Konkordato Tasdik Duruşması ve Karara İtiraz (İİK 304)

Komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı alan mahkeme, konkordatonun tasdiki için yargılamaya başlar ve komiseri dinledikten sonra kesin mühlet içinde karar verir (İİK m. 304). İtiraz eden alacaklılar, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilir.

Dosyanın Mahkemeye Gelişi

Alacaklılar toplantısı ve iltihak süreci tamamlandıktan sonra komiser, iltihak süresinin bitiminden en geç yedi gün içinde konkordatoya ilişkin bütün belgeleri ve gerekçeli raporunu mahkemeye tevdi eder. Dosyayı alan mahkeme, konkordatonun tasdiki hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar.

Tasdik Yargılaması ve Duruşma

Mahkeme, tasdik aşamasında konkordato projesini ve sürecin kanuna uygun yürütülüp yürütülmediğini denetler. Tasdik bir çekişmesiz yargı işidir (HMK m. 382); sınırlı re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Mahkeme komiseri dinler ve gerekirse borçludan veya komiserden ek bilgi/belge ister.

İtiraz Eden Alacaklılar ve Üç Gün Kuralı

Konkordatoya itiraz etmek isteyen alacaklılar, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilir. Bu husus tasdik duruşmasının ilanında da belirtilir. Bu kural, itirazların duruşmadan önce dosyaya girmesini ve mahkemece değerlendirilebilmesini sağlar.

Yargıtay uygulamasına göre, alacaklılar toplantısında veya yedi günlük iltihak süresinde ret oyu kullanmış olan alacaklılar da tasdik kararına karşı kanun yoluna başvurabilir; ancak bunun için itiraz iradesinin usulüne uygun ortaya konmuş olması aranır.

Kararın Kesin Mühlet İçinde Verilmesi

Mahkeme, konkordatonun tasdiki hakkındaki kararını kesin mühlet içinde vermelidir. Kesin mühlet içinde karar verilemeyeceği anlaşılırsa; mahkeme, gerekirse komiserden gerekçeli bir rapor da alarak, karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verebilir. Bu ek süre altı ayı geçemez (İİK m. 304/2).

Tasdik Kararının İçeriği: İki Unsur Yoksa Karar İnfaz Edilemez

Tasdik kararı “konkordato tasdik edilmiştir” cümlesinden ibaret olamaz. İİK m.306 kararın içeriğini emredici biçimde belirler.

Kararda alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği belirtilir. Bu iki unsur kararın çekirdeğidir.

Yargıtay bu noktada katıdır: alacaklıların hangi ölçüde vazgeçtiğine yer verilmeden ve ödeme takvimi yapılmaksızın kurulan tasdik hükmünün infazı mümkün değildir. Yalnızca ödemelerin başlangıç tarihini göstermek de yeterli sayılmaz. Uygulamada tasdik kararlarının bozulma sebeplerinden biri budur.

Kayyım tayini: kararda, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak üzere gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir. Kayyım; borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir.

Alacaklı için önemli: bu raporları alacaklılar inceleyebilir. Tasdikten sonra projenin fiilen yürüyüp yürümediğini izlemenin en doğrudan yolu budur; fesih talebi gerekip gerekmediği de buradan anlaşılır. Alacaklının süreç boyunca kullanabileceği haklar için konkordatoda alacaklının hakları ve alacak bildirimi sayfamıza bakabilirsiniz.

İlan: tasdik kararı mahkemece İİK m.288 uyarınca ilan olunur ve ilgili yerlere bildirilir. İlanın önemi aşağıda ele alınmıştır.

Mahkemenin Tasdik Aşamasındaki Üç Yetkisi

Tasdik duruşması, mahkemenin yalnızca “evet” ya da “hayır” dediği bir aşama değildir; kanun mahkemeye müdahale imkânı tanır.

1. Projede düzeltme isteme. Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa, kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir. Yani yetersiz bir proje doğrudan reddedilmek zorunda değildir; düzeltilmesi istenebilir.

2. Oylamaya katılan tartışmalı alacaklardan teminat isteme. Çekişmeli, geciktirici koşula bağlı yahut belirli olmayan bir vadeye tâbi alacakların alacaklıları oylamaya katılmışsa, bunların teminat gösterip göstermeyeceğine mahkeme karar verir. Bu yetki, nisabın tartışmalı alacaklarla şişirilmesine karşı bir denge unsurudur.

