Konkordato Başvurusu Hangi Mahkemeye Yapılır? Görevli ve Yetkili Mahkeme (İİK 285)

Konkordato başvurusu, görevli mahkeme olan asliye ticaret mahkemesine yapılır. Yetkili mahkeme ise sermaye şirketleri ve kooperatiflerde merkezin, gerçek kişilerde ise yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Konkordatoyu yalnızca borçlu değil, iflas talebinde bulunabilecek bir alacaklı da isteyebilir (İİK m. 285).

Konkordato Nedir, Neden Başvurulur?

Konkordato; borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırdığı bir iflas dışı çözüm yoludur. Amaç, borçlunun iflasını önlemek, ticari faaliyetini sürdürmesini sağlamak; alacaklıların da alacaklarına makul oranda kavuşmasını temin etmektir.

28 Şubat 2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun ile iflasın ertelenmesi kurumu kaldırılmış, konkordato bu alanda başvurulan başlıca hukuki yol hâline gelmiştir. Adi konkordato, İİK m. 285 ile 308/h arasında düzenlenmiştir.

Konkordatoda Görevli Mahkeme: Asliye Ticaret Mahkemesi

Konkordato talepleri, borçlu ister sermaye şirketi ister gerçek kişi olsun, asliye ticaret mahkemesinde görülür. İflas işlerinde olduğu gibi konkordatoda da bu mahkeme, yargılamayı yürüten asıl ve en önemli organdır.

Konkordato yargılaması basit yargılama usulüne tabidir (HMK m. 385/2). Bunun doğal sonucu olarak hâkim, dosyaya sunulan belgelerle bağlı kalmayıp re’sen (kendiliğinden) araştırma yapabilir; gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri toplatabilir.

Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Görevli mahkeme her durumda asliye ticaret mahkemesi olmakla birlikte, hangi yerdeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili olduğu borçlunun niteliğine göre belirlenir:

• Sermaye şirketleri ve kooperatifler: Merkezlerinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi.
• Gerçek kişiler (tacir olsun olmasın): Yerleşim yerinin (işlem/muamele merkezinin) bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi.

Konkordatoda yetki kamu düzenine ilişkindir ve mahkemece re’sen dikkate alınır. Yetkisiz bir mahkemeye başvurulması hâlinde mahkeme talebi usulden reddedebilir; ancak HMK m. 20’deki süre içinde talep edilirse dosya yetkili mahkemeye gönderilir ve daha önce alınan tedbir kararları re’sen kaldırılır.

Konkordatoyu Kimler Talep Edebilir?

Konkordato talebinde bulunabilecek kişiler ikiye ayrılır:

• Borçlu: Gerçek veya tüzel kişi, iflasa tabi olsun olmasın konkordato talep edebilir. Yani adi konkordato yalnızca şirketlere değil, ticari işletmesi olmayan gerçek kişilere de açıktır.
• Alacaklı: İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (İİK m. 285/2). Bu hâlde mahkeme, borçluya m. 286’daki belgeleri sunması için makul bir süre verir.

Başvuruda Mahkemeye Neler Sunulur?

Konkordato talebine, ödeme planını gösteren konkordato ön projesi ile borçlunun mali durumunu ortaya koyan belgeler (bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, alacaklılar listesi ve makul güvence veren bağımsız denetim raporu) eklenir (İİK m. 286). Ayrıca başvuru harcı ve gider avansı yatırılır. Bu belgelerin ayrıntısı için ön proje ve belge rehberlerimize bakabilirsiniz.

Başvurudan Sonra Ne Olur?

Mahkeme, m. 286’da sayılan belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir, borçlunun malvarlığını korumak için gerekli tedbirleri alır ve bir geçici konkordato komiseri görevlendirir (İİK m. 287). Geçici mühlet üç aydır. Geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa, borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir (İİK m. 289).

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato başvurusu hangi mahkemeye yapılır?

Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetki bakımından sermaye şirketleri ve kooperatiflerde merkezin, gerçek kişilerde ise yerleşim yerinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.

Konkordato için tacir olmak şart mı?

Hayır. Adi konkordato (İİK m. 285-308/h) yalnızca sermaye şirketlerine değil, iflasa tabi olmayan gerçek kişiler dâhil tüm borçlulara açıktır.

Alacaklı konkordato isteyebilir mi?

Evet. İflas talebinde bulunabilecek bir alacaklı, gerekçeli dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (İİK m. 285/2). Bu durumda borçluya gerekli belgeleri sunması için makul süre verilir.

Başvuru yapınca icra takipleri hemen durur mu?

Mahkeme geçici mühlet kararı verdiğinde borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m. 294). Belgeler eksiksizse geçici mühlet derhâl verildiği için takip koruması da kısa sürede başlar.

Yetkisiz mahkemeye başvurursam ne olur?

Mahkeme yetkisizlik nedeniyle talebi usulden reddedebilir. Ancak HMK m. 20’deki süre içinde talep ederseniz dosya yetkili mahkemeye gönderilir ve alınan tedbir kararları re’sen kaldırılır.

Konkordato başvurum reddedilirse iflas eder miyim?

İflasa tabi bir borçlu hakkında talep reddedilir ve borca batıklık tespit edilirse, mahkeme şartları oluştuğunda re’sen iflasa karar verebilir (İİK m. 292). İflasa tabi olmayan borçlu yönünden böyle bir sonuç doğmaz.