararın ilgili bölümü
“Öte yandan, bu denli karışık bir kararın verilmesini takiben İİK’nın 306/2 maddesine uygun şekilde tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilmemiş olması da mahkemenin kabulüne göre doğru görülmemiş hükmün bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/4990, K. 2023/201, T. 23.01.2023. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/6408, K. 2022/3612, T. 27.06.2022
İnşaat şirketinin konkordatosu tasdik edilmiş, istinaf başvuruları reddedilmiştir. Tasdikten sonra alınan denetim kayyımı raporlarında kayyım heyetinin onayı olmadan ödeme yapıldığı, şirket adresinin kayyımın bilgisi dışında taşındığı, kayıtların sunulmadığı ve kayyım masraflarının süresinde yatırılmadığı tespit edilmiştir. Daire, borçlunun tasdik sonrası davranışlarının kayyım raporları dikkate alınarak değerlendirilmesi için kararı bozmuş; bozmadan sonra verilen ret kararı E. 2022/5240, K. 2023/530 sayılı kararla onanmıştır.
E. 2026/2835, K. 2026/2922 sayılı kararda da tasdikten sonra kayyımla irtibatı kesmek ve kayyım ücretini ödemekten kaçınmak, iyi niyetle bağdaşmadığından bozma sebepleri arasında sayılmıştır. Mühletteki denetimden farkı da burada: mühlet içinde mahkeme izni alınmadan yapılan İİK m.297/2 işlemleri kanun gereği hükümsüzdür; İİK m.306/2 ise kayyım onayı alınmadan yapılan işleme böyle bir yaptırım bağlamaz, bu davranış tasdik incelemesinde borçlunun aleyhine değerlendirilmiştir.
Kararın ilgili bölümü
“Konkordato talepleri yargılama sırasında değişen ekonomik parametrelere göre değerlendirilebileceğinden bu haliyle dava teorisinden ayrılır. Komiser raporları ve atanmış kayyım raporları çerçevesinde konkordato tasdiki sonrası gelişmeler de dahil olmak üzere borçlunun davranışları verilecek karar üzerinde etkili olacaktır.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/6408, K. 2022/3612, T. 27.06.2022. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/1456, K. 2024/1727, T. 23.05.2024
Bir kooperatifin konkordatosunda alacaklılar İİK m.308/e uyarınca kısmen fesih davası açmış, kooperatif hakkında iflas kararı kesinleşince dava konusuz kalmıştır. Kayyım raporunda taksitlerin tam olarak ödendiği belirtilmişti. Daire, yargılama giderleri yönünden davacıların haklı olup olmadığının kayyım raporu doğrultusunda araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. İlk derece mahkemesi ilk taksidin on bir, ikincisinin iki gün gecikmeyle ödendiğini tespit edip direnmiş; bu karar E. 2025/127, K. 2025/247 sayılı kararla onanmıştır.
Bu iki karar, vadesinde ödenmeyen taksidin sonradan tam ödenmesinin alacaklıyı dava açmakta haksız kılmadığını gösterir; belirleyici olan, proje takvimindeki vade ile fiili ödeme tarihidir.
Kararın ilgili bölümü
“Kayyım raporundaki tespit doğrultusunda, davalının taksitlerinin zamanında ödenip ödenmediği hususunun araştırılarak davacının eldeki davayı açmakta haklı olup olmadığı belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.”
Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/1456, K. 2024/1727, T. 23.05.2024. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.
Her alacaklı kayyım raporunu tasdik mahkemesinin dosyasından inceleyebilir (İİK m.306/2). Tasdik kararı kanun yolundaysa aleyhe raporlar o dosyaya da sunulmalı; fesih dilekçesine rapor örneği, proje takvimi ve dekontlar eklenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Konkordatoda kayyım nedir?
Mahkemenin, tasdik ettiği konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye amacıyla atayabileceği görevlidir (İİK m. 306/2).
Kayyım atanması zorunlu mu?
Hayır. Kayyım tayini mahkemenin takdirine bırakılmıştır; her konkordato dosyasında zorunlu değildir.
Kayyımın görevi nedir?
Konkordatonun uygulanma sürecinde borçlunun faaliyet ve ödemelerini izlemek, projeye aykırılık hâlinde mahkemeyi bilgilendirmektir.
