Tasdik Sonrası İhlal ve Alacaklı Hakları

Tasdik kararı alkışla karşılanır; ama konkordatonun gerçek sınavı o gün başlar. Plan kâğıtta kalırsa, kanun alacaklının eline kademeli bir alet çantası verir.

Bu dava türü nedir?

Bu başlık; tasdik edilmiş bir konkordatoda borçlunun taahhütlerini yerine getirmemesi hâlinde alacaklının haklarını kapsar. Zemin İİK m. 306’da kurulur: mahkeme tasdik kararında ödeme takvimini belirler ve planın yerine getirilmesini izlemek üzere kayyım görevlendirebilir. Tasdikli plan; kabul oyu vermeyenler dâhil, mühletten önce doğmuş alacaklar bakımından herkes için bağlayıcıdır. İhlal hâlinde alacaklının üç temel aracı vardır: kendisine karşı ihlal varsa kısmen fesih (İİK m. 308/e) — alacaklı planın bağından kurtulur, alacağının tamamı için takip yapabilir; konkordato kötü niyetle sakatlanmışsa tamamen fesih (İİK m. 308/f) — plan herkes için çöker; ve fesih yoluna gitmeden, plana göre muaccel hâle gelmiş taksit için takip imkânı. Hangi aracın seçileceği; ihlalin niteliğine ve alacaklının hedefine göre belirlenir.

Bu uyuşmazlık nasıl doğar?

Tasdik sonrası ihlallerin üç klasik kaynağı vardır. Nakit şoku: beklenen büyük tahsilat gelmez, taksit zinciri ilk halkadan kopar. Disiplin kaybı: kriz atlatıldı havasına giren yönetim, plan taksitlerini yeniden “esnek” görmeye başlar. Gizli kalmış hile: tasdikten sonra ortaya çıkan mal kaçırma ya da gerçeğe aykırı bilanço, dosyayı tamamen fesih zeminine taşır.

Örnek (temsilî): Tasdikten sekiz ay sonra borçlu, on iki alacaklıdan dokuzunun taksitini ödesin, üçünü atlasın. Atlanan üç alacaklı için kısmen fesih kapısı açılmıştır; ödeme alan dokuzu içinse plan aynen yürür — kanunun cerrahi dengesi tam olarak budur.

Süreç adım adım nasıl işler?

1. İzleme: Ödeme takvimi; kayyım raporları ve banka kayıtları üzerinden taksit taksit takip edilir.
2. Temerrüt tespiti: Aksayan yükümlülük; vade, tutar ve belgeyle sabitlenir.
3. İhtar: Borçluya yazılı uyarı yapılır; cevabı ve varsa ödeme teklifi kayda geçirilir.
4. Araç seçimi: Olayın rengine göre kısmen fesih, tamamen fesih ya da muaccel taksip için takip yolu belirlenir.
5. Uygulama: Seçilen yol, tasdik mahkemesi ya da icra kanalıyla sonuna kadar işletilir.

Yaklaşımımız ve çözümümüz

Alacaklı vekilliğinde ilkemiz erken hamledir: takvimi dosyaya alarm olarak işler, ilk aksamada belgeli ihtarı göndeririz; çünkü tasdik sonrası bekleyen alacaklı, borçlunun son nakdinin başkalarına akışını izleyen alacaklıdır. Araç seçiminde soğukkanlı davranırız: amaç tahsilatsa kısmen fesih ve takip çoğu kez en kısa yoldur; ortada hile varsa, delil mimarisi kurulup tamamen fesih hedeflenir. Borçlu müvekkillerimizde ise tasdik gününü bitiş değil ikinci sözleşmenin başlangıcı sayarız: taksit disiplini için iç kontrol kurulur, ufukta sıkışıklık görünürse alacaklıyla aksama doğmadan yazılı mutabakat aranır. Konkordatoyla kazanılan ikinci şansın tek sigortası, plana harfiyen sadakattir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden, somut bir durumda karar vermeden önce güncel düzenlemelerin ve dosya ayrıntılarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.