Alacaklıyım, Borçlu Konkordato İlan Etti — Alacaklı Yol Haritası (7, 15 ve 30 Günlük Süreler)

Borçlunuz konkordato ilan ettiyse, kaybedecek vaktiniz yok. Konkordatoda alacaklının karşılaştığı asıl risk borcun silinmesi değil, süre kaçırmaktır. Tasdik edilen konkordato, projeyi kabul etmemiş alacaklıları da bağlar. Buna karşılık, süresinde harekete geçen alacaklının elinde itiraz, alacak kaydı, oy, dava ve fesih olmak üzere beş ayrı hak vardır. Bu sayfa, o hakların hangisinin ne zaman kullanılacağını gün gün gösterir.

Alacaklının Süre Takvimi: Kaçırırsanız Geri Dönüşü Yok

Konkordatoda alacaklıyı bekleyen altı ayrı süre vardır. Her biri farklı bir olaydan başlar; bu yüzden “mühlet bir yıl, vaktim var” düşüncesi en pahalı hatadır.

Adım 1 — İlanı Doğrulayın ve Konumunuzu Belirleyin

Konkordato geçici ve kesin mühlet kararları, İİK m.288 uyarınca ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunur. Karar ayrıca derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret ve sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına ve Sermaye Piyasası Kuruluna bildirilir.

İlanı doğruladıktan sonra yapılacak ilk iş, hangi alacaklı sınıfında olduğunuzu belirlemektir. Konkordatoda “alacaklı” tek bir kategori değildir; sınıfınız hem takip yasağının size uygulanıp uygulanmayacağını hem de oy gücünüzü belirler.

Adım 2 — Yedi Gün İçinde İtiraz Hakkınızı Değerlendirin (İİK m.288)

Geçici mühlet ilanında, alacaklıların ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle ileri sürebilecekleri ve mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir.

Bu itirazın gücü küçümsenmemelidir: İİK m.289/2 uyarınca mahkeme, kesin mühlet değerlendirmesini yaparken itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini dikkate almak zorundadır. Dolayısıyla yedi gün içinde sunulan gerekçeli bir itiraz, kesin mühlet duruşmasında masaya gelir.

Buna karşılık şunu bilmelisiniz: geçici mühletin verilmesine ilişkin karara karşı kanun yolu kapalıdır. İİK m.287 son fıkra uyarınca geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı istinaf veya temyize gidilemez. Elinizdeki tek yol bu yedi günlük itirazdır.

İtiraz dilekçesinde neye dayanılır?

İtiraz, borçlunun konkordatoya hak kazanmadığını gösteren somut olgulara dayanmalıdır: başvuru belgelerinin gerçeği yansıtmaması, ön projedeki nakit akış varsayımlarının dayanaksız olması, iyileşme ihtimalinin bulunmaması, borçlunun başvuru öncesinde mal kaçırma niteliğinde tasarruflarda bulunmuş olması. Soyut itirazlar sonuç doğurmaz; dilekçeye delillerin eklenmesi kanunun açık şartıdır.

Adım 3 — On Beş Gün İçinde Alacağınızı Kaydettirin (İİK m.299)

Alacaklılar, komiser tarafından İİK m.288 uyarınca yapılacak ilânla, ilân tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet olunur. Ayrıca ilânın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir.

İlanda ayrıca, alacaklarını bildirmeyen alacaklıların bilançoda kayıtlı olmadıkça konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmeyecekleri ihtarı da yazılır. Bu cümlenin iki sonucu vardır:

Yani bildirim yapmamanın sonucu “alacağın yok olması” değildir; süreçteki sesinizin kaybolmasıdır. Ancak bilançoda kayıtlı olup olmadığınızı önceden bilemeyeceğiniz için, bildirimi süresinde yapmak tek güvenli yoldur.

Alacak kaydı dilekçesinde ne olmalı?

Adım 4 — Mühlet Süresince Neyi Yapabilir, Neyi Yapamazsınız (İİK m.294, m.296)

Geçici mühlet, İİK m.288/1 uyarınca kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Yani takip yasağı kesin mühleti beklemeden, geçici mühletin ilk gününden itibaren işler.

Son satır tedarikçiler için özellikle önemlidir. İşletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır ve “konkordato başvurusu haklı fesih sebebidir” şeklindeki sözleşme kayıtları uygulanmaz. Buna karşılık, mühlet süresince devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir — yani mühlet, borçluya bedelsiz mal alma hakkı vermez.

Adım 5 — Toplantıda Oy Kullanın ve Nisabı Okuyun (İİK m.302)

Komiser alacaklılar toplantısına başkanlık eder ve borçlunun durumu hakkında rapor verir. Borçlu, gerekli açıklamaları yapmak üzere toplantıda hazır bulunmaya mecburdur. Proje, aşağıdaki iki çoğunluktan birini aşan çoğunlukla imza edilmişse kabul edilmiş sayılır:

Kanun “yarısı” değil “yarısını aşan” demektedir. Nisap hesabında oy kullanabilecekler yalnızca projeden etkilenen alacaklılardır; İİK m.206/1’deki imtiyazlı alacaklılar ile borçlunun eşi, çocuğu ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kardeşi hesaba katılmaz.

