Konkordatonun Sonuçları: Başarı, Tamamlanma ve İflasla Sonuçlanma

Konkordato iki şekilde sonuçlanır: olumlu sonuçta proje tasdik edilir ve borçlar ödenerek süreç başarıyla tamamlanır; olumsuz sonuçta ise konkordato reddedilir veya tasdik edilmez, iflasa tabi borçlu yönünden iflasa karar verilebilir.

Olumlu Son: Tasdik ve Başarıyla Tamamlanma

Alacaklılar toplantısında gerekli çoğunluk sağlanır ve İİK m. 305’teki şartlar gerçekleşirse mahkeme konkordatoyu tasdik eder. Tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği (vazgeçme/tenzilat oranı) ve borçların hangi takvimle ödeneceği gösterilir. Borçlu bu planı yerine getirdiğinde konkordato başarıyla tamamlanmış olur; işletme ayakta kalır ve borçlardan kurtulur.

Olumsuz Son: Ret ve İflas

Konkordato talebinin reddi, kesin mühletin kaldırılması veya projenin tasdik edilmemesi hâllerinde süreç olumsuz sonuçlanır. İflasa tabi bir borçlu bakımından, doğrudan iflas sebepleri de varsa mahkeme re’sen iflasa karar verebilir (İİK m. 292, 308). İflasa tabi olmayan borçluda ise yalnızca mühlet sona erer ve takipler yeniden işler.

Tasdik Sonrası: Fesih İhtimali

Tasdik, sürecin mutlak sonu değildir. Kendisine karşı proje uyarınca ifada bulunulmayan alacaklı kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir (İİK m. 308/e); konkordatonun kötü niyetle sakatlandığı anlaşılırsa her alacaklı tamamen feshini isteyebilir (İİK m. 308/f). Ayrıntı için Konkordatonun Feshi yazımıza bakabilirsiniz.

Tasdik Sonrası Denetim

Mahkeme, tasdik ettiği konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirleri alabilir ve bir kayyım tayin edebilir (İİK m. 306/2). Böylece ödeme planının fiilen uygulanması denetlenir.

Bağlayıcılığın Kapsamı

Tasdik edilen konkordato, kural olarak tüm konkordato alacaklılarını bağlar (İİK m. 308/c) — projeyi kabul etmeyen veya itiraz eden alacaklılar dâhil. Bağlayıcılık dışında kalanlar ise İİK m. 206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar, rehinli alacakların rehinle karşılanan kısmı, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları ve mühlet içinde komiser izniyle doğan borçlardır.

Sürecin Zaman Çizelgesi ve Kritik Eşikler

Konkordato, başvurudan tamamlanmaya kadar birbirini izleyen eşiklerden geçer. Her eşikte süreç ya ilerler ya sona erer.

Dördüncü satır alacaklılar için en sinsi risktir: alacağını süresinde kaydettirmeyen alacaklı, müzakereye ve oylamaya katılamaz. Konkordato ilanları resmî ilan mecralarında yayımlandığından, ticari ilişkide bulunulan şirketlerin durumu düzenli takip edilmelidir. Bunun nasıl yapılacağı için konkordato ilan eden firmalar nasıl öğrenilir rehberimize bakabilirsiniz.

Tamamlanma: Süreç Nasıl Biter?

Tasdik kararı sürecin sonu değil, uygulama döneminin başlangıcıdır. Asıl tamamlanma, projedeki yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle gerçekleşir.

İkinci satır sık karıştırılır: mühlet tasdikle sona erer; ancak bu, alacaklıların hemen takibe geçebileceği anlamına gelmez. Konkordatoya tabi alacaklar artık projedeki oran ve takvime bağlıdır. Buna karşılık konkordatoya tabi olmayan alacaklar — mühletten sonra doğanlar, rehinli alacaklar, nafaka — kendi rejimlerine göre işler.

Alacaklı Bakımından Üç Senaryonun Karşılaştırması

Süreç üç farklı sonla bitebilir ve her birinin alacaklı için karşılığı farklıdır.

