Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Tahvil ile Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil 2026: SPK’nın 13.08.2026 Tarihli Rehberleri (i-SPK.128.29) — Çerçeve Belgesi, İkinci Taraf Görüşü, Ayrı İhraç Tavanı, Fon Kullanım ve Etki Raporu, Doğrulama, Yüzde 50 Kurul Ücreti İndirimi ve Yeşil Aklamada Sorumluluk (SPKn m.32)
24 Eylül 2026

Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Tahvil ile Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil 2026: SPK’nın 13.08.2026 Tarihli Rehberleri (i-SPK.128.29) — Çerçeve Belgesi, İkinci Taraf Görüşü, Ayrı İhraç Tavanı, Fon Kullanım ve Etki Raporu, Doğrulama, Yüzde 50 Kurul Ücreti İndirimi ve Yeşil Aklamada Sorumluluk (SPKn m.32)

Şirketlerin yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, temiz ulaşım veya sosyal konut gibi projelerini sermaye piyasasından finanse etmek için ihraç ettiği yeşil, sürdürülebilir ve sosyal tahviller, 13 Ağustos 2026 itibarıyla yeni bir düzenlemeye kavuştu. SPK, i-SPK.128.29 sayılı ilke kararıyla “Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi” ile “Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi”ni kabul etti ve bu araçların ihracında Kurul ücretini yüzde 50 indirdi. Rehberler, Uluslararası Sermaye Piyasaları Derneği’nin (ICMA) ilkelerine dayanır ve dört temel bileşen öngörür: fonun kullanımı, proje değerlendirme ve seçme süreci, fonun yönetimi ve raporlama. İhraççı; yönetim kurulunca onaylanmış bir çerçeve belgesi hazırlamak, bağımsız ikinci taraf görüşü almak, ayrı bir ihraç tavanı kullanmak, en az yılda bir fon kullanım raporu yayımlamak ve fon tükendiğinde doğrulanmış nihai rapor ile etki raporunu açıklamak zorundadır. Rehbere uymayan araçlar için “yeşil” ifadesi kullanılamaz ve belgeleri imzalayanlar yanıltıcı bilgilerden SPKn m.32 uyarınca sorumludur. Bu rehber, şirketler ve yatırımcılar için kuralları madde madde anlatır.

Şirketiniz yeşil, sosyal veya sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil ihraç etmeyi mi planlıyor?

Çerçeve belgesi, ikinci taraf görüşü ve SPK süreci için birlikte çalışalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısa Cevap

Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal araçlar: temel kurallar

KonuKuralDayanak
Düzenlemeİki SPK rehberi; Kurul kararı hükmündei-SPK.128.29 (13.08.2026)
DayanakSPKn m.1 ve m.128/1-eRehber, Dayanak
KapsamBorçlanma araçları, kira sertifikası, TMK, VDMK, PDMK, gayrimenkul sertifikası; mavi araçlar dahilRehber, Kapsam
Çerçeve belgesiYönetim kurulunca karara bağlanırRehber II/a, III
İkinci taraf görüşüZorunlu; danışmandan bağımsız kuruluşRehber III/iii, V
İhraç tavanıAyrı tavan; yalnızca bu araçlar ihraç edilirRehber III
Fonun kullanımıMünhasıran uygun projeler; geriye dönük süre tavsiyesi 36 ayRehber IV/1
Fon kullanım raporuEn az yılda bir; revize rapor 6 haftaRehber IV/4.1
Nihai rapor ve doğrulamaFon tükendikten sonra 3 ay içindeRehber IV/4.1.1
Etki raporuZorunlu; dış değerlendirmesi isteğe bağlıRehber IV/4.2
İsim kullanımıRehber dışı araçlarda “yeşil” ifadesi yasakRehber III
Kurul ücretiYüzde 50 indirimi-SPK.128.29
SorumlulukBelgeleri imzalayanlar müteselsilen sorumluSPKn m.32

Genel tahvil ihracı kuralları şirket tahvili rehberimizde, kira sertifikası bu rehberimizde anlatılmıştır. Yeşil nitelik, bu araçların genel ihraç kurallarını değiştirmez; onlara ek bir katman getirir.

