Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato

Her işletme kurtarılamaz; bazen en akılcı karar, geminin yükünü düzenli biçimde boşaltmaktır. Kanun bunun için bile bir onur kapısı bırakmıştır: malvarlığının terki suretiyle konkordato.

Bu dava türü nedir?

Bu özel konkordato türünde (İİK m. 309/a ve devamı) borçlu, klasik konkordatodaki gibi “işletmeyi çalıştırıp borç ödemeyi” değil, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini alacaklılara bırakmayı teklif eder. Alacaklılara iki yoldan biri tanınır: borçlunun malvarlığını paraya çevirme ya da bütününü veya bir kısmını üçüncü bir kişiye devretme. Süreç; alacaklıların seçtiği tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu eliyle, mahkeme denetiminde yürütülür. Kabul ve tasdik, adi konkordatonun çoğunluk ve şartlarına tabidir; tasdik için aranan kritik ölçüt ise şudur: paraya çevirmeden elde edilecek hasılatın ya da üçüncü kişinin teklif ettiği bedelin, iflas yoluyla tasfiyeye göre daha yüksek olacağının anlaşılması.

Bu uyuşmazlık nasıl doğar?

Bu yola girilen tabloda işletmenin motoru durmuştur: pazar kaybedilmiş, faaliyet zarar üretir hâle gelmiştir. Ancak elde hâlâ değerli varlıklar vardır — fabrika binası, makine parkı, marka, stoklar. İflas masasında bu varlıkların aceleyle ve değerinin altında satılacağını herkes bilir. İşte uyuşmazlık da burada filizlenir: varlıklar ne eder (değerleme kavgası), nasıl satılmalı (toplu devir mi, parça parça mı), tasfiye memurları kim olmalı ve hasılat sıraya göre nasıl dağıtılmalı?

Örnek (temsilî): Üretimi durmuş bir tesisin; binası, makineleri ve bilinen markasıyla bir bütün hâlinde rakip bir firmaya devri, parça parça iflas satışından belirgin biçimde yüksek bedel getirecekse — malvarlığının terki, tam bu denklem için tasarlanmış yoldur.

Süreç adım adım nasıl işler?

1. Karar ve proje: Terk esasına dayalı konkordato projesi hazırlanır; mühlet süreci işletilir.
2. Kabul ve tasdik: Alacaklı çoğunluğu sağlanır; mahkeme “iflastan daha yüksek hasılat” ölçütünü denetleyip tasdik eder.
3. Organların kuruluşu: Tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu görev alır; tasarruf yetkisi el değiştirir.
4. Değerleme ve satış: Varlıklar değerlenir; toplu devir ya da paraya çevirme stratejisi uygulanır.
5. Dağıtım: Hasılat; sıra cetveline ve plana uygun olarak alacaklılara paylaştırılır.

Yaklaşımımız ve çözümümüz

Bu dosyalarda iki disiplini birleştiririz: hukuk ve değerleme. Önce dürüst teşhis: işletme gerçekten kurtarılamaz mı, yoksa erken pes mi ediliyor? Karar terkse, savaşın kalbi rakamdır: bağımsız ekspertizle gerçekçi değer tespit edilir; “toplu devir mi, parça satış mı daha çok getirir” sorusu senaryolarla hesaplanır — çünkü tasdiki belirleyecek olan, iflas kıyasında üstünlüğün gösterilebilmesidir. Borçlu müvekkil için bu süreci bir çöküş değil, denetimli ve onurlu bir kapanış olarak kurgularız: kişisel sorumluluk riskleri (kefaletler, yöneticilik yükümlülükleri) baştan haritalanır. Alacaklı vekilliğinde ise gözümüz iki yerdedir: tasfiye organlarında temsil ve satış sürecinin şeffaflığı — değer kaçağına izin vermeyen bir tasfiye, herkesin payını büyütür.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden, somut bir durumda karar vermeden önce güncel düzenlemelerin ve dosya ayrıntılarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.