Konkordatoda Alacaklının Hakları ve Alacak Bildirimi

Konkordato, borçlunun borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlar. Bu süreçte alacaklıların da belirli hak ve yükümlülükleri vardır.

Geçici ve Kesin Mühlet

Mahkeme, konkordato talebinde geçici ve sonrasında kesin mühlet verir. Bu süreçte borçluya karşı takipler kural olarak durur.

Alacak Bildirimi

Alacaklılar, ilan edilen süre içinde alacaklarını komisere bildirmelidir; bildirilmeyen alacaklar dikkate alınmayabilir.

Alacaklılar Toplantısı ve Oylama

Konkordato projesi, alacaklıların kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle onaylanabilir.

Tasdik ve Sonuç

Mahkeme projeyi tasdik ederse, şartlar tüm alacaklıları bağlar; rehinli alacaklılar için özel kurallar vardır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Alacaklının Temel Hakları

Konkordato sürecinde alacaklı, borçlunun ödeme aczine düşmesi karşısında pasif bir konumda değildir. Aksine, Türk hukuku alacaklıya güçlü katılım hakları tanır. Bu haklar, konkordatonun alacaklıların katılımıyla şekillendirilmesini ve menfaatlerinin korunmasını amaçlar. İİK m. 285-309 çerçevesinde alacaklının hakları sistemli olarak düzenlenmiştir.

İlk temel hak bilgilendirilme hakkıdır. Alacaklı, borçlunun konkordato başvurusundan itibaren süreç hakkında bilgi alma hakkına sahiptir. Ticaret Sicil Gazetesi ilanları, komiser bildirimleri ve mahkeme dosyası incelemeleri bu hakkın kullanım araçlarıdır.

İkinci hak alacak bildirim hakkıdır. Alacaklı, komisere alacak beyannamesi vererek konkordato masasına dahil olur. Bu bildirim; alacağın gerçekliği, tutarı, niteliği (adi/rehinli/imtiyazlı) ve dayanak belgeleri kapsar. Süresinde yapılan bildirim, alacaklının süreçte oy hakkı kullanmasını sağlar.

Üçüncü hak oy kullanma hakkıdır. Alacaklılar toplantısında, konkordato projesi hakkında görüş bildirilir ve oy kullanılır. Kabul için çift çoğunluk gerekir: alacaklı sayısının yarısından fazlası + alacak tutarının en az yarısı olumlu oy vermelidir (İİK m. 302).

Alacak Bildirimi Süreci ve Detayları

Alacak bildirimi, konkordato mühleti kararının ilanından itibaren komiserin belirlediği süre içinde yapılır. Bu süre genellikle 15-30 gün arasındadır. Komiser tarafından belirlenen tarih ve saat kaçırılmamalıdır; süresinde yapılmayan bildirim alacağın süreçte dikkate alınmamasına yol açabilir.

Bildirim, komiserin belirlediği form ve içerik ile sunulur. Alacağın kaynağı (fatura, sözleşme, senet), tutarı, vadesi, teminatı (varsa) ve alacaklının iletişim bilgileri belirtilir. Ekli belgeler alacağın gerçekliğini kanıtlar; belge eksikliği alacağın reddedilmesine sebep olabilir.

Komiser, gelen bildirimleri inceler ve değerlendirir. Alacaklar; kabul, kısmen kabul, çekişmeli veya red şeklinde işlem görebilir. Komiserin kararı borçluya ve alacaklıya tebliğ edilir. Kararlara karşı 15 gün içinde itiraz davası açılabilir (İİK m. 308/e).

Toplantı Katılım Hakkı ve Oylama

Alacaklılar toplantısı, kesin mühlet aşamasında komiser tarafından düzenlenir. Alacaklılara bireysel bildirim yapılır; toplantı yer, tarih ve gündemi bildirilir. Alacaklı, toplantıya bizzat katılabilir veya vekil aracılığıyla temsil edilebilir.

Toplantıda konkordato projesi tartışılır; borçlu ve komiser görüş verir. Alacaklılar sorular sorabilir, revizyon önerilerinde bulunabilir. Projedeki teknik detaylar (indirim oranı, ödeme takvimi, teminatlar) müzakere edilir. Toplantı, konkordatonun kabulünde belirleyici bir aşamadır.

Oylama sonrası komiser tasdik raporu hazırlar ve mahkemeye sunar. Rapor, alacaklı çoğunluğunun durumunu, projenin uygulanabilirliğini ve konkordatonun tavsiyesini içerir. Alacaklıların projeye onayı, konkordatonun mahkeme tarafından tasdik edilmesi için temel koşuldur.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Rehberler

• 📘 İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
• Konkordato Hukuku Genel Rehber
• Konkordatonun Bağlayıcılığı
• Alacaklıların Konkordatoya İtirazı
• Konkordato Giderleri ve Komiser Ücreti
• Konkordato Süreci

Alacak İtirazı Süreci ve Delil Yükü

Komiserin kararına karşı 15 günlük itiraz süresi hak düşürücüdür (İİK m. 308/e). Süre kaçırılırsa alacak kaybı doğar. Bu nedenle komiserin tebliğinden itibaren süreler titizlikle takip edilmelidir.

İtiraz dilekçesi somut ve belgelenmiş olmalıdır. Alacağın gerçekliği, tutarı ve niteliği için ayrı ayrı deliller sunulur. Genel ve soyut itirazlar mahkeme tarafından reddedilir.

İtiraz kabul edilirse alacaklının hakları düzeltilir. Kabul edilmezse üst mahkeme yolları (istinaf, temyiz) açıktır. Ancak konkordato sürecinin hızlı işlemesi bu yolları pratikte sınırlar.

Alacaklıların Ortak Hareket Etme Avantajları

Bireysel alacaklıların gücü sınırlıdır; ancak ortak hareket ettiklerinde konkordato sürecinde önemli bir belirleyici konum elde edebilirler. Alacaklılar kurulu ve gayri resmi alacaklı grupları bu ortak hareketin araçlarıdır.

Alacaklılar kurulu için başvuru mahkemeye yapılır. Kurul üyeleri alacaklılar toplantısında belirlenir; büyük alacaklılar veya alacaklı gruplarını temsil eden delege edilir. Kurul, borçlu ve komiser ile düzenli görüşür.

Ortak avukat tutma maliyet paylaşımı ve profesyonel temsil açısından etkin bir yöntemdir. Küçük alacaklılar bireysel avukat tutmak zor olabilir; ancak grup hâlinde profesyonel destek almak mümkündür.

Ortak hareket eden alacaklıların stratejileri arasında; proje revizyon önerileri, muvazaa iddialarının araştırılması, komiser değişikliği talebi ve teminat artışı önerileri sayılabilir.