Konkordatonun Feshi Talebi Dilekçesi Örneği (İİK m.308/e ve m.308/f)

Konkordato tasdik edildi, proje bağlayıcı hâle geldi — ama borçlu ödeme takvimine uymuyor. Bu noktada alacaklının elinde iki ayrı fesih yolu vardır ve bunlar sıkça birbirine karıştırılır: kısmen fesih (İİK m.308/e) yalnızca talep eden alacaklı bakımından sonuç doğurur; tamamen fesih (İİK m.308/f) ise konkordatonun kötüniyetle sakatlanmış olması hâlinde tüm alacaklılar bakımından uygulanır. Aşağıda her ikisi için dilekçe örnekleri yer almaktadır.

İki Fesih Yolu: Hangisi Sizin Durumunuz?

Kısmen Fesih Talebi Dilekçesi (İİK m.308/e) — Örnek Metin

Tamamen Fesih Talebi Dilekçesi (İİK m.308/f) — Örnek Metin

Tamamen fesih, ihlal değil kötüniyet temelinde işler. Burada iddia, konkordatonun sağlıklı bir iradeyle değil, alacaklıları yanıltarak elde edilmiş olmasıdır.

Fesihten Önce: Konkordatonun Bağlayıcılığını Doğru Okuyun

Fesih talebini değerlendirmeden önce, borçlunun size karşı gerçekten “proje uyarınca ifada bulunma” yükümlülüğü altında olup olmadığını netleştirmek gerekir. Çünkü her alacak projeye tabi değildir.

İİK m.308/c uyarınca konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir. Projede, konkordatonun tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar devam eder.

Bağlayıcı hâle gelen konkordato, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir. Ancak kanun üç grubu bu mecburiyetin dışında tutar:

Son satır özellikle önemlidir: mühlet döneminde komiser izniyle borçluya mal veya hizmet verdiyseniz, o alacağınız için fesih yoluna gitmenize gerek yoktur — doğrudan takip yapabilirsiniz. Fesih talebi, yalnızca projeye tabi alacaklar bakımından gündeme gelir.

Fesih Talebinde Süreler ve Kanun Yolu

Kısmen fesih talebi bakımından kanun, talebin ileri sürüleceği bir hak düşürücü süre öngörmez; ihlal gerçekleştiği sürece talep edilebilir. Buna karşılık verilecek karara karşı kanun yolu süresi kesindir.

Bu süreler 7499 sayılı Kanunun 37. maddesiyle “on gün”den “iki hafta”ya çıkarılmıştır. İnternette hâlâ “on gün” yazan kaynaklar bulunmaktadır; güncel süre iki haftadır.

İhlali Erken Yakalamanın Yolu: Kayyım Raporları

Tasdik kararında, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir (İİK m.306/2). Kayyım tayin edilmişse:

• Borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir;
• Alacaklılar bu raporu inceleyebilir.

Bu inceleme hakkı, alacaklının elindeki en pratik erken uyarı aracıdır. İki aylık periyotta düzenli olarak dosya inceleyen alacaklı, ödeme kabiliyetindeki bozulmayı ilk taksit aksamadan görebilir ve fesih hazırlığını önceden yapar.

Fesihten Sonra Ne Olur?

Uygulamada Karşılaşılan Beş Senaryo

1. Taksit geciktirildi ama sonra ödendi

İfa gecikmeli de olsa gerçekleşmişse, m.308/e’nin aradığı “ifada bulunulmama” şartı tartışmalı hâle gelir. Bu durumda fesih talebi yerine, gecikme faizi ve zararın tazminine ilişkin haklarınızı değerlendirmek daha isabetli olabilir. Ancak gecikmeler tekrarlanıyorsa, tekrar eden ihlal örüntüsünü belgeleyerek fesih talebinde bulunmak mümkündür.

2. Borçlu kısmi ödeme yaptı

Proje uyarınca ödenmesi gereken tutarın yalnızca bir kısmının ödenmesi, ifanın tamamlanmadığı anlamına gelir. Dilekçede ödenmesi gereken ile ödenen tutarı taksit taksit karşılaştırın; eksik kalan tutarı net olarak gösterin.

3. Borçlu bazı alacaklılara ödeyip size ödemiyor

Bu, m.308/e’nin tam olarak öngördüğü durumdur: fesih kendisine karşı ifada bulunulmayan alacaklı bakımından işler. Diğer alacaklılara ödeme yapılmış olması sizin fesih hakkınızı ortadan kaldırmaz; aksine ayrımcı ifa, talebi güçlendirir.

4. Konkordato sonrası borçlunun gizli malvarlığı ortaya çıktı

Bu bulgu m.308/e değil m.308/f kapsamındadır. Malvarlığının konkordato dosyasında gizlenmiş olması, konkordatonun kötüniyetle sakatlandığı iddiasının en güçlü dayanağıdır. Bulguyu tapu, sicil veya banka kaydıyla belgeleyin.