Yeni Düzenleme: 2026 Rehberleri ve Hukuki Nitelikleri

SPK, 2022’de yayımladığı Yeşil Borçlanma Aracı, Sürdürülebilir Borçlanma Aracı, Yeşil Kira Sertifikası, Sürdürülebilir Kira Sertifikası Rehberi’ni sosyal projeleri de kapsayacak şekilde genişletti ve 13.08.2026 tarihli, 49/1500 sayılı toplantıda i-SPK.128.29 ilke kararıyla “Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi”ni kabul etti. Aynı kararla, uluslararası Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil İlkeleri esas alınarak hazırlanan “Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi” de kabul edildi. SPK’nın açıklamasına göre yeni düzenlemeyle sosyal temalı araçların ihracı mümkün hâle geldi, dış değerlendirme hizmetleri ikinci taraf görüşü ve doğrulama olarak sınırlandı, başvuru, özel durum açıklaması ve raporlama süreleri netleştirildi ve çerçeve belgelerinin asgari unsurları belirlendi.

Rehber, SPKn m.1 ve m.128/1-e’ye (yeni sermaye piyasası araçlarına ilişkin usul ve esasları düzenleme yetkisi) dayanır ve Kurul kararı hükmündedir. Yayımı tarihinden sonra yapılacak ihraç başvurularına uygulanır. Rehber, ICMA’nın Yeşil Tahvil İlkeleri, Sürdürülebilir Tahvil İlkeleri, Sosyal Tahvil İlkeleri, yeşil ve sosyal sukuk rehberi ile Avrupa Birliği Yeşil Tahvil Standartları Düzenlemesi gözetilerek hazırlanmıştır. Rehber kapsamındaki araçlar, genel esaslar ve ihraç süreçleri bakımından Kurulun ilgili tebliğlerine tabidir; yani yeşil tahvil için Borçlanma Araçları Tebliği, yeşil kira sertifikası için Kira Sertifikaları Tebliği uygulanmaya devam eder.

Hangi Araçlar Kapsamda?

Rehber; yeşil, sürdürülebilir ve sosyal nitelikte ihraç edilecek borçlanma araçları, kira sertifikaları, varlık ve ipotek teminatlı menkul kıymetler, varlığa ve ipoteğe dayalı menkul kıymetler, projeye dayalı menkul kıymetler ve gayrimenkul sertifikası gibi araçları kapsar. Deniz ve okyanus gibi su yaşam alanlarında olumlu fayda sağlayan projeler için ihraç edilen mavi sermaye piyasası araçları da yeşil araç sayılır. Kira sertifikalarında ihraççı yükümlülüklerini varlık kiralama şirketi veya fon kullanıcısı, VDMK ve PDMK gibi araçlarda kaynak kuruluş veya kurucu yerine getirir ve kimin neden sorumlu olduğu çerçeve belgesinde açıkça belirtilir. VDMK, TMK ve PDMK’nın genel kuralları VDMK rehberimizde, teminatlı menkul kıymet rehberimizde ve PDMK rehberimizde anlatılmıştır.

Araç türleri

AraçFonun kullanımıDayanak
Yeşil araçMünhasıran çevresel olumlu etkili yeşil projelerRehber II/k
Sosyal araçMünhasıran sosyal olumlu etkili sosyal projelerRehber II/ı
Sürdürülebilir araçHem yeşil hem sosyal projelerRehber II/i
Mavi araçSu yaşam alanlarına fayda sağlayan projeler (yeşil sayılır)Rehber II/g
Sürdürülebilirlik bağlantılı araçGenel amaçlar; özellikler performans hedeflerine bağlıSB Rehberi

Genel Esaslar: Çerçeve Belgesi, İkinci Taraf Görüşü ve Ayrı Tavan

Rehbere göre ihraççı; ihracın rehbere uygun yapılacağını çerçeve belgesinde açıklamalı, fonu münhasıran rehberdeki tanıma uygun yeşil veya sosyal projelerde kullanmalı, çerçeve belgesinin rehberle uyumu hakkında ikinci taraf görüşü almalı ve aracın niteliğini projenin temel hedefine göre belirlemelidir; kira sertifikası, TMK, VDMK ve PDMK gibi dayanak varlığı olan araçlarda dayanak varlık olarak yalnızca uygun projelere yönelik varlıklar kullanılabilir (Rehber III). Çerçeve belgesi, ihraççının yönetim kurulunca karara bağlanan ve aracın rehberle uyumlu olduğunu açıklayan belgedir (Rehber II/a).