3. Harç şartını denetleme. Tasdik şartlarından biri de, harcın tasdik kararından önce borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olmasıdır. Bu şart yerine getirilmeden tasdik kararı verilemez.

Alacaklı bakımından ikinci yetki özellikle önemlidir: karşı tarafın nisabı tartışmalı alacaklarla sağladığını düşünüyorsanız, bu alacakların niteliğini ve teminat meselesini duruşma öncesi yazılı itirazınızda açıkça gündeme getirmelisiniz.

Karara Karşı Kanun Yolu: İki Hafta — On Gün Değil

Bu konudaki en yaygın bilgi hatası süre uzunluğudur ve doğrudan hak kaybı doğurur.

İİK m.308/a uyarınca konkordato hakkında verilen karara karşı iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da iki hafta içinde temyiz yolu açıktır.

Bu süre 2024’te değişti. 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle, İcra ve İflas Kanunu’nda kanun yoluna başvuru sürelerini düzenleyen dokuz maddede “on gün” ibaresi “iki hafta” yapılmıştır. Konkordato bakımından kapsamda; konkordato talebi hakkındaki kararlar (m.308/a-1), konkordatonun kısmen feshi (m.308/e-2), kesin mühlet talebinin reddi (m.293/2) ve fevkalade mühlet (m.320/1) yer alır. Düzenleme 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır.

Sürenin başlangıcı taraf değiştirir — bu ayrım atlanmamalıdır:

Borçlu ve konkordato talep eden alacaklı bakımından süre kararın tebliğinden işler.

İtiraz eden diğer alacaklılar bakımından ise süre tasdik kararının ilanından işler. Bu grup için tebligat beklenmez; ilanı takip etmek zorunludur.

Sürecin bütünü ve diğer aşamaların süreleri için konkordato süreci: aşama aşama rehber sayfamıza bakınız.

Karar İlan Edilmediyse Süre İşlemez

Yukarıdaki kuralın doğrudan bir sonucu vardır ve alacaklı bakımından güçlü bir savunmadır.

Yargıtay uygulamasına göre, ilk derece mahkemesince konkordatonun tasdikine dair karar ilan edilmemişse, alacaklılara usulüne uygun olarak kanun yoluna başvuru hakkının tanındığından söz edilemez.

Yani itiraz eden alacaklı için süre ilandan işlediğine göre, ilan hiç yapılmamışsa süre de başlamamış olur. Kanun yolu başvurunuz süre yönünden reddedilmişse, dosyada tasdik kararının usulüne uygun ilan edilip edilmediğini kontrol etmek gerekir.

Pratik kontrol listesi: tasdik kararı İİK m.288 usulüyle ilan edildi mi, ilan tarihi nedir, ilgili yerlere bildirim yapıldı mı? Bu üç sorunun cevabı, süre tartışmasının sonucunu belirler.

Kimler Kanun Yoluna Başvurabilir? “İtiraz Eden Alacaklı” Dar Yorumlanmaz

Madde metni kanun yolunu “itiraz eden diğer alacaklılar” bakımından tanıdığından, bu ifadenin kapsamı tartışılmıştır.

Yargıtay uygulamasında bu kavram dar yorumlanmamaktadır. Toplantıya katılmadığı hâlde yedi günlük iltihak süresi içinde ret oyu kullanan alacaklının da istinaf hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Buna göre itiraz iradesini usulüne uygun biçimde ortaya koymuş olmak belirleyicidir: tasdik duruşmasından en az üç gün önce yazılı itiraz bildirmek, alacaklılar toplantısında ret oyu kullanmak veya iltihak süresi içinde ret yönünde irade beyan etmek bu kapsamda değerlendirilir.

Alacaklı için sonuç: konkordatoya karşı çıkıyorsanız, itiraz iradenizi yazılı ve tarihli biçimde dosyaya girdirmek yalnızca duruşmada söz hakkı değil, sonrasındaki kanun yolu hakkı bakımından da belirleyicidir. Başvuru ve şartlar için konkordato şartları ve başvuru (İİK 285) sayfamıza bakabilirsiniz.

Tasdik Reddedilirse Ne Olur? İflas Riski

Tasdik talebinin reddi, sürecin sessizce sona ermesi anlamına gelmeyebilir.

Teklif edilen konkordatonun tasdik olunmaması, İİK m.177 uyarınca doğrudan doğruya iflas sebeplerinden biridir. Yani ret kararı, iflasa tabi bir borçlu bakımından iflas yolunu açar.

