Konkordatoda Rehinli Alacaklılarla Müzakere Talebi Dilekçesi (İİK m.308/h) — Üçte İki Nisabı

Adi konkordato, rehinli alacakların teminatlı kısmını kural olarak bağlamaz (İİK m.308/c). Bu, borç yükü ağırlıklı olarak bankalarda ve rehinli alacaklılarda olan bir işletme için ciddi bir sorundur: alacaklıların çoğunluğunu ikna etseniz bile rehinli borcunuz olduğu gibi durur. İİK m.308/h bu soruna özel bir çözüm getirir — ancak şartı, talebin ön projede belirtilmesidir. Aşağıda ön proje bendi, mahkemeye ve komiserliğe sunulacak talep dilekçeleri ve müzakere rejiminin tamamı yer almaktadır.

Neden Ayrı Bir Müzakere Rejimi Var?

Konkordatoda rehinli alacaklı, diğer alacaklılardan üç noktada ayrılır ve bu ayrılıklar birleşince adi konkordato borçlu için yetersiz kalabilir:

Son satır belirleyicidir: adi konkordato tasdik edilse dahi, rehnin kıymetini karşılayan borç aynen devam eder. Bir üretim tesisi ipotekliyse ve borcun büyük kısmı o ipotekle teminatlıysa, adi konkordato işletmeyi kurtarmaya yetmez. İİK m.308/h, tam bu boşluğu doldurmak için getirilmiştir.

İİK m.308/h Rejimi: Nasıl İşler?

Adım 1 — Ön Projedeki Talep Bendi (Örnek Metin)

Her şey buradan başlar. Ön projede bu bent yoksa, sonraki adımların dayanağı oluşmaz.

Adım 2 — Komiserliğe Müzakere Daveti Talebi (Örnek Metin)

Kesin mühlet verildikten sonra, müzakerenin fiilen başlatılması için komiserliğe başvurulur. Davet yetkisi komiserdedir; borçlu talep ederek süreci hızlandırır.

Üçte İki Nisabı Nasıl Hesaplanır?

Nisap, rehinli alacaklıların alacak miktarı itibarıyla üçte ikisini aşan çoğunluğudur. Kanun “üçte iki” değil, “üçte ikiyi aşan” der; tam üçte iki yeterli değildir.

Örnekte A ve B Bankası birlikte %70,8’e ulaştığından anlaşma sağlanmıştır. Buna karşılık A Bankası tek başına %50’de kalır ve yetmez; B Bankasının katılımı belirleyicidir. Pratik ders şudur: müzakereye girmeden önce hangi alacaklıların birleşiminin nisabı sağladığını modelleyin ve görüşme sıranızı buna göre kurun.

Rehin açığı hesabı ile bu nisap birbirine karıştırılmamalıdır. Rehin açığı, alacaklının adi nisaptaki (İİK m.302) ağırlığını belirler; m.308/h nisabı ise rehinli alacağın tamamı üzerinden hesaplanır. Kendi dosyanızda her iki hesabı da çıkarmak için Konkordato Mühlet Takvimi ve Nisap Aracı sayfamızı kullanabilirsiniz.

Müzakerede Neyi Teklif Edebilirsiniz?

Kanun teklifi dört başlıkta sayar: anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme teklifleri. Uygulamada rehinli alacaklının en kolay kabul ettiği kalem vadelendirme, en zor kabul ettiği kalem anapara indirimidir.

Anlaşma Sağlanırsa ve Sağlanamazsa

Nisap sağlanamazsa süreç bitmez, ama borçlunun elindeki tablo değişir: adi konkordato tasdik edilse bile rehinli borç yapılandırılmamış kalacağından, ödeme takviminin bu gerçeğe göre yeniden kurulması gerekir. Bu nedenle m.308/h müzakeresinin sonucu, tasdik aşamasındaki ön projenin güncellenmesini de etkiler.

m.308/h Sürecinin Zaman Çizelgesi

Müzakere, kesin mühletin dar penceresine sığdırılmak zorundadır. Aşağıdaki takvim, sürecin adi konkordato takvimiyle nasıl kesiştiğini gösterir:

Dikkat edilecek nokta, m.308/h müzakeresinin adi alacaklılar toplantısından ayrı yürümesi ve sonucunun komiser raporuna ayrı bir başlık altında işlenmesidir. İki süreç birbirinin yerine geçmez; rehinli alacaklı, rehin açığı kadarıyla adi toplantıda da oy kullanır.

Rehinli Müzakerede Yedi Hata

Müzakereden Önce: Kıymet Takdirine İtiraz Penceresi

Rehinli müzakerenin nisabı alacağın tamamı üzerinden hesaplansa da, borçlu için komiserin kıymet takdiri ayrıca önem taşır: adi nisapta rehinli alacaklının ağırlığını ve projedeki bağlayıcılık dışı tutarı bu takdir belirler.