Kayyım ile komiser aynı şey mi?
Hayır. Komiser tasdik kararına kadar süreci yürütür; kayyım ise tasdikten sonra konkordatonun uygulanmasını gözetmek üzere atanabilir.
Malvarlığının terkinde kim tasfiye yapar?
Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu görev alır; tasfiye memurları, alacaklılar kurulunun nezaret ve denetimi altında malvarlığını paraya çevirir veya devreder (İİK m.309/c, m.309/ç).
Kayyımın masrafı kim tarafından karşılanır?
Konkordato sürecine ilişkin gider ve ücretler kural olarak borçlunun yatırdığı avans ve kaynaklardan karşılanır; ayrıntı dosyaya ve mahkeme kararına göre belirlenir.
Kayyım ne sıklıkla rapor verir ve raporu görebilir miyim?
Kayyım, borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir. Kanun açıkça alacaklıların bu raporu inceleyebileceğini öngörmüştür.
Borçlu taksitleri ödemezse ne yapabilirim?
İİK m.308/e uyarınca kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı, kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir. Doktrinde bu dava için vadesi gelmiş taksitlerden birinin ödenmemesinin yeterli olduğu belirtilmektedir.
Kısmen fesih kararı konkordatoyu tümüyle ortadan kaldırır mı?
Hayır. Fesih yalnızca talepte bulunan alacaklı bakımından sonuç doğurur; konkordato diğer alacaklılar için ayakta kalır. Konkordatonun tümüyle ortadan kalkması için İİK m.308/f kapsamında tamamen fesih gerekir.
Fesih talebine ilişkin karara karşı kanun yolu süresi nedir?
İki hafta. Bu süre 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından on günden iki haftaya çıkarılmıştır; eski tarihli kaynaklardaki “on gün” bilgisi bu tarihten sonraki kararlar için geçerli değildir.
Fesihten sonra alacağımı nasıl tahsil ederim?
Yargıtay içtihatları uyarınca borçlu tarafından konkordatoda kabul edilen alacaklar, ilamla belirlenen alacaklar statüsündedir; dayanağı borçlunun kayıtsız şartsız borç ikrarının tasdik üzerine mahkemece tescil edilmesidir. Bu nedenle alacağı kabul edilmiş alacaklı, alacağının tamamını ilamlı icra takibi yoluyla isteyebilir.
Fesih hâlinde teminatım ne olur?
Alacaklının kazanılmış hakları korunur: kendisine verilmiş olan teminatı muhafaza eder ve kendisi için bankaya para yatırılmışsa bu para üzerinde rüçhan hakkı bulunur. Rehinli alacaklılar da aynı haktan yararlanır.
Tamamen fesih hangi hâlde istenebilir?
İİK m.308/f uyarınca her alacaklı, kötü niyetle sakatlanmış konkordatonun feshini tasdik kararını vermiş olan mahkemeden isteyebilir. Karar kesinleştiğinde durum İİK m.288 uyarınca ilân edilir ve ilgili yerlere bildirilir.
Tasdik kararında kayyım atanmaması kanun yolunda bozma sebebi olabilir mi?
Kayyım tayini İİK m.306/2 uyarınca mahkemenin takdirindedir; ancak Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/4990, K. 2023/201 sayılı kararında ödeme planının komiser raporu ekine bırakıldığı karışık bir tasdik hükmünden sonra kayyım atanmamasını da bozma sebebi saymıştır. Ödeme takvimi karmaşık dosyalarda alacaklının kayyım talebini tasdik duruşmasından en az üç gün önce yazılı olarak bildirmesi yerinde olur.
Borçlu tasdikten sonra kayyımla işbirliği yapmazsa veya kayyım ücretini ödemezse ne olur?
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tasdik kararını incelerken tasdikten sonra sunulan kayyım raporlarını da dikkate almaktadır. E. 2021/6408, K. 2022/3612 sayılı kararda kayyım onayı olmadan ödeme yapılması, adresin habersiz taşınması ve kayyım masraflarının yatırılmaması; E. 2026/2835, K. 2026/2922 sayılı kararda ise kayyımla irtibatın kesilmesi ve kayyım ücretinin ödenmemesi tasdik kararının bozulmasında gözetilmiştir.