Yargıtay uygulamasında da bu sonuç görülmektedir: konkordato tasdikini talep eden şirketin öngörülen kaynaklarının konkordatoya tabi borçlarının tasfiyesine yetmeyeceği, şirketin ciddi kaynak açığı bulunduğu, konkordatonun başarıya ulaşma imkânının olmadığı ve şirketin borca batık olduğu gerekçesiyle tasdik talebinin reddiyle birlikte şirketin iflasına karar verilmesi yerinde bulunmuştur.

Borçlu bakımından pratik sonuç: konkordato, denenip başarısız olunduğunda maliyetsiz biçimde geri dönülebilecek bir yol değildir. Projenin kaynaklarla desteklenmesi ve başarı ihtimalinin gerçekçi biçimde ortaya konması, yalnızca tasdik için değil iflastan kaçınmak için de gereklidir.

Doğrudan doğruya iflasın hâlleri ve işleyişi için doğrudan doğruya (takipsiz) iflas (İİK 177), konkordato sürecinin tamamı için konkordato süreci: mühlet, komiser ve tasdik sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Tasdik Duruşmasının Üç Zorunlu Unsuru (İİK m.304)

İİK m.304, tasdik aşamasını üç bağlayıcı unsurla kurar. Üçü de sürelere bağlıdır ve biri kaçırıldığında telafisi güçtür.

Kesin Mühlet Yetmezse: İİK m.304/2’nin Altı Aylık Penceresi

Uygulamada sıkça yaşanan bir tıkanma, tasdik yargılamasının kesin mühlete sığmamasıdır. Kanun bunun için ayrı bir çıkış yolu öngörür:

"Konkordato hakkında yapılan yargılamada kesin mühlet içinde bir karar verilemeyeceği anlaşılırsa; mahkeme, gerekli görürse komiserden gerekçeli bir rapor da alarak, karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verebilir. Bu süre altı aydan fazla olamaz."

Tasdikin dört şartı: itirazınızı hangisine dayandıracaksınız?

İtiraz dilekçenizi bu dört şarttan hangisine dayandırdığınızı açıkça belirtin. "Proje gerçekçi değildir" şeklindeki genel beyanlar yerine, hangi şartın hangi somut veriyle karşılanmadığını gösterin.

Tasdik Kararına Karşı Kanun Yolu: Süre Herkes İçin Aynı Başlamaz

İİK m.308/a istinaf süresini iki hafta olarak belirler; ancak başlangıcı taraf sıfatına göre değişir. Bu ayrım uygulamada sık kaçırılır:

Bu süreler 7499 sayılı Kanunun 37. maddesiyle "on gün"den "iki hafta"ya çıkarılmıştır. Ayrıca istinaf ile çekişmeli alacak davası karıştırılmamalıdır: alacağı itiraza uğramış alacaklının açacağı dava süresi bir aydır ve yine tasdik kararının ilânından işler (İİK m.308/b). İki yol birbirinin alternatifi değildir; birlikte kullanılabilir.

Tasdik Aşamasında Uygulanan Rejim

Tasdik duruşmasına kadar mühlet rejimi yürürlüktedir; karar verilene kadar alacaklıların takip imkânları sınırlı kalır.

Üçüncü satır, sürenin uzaması hâlinde alacaklıyı koruyan hükümdür: takip muamelesiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler mühlet boyunca işlemez. Bu nedenle tasdik aşamasının uzaması, alacağın zamanaşımına uğraması riskini doğurmaz.

İtiraz ve Kanun Yolu

Tasdik kararına karşı başvuru imkânları ve süreleri, kararın türüne göre değişir.

Beşinci satır, kararın uygulanabilirliğini belirler: tasdik kararında projenin içeriği ve alacaklıların haklarının korunması için alınan tedbirler gösterilmemişse, kararın infazında tereddüt doğar. Bu husus, kanun yolu başvurusunun başlıklarından biri olarak ileri sürülebilir.

Tasdik şartları için konkordatonun tasdiki şartları rehberimize bakabilirsiniz.

Duruşma Öncesi Hazırlık

Tasdik duruşmasına gelen dosyada tarafların hazırlığı, kararın yönünü belirleyen son aşamadır.

Beşinci satır, itirazın kabul edilme ihtimalini en çok artıran adımdır: nisabın yanlış hesaplandığı iddiası, yalnızca beyanla değil karşı bir hesap tablosuyla desteklendiğinde denetime elverişli hâle gelir.