5. Kayyım raporunda olumsuz tespit var ama taksit henüz aksamadı

Fesih için ifada bulunulmama şartı aranır; henüz muaccel bir edim ifa edilmemiş değilse talep erken sayılabilir. Bu aşamada yapılacak iş, raporları düzenli izlemek, teminatların durumunu kontrol etmek ve ilk aksamada gecikmeden harekete geçmektir.

Fesih Talebinde Altı Hata

Fesih Talebinin Dayandığı Rejim

Fesih talebi, tasdikle kurulan ödeme rejiminin ihlaline dayanır; bu rejimin öncesindeki mühlet dönemi de sonuçları belirler.

Üçüncü satır, fesih talebinde bulunacak alacaklı bakımından önemlidir: mühlet süresince takip muamelesiyle kesilebilen zamanaşımı işlemediğinden, uzun süren süreçlerde alacağın zamanaşımına uğraması riski doğmaz.

Dilekçede Gösterilecek Unsurlar

Talebin kabul edilme ihtimali, ihlalin somut olarak ortaya konmasına bağlıdır.

Beşinci satır, kısmî fesih talebinin en kolay sağlanan ancak en sık atlanan şartıdır: gecikmenin yazılı olarak bildirildiğini gösteren tebliğ belgesi, talebin ciddiyetini ortaya koyar ve borçlunun ‘uyarılmadım’ savunmasını karşılar.

İki yolun farkı için konkordatonun feshi rehberimize bakabilirsiniz.

Fesih Sonrası Alacaklının Adımları

Fesih kararı verildikten sonra alacaklının hızla hareket etmesi gerekir.

Yedinci satır, mühlet öncesi dönemi de kapsayan bir imkândır: tasarrufun iptali davası için kesin aciz vesikası şartı ve tasarruf tarihinden itibaren beş yıllık hak düşürücü süre gözetilir.

Fesih Talebinde Merci ve Usul

Talebin doğru mercie ve usulüne uygun yöneltilmesi, esasa girilmesinin ön şartıdır.

Birinci satır, en sık yapılan usul hatasını önler: fesih talebi icra dairesine veya icra mahkemesine değil, tasdik kararını veren mahkemeye yöneltilir. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybına yol açar.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlu konkordato taksitini ödemezse ne yapabilirim?

İİK m.308/e uyarınca, kendisine karşı proje uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı, konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir.

Kısmen fesih ile tamamen fesih arasındaki fark nedir?

Kısmen fesih (m.308/e) ihlale dayanır ve yalnızca talep eden alacaklı bakımından sonuç doğurur. Tamamen fesih (m.308/f) ise konkordatonun kötüniyetle sakatlanmış olmasına dayanır ve tüm alacaklılar bakımından uygulanır.

Fesih talebiyle konkordatodan kazandığım hakları kaybeder miyim?

Hayır. İİK m.308/e, alacaklının "konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte" fesih isteyebileceğini açıkça düzenler.

Fesih talebi için süre var mı?

Kanun kısmen fesih talebi için hak düşürücü bir süre öngörmez; ihlalin gerçekleşmiş olması aranır. Ancak verilecek hükme karşı istinaf süresi iki haftadır.

Fesih kararına karşı istinaf süresi kaç gündür?

Hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Bu süreler 7499 sayılı Kanunla "on gün"den iki haftaya çıkarılmıştır.

Fesih talebini hangi mahkemeye yaparım?

Konkordatoyu tasdik eden mahkemeye. İcra mahkemesine veya komiserliğe yapılan başvuru sonuç doğurmaz.

Fesihten önce ihtar çekmem gerekir mi?

Kanun ihtar şartı öngörmez; ancak ihlalin belgelenmesi bakımından yazılı bir ihtar çekilmesi ve tebliğ mazbatasının saklanması uygulamada büyük kolaylık sağlar.

Kayyım raporlarını nasıl görebilirim?

İİK m.306/2 uyarınca kayyım iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir. Mahkeme kaleminden dosya inceleme talebinde bulunabilirsiniz.

Fesih sonrası borçlu iflas eder mi?

Fesih doğrudan iflas sonucu doğurmaz. Ancak fesih sonrasında, tacir borçlu bakımından şartları oluştuğunda iflas gündeme gelebilir.

Konkordato feshedilirse yaptığı ödemeler ne olur?

Alacaklıya konkordato kapsamında yapılmış ödemeler mahsup edilir; alacaklı bakiye alacağı için haklarını kullanır.

Kefile karşı haklarım fesihten etkilenir mi?

Konkordato zaten kefil ve müşterek borçluyu etkilemez; fesih bu durumu değiştirmez. Kefile başvuru hakkınız her hâlde saklıdır.

Kötüniyeti nasıl ispatlarım?

Uygulamada dayanılan olgular; borçlunun malvarlığını gizlemesi, nisabı sağlamak için gerçek olmayan alacaklıları dosyaya sokması ve ön projede alacaklıları yanıltıcı veriler sunmasıdır. Her biri tapu/sicil kayıtları, karşılaştırmalı nisap hesabı ve bilirkişi incelemesiyle desteklenmelidir.