Rehinli alacaklı tarafındaysanız itiraz dilekçesi için Kıymet Takdirine İtiraz Dilekçesi Örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Rehinli Alacaklıların Mühlet Rejimindeki Konumu

Rehinli alacaklılar, adi alacaklılardan farklı bir rejime tabidir. Bu farklılık hem faiz hem de takip imkânları bakımından sonuç doğurur.

Beşinci ve yedinci satırların birlikte okunması, rehinli alacaklının konumunu açıklar: rehinsiz alacaklarda faiz dururken rehinli alacaklarda kural olarak işlemeye devam eder. Bu fark, projedeki teklifin rehinli alacaklı bakımından yeterliliğini değerlendirirken esas alınacak ölçüttür.

Nisap ve Sonuçların Denetimi

Müzakerenin sonucu, nisabın doğru hesaplanmasına bağlıdır.

Üçüncü satır, uygulamada en çok tartışılan noktadır: rehnin değerini aşan alacak kısmı adi alacak olarak değerlendirilir ve o kısım bakımından genel rejim uygulanır. Bu ayrım yapılmadan yapılan bildirim, hem faiz hem de oy hesabında hataya yol açar.

Alacak kaydı için konkordato alacak kaydı dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz.

Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolunun Konumu

Rehinli alacaklının konkordato dışındaki temel imkânı, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiptir. Mühletin bu yol üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir.

Beşinci satır, teklifin değerlendirilmesinde çıkış noktasıdır: rehnin değeri alacağı karşılamıyorsa, aşan kısım bakımından alacaklı adi alacaklı konumuna gelir ve o kısım için genel rejim uygulanır. Bu nedenle değerleme raporu, hem oy hem de tahsilat beklentisi bakımından belirleyicidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İİK m.308/h nedir?

Adi konkordatoda borçlunun, ön projede belirtmek suretiyle, alacaklı lehine rehin tesis edilmiş borçlarının yapılandırılmasını talep edebileceği özel bir müzakere rejimidir.

Talebi ne zaman ileri sürmeliyim?

Kanun, talebin ön projede belirtilmek suretiyle ileri sürüleceğini düzenler. Bu nedenle karar, konkordato başvurusu hazırlanırken verilmelidir.

Rehinli alacaklıları kim davet eder?

Komiser. Kesin mühlet içinde uygun göreceği zamanda bütün rehinli alacaklıları tebligat çıkartarak müzakereye davet eder.

Müzakere ne zaman yapılır?

Kesin mühlet içinde. Komiser zamanlamayı takdir eder; borçlu talep ederek süreci hızlandırabilir.

Hangi teklifler müzakere edilebilir?

Kanun dört başlık sayar: anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme teklifleri.

Anlaşma için hangi çoğunluk gerekir?

Rehinli alacaklıların alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan çoğunluğu. Kanun "üçte iki" değil "üçte ikiyi aşan" der; tam üçte iki yeterli değildir.

İltihak süresi ne kadardır?

Müzakereyi takip eden yedi gün. Bu süre içinde katılan alacaklılar da nisap hesabına dâhil edilir.

Nisap adi konkordato nisabıyla aynı mı?

Hayır. İİK m.302’deki adi nisap hem alacaklı sayısını hem alacak tutarını esas alır. m.308/h nisabı ise yalnızca alacak miktarı üzerinden hesaplanır.

Anlaşma sağlanırsa ne olur?

Komiser imzalanan anlaşmaları tutanağa bağlar ve rehinli alacaklılarla anlaşma yapıldığını İİK m.302 uyarınca mahkemeye tevdi edeceği gerekçeli raporuna ayrı ve bağımsız bir başlık altında işler.

Nisap sağlanamazsa konkordato biter mi?

Hayır. Adi konkordato süreci devam eder; ancak rehinli borçlar yapılandırılmamış kalır. İİK m.308/c uyarınca rehnin kıymetini karşılayan alacak konkordatonun mecburi hükümlerinin dışında olduğundan, teminatlı borç aynen sürer.

Müzakerede ek teminat teklif edebilir miyim?

Teklif edebilirsiniz, ancak rehin tesisi İİK m.297/2 uyarınca mahkeme iznine tabidir ve izinsiz yapılan işlem hükümsüzdür. Teklifi mahkeme izni alınmak kaydıyla sunun.

Rehinli alacaklı müzakereye katılmak zorunda mı?

Katılım zorunlu değildir. Ancak müzakerede ve yedi günlük iltihak süresinde üçte ikiyi aşan çoğunlukla anlaşma sağlanırsa, komiser bunu tutanağa bağlayarak mahkemeye sunduğu rapora işler.

Finansal kiralama şirketi de rehinli alacaklı sayılır mı?

Finansal kiralama ilişkisinin kendine özgü rejimi vardır; konkordatoda finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi İİK m.307’de ayrıca düzenlenmiştir. Somut sözleşmenin niteliğine göre değerlendirme yapılmalıdır.