Karar Sonrası Süreç

Tasdik veya ret kararının verilmesiyle birlikte, tarafların izlemesi gereken yeni bir takvim başlar.

Yedinci satır, ret hâlinde alacaklının hızla harekete geçmesini gerektirir: koruma kalktığında duran takipler kaldığı yerden işler ve hacizler yeniden uygulanabilir hâle gelir. Dosya yenileme ve haciz talepleri gecikmeden yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato tasdik duruşması ne zaman yapılır?

Komiser, iltihak süresinin bitiminden en geç yedi gün içinde raporunu mahkemeye sunar. Mahkeme, konkordatonun tasdiki için yargılamaya başlar ve duruşma gününü ilan eder.

İtiraz eden alacaklı duruşmaya nasıl katılır?

İtiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilir (İİK m. 304/1).

Mahkeme kararını ne zaman verir?

Mahkeme tasdik kararını kesin mühlet içinde verir. Kesin mühlet içinde karar verilemezse mühlet hükümlerinin devamına karar verilebilir; bu ek süre altı ayı geçemez.

Tasdik yargılaması nasıl bir yargılamadır?

Tasdik çekişmesiz bir yargı işidir (HMK m. 382). Sınırlı re’sen araştırma ilkesi geçerlidir; mahkeme komiseri dinler ve gerekirse ek bilgi/belge ister.

Ret oyu veren alacaklı itiraz edebilir mi?

Yargıtay’a göre, alacaklılar toplantısında veya yedi günlük iltihak süresinde ret oyu kullanan alacaklılar da kanun yoluna başvurabilir; itiraz iradesinin usulüne uygun ortaya konması gerekir.

Komiser duruşmada dinlenir mi?

Evet. Mahkeme tasdik kararını vermeden önce komiseri dinler ve gerekirse komiserden ek gerekçeli rapor isteyebilir.

Tasdik kararına karşı kanun yolu süresi kaç gündür?

İki haftadır. İİK m.308/a uyarınca konkordato hakkında verilen karara karşı iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı da iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Süre, 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından on günden iki haftaya çıkarılmıştır.

Süre ne zaman işlemeye başlar?

Tarafa göre değişir. Borçlu ve konkordato talep eden alacaklı bakımından süre kararın tebliğinden; itiraz eden diğer alacaklılar bakımından ise tasdik kararının ilanından işler. İkinci grup için tebligat beklenmez, ilanın takip edilmesi gerekir.

Tasdik kararı ilan edilmediyse sürem işler mi?

Yargıtay uygulamasına göre, tasdik kararı ilan edilmemişse alacaklılara usulüne uygun olarak kanun yoluna başvuru hakkının tanındığından söz edilemez. Başvurunuz süre yönünden reddedildiyse kararın İİK m.288 usulüyle ilan edilip edilmediğini kontrol ettirin.

Toplantıya katılmadım ama ret oyu kullandım, istinafa gidebilir miyim?

Yargıtay uygulamasında “itiraz eden alacaklı” kavramı dar yorumlanmamaktadır; toplantıya katılmadığı hâlde yedi günlük iltihak süresi içinde ret oyu kullanan alacaklının da istinaf hakkı bulunduğu kabul edilmiştir. Belirleyici olan, itiraz iradesinin usulüne uygun biçimde ortaya konmuş olmasıdır.

Tasdik kararında neler yazmak zorundadır?

İİK m.306 uyarınca kararda alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği belirtilir. Yargıtay’a göre bu unsurlar olmadan kurulan hükmün infazı mümkün değildir; yalnızca ödemelerin başlangıç tarihini göstermek yeterli sayılmaz.

Kayyım atanırsa ne olur, raporlarını görebilir miyim?

Kararda konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak üzere kayyım tayin edilebilir. Kayyım, borçlunun işletmesinin durumu ve ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir.

Tasdik talebi reddedilirse şirket iflas eder mi?

Edebilir. Teklif edilen konkordatonun tasdik olunmaması, İİK m.177 uyarınca doğrudan doğruya iflas sebeplerinden biridir. Yargıtay uygulamasında, kaynakların konkordatoya tabi borçların tasfiyesine yetmemesi ve borca batıklık gerekçesiyle tasdik talebinin reddiyle birlikte şirketin iflasına karar verilmesi yerinde bulunmuştur.