Çerçeve belgesi ve ikinci taraf görüşü, diğer belgelerle birlikte ihraç tavanına ilişkin izahname veya ihraç belgesi onay başvurusunda Kurula iletilir; aracın yeşil, sürdürülebilir veya sosyal olduğu ihraca ilişkin yetkili organ kararında açıkça belirtilir. Onaydan sonra çerçeve belgesi ve ikinci taraf görüşü, onaylı izahname veya ihraç belgesiyle birlikte ihraççının internet sitesinde ve KAP’ta açıklanır. Bu araçlar için Kuruldan ayrı bir ihraç tavanı alınması ve bu tavan kapsamında yalnızca rehber kapsamındaki araçların ihraç edilmesi gerekir. Aynı çevresel ve sosyal amaçlara dayalı projelerde bir çerçeve belgesi ve ikinci taraf görüşü farklı tavan başvurularında kullanılabilir; grup çerçeve belgesi de ihraççının yönetim kurulunca kabul edilirse kullanılabilir (Rehber III).

İsim koruması: Rehber kapsamında ihraç edilmeyen sermaye piyasası araçları için yeşil, sürdürülebilir, sosyal veya bunlara eşdeğer ifadeler kullanılamaz (Rehber III). Bu kural, yatırımcıyı çevre dostu görünümü abartan “yeşil aklama” pazarlamasına karşı korur.

Dört Temel Bileşen

1. Fonun kullanımı. İhraçtan elde edilen fon en kısa sürede aracın türüne göre yeşil veya sosyal projelerde kullanılmalı ve bunun için öngörülen süre çerçeve belgesinde gösterilmelidir; projeler açık ve ölçülebilir çevresel veya sosyal fayda sağlamalıdır. Fonun bir kısmı mevcut projelerin yeniden finansmanında kullanılacaksa dağılım tahmin edilmeli ve geriye dönük inceleme süresi açıklanmalıdır; bu sürenin 36 ayı geçmemesi, geçerse gerekçelendirilmesi tavsiye edilir (Rehber IV/1). Yeşil proje türleri arasında yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, kirliliğin önlenmesi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tarım ve ormancılık, biyoçeşitliliğin korunması, temiz ulaşım, sürdürülebilir su yönetimi, iklim değişikliğine uyum, yeşil binalar ile nükleer enerji, hidrojen ve karbon yakalama gibi iklim değişikliğini azaltım projeleri sayılmıştır (IV/1.1). Türkiye Yeşil Taksonomisi oluşturulana kadar başta AB Taksonomisi olmak üzere uluslararası taksonomiler kullanılabilir. Sosyal proje türleri ise erişilebilir altyapı, temel hizmetlere erişim, erişilebilir barınma, istihdam yaratma, gıda güvenliği, sosyoekonomik ilerleme ve psikososyal destek hizmetlerini kapsar ve ihraççı hedef kitleyi belirlemelidir (IV/1.2).

2. Proje değerlendirme ve seçme süreci. İhraççı çerçeve belgesinde projelerin çevresel ve sosyal amaçlarını, projenin hangi türe girdiğinin nasıl belirlendiğini, olası çevresel ve sosyal riskleri belirleme ve yönetme sürecini, proje ortaklarının sorumluluklarını ve kısa, orta ve uzun vadeli kilit performans göstergelerini açıklar (IV/2). 3. Fonun yönetimi. Araç tedavülde olduğu sürece net fon uygun projelere tahsis edilerek yönetilir; henüz kullanılmayan kısmın nasıl değerlendirileceği çerçeve belgesinde açıklanır; net fon ayrı muhasebe hesabı veya toplu hesap gibi uygun bir usulle ve yazılı dahili izleme yöntemiyle takip edilir ve proje tutarı düşüldükten sonra kalan tutar başka amaçlarla kullanılamaz (IV/3). 4. Raporlama. Fon kullanım raporu, etki raporu ve doğrulama yükümlülüklerinden oluşur.

