Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Nelerdir? (İİK 286)

Konkordato talebine eklenecek belgeler İİK m. 286’da sayılmıştır. Bu belgeler eksiksiz olmadan mahkeme geçici mühlet kararı veremez. Listenin merkezinde ön proje ve makul güvence veren bağımsız denetim raporu yer alır.

İİK m. 286 Belge Listesi

Konkordato talebine kural olarak aşağıdaki belgeler eklenir:

• Konkordato ön projesi: Borçların hangi oran ve vadede ödeneceğini, alacaklıların ne kadar vazgeçeceğini ve finansman kaynağını gösteren teklif.
• Malvarlığı durumunu gösteren belgeler: Borçlunun defterlerine göre ve gerçek (rayiç) değerlere göre hazırlanmış güncel bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ile ara bilançolar.
• Alacaklılar listesi: Alacaklıların adları, alacak miktarları ve imtiyaz durumlarını gösteren liste.
• Karşılaştırma tablosu: Ön projedeki teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştıran tablo.
• Bağımsız denetim raporu: Teklifin gerçekleşmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu gösteren, KGK’ce yetkilendirilmiş bağımsız denetçi tarafından hazırlanmış makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.

Belgeler Ne Kadar Güncel Olmalı?

Bu konuda bir uygulama beklentisi değil, kanuni bir kural vardır. İİK m. 286 açıkça şöyle der: bu madde uyarınca sunulan malî tabloların tarihi, başvuru tarihinden en fazla kırk beş gün önce olabilir.

Bağlayıcılığı doğrudandır: mahkeme geçici mühlet kararını, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde verir. Tarihi kırk beş günü aşan bir bilanço, belgelerin eksik sayılmasına ve talebin bu aşamada takılmasına yol açabilir.

Planlama bakımından sonucu: bağımsız denetim raporu mali tablolara dayandığından, tabloların hazırlanma tarihi ile başvuru tarihi arasındaki süre kırk beş günün altında tutulacak biçimde takvimlendirilmelidir.

Alacaklı Talep Ederse Belgeleri Kim Sunar?

Konkordato işlemleri bir alacaklı tarafından başlatılmışsa, m. 286’daki belge ve kayıtları hazırlama yükü yine borçludadır. Mahkeme, bu belgeleri sunması için borçluya makul bir süre verir (İİK m. 287/2).

Belgeler Eksikse Ne Olur?

Mahkeme, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir. Belgeler eksik veya hatalıysa mahkeme bunların tamamlanmasını ister. Tamamlanmaması hâlinde konkordato talebi reddedilebilir; iflasa tabi ve borca batık bir borçlu yönünden bu durum iflasa karar verilmesine yol açabilir.

Belgelerin Önemi

Konkordatonun kalbi belgelerdir. Komiser ve mahkeme, konkordatonun başarı şansını ve tasdik şartlarını bu belgeler üzerinden değerlendirir. Eksik, çelişkili veya gerçeği yansıtmayan belgeler hem talebin reddine hem de borçlu yönünden ağır sonuçlara yol açabileceğinden, belgelerin doğru ve tutarlı olması büyük önem taşır.

Malvarlığı Belgeleri: Kanunun Saydığı Tam Liste

Belge listesinin en kapsamlı kalemi budur ve özet ifadelerle geçilirse eksik hazırlanır.

Borçlu defter tutmaya mecbur kişilerden ise şunlar aranır: Türk Ticaret Kanunu’na göre hazırlanan son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu.

Ara bilançolar iki ayrı esasa göre hazırlanır: hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden. Tek bir ara bilanço yeterli değildir.

Defter kayıtları da istenir: ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri.

Liste kapalı değildir: kanun ayrıca “borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler” ifadesini kullanır.

Neden iki farklı ara bilanço? Çünkü tasdik, teklifin iflas hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktardan fazla olmasına bağlıdır. Bu karşılaştırma ancak işletmenin ayakta kalması hâlindeki değer ile tasfiye değerinin ayrı ayrı gösterilmesiyle yapılabilir: konkordatonun tasdiki şartları nelerdir? (İİK 305).

Alacaklılar Listesi ve İmtiyaz Sınıflandırması

Listeyi yalnızca bir isim-tutar dökümü olarak hazırlamak, sonraki aşamalarda sorun doğurur.

Kanunun aradığı üç unsur: alacaklıların kimliği, alacak miktarları ve imtiyaz durumları.

İmtiyaz sınıflandırması neden kritik? Çünkü aynı bilgi sürecin üç ayrı yerinde kullanılır: alacaklılar kurulunun sınıf temsiline göre oluşturulmasında, oylama nisabının hesaplanmasında ve tasdik şartlarındaki teminat değerlendirmesinde.

Rehinli alacaklılar ayrı gösterilmelidir. Rehinli alacaklılar, rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları bakımından ayrı bir sınıf sayılır; rehinle karşılanamayan kısım ise adi alacak gibi değerlendirilir. Aynı alacaklı bu nedenle iki farklı konumda yer alabilir.

Birinci sıra imtiyazlı alacaklar da işaretlenmelidir: işçi alacakları, işverenin işçi yardım sandıklarına olan borçları ve nafaka alacakları. Bunlar tasdik şartlarındaki teminat yükümlülüğünü doğrudan etkiler.

Pratik öneri: listeyi sınıf sütunu içerecek biçimde hazırlamak, komiserin inceleme süresini kısaltır ve sonraki nisap tartışmalarını azaltır.

Karşılaştırma Tablosu: Tasdikin Anahtarı

Belge listesinin görünüşte en basit, sonuç bakımından en belirleyici kalemi budur.

Tablonun içeriği: ön projedeki teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarın karşılaştırmalı olarak gösterilmesi.

Neden belirleyici? Çünkü tasdikin ilk şartı, teklif edilen tutarın iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olmasıdır. Bu tablo, o şartın sayısal dayanağıdır.

Karşılaştırma varsayımsaldır. Madde gerekçesinde bu şartın, borçlunun gerçekte iflâsa tâbi bir kimse olmasını gerektirmediği belirtilmiştir; iflasa tabi olmayan borçlu için dahi bu hesap yapılır.

Tablonun dayanağı hangi bilanço? İflas hâlindeki muhtemel miktar, aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançodan çıkar. Bu nedenle iki belge birbirini doğrulamalıdır.

Alacaklı için itiraz ekseni: tasfiye değerinin düşük gösterilmesi, teklifi olduğundan avantajlı gösterir. Bu tablo, tasdike itirazın en teknik ve en güçlü zeminidir.

Belge Yükü Başvuruyla Bitmez

İİK m.286’daki liste, sürecin tamamı için değil başvuru anı için geçerlidir.

Kanunun kapanış hükmü açıktır: borçlu, konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorundadır.

Bu yükümlülük komiser incelemesinin temelini oluşturur. Komiser, alacakların varit olup olmadığını borçlunun defterleri ve belgeleri üzerinde inceler; istenen kayıtların verilmemesi bu incelemeyi engeller.

Ve yaptırımı ağırdır: komiserin ihtarlarına uymamak, kesin mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ve iflasa tabi borçlu bakımından iflasına karar verilmesi sebeplerinden biridir.

Pratik sonuç: başvuru dosyasını hazırlarken belgeleri yalnızca “eksiksiz sunmak” değil, sonrasında istenebilecek kayıtları da erişilebilir tutmak gerekir.

Belgelerin İki Ayrı Sınavı

Aynı belgeler süreçte iki farklı ölçüte göre değerlendirilir; bu ayrım hazırlık stratejisini belirler.

Birinci sınav — tamlık (geçici mühlet): mahkeme, İİK m.286’daki belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir. Bu aşamada projenin başarı şansı değil, belgelerin varlığı ve tamlığı değerlendirilir.

İkinci sınav — içerik (kesin mühlet ve tasdik): komiser incelemesinden sonra konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığı esastan değerlendirilir.

Bu nedenle “belgeleri tamamladık” demek yeterli değildir. Tamlık ilk kapıyı açar; ikinci kapıda belgelerin tutarlılığı ve gerçekçiliği sorgulanır.

Uygulamadaki tipik ret sebepleri: kaynakları belirsiz projeler, alacaklılar aleyhine aşırı uzun ödeme süreleri ve somut verilerle desteklenmeyen öngörüler.

İki aşamanın ölçüt farkı için geçici mühlet ile kesin mühlet arasındaki fark sayfamıza bakabilirsiniz.

Belgeler Eksikse: Tamamlama ve Ret

Eksiklik hemen redde yol açmaz; ancak süreç borçlu aleyhine dönebilir.

Önce tamamlama istenir: mahkeme belgelerin eksik veya hatalı olduğunu tespit ederse tamamlanmasını ister.

Tamamlanmazsa talep reddedilebilir. Ve burada borçlu için ek bir risk doğar: iflasa tabi ve borca batık bir borçlu bakımından bu durum iflas kararı verilmesine yol açabilir.

Alacaklı talebiyle başlatılan süreçte sonuç daha nettir: belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz sunulmaması hâlinde geçici mühlet kararı verilmez.

Borçlu için sonuç: konkordato başvurusu, hazırlıksız yapıldığında koruma sağlamadığı gibi iflas riskini de gündeme getirebilir. Bu nedenle belge hazırlığı tamamlanmadan başvuru yapılmaması yerinde olur.

Hazırlık Sırası: Hangi Belge Önce?

Belgeler birbirine bağlı olduğundan hazırlık sırası maliyeti ve süreyi doğrudan etkiler.

1. Mali tabloların kesinleştirilmesi. Son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ve iki esasa göre ara bilançolar. Tarihleri kırk beş günlük pencereyi belirlediğinden başlangıç noktası budur.

2. Alacaklılar listesi. Alacaklıların adları, alacak miktarları ve imtiyaz durumları. İmtiyaz sınıflandırması, ilerideki nisap hesabını ve alacaklılar kurulu bileşimini de etkiler.

3. Ön proje. Ödeme oranı, vade, mal satışı ve finansman kaynağı. Mali tablolar netleşmeden gerçekçi bir teklif kurulamaz: konkordato ön projesi nedir? nasıl hazırlanır? (İİK 286).

4. Karşılaştırma tablosu. Teklife göre elde edilecek miktar ile iflas hâlindeki muhtemel miktarın karşılaştırılması. Aktiflerin muhtemel satış fiyatı üzerinden hazırlanan ara bilanço bunun dayanağıdır.

5. Bağımsız denetim raporu (küçük işletmelerde aranmaz). En uzun süren adımdır ve mali tablolara dayandığından kırk beş günlük pencereyle çakışabilir: konkordatoda makul güvence veren bağımsız denetim raporu.

6. Başvuru ve mühlet kararı. Belgeler eksiksizse mahkeme derhâl geçici mühlet verir ve karar ilan edilir: konkordato geçici mühlet ilanı ve bildirimler (İİK 288).

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato talebine hangi belgeler eklenir?

Konkordato ön projesi, malvarlığı durumunu gösteren mali tablolar (bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu), alacaklılar listesi, karşılaştırma tablosu ve makul güvence veren bağımsız denetim raporu eklenir (İİK m. 286).

Bağımsız denetim raporu olmadan başvuru yapılabilir mi?

Kural olarak hayır: ön projede yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu, İİK m. 286’da sayılan belgeler arasındadır ve eksikse mahkeme tamamlanmasını ister. Ancak kanun bir istisna öngörmüştür: bu şart, ilgili Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki küçük işletmeler bakımından uygulanmaz.

Mali tablolar ne kadar eski olabilir?

Kanuni sınır kırk beş gündür: İİK m. 286 uyarınca sunulan malî tabloların tarihi, başvuru tarihinden en fazla kırk beş gün önce olabilir. Bu sınırın aşılması belgelerin eksik sayılmasına yol açabilir.

Belgeleri alacaklı mı yoksa borçlu mu hazırlar?

Belgeleri hazırlama yükü borçludadır ve mahkeme bunun için makul bir süre verir. Ancak masraf farklıdır: konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır. Belgeler süresinde ve eksiksiz sunulmazsa geçici mühlet kararı verilmez.

Belgeler eksik olursa başvuru reddedilir mi?

Mahkeme önce eksikliklerin tamamlanmasını ister. Tamamlanmazsa talep reddedilebilir; iflasa tabi ve borca batık borçlu yönünden iflasa karar verilebilir.

Karşılaştırma tablosu neden önemlidir?

Bu tablo, alacaklıların konkordatoyla mı yoksa iflasla mı daha fazla tahsilat yapacağını gösterir. Tasdik şartlarından biri, teklifin alacaklıların iflastaki muhtemel payından daha avantajlı olmasıdır.

Ara bilanço tek bir tablo mu?

Hayır. Kanun hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançoları arar; iki ayrı esasa göre hazırlanmaları gerekir.

Defter tasdikleri de isteniyor mu?

Evet. Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri de malvarlığı durumunu gösteren belgeler arasında sayılmıştır.

Başvuruda verilen belgeler yeterli mi?

Başvuru için yeterli olabilir; ancak kanun, borçlunun konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorunda olduğunu öngörür.

Alacaklı konkordato isterse masrafı kim öder?

Belgeleri hazırlama yükü borçludadır; ancak konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır.

Belgeler sunulmazsa alacaklı talebi ne olur?

Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması hâlinde geçici mühlet kararı verilmez.

Belgeler tamamsa mühlet garanti mi?

Hayır. Belgelerin tamlığı yalnızca geçici mühlet aşamasını açar; kesin mühlet ve tasdik aşamalarında belgelerin içeriği, tutarlılığı ve projenin gerçekçiliği esastan değerlendirilir.