Projeyi nasıl değerlendirmelisiniz?

Oyunuzu belirleyecek soru tektir: iflas hâlinde elime ne geçerdi? İİK m.305/a, tasdik için teklif edilen tutarın iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olmasını arar. Bu karşılaştırmayı borçlunun hazırladığı tabloya bırakmayın; kendi hesabınızı yapın.

Rehinli alacaklıysanız ayrı bir müzakere yolu var

İİK m.308/h uyarınca borçlu, ön projede belirtmek suretiyle rehinli borçlarının yapılandırılmasını talep edebilir. Komiser, kesin mühlet içinde bütün rehinli alacaklıları anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme tekliflerini müzakere etmek üzere tebligatla davet eder. Müzakerede ve müzakereyi takip eden yedi günlük iltihak süresi içinde rehinli alacaklıların alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunluğuyla anlaşma sağlanırsa, komiser anlaşmayı tutanağa bağlar ve mahkemeye sunacağı gerekçeli rapora ayrı bir başlık altında işler.

Adım 6 — Tasdik Aşamasında İtiraz Edin (İİK m.304-305)

Tasdik duruşmasının günü İİK m.288 uyarınca ilân edilir. İlanda, itiraz edenlerin itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilecekleri belirtilir. Bu üç günlük kural, uygulamada en çok kaçırılan usul şartlarından biridir: duruşmaya gelip sözlü itiraz etmek yeterli değildir.

İtirazınızı, tasdikin dört şartından hangisinin gerçekleşmediğine dayandırmalısınız:

Tasdik kararına karşı kanun yolu da açıktır. İtiraz eden alacaklılar bakımından istinaf süresi, tasdik kararının ilânından itibaren iki haftadır (İİK m.308/a). Bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyize gidilebilir. Bu süreler 7499 sayılı Kanunla “on gün”den “iki hafta”ya çıkarılmıştır.

Adım 7 — Çekişmeli Alacak Davası (İİK m.308/b)

Alacağınız komiser incelemesinde itiraza uğramışsa, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirsiniz. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir.

Bu düzenlemenin yaptırımı serttir: süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler ve yatırılan pay borçluya iade edilir. Yani bir aylık süre kaçırıldığında, banka hesabında sizin adınıza bekleyen tutar borçluya geri döner.

Adım 8 — Tasdikten Sonra: Bağlayıcılık, İstisnalar ve Fesih

Konkordato, tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir (İİK m.308/c). Projede, konkordatonun tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir. Bağlayıcı hâle gelen konkordato, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir — projeyi reddetmiş olmanız sizi kurtarmaz.

Bağlayıcılığın dışında kalanlar

İİK m.308/c, üç grup alacağı bu mecburiyetin dışında tutar:

Kefil ve müşterek borçlu

Konkordato, kefil ve müşterek borçluları etkilemez. Proje uyarınca alacağınızdan kısmen vazgeçmiş olsanız bile kefile ve müşterek borçluya doğrudan başvurabilirsiniz. Çoğu dosyada gözden kaçan bu ayrım, alacağın tamamının tahsili için en pratik yoldur. Aynı şekilde banka teminat mektubu bağımsız bir yükümlülüktür ve ayrı değerlendirilir.

Proje ihlal edilirse

İİK m.308/e uyarınca, kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı, konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte, tasdik kararını veren mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir. Fesih talebi üzerine verilecek hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Konkordatonun tamamen feshi ise ayrı bir kurumdur ve İİK m.308/f uyarınca her alacaklının kötüniyetle sakatlanmış konkordatonun feshini istemesiyle gündeme gelir.

Tasdik kararında bir kayyım tayin edilmişse, kayyım borçlunun ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir (İİK m.306). İhlali erken yakalamanın en pratik yolu bu raporları düzenli takip etmektir.

Alacaklının On Kritik Hatası

Alacaklı Gözünden: Konkordato mu, İflas mı?

Konkordatonun reddi veya feshi hâlinde iflas gündeme gelebilir. Alacaklı için ikisi arasındaki fark, tahsil ihtimalinin yapısında yatar.

Bu tablo, konkordatonun alacaklı için neden mutlaka kötü haber olmadığını gösterir: kanun, tasdik için projenin iflastan daha iyi sonuç vermesini zorunlu kılar. Sizin işiniz, bu karşılaştırmanın gerçekten doğru yapılıp yapılmadığını denetlemektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlum konkordato ilan etti, takibime devam edebilir miyim?

Kural olarak hayır. İİK m.294 uyarınca mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler dâhil hiçbir takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. İstisnalar: rehinli alacaklılar takip başlatabilir ve İİK m.206/1’deki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.

Alacağımı kaç gün içinde bildirmeliyim?

Komiserin ilân tarihinden itibaren on beş gün içinde (İİK m.299). Bu süre kanunda kesin olarak belirlenmiştir; “15-30 gün arası” şeklindeki bilgiler yanlıştır.

Alacağımı bildirmezsem alacağım yanar mı?

Alacağınız yanmaz, ancak bilançoda kayıtlı olmadıkça konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmezsiniz. Yani oy hakkınızı ve süreçteki etkinizi kaybedersiniz.

Geçici mühlet kararına itiraz edebilir miyim?

Evet, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle. Mahkeme, kesin mühlet değerlendirmesinde itiraz sebeplerinizi dikkate almak zorundadır (İİK m.289/2). Ancak geçici mühletin verilmesine ilişkin karara karşı kanun yoluna başvurulamaz.

Rehinli alacaklıyım, oylamada ne kadar oy kullanırım?

İİK m.298’e göre takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldığınız kısım kadar (İİK m.302/5). Rehnin kıymetini karşılayan kısım için oy kullanmazsınız ve o kısım konkordatonun bağlayıcılığı dışındadır.

Rehnin kıymeti düşük takdir edilirse ne yapabilirim?

Komiserin kıymet takdiri kararı alacaklılar toplantısından önce size yazılı olarak bildirilir. Yedi gün içinde, masrafını önceden vermek kaydıyla mahkemeden yeniden takdir isteyebilirsiniz (İİK m.298/3).

İşçi alacaklısıyım, konkordato beni bağlar mı?

İİK m.206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar konkordatonun bağlayıcılığı dışındadır (İİK m.308/c) ve tasdik için bu alacakların tam ödenmesinin teminata bağlanması şarttır (İİK m.305/d). Ayrıca mühlet içinde haciz yoluyla takip yapabilirsiniz.

Vergi ve SGK alacakları konkordatoya tabi midir?

Mühlet içinde 6183’e göre takip yapılamaz. Ancak 6183 kapsamındaki amme alacakları, İİK m.308/c uyarınca konkordatonun mecburi hükümlerinin dışında tutulmuştur.

Mühlet içinde faiz işler mi?

Tasdik edilen proje aksine hüküm içermedikçe, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur (İİK m.294/3).

Borçluyla sözleşmemi konkordato sebebiyle feshedebilir miyim?

Hayır. İİK m.296 uyarınca borçlunun konkordatoya başvurmuş olması tek başına fesih sebebi sayılamaz; sözleşmede böyle bir hüküm bulunsa dahi uygulanmaz. Ancak mühlet süresince devam eden sözleşmelerde edimler karşılıklı olarak ifa edilir.

Mühlet içinde borçluya yeni mal satarsam alacağım ne olur?

Geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle doğan borçlar konkordato şartlarına tabi değildir; temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi takibe konu edilebilir ve rehinli alacaklardan hemen sonra, diğer bütün alacaklardan önce ödenir (İİK m.308/c). Komiser iznini yazılı alın.

Projeyi kabul etmezsem bağlı olur muyum?

Evet. Konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir ve talepten önce doğan bütün alacaklar için mecburidir (İİK m.308/c). Bu nedenle etkili müdahale anı oylama ve tasdik aşamasıdır.

Tasdik için hangi çoğunluk aranır?

Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunluk veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk. Birinin sağlanması yeterlidir (İİK m.302).

Alacağım reddedilirse hangi davayı açarım?

Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilir (İİK m.308/b). Süresinde dava açmayanlar, çekişmeli alacaklara isabet eden paydan ödeme talep edemez ve pay borçluya iade edilir.

Tasdik kararına karşı istinafa kaç günde giderim?

İtiraz eden alacaklılar bakımından süre, tasdik kararının ilânından itibaren iki haftadır (İİK m.308/a). Bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyize gidilebilir.

Kefile başvurabilir miyim?

Evet. Konkordato kefil ve müşterek borçluları etkilemez; proje uyarınca alacağınızdan kısmen vazgeçmiş olsanız bile onlara doğrudan başvurabilirsiniz. Banka teminat mektubu da bağımsız bir yükümlülüktür.

Borçlu ödeme takvimine uymazsa ne yapabilirim?

Kendisine karşı ifada bulunulmayan her alacaklı, tasdik kararını veren mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir (İİK m.308/e). Kötüniyetle sakatlanma hâlinde tamamen fesih de istenebilir (İİK m.308/f).

Borçlunun konkordatoya girdiğini nereden öğrenirim?

Geçici ve kesin mühlet kararları ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân edilir. Ayrıca komiser, adresi belli olan alacaklılara ilânın bir suretini posta ile gönderir.