Dört bileşen ve çerçeve belgesindeki karşılığı

BileşenÇerçeve belgesinde ne yer alır?Dayanak
Fonun kullanımıProje türleri, kullanım süresi, yeniden finansman oranı, geriye dönük süreRehber IV/1
Proje seçimiAmaçlar, seçim süreci, risk yönetimi, performans göstergeleriIV/2
Fonun yönetimiAyrı hesap, dahili izleme, kullanılmayan fonun değerlendirilmesiIV/3
RaporlamaFon kullanım raporu, etki raporu, doğrulamaIV/4

Raporlama: Fon Kullanım Raporu, Etki Raporu ve Doğrulama

İhraççılar, en az yılda bir kez fonun kullanım yerlerine ilişkin güncel bilgileri içeren fon kullanım raporunu hazırlar ve özel durum açıklaması düzenlemeleri çerçevesinde internet sitesinde ve KAP’ta açıklar; raporlama ilk tertip ihraç tarihinden başlar ve fonun tamamı kullanılana kadar sürer. Önemli gelişmeler olursa en geç altı hafta içinde revize rapor, fonun tamamı kullanıldıktan sonra da nihai fon kullanım raporu açıklanır. Rapor; toplanan fonu, fonun tahsis edildiği projelerin listesini ve kısa tanımını, kullanılan tutarı ve oranı içerir (Rehber IV/4.1). Nihai fon kullanım raporuna ve dahili izleme yöntemine ilişkin doğrulama görüşü alınması ve bu görüşün raporla birlikte fonun tamamının kullanılmasını izleyen üç ay içinde açıklanması zorunludur (IV/4.1.1).

Fonun tamamı kullanıldıktan sonra, tahmin edilen veya gerçekleşen çevresel ve sosyal etkileri içeren etki raporunun da hazırlanması ve açıklanması zorunludur; enerji kapasitesi, azaltılan sera gazı emisyonu, temiz enerjiye erişen kişi sayısı gibi niceliksel ölçütler mümkün olduğunca kullanılır ve metodoloji açıklanır. Etki raporunun dış değerlendirmesi zorunlu değildir; rapor ve varsa dış değerlendirme görüşü fonun tamamının kullanılmasını izleyen üç ay içinde yayımlanır (IV/4.2, 4.2.1). Fon kullanım raporu ile etki raporu tek belgede birleştirilebilir.

Raporlama takvimi

RaporZamanDayanak
Fon kullanım raporuEn az yılda bir; ilk tertip ihracından itibarenRehber IV/4.1
Revize fon kullanım raporuÖnemli gelişmeden itibaren en geç 6 haftaIV/4.1
Nihai fon kullanım raporuFon tükendikten sonra 3 ay içindeIV/4.1, 4.1.1
Doğrulama görüşüNihai raporla birlikte 3 ay içindeIV/4.1.1
Etki raporuFon tükendikten sonra 3 ay içindeIV/4.2, 4.2.1
Özet raporİsteğe bağlıIV/4.3

Dış Değerlendirme: İkinci Taraf Görüşü ve Doğrulama

Yeni rehberle dış değerlendirme iki hizmetle sınırlandırıldı. İkinci taraf görüşü, çevre, sürdürülebilirlik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış bağımsız bir kuruluşun ihracın ve çerçeve belgesinin rehberle uyumunu değerlendirdiği hizmettir; bu kuruluş çerçeve belgesinin hazırlanmasında danışmanlık veren kuruluştan bağımsız olmak zorundadır (Rehber V/1). Doğrulama ise fonun kullanımına ilişkin dahili izleme yöntemine, fonun kullanımına ve rehberle uyuma ilişkin güvence veya tasdik veren, sermaye piyasasında bağımsız denetime yetkili kuruluşlarca verilen hizmettir (II/ç, V/1).

Yurt içi ihraçlarda dış değerlendirme hizmetini; ICMA ve İklim Tahvilleri İnisiyatifi gibi kuruluşların listelerinde yer alan kuruluşlar, bunların lisans veya know-how sözleşmeleriyle çalışan şirketler ve sürdürülebilirlik alanında uzmanlaşmış danışmanlık kuruluşları, kamu kurumları ile bağımsız denetim veya derecelendirmeye yetkili kuruluşlar verebilir; ancak her durumda teknik yeterliliği gösteren belgelerin Kurula sunulması ve Kurulca uygun görülmesi gerekir (V/2). Bu kuruluşlar doğruluk ve dürüstlük, nesnellik, mesleki yetkinlik ve özen ile gizlilik ilkelerine uyar; doğrulama hizmeti verenler ