Konkordatoda Alacaklılar Kurulu Nedir? Oluşumu ve Görevleri (İİK 289)
29 Haziran 2026

Konkordatoda Alacaklılar Kurulu Nedir? Oluşumu ve Görevleri (İİK 289)

Alacaklılar kurulu, kesin mühlet kararıyla mahkemece oluşturulabilen ve komiserin faaliyetlerini denetleyen organdır. En az üç alacaklı sınıfı bulunması kaydıyla, alacaklı sayısının 250’yi veya alacak miktarının 125 milyon TL’yi aşması hâlinde kurulun oluşturulması zorunludur (İİK m.289/4; Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik m.22/2).

Konkordatoda alacaklılar kurulu süreci için destek mi istiyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Alacaklılar Kurulu Nedir?

Alacaklılar kurulu, konkordato sürecinde alacaklıların menfaatlerini temsil eden ve komiserin çalışmalarını gözeten bir denetim organıdır. Mahkeme, kesin mühlet kararıyla birlikte veya daha sonra, uygun görürse bu kurulu oluşturabilir. Komiser de kurulun oluşturulmasını önerebilir.

Kurul Ne Zaman Zorunlu Olur?

Alacaklılar kurulunun oluşturulması bazı hâllerde zorunludur. İlgili Yönetmeliğe göre, alacaklılar hukuki nitelikleri birbirine benzeyen alacaklar bakımından sınıflara ayrılır (rehinli alacaklılar, İİK m. 206’daki imtiyazlı alacaklılar ve adi alacaklılar ayrı sınıflardır). En az üç alacaklı sınıfı bulunması kaydıyla, alacaklı sayısının ya da alacak tutarının Yönetmelikte belirlenen eşiği aşması hâlinde kurulun oluşturulması zorunlu hâle gelir. Bu eşikler Yönetmelikle belirlenir ve zaman içinde güncellenebildiğinden, somut durumda yürürlükteki düzenlemeye bakılmalıdır.

Kurul Kimlerden Oluşur?

Alacaklılar kurulu tek sayıda ve yedi alacaklıyı geçmemek kaydıyla oluşturulur (İİK m.289). Üyeler, farklı alacaklı sınıflarını dengeli biçimde temsil edecek şekilde belirlenir; böylece rehinli, imtiyazlı ve adi alacaklıların menfaatleri kurulda yansımış olur.

Alacaklılar Kurulunun Görevleri

Kurulun başlıca görevleri şunlardır:

  • Komiserin faaliyetlerine nezaret etmek ve çalışmalarını izlemek,
  • Komisere tavsiyelerde bulunmak ve gerekli konularda görüş bildirmek,
  • Komiserin görevini gereği gibi yapmadığı kanaatine varırsa, mahkemeden komiserin değiştirilmesini istemek,
  • Kanunun öngördüğü hâllerde mahkemeye görüş bildirmek (örneğin kesin mühletin uzatılması, İİK m.289/5); borçlunun m.297/2 kapsamındaki işlemlerine izin verilirken kurulun görüşü veya muvafakati artık aranmaz.

Mahkeme Kurulun Görüşünü Alır

Mahkeme, konkordato sürecinde önemli bazı kararları vermeden önce alacaklılar kurulunun görüşünü alır veya kurulu duruşmaya davet eder. Kesin mühletin uzatılmasında varsa kurulun görüşü alınır (İİK m.289/5); iyileşme nedeniyle kesin mühletin kaldırılmasından ve kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddinden önce kurul duruşmaya davet edilir (İİK m.291/2, m.292/son). Borçlunun m.297/2 kapsamındaki işlemlerine izin verilmesinde kurulun muvafakatini arayan ibare ise Anayasa Mahkemesinin 4.4.2024 tarihli, E.2024/10, K.2024/97 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; mahkeme bu işlemlerde yalnızca komiserin görüşünü alır. Bu mekanizma, sürecin yalnızca borçlu ve komiser arasında değil, alacaklıların katılımıyla işlemesini sağlar.

Resmî kaynaklar: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.289). Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel hâliyle verilmiştir.

Konkordatoda alacaklı menfaatlerinizi korumak için destek alın

Hukukçular Evi yanınızda.

Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Üye Sayısı: Tek Sayı ve Yedi Kişilik Tavan

Kurulun büyüklüğü mahkemenin serbest takdirine bırakılmamıştır; kanun iki sınır koyar.

Tavan yedidir: alacaklılar kurulu yedi alacaklıyı geçmemek kaydıyla oluşturulur.

Sayı tek olmalıdır: kurul tek sayıda üyeden oluşur. Uygulamada üç, beş veya yedi üyeli kurullar görülür.

Tek sayı şartının sebebi oylamadır: kurul kararlarını hazır bulunanların oy çokluğuyla aldığından, eşitlik ihtimalinin azaltılması amaçlanır.

Temsil ölçütü “hakkaniyet”tir: alacakları hukuki nitelik itibarıyla birbirinden farklı olan alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar, kurulda hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir. Yani her sınıfa eşit sayıda üye değil, ağırlığına uygun temsil öngörülür.

Komiserin görüşü alınır: alacaklılar kurulu oluşturulurken komiserin de görüşü alınır. Komiser, alacak yapısını incelediği için bileşim konusunda mahkemeye teknik dayanak sunar.

Kurul Üyeliği Ücretsizdir

Bu, kurulun niteliğini belirleyen ve çoğu zaman bilinmeyen bir kuraldır.

Kanun, kurulun oluşturulma şartlarını sayarken açıkça “herhangi bir ücret takdir edilmemek” kaydını koyar. Yani alacaklılar kurulu üyeliği ücretsiz bir görevdir.

Komiserden farkı buradadır: komiser, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifeye göre mahkemece belirlenen bir ücret alır ve bu ücret gider avansından karşılanır. Kurul üyesi ise alacaklı sıfatıyla, kendi menfaatini korumak üzere görev yapar.

Pratik sonucu şudur: kurul üyeliği bir gelir kaynağı değil, süreç üzerinde söz sahibi olma imkânıdır. Üyelik teklif edilen alacaklının hesabı, harcayacağı zaman ile kazanacağı bilgi ve etki arasında yapılmalıdır.

Komiserin ücret rejimiyle karşılaştırma için konkordato komiserinin sorumluluğu ve ücreti sayfamıza bakabilirsiniz.

Çalışma Düzeni: Ayda En Az Bir Toplantı

Kurul, kâğıt üzerinde kalan bir organ değildir; kanun ona düzenli bir çalışma temposu getirir.

Toplanma sıklığı: alacaklılar kurulu her ay en az bir kere toplanır.

Karar yeter sayısı: kurul, hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır. Yani tüm üyelerin katılımı aranmaz; toplantıya katılanlar arasındaki çoğunluk yeterlidir.

Komiser toplantıda bulunur: komiser bu toplantıda hazır bulunarak alınan kararları, toplantıya katılanların imzasını almak suretiyle tutanağa bağlar.

Bu üç kuralın birlikte anlamı şudur: kurulun görüşleri sözlü bir temenni değil, tutanağa bağlanmış ve imzalanmış kararlardır. Mahkemeye sunulan görüşün dayanağı bu tutanaklardır.

Alacaklı için pratik sonuç: kurulda temsil ediliyorsanız, toplantı tutanaklarının içeriği sonraki aşamalarda dayanağınız olur. Komiserin performansına ilişkin çekinceler zamanında tutanağa geçirilmediğinde, sonradan yapılan değiştirme talebi zayıf kalır.

Kurul Ne Zamana Kadar Oluşturulabilir?

Yönetmelik, oluşturma için bir dış sınır getirir ve bu sınır sürecin bir aşamasına bağlanmıştır.

Kurul, mahkeme tarafından kesin mühlet kararıyla birlikte veya en geç şu iki işlem tamamlandıktan sonra oluşturulabilir: alacaklıların İİK m.299 uyarınca alacaklarını bildirmesi ve borçlunun İİK m.300 uyarınca alacaklılar hakkındaki beyanının alınması.

Bu zamanlamanın mantığı açıktır: alacak listesi ve sınıflandırma netleşmeden hakkaniyete uygun bir temsil kurulamaz. Kimin hangi sınıfta ve ne ağırlıkta olduğu, ancak bildirim ve inceleme aşaması tamamlandığında bilinir.

Alacaklı için sonuç: kurulda yer almak istiyorsanız, alacağınızı süresinde ve doğru sınıfta bildirmiş olmanız ön koşuldur. Alacak bildirimi usulü için konkordatoda alacakların bildirilmesi ve incelenmesi (İİK 299-300) sayfamıza bakınız.

Alacaklı Sınıfları Nasıl Belirlenir?

Temsilin hakkaniyete uygun olması, önce sınıflandırmanın doğru yapılmasına bağlıdır.

Temel ölçüt hukuki niteliktir: yönetmeliğe göre hukuki nitelikleri büyük ölçüde birbirine benzer alacaklar, aynı alacaklı sınıfında yer alır.

Rehinli alacaklılar için özel kural: rehinli alacaklılar, rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları bakımından ayrı bir sınıf olarak kabul edilir.

Bu ayrımın önemi büyüktür: rehinli alacağın rehinle karşılanan kısmı ayrı bir sınıf oluştururken, karşılanamayan kısım adi alacak gibi değerlendirilir ve nisaba dâhil edilir. Yani aynı alacaklı, alacağının iki farklı parçasıyla iki farklı konumda bulunabilir.

Zorunlu oluşturma hâlleri: alacaklı sayısı, alacak miktarı ve alacakların çeşitliliği dikkate alınarak kurulun zorunlu olarak oluşturulacağı hâller yönetmelikte gösterilir. Bu eşikler yönetmelikle belirlendiğinden ve güncellenebildiğinden, somut durumda yürürlükteki düzenlemeye bakılmalıdır.

Kurulda Yer Almak İsteyen Alacaklı Ne Yapmalı?

Kurul üyeliği başvuruyla kazanılan bir sıfat değildir; ancak alacaklının bazı adımları kurulda temsil edilme ihtimalini belirler.

1. Alacağı süresinde ve doğru tutarla bildirin. Kurul en geç alacak bildirimi ve borçlunun beyanı tamamlandıktan sonra oluşturulabildiğinden, bu aşamada listede bulunmayan alacaklının temsil edilmesi güçtür.

2. Sınıfınızı netleştirin. Temsil sınıf esasına dayandığından, alacağınızın hangi sınıfa girdiği doğrudan önemlidir. Rehinli alacaklıysanız rehnin kıymetini karşılayan kısım ile karşılamayan kısmın ayrıştırılmasını takip edin.

3. Komiserle iletişimde olun. Kurul oluşturulurken komiserin görüşü alındığından, komiserin alacak yapısına ilişkin değerlendirmesi bileşimi etkiler.

4. Katılım maliyetini hesaplayın. Üyelik ücretsizdir ve ayda en az bir toplantı yükümlülüğü getirir. Buna karşılık borçlunun işlemlerine, mühletin uzatılmasına ve komiserin görevde kalmasına ilişkin görüş verme imkânı sağlar.

5. Tutanakları takip edin. Kurulun etkisi, tutanağa bağlanmış kararlar üzerinden yürür; çekincelerin zamanında kayda geçirilmesi sonraki taleplerin dayanağını oluşturur.

Kurul Oluşturulmazsa Alacaklının Konumu

Her dosyada alacaklılar kurulu bulunmaz; bu, alacaklının süreçten dışlandığı anlamına gelmez ama araçları değiştirir.

Kurul yoksa mahkemenin görüş alma yükümlülüğü daralır: kesin mühletin uzatılmasında kanun “varsa alacaklılar kurulunun görüşü de alınır” der; kurul yoksa bu adım yerine gelmez.

Alacaklının elinde kalan imkânlar şunlardır: geçici mühlet ilanından itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz; alacağını süresinde bildirme; tasdik duruşmasından en az üç gün önce yazılı itiraz sebeplerini bildirme; ve komiserin işlemlerine karşı asliye ticaret mahkemesine şikâyet.

Komiserin değiştirilmesi bakımından fark belirgindir: bu talebi kanun alacaklılar kuruluna tanımıştır. Kurul bulunmayan bir dosyada tek tek alacaklıların aynı sonucu doğrudan elde etmesi mümkün değildir; bu hâlde komiserin işlemlerine karşı şikâyet yolu ön plana çıkar.

Pratik sonuç: alacak yapısı çeşitli ve alacaklı sayısı yüksek dosyalarda kurulun oluşturulmasını talep etmek, alacaklı bakımından süreç üzerinde etki kurmanın en doğrudan yoludur.

Kurulun Süreç Üzerindeki Gerçek Etkisi

Kurul bir “danışma organı” gibi görünse de, kanunun belirli noktalarda görüşünü zorunlu kılması ona fiilî bir ağırlık kazandırır.

Borçlunun izne tabi işlemlerinde: mahkeme, borçlunun rehin tesisi, kefalet, taşınmaz devri gibi işlemlerine izin vermeden önce komiserin görüşünü almak zorundadır (İİK m.297/2). Bu hükümde alacaklılar kurulunun muvafakatini arayan ibare Anayasa Mahkemesinin 4.4.2024 tarihli, E.2024/10, K.2024/97 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; kurulun bu işlemlerde onay yetkisi kalmamıştır. Ayrıntı: konkordato mühletinin borçlu bakımından sonuçları (İİK 297).

Mühletin uzatılmasında: kesin mühletin uzatılması talebinde varsa alacaklılar kurulunun görüşü de alınır. Süre rejimi için geçici mühlet ile kesin mühlet arasındaki fark.

Komiserin değiştirilmesinde: kurul, komiserin faaliyetlerini yeterli bulmazsa mahkemeden komiserin değiştirilmesini gerekçeli bir raporla isteyebilir. Bu yetki tek tek alacaklılara değil, kurula aittir.

Sonuç olarak: kurulda temsil edilmek, alacaklı için pasif bir statü değil; borçlunun işlemlerine, mühletin süresine ve komiserin görevde kalmasına etki edebilme imkânıdır. Komiserin görev ve yetkileri için konkordato komiseri kimdir? görev ve yetkileri (İİK 290) sayfamıza bakabilirsiniz.

🗺️ Konkordato Konu Haritası

Konkordato sürecinin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:

📋 Güncel Liste ve Sorgulama

⏳ Mühlet Rejimi

👤 Konkordato Komiseri

💼 Alacaklının Konumu

⚖️ Başvuru, Proje ve Sonuç

🏭 Sektörel ve Özel Durumlar

🛰️ Güncel takip: Konkordato ilanlarını gün gün izlemek için Konkordato Radarı sayfamızı kullanabilirsiniz.

Alacaklılar Kurulunun Rol Aldığı Beş Aşama

Alacaklılar kurulu, kurulup unutulan bir organ değildir. Kanun, sürecin beş ayrı aşamasında kurula rol verir. Kurul üyeliğinin değeri bu rollerden anlaşılır.

AşamaKurulun rolüDayanak
OluşumKesin mühlet kararıyla beraber veya kesin mühlet içinde uygun görülecek bir zamanda oluşturulabilir; komiserin görüşü alınırİİK m.289
Düzenli bilgilendirmeKomiserin görevleri arasında alacaklılar kurulunu konkordatonun seyri hakkında düzenli aralıklarla bilgilendirmek yer alırİİK m.290/e
Kesin mühletin uzatılmasıUzatma kararı verilmeden önce varsa alacaklılar kurulunun görüşü alınırİİK m.289
Mühletin kaldırılmasıAmaçlanan iyileşme gerçekleştiği için kesin mühletin kaldırılmasına karar verilmeden önce mahkeme, borçluyu, varsa talep eden alacaklıyı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet ederİİK m.291
Malvarlığının terkinde denetimKonkordato tasfiye memurları alacaklılar kurulunun nezaret ve denetimine tâbidir; bu kurul, mahkemenin m.289’a göre oluşturduğu kurul değil, konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılarca seçilen kuruldurİİK m.309/a, m.309/ç

Kurulun Yapısı ve Çalışma Usulü (İİK m.289)

KonuKural
Üye sayısıYedi alacaklıyı geçemez
Sayı niteliğiTek sayıda olmak zorundadır
ÜcretHerhangi bir ücret takdir edilmez
Temsil ilkesiAlacakları hukukî nitelik itibarıyla birbirinden farklı olan alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar, kurulda hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir
Oluşumda görüşKurul oluşturulurken komiserin de görüşü alınır
ToplanmaHer ay en az bir kere toplanır
Karar yeter sayısıHazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır
TutanakKomiser toplantıda hazır bulunarak alınan kararları, toplantıya katılanların imzasını almak suretiyle tutanağa bağlar
Zorunlu oluşturma hâlleriAlacaklı sayısı, alacak miktarı ve alacakların çeşitliliği dikkate alınarak kurulun zorunlu olarak oluşturulacağı hâller ile diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikte gösterilir

"Ücret takdir edilmez" kuralı bilinçli bir tercihtir. Kanun, kurul üyeliğini bir gelir kapısı değil menfaat koruma aracı olarak kurgulamıştır. Üyeliğin karşılığı ücret değil, sürece erişim ve bilgi akışıdır: komiserden düzenli bilgi almak, uzatma aşamasında görüş bildirmek, mühletin kaldırılması ve kesin mühlet içinde talebin reddi öncesinde duruşmaya davet edilmek.

Kurul Üyeliği Alacaklıya Ne Kazandırır?

Kurul üyesi olmak, oy hakkını artırmaz — nisap yine İİK m.302’ye göre hesaplanır. Kazanç bilgi ve zamanlamadadır.

KazanımKaynağıPratik değeri
Düzenli bilgi akışıİİK m.290/e — komiserin bilgilendirme yükümlülüğüBorçlunun malî durumundaki bozulmayı diğer alacaklılardan önce görürsünüz
Uzatma kararında görüşİİK m.289Sürecin uzamasına karşı itirazınızı karar öncesinde ileri sürebilirsiniz
Mühletin kaldırılmasında duruşmaİİK m.291İyileşme iddiasını duruşmada tartışabilirsiniz
Tasfiye memurlarını denetimİİK m.309/a, m.309/çMalvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme kararlarına öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde kurul nezdinde itiraz edilebilir; kurul kararlarına karşı da şikâyet yoluna gidilebilir. Bu yetki, mühlet dönemindeki kurula değil, konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılarca ayrıca seçilen kurula aittir
Kayyım raporlarını izlemeİİK m.306/2Kayyım iki ayda bir mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir — ihlali erken yakalamanın en pratik yolu

🔍 Kurul üyesi olamasanız da rapor inceleme hakkınız var. İİK m.306/2’deki kayyım raporu inceleme hakkı tüm alacaklılara tanınmıştır; kurul üyeliğine bağlı değildir. Tasdik sonrasında ödeme takvimindeki bozulmayı yakalamak istiyorsanız, iki aylık periyotlarda mahkeme kaleminden dosya inceleme talebinde bulunmanız yeterlidir. Proje ihlal edilmişse Konkordatonun Feshi Talebi Dilekçesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Kurulun Denetlediği Rejim

Alacaklılar kurulu, komiserin faaliyetini ve sürecin işleyişini alacaklılar adına izler. Kurulun denetlediği çerçeve mühlet rejimidir.

Denetlenen rejim

KonuKuralDayanak
Takip yasağıMühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun’a göre yapılanlar dâhil hiçbir takip yapılamaz, evvelce başlamış takipler dururİİK m.294
Geçici korumaİhtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmazİİK m.294
SürelerBir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemezİİK m.294
İmtiyazlı alacak206. maddenin birinci sırasındaki alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir; iflâs yoluyla takip yapılamazİİK m.294
FaizProje aksine hüküm içermedikçe rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi dururİİK m.294
Rehinli alacakKesin mühletin rehinli alacaklılar bakımından sonuçları ayrı maddede düzenlenmiştirİİK m.295
Komiser izniMühlet içinde komiserin izniyle kurulan işlemlerden doğan alacaklar takip yasağının dışındadır
ŞikâyetMühlete rağmen yapılan takip işlemlerine karşı icra hukuk mahkemesine şikâyet edilir

Yedinci satır, kurulun en çok görüş bildirdiği alandır: komiserin izniyle kurulan işlemler takip yasağının dışında kaldığından, bu izinlerin işletmenin ve alacaklıların menfaatine uygun verilip verilmediği kurul tarafından izlenir.

Kurul, komiserin yerine geçmez. Alacaklılar kurulu bir denetim ve görüş organıdır; borçlunun faaliyetini yönetmez, izin vermez ve komiserin yetkilerini kullanamaz. Kurulun işlevi, komiserin faaliyetini izlemek, mahkemeye görüş bildirmek ve alacaklıların menfaatinin gözetilmesini sağlamaktır. Bu ayrım karıştırıldığında, kurul üyelerinin sorumluluğu bakımından da tartışma doğar.

Kurulun Oluşumu ve Çalışması

Kurulun kurulması ve çalışma düzeni belirli kurallara bağlıdır.

Oluşum ve işleyiş

Konuİçerik
ZorunlulukKanunda öngörülen hâllerde kurulun oluşturulması
Üye sayısıÜye sayısının tek sayı olacak şekilde belirlenmesi
TemsilFarklı alacaklı gruplarının temsil edilmesi
Rehinli alacaklıRehinli alacaklıların kurulda temsili
ToplantıKurulun belirli aralıklarla toplanması
KararKararların çoğunlukla alınması
GörüşMahkemenin kurulun görüşünü alması
ÜcretKurul üyeliğinin ücrete tabi olmaması

Yedinci satır, kurulun sürece etkisini gösterir: mahkeme, kanunda öngörülen hâllerde karar vermeden önce kurulun görüşünü alır; m.297/2’deki izinlerde ise kurulun muvafakatini arayan ibare Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden yalnızca komiserin görüşü alınır. Görüş bağlayıcı olmasa da, komiserin faaliyeti ve projenin uygulanabilirliği bakımından mahkemenin değerlendirmesini doğrudan etkiler.

Komiser için konkordato komiseri rehberimize bakabilirsiniz.

Kurulun Görev Alanı

Alacaklılar kurulunun görevleri, sürecin şeffaf yürütülmesini sağlamaya yöneliktir.

Görev başlıkları

Görevİçerik
İzlemeKomiserin faaliyetinin izlenmesi
Bilgi almaBorçlunun mali durumuna ilişkin bilgi talebi
GörüşMahkemeye görüş bildirilmesi
UzatmaKesin mühletin uzatılmasından önce görüş bildirilmesi (İİK m.289/5)
RaporKomiser raporlarının incelenmesi
UyarıAykırılıkların mahkemeye bildirilmesi
ProjeProjenin uygulanabilirliğine ilişkin değerlendirme
ToplantıAlacaklılar toplantısının hazırlanmasına katkı

Altıncı satır, kurulun en etkili aracıdır: borçlunun izne tabi bir işlemi izinsiz yaptığının veya bilgi vermekten kaçındığının mahkemeye bildirilmesi, mühletin kaldırılması talebinin dayanağını oluşturabilir.

Kurul üyeliği ücretsizdir. Üyelik, alacaklıların kendi menfaatlerini korumak üzere üstlendikleri bir görevdir ve kural olarak ücrete tabi değildir. Bu nedenle üyelik, alacağı büyük olan ve süreci yakından izlemek isteyen alacaklılar bakımından anlamlıdır. Üyelerin farklı alacaklı gruplarını temsil edecek şekilde belirlenmesi, kurulun işlevini yerine getirebilmesinin şartıdır.

Kurul ile Diğer Aktörlerin İlişkisi

Alacaklılar kurulu, süreçteki diğer aktörlerle belirli bir ilişki içinde çalışır.

İlişki haritası

Aktörİlişki
KomiserFaaliyetinin izlenmesi ve bilgi alınması
MahkemeGörüş bildirilmesi ve aykırılıkların bildirilmesi
BorçluBilgi ve belge talebinde bulunulması
AlacaklılarTemsil edilen grupların menfaatinin gözetilmesi
Rehinli alacaklıAyrı rejimin gözetilmesi (İİK m.295)
KayyımTasdik sonrası denetimle ilişkinin ayrılması (İİK m.306)
ToplantıAlacaklılar toplantısının hazırlığına katkı
RaporKomiser raporlarının değerlendirilmesi

Altıncı satır, iki denetim organının farkını hatırlatır: alacaklılar kurulu mühlet dönemine, kayyım ise tasdik sonrası uygulama dönemine ilişkindir. Görev alanlarının karıştırılması, talebin karşılıksız kalmasına yol açar.

Kurul kararları tutanağa geçirilmelidir. Kurulun toplantı ve kararlarının yazılı hâle getirilmesi; hem mahkemeye bildirilecek görüşün dayanağını oluşturur hem de üyelerin sorumluluğu bakımından koruyucudur. Tutanağa geçirilmeyen değerlendirmeler, sonradan dosyada karşılık bulmaz.

Kurulun Kurulmadığı Hâllerde Denetim

Alacaklılar kurulu her dosyada oluşturulmaz; kurulmadığı hâllerde denetim başka yollarla yürür.

Alternatif denetim yolları

Yolİçerik
Komiser raporuAlacaklıların rapor örneklerini talep etmesi
Mahkemeye başvuruAykırılıkların doğrudan mahkemeye bildirilmesi
Mühletin kaldırılmasıŞartların ortadan kalkması hâlinde talep
ŞikâyetMühlete rağmen yapılan takip işlemlerine karşı (İİK m.16)
ToplantıAlacaklılar toplantısında görüş bildirilmesi
Tasdike itirazŞartların sağlanmadığı iddiasının ileri sürülmesi
KayyımTasdik sonrası denetim talebi (İİK m.306)
FesihProje ihlalinde fesih talebi (İİK m.308/e)

Üçüncü satır, alacaklıların en etkili aracıdır: konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması hâlinde mühletin kaldırılması istenebilir. Talebin komiser raporlarındaki somut tespitlere dayandırılması, sonuç verme ihtimalini yükseltir.

Kurul, alacaklıların pasifliğini gidermez. Kurul oluşturulmuş olsa dahi, her alacaklının kendi alacağını süresinde bildirmesi, toplantıya katılması ve gerekiyorsa itirazlarını ileri sürmesi gerekir. Kurul, alacaklıların bireysel yükümlülüklerini üstlenmez; yalnızca ortak menfaatin gözetilmesini sağlar.

Kurul yoksa şikâyet: Komiserin değiştirilmesini isteme yetkisi alacaklılar kuruluna aittir; kurulun bulunmadığı dosyalarda alacaklılar, komiserin tek tek işlemlerine karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde asliye ticaret mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir (İİK m.290, m.16). Ayrıntı: konkordato komiserinin işlemlerine şikâyet.

Alacaklılar Kuruluna Yetki Veren Hükümler: Mühlet Dönemi ve Malvarlığının Terki

Kanun “alacaklılar kurulu” ifadesini iki ayrı organ için kullanır: mahkemenin kesin mühlet döneminde oluşturduğu kurul (İİK m.289/4; Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik, kısaca Yön., m.21-24) ve malvarlığının terki suretiyle konkordatoda, konkordato talebi hakkında karar veren alacaklıların seçtiği kurul (İİK m.309/a/2).

Mühlet dönemindeki kurul

HükümGörev, yetki ve usul
Yön. m.22/2En az üç alacaklı sınıfı varsa, alacaklı sayısı 250’yi veya alacak miktarı 125 milyon TL’yi aşınca kurul zorunludur.
Yön. m.24/1, m.24/3Ayda en az bir toplantı; gün ve yeri komiser belirler; oy çokluğuyla karar; komiser tutanağa bağlar.
Yön. m.24/2Üyelerin salt çoğunluğu isterse kurul her zaman toplanır; komisere bildirim zorunludur.
İİK m.290/2-eKomiserden konkordatonun seyri hakkında düzenli bilgi alır.
İİK m.290/son; Yön. m.23Komisere nezaret eder, tavsiyede bulunur, kanunun öngördüğü hâllerde mahkemeye görüş bildirir; komiserin değiştirilmesini gerekçeli raporla ister, mahkeme borçluyu ve komiseri dinleyip kesin karar verir.
İİK m.289/5Kesin mühletin uzatılmasından önce görüşü alınır.
İİK m.291/2, m.292/sonİyileşme nedeniyle mühletin kaldırılmasından ve kesin mühlet içinde talebin reddinden önce duruşmaya davet edilir.
İİK m.297/2, m.295/2Kurulun muvafakatini arayan ibare Anayasa Mahkemesince iptal edildi; izne tabi işlemlerde ve rehinli malın satış izninde yalnızca komiserin görüşü alınır.

Yönetmelikteki 125 milyon TL sabit bir tutardır ve metinde yeniden değerleme hükmü yoktur; eşik aşılmış ve üç sınıf mevcutsa kurul oluşturulması mahkemenin takdirine bırakılmamıştır. Komiserin değiştirilmesi hakkındaki karar kesin olduğundan kurulun raporu, komiserin m.290/2’deki hangi görevini aksattığını tutanak ve yazışmalarla ilk seferde göstermelidir. Kurulda yer almayan alacaklı da komiserden bilgi isteyebilir (İİK m.290/2-f).

Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda kurul

HükümGörev, yetki ve usul
İİK m.309/a/2, m.309/b-2Konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılarca seçilir; üyeler ve yetkileri konkordatoda gösterilir.
İİK m.309/çTasfiye memurlarına nezaret eder; paraya çevirme kararlarına öğrenmeden itibaren yedi gün içinde kurul nezdinde itiraz edilir, kurul kararlarına karşı şikâyet yolu açıktır.
İİK m.309/e/2Paraya çevirmenin usulünü ve zamanını tasfiye memurlarının teklifi üzerine kararlaştırır.
İİK m.309/ğİhtilaflı veya tahsili güç haklardan vazgeçerse m.245 uyarınca takip hakkının devrini alacaklılara teklif eder.
İİK m.309/jNihai raporu onaylayıp tasdik mahkemesine gönderir; yıllık raporu Şubat sonuna kadar mahkemeye iletir.

Yazıda m.309/ç’ye yapılan atıflar bu ikinci kurula ilişkindir. Mühlet dönemindeki kurul nezaret ve görüş organıdır, kararı mahkeme verir; terk konkordatosundaki kurul ise paraya çevirmenin usulünü ve zamanını kendisi kararlaştırır. Mühlet döneminde kurulda görev almış olmak, bu kurulda üyeliği kendiliğinden sağlamaz.

Yargıtay Kararlarında Alacaklılar Kurulu: Projenin Düzeltilmesi ve Duruşmaya Davet

Kurul, Yargıtay kararlarına çoğunlukla dolaylı yoldan yansır: tasdik aşamasında projenin düzeltilmesi (İİK m.305/2) ve kesin mühlet içindeki ret ve iflas kararından önceki davet yükümlülüğü (İİK m.292/son) üzerinden.

Alacaklılar kuruluna ilişkin Yargıtay kararları

KararUyuşmazlıkYargıtay’ın tespiti
Yargıtay 6. HD, E. 2023/4223, K. 2024/1088, T. 25.04.2024Ödeme takvimine müdahale edilemeyeceği gerekçesiyle tasdikMahkeme projeyi düzeltebilir; düzeltmede komiserin ve kurulun görüşünün alınması uygun olur. Bozma.
Yargıtay 6. HD, E. 2021/1794, K. 2021/500, T. 29.09.2021m.292 kararından önce davetin dosyada gösterilememesiDavet tebligatı ve tutanak kaydı yoksa amir hüküm yerine getirilmemiştir. Resen bozma.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/4223, K. 2024/1088, T. 25.04.2024

Bozma ve direnme aşamalarından sonra bölge adliye mahkemesi konkordatoyu tasdik etmiş, ödeme takvimine müdahale edilemeyeceğini belirtmiştir. Daire, alacaklıların kabul ettiği bir projede dahi, projeyi kabul etmeyen alacaklıların menfaati gerektiriyorsa mahkemenin düzeltme yapabileceğini ve bunu yaparken komiserin ve kurulun görüşünü almasının uygun olacağını belirtmiş; güncel durum raporu alınmadan ve nisap hesabının dayanağı açıklanmadan karar verildiği gerekçesiyle de bozmuştur.

Kanun m.305/2’deki düzeltmede kurulun görüşünü açıkça aramaz; “uygun olur” ifadesi zorunluluk değil, yönlendirmedir. Kurulda temsil edilen alacaklı, düzeltme gündeme geldiğinde kurulun görüşünün alınmasını talep etmeli ve bu görüşü Yönetmelik m.24/3 uyarınca tutanağa bağlatıp dosyaya sunmalıdır.

Kararın ilgili bölümü
“İstinaf Mahkemesinin belirtmesinin aksine, borçlunun sunduğu, hatta alacaklıların da kabul ettiği bir projede, özellikle konkordatoyu kabul etmeyen alacaklıların menfaati gerektiriyorsa mahkeme, re’sen veya talep üzerine düzeltme yapabilir. Mahkemenin düzeltme yaparken komiserin ve alacaklılar kurulunun görüşünü alması uygun olur.”

Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/4223, K. 2024/1088, T. 25.04.2024. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/1794, K. 2021/500, T. 29.09.2021

Konkordato talebi reddedilip borçlunun iflasına karar verilmiş, bölge adliye mahkemesi İİK m.292/1-b’ye dayanarak istinafı reddetmiş ve kararında şirket yetkilisinin dinlendiğini belirtmiştir. Daire, dosyada davet tebligatının da, duruşma tutanağında yetkilinin dinlendiğine dair bir kaydın da bulunmadığını tespit ederek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece hükmünü resen bozmuştur.

Karar borçlu temsilcisi hakkındadır; ancak m.292/son aynı “davet eder” hükmünü varsa kurul için de öngörür, m.291/2 de bu listeyi tekrarlar. Daire davetin tebligat ve tutanakla ispatını aradığına göre, aynı ölçünün kurul için de uygulanması gerektiği kanaatindeyiz.

Kararın ilgili bölümü
“İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ilamında konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlendiği belirtilmiş ise de, gerek şirket yetkilisinin duruşmaya davet edildiğine ilişkin tebligatın, gerekse mahkeme duruşma tutanaklarında şirket yetkilisinin dinlendiğine ilişkin beyan ve kaydın yer almadığı, mahkemece kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır.”

Kaynak: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/1794, K. 2021/500, T. 29.09.2021. Karar metni UYAP Emsal Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Bu kararlara dayanacak kurul üyesi alacaklı, kurulu oluşturan ara kararı, imzalı toplantı tutanaklarını ve m.291-292 duruşmalarının davetiye kayıtlarını dilekçesine eklemelidir. Düzeltme talebinde E. 2023/4223, davet iddiasında E. 2021/1794 sayılı karar bu belgelerle anılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Alacaklılar kurulu nedir?

Kesin mühlet kararıyla mahkemece oluşturulabilen ve komiserin faaliyetlerini denetleyen organdır. Alacaklıların menfaatlerini temsil eder ve sürece katılımlarını sağlar.

Alacaklılar kurulu ne zaman zorunludur?

En az üç alacaklı sınıfı bulunması kaydıyla, alacaklı sayısının veya alacak tutarının Yönetmelikte belirlenen eşiği aşması hâlinde kurulun oluşturulması zorunludur. Eşikler güncellenebildiğinden yürürlükteki düzenlemeye bakılmalıdır.

Kurul kaç üyeden oluşur?

Alacaklılar kurulu tek sayıda ve yedi alacaklıyı geçmemek kaydıyla oluşturulur; hukuki nitelik itibarıyla farklı alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar kurulda hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir (İİK m.289).

Kurulun görevleri nelerdir?

Komiserin faaliyetlerine nezaret etmek, tavsiye ve görüş vermek, gerektiğinde mahkemeden komiserin değiştirilmesini istemek ve mahkemenin sorduğu konularda görüş bildirmektir.

Kurul komiseri görevden aldırabilir mi?

Kurul, komiserin görevini gereği gibi yapmadığı kanaatindeyse mahkemeden komiserin değiştirilmesini isteyebilir. Karar mahkemeye aittir.

Mahkeme kurulun görüşünü almak zorunda mı?

Mahkeme, kesin mühletin uzatılmasından önce varsa kurulun görüşünü almak zorundadır (İİK m.289/5); iyileşme nedeniyle mühletin kaldırılmasından ve kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddinden önce de kurulu duruşmaya davet eder (İİK m.291/2, m.292/son). Borçlunun m.297/2 kapsamındaki işlemlerinde kurulun muvafakatini arayan ibare Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden bu işlemlerde yalnızca komiserin görüşü alınır.

Alacaklılar kurulu en fazla kaç üyeden oluşur?

Yedi. Kanun, kurulun yedi alacaklıyı geçmemek ve tek sayıda olmak kaydıyla oluşturulacağını öngörür. Uygulamada üç, beş veya yedi üyeli kurullar görülür.

Kurul üyeliği ücretli midir?

Hayır. Kanun kurulun oluşturulma şartları arasında açıkça “herhangi bir ücret takdir edilmemek” kaydını koymuştur; alacaklılar kurulu üyeliği ücretsiz bir görevdir. Komiser ise tarifeye göre belirlenen bir ücret alır.

Kurul ne sıklıkla toplanır ve nasıl karar alır?

Alacaklılar kurulu her ay en az bir kere toplanır ve hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır. Komiser bu toplantıda hazır bulunarak alınan kararları, toplantıya katılanların imzasını almak suretiyle tutanağa bağlar.

Kurul en geç ne zaman oluşturulabilir?

Mahkeme tarafından kesin mühlet kararıyla birlikte veya en geç alacaklıların İİK m.299 uyarınca alacaklarını bildirmesi ve borçlunun İİK m.300 uyarınca beyanının alınmasından sonra oluşturulabilir. Oluşturulurken komiserin de görüşü alınır.

Alacaklı sınıfları nasıl belirlenir?

Hukuki nitelikleri büyük ölçüde birbirine benzer alacaklar aynı alacaklı sınıfında yer alır. Rehinli alacaklılar ise rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları bakımından ayrı bir sınıf olarak kabul edilir.

Kurulun görüşü hangi kararlarda alınır?

Kesin mühletin uzatılması talebinde varsa alacaklılar kurulunun görüşü alınır (İİK m.289). Borçlunun m.297 kapsamındaki izne tabi işlemlerinde ise kurulun muvafakatini arayan ibare Anayasa Mahkemesinin 4.4.2024 tarihli, E.2024/10, K.2024/97 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; mahkeme bu işlemlerde yalnızca komiserin görüşünü alır. Ayrıca kurul, komiserin değiştirilmesini gerekçeli bir raporla isteyebilir.

Mahkeme konkordato projesini düzeltirken alacaklılar kurulunun görüşünü almak zorunda mı?

Kanunda bu yönde açık bir zorunluluk yoktur. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2023/4223, K. 2024/1088 sayılı kararında, mahkemenin İİK m.305/2 uyarınca projede düzeltme yaparken komiserin ve alacaklılar kurulunun görüşünü almasının uygun olacağını belirtmiştir.

Alacaklılar kurulu hangi kararlardan önce duruşmaya davet edilir?

Varsa alacaklılar kurulu, iyileşme nedeniyle kesin mühletin kaldırılmasından (İİK m.291/2) ve kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflas kararından (İİK m.292/son) önce duruşmaya davet edilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2021/1794, K. 2021/500 sayılı kararında, borçlu temsilcisi bakımından davetin tebligat ve duruşma tutanağıyla dosyada görünmesini aramış, bu kayıtlar bulunmadığı için hükmü bozmuştur.

Post by Av. Fatma Öztürk