Son iki satır, alacaklının konkordato riskine karşı gerçek sigortasını gösterir: rehin ve kefalet, konkordatodan en az etkilenen güvencelerdir. Teminatsız ticari alacaklı projedeki orana razı olmak zorundayken, rehinli alacaklı rehin kapsamında tahsil imkânını korur; kefil güvencesi bulunan alacaklı ise şirketten tahsil edemediği kısım için kefile başvurabilir. Bu nedenle konkordato riski taşıyan ticari ilişkilerde teminat yapısı, sonradan yapılabilecek hiçbir hamleden daha belirleyicidir. İşçi alacaklarının konumu için işveren iflas/konkordato hâlinde işçi alacakları yazımıza bakabilirsiniz.

Özetle: Üç Çıkış, İki Gerçek Güvence

Konkordato üç şekilde sonlanabilir: tasdik ve başarılı ifa, tasdik sonrası ifa edilmeme nedeniyle fesih, ya da tasdikin reddi veya mühletin kaldırılmasıyla şartları varsa iflas. Alacaklı bakımından belirleyici olan, hangi senaryoda ne kadar tahsil edileceğidir ve bu hesap her zaman tek bir soruyla başlar: iflas hâlinde elime ne geçerdi?

Sürecin tamamına bakıldığında alacaklının elinde iki gerçek güvence bulunur: rehin ve kefalet. Teminatsız ticari alacaklı projedeki orana tabidir; rehinli alacaklı rehin kapsamında tahsil imkânını korur; kefil güvencesi bulunan alacaklı ise tahsil edemediği kısım için kefile başvurabilir. Bu nedenle konkordato riskine karşı alınacak en etkili önlem, süreç başladıktan sonra atılacak adımlarda değil, ticari ilişki kurulurken oluşturulan teminat yapısındadır. Süreç başladığında ise en kritik adım basittir: alacağı süresinde kaydettirmek.

Tasdikin Malî Sonucu: Harç, Damga Vergisi ve BSMV İstisnaları (İİK m.308/g)

Konkordatonun tasdik edilmesinin çoğu kaynakta atlanan bir sonucu daha vardır: proje kapsamındaki işlemler bir dizi vergi ve harçtan istisna tutulur. İİK m.308/g, tasdik edilen konkordato projesi kapsamında şu istisnaları düzenler:

Teşvik belgeleri ve ihracat taahhüt süreleri donar

İİK m.308/g’nin son fıkrası, üretim ve ihracat yapan işletmeler için kritik bir koruma getirir: konkordato projesine göre borçları yeni bir itfa plânına bağlanan borçlulara ait teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, geçici mühlet kararının verildiği tarihten konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar işlemez.

Pratik sonucu şudur: mühlet süresince üretimi yavaşlayan veya duran bir işletme, teşvik belgesindeki süreyi veya ihracat taahhüdünü kaçırdığı için müeyyideyle karşılaşmaz. Bu süre donması otomatiktir; ancak ilgili kurumlara konkordato kararının bildirilmiş olması uygulamada kolaylık sağlar.

İflasla Sonuçlanırsa Tasfiyeyi Kim Yürütür? (İİK m.308)

Konkordato tasdik edilmezse mahkeme talebin reddine karar verir; bu karar İİK m.288 uyarınca ilân edilir ve ilgili yerlere bildirilir. Borçlunun iflâsa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflâs sebeplerinden birinin bulunması hâlinde mahkeme borçlunun iflâsına resen karar verir.

9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunla eklenen fıkra, bu noktada önemli bir yenilik getirmiştir:

"Bağlayıcı Hâle Gelme" Anı: Tasdik mi, Kesinleşme mi?

Konkordatonun ne zaman bittiği sorusunun cevabı, çoğu zaman sanıldığı kadar tek değildir. İİK m.308/c iki ayrı ihtimal öngörür ve bu ihtimal, projede yapılan bir tercihe bağlıdır:

İİK m.308/g’nin teşvik belgesi ve ihracat taahhüt sürelerini dondurması da aynı ana bağlıdır: süreler geçici mühlet kararının verildiği tarihten konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar işlemez. Yani projede kesinleşme tercihi yapılmışsa, bu donma dönemi de uzar.

Konkordatonun reddi ve iflâs kararı hakkında ayrıntı için Konkordato Talebi Reddedilirse İflasa Karar Verilir mi? sayfamıza bakabilirsiniz.

Sürecin Üç Olası Sonu ve Kanunî Karşılıkları

Sürecin İki Olası Sonu

Konkordato ya tasdikle sonuçlanır ve proje uygulanır ya da ret veya fesihle sona erer. Her iki ihtimalde de mühlet rejiminden çıkış farklı sonuçlar doğurur.

Birinci satır, sürecin sona ermesiyle birlikte değişen ilk şeydir: koruma kalktığında duran takipler kaldığı yerden işlemeye başlar. Bu nedenle ret veya fesih hâlinde alacaklıların dosya yenileme ve haciz talepleri gecikmeden yapılmalıdır.

Kritik Eşiklerin Zaman Çizelgesi

Sürecin her aşamasında kaçırılmaması gereken tarihler vardır.

İkinci satır, alacaklı bakımından en belirleyici eşiktir: süresinde alacağını bildirmeyen alacaklı proje müzakerelerine kabul edilmeyebilir; buna karşılık tasdik edilen konkordato onu da bağlar. Yani bildirim yapmamak korumaz, yalnızca söz hakkını kaldırır.

Fesih için konkordatonun feshi rehberimize bakabilirsiniz.

Sürecin Sonunda Yapılacak İşlemler

Konkordato ister başarıyla tamamlansın ister sona ersin, kapanış işlemlerinin yapılması gerekir.

Beşinci satır, borçlu bakımından en somut sonuçtur: sicildeki konkordato şerhinin kaldırılması, işletmenin ticari ilişkilerini normalleştirmesinin ön şartıdır. Bu işlem kendiliğinden yapılmaz, ayrıca talep edilmelidir.

Alacaklı Bakımından Sonuç Senaryoları

Sürecin her olası sonu, alacaklı için farklı bir tablo doğurur.

Yedinci satır, iflasla sonuçlanan dosyalarda alacaklı için önemli bir imkân doğurur: aciz vesikası yirmi yıllık özel zamanaşımı ve tasarrufun iptali davası açma şartını sağlar.

📌 İlgili rehber: İflastan sonra konkordato ve iflasın kaldırılması

Tasdik edilmeyen konkordato: Ret kararı ilan edilir, mühletin koruması sona erer ve takipler yeniden işler (İİK m.294/1, m.308). İflas ancak borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa gündeme gelir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 06.12.2023, E.2023/6-603, K.2023/1216). Ayrıntı: konkordatonun tasdik edilmemesi ve sonuçları.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato nasıl sonuçlanır?

İki şekilde: olumlu sonuçta proje tasdik edilir ve ödenerek başarıyla tamamlanır; olumsuz sonuçta reddedilir/tasdik edilmez, iflasa tabi borçlu yönünden iflasa karar verilebilir.

Konkordato başarıyla tamamlanınca ne olur?

Borçlu, tasdik kararındaki vazgeçme oranı ve ödeme takvimine uygun ödemeleri yaptığında konkordato tamamlanır; işletme ayakta kalır ve borçlardan kurtulur.

Konkordato reddedilirse iflas şart mı?

İflasa tabi borçlu ve doğrudan iflas sebepleri varsa mahkeme re’sen iflasa karar verebilir. İflasa tabi olmayan borçluda iflas doğmaz; mühlet sona erer ve takipler işler.

Tasdikten sonra konkordato feshedilebilir mi?

Evet. İfada bulunulmayan alacaklı kendisi hakkında (m. 308/e), kötü niyetle sakatlanma hâlinde her alacaklı tamamen (m. 308/f) feshini isteyebilir.

Tasdik edilen konkordato kimleri bağlar?

Kural olarak tüm konkordato alacaklılarını bağlar (m. 308/c). İmtiyazlı (206/1), rehinle karşılanan, amme (6183) ve komiser izinli borçlar bağlayıcılık dışındadır.

Tasdik sonrası süreç denetlenir mi?

Mahkeme, konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim/yönetim/tasfiye tedbirleri alabilir ve kayyım atayabilir (İİK m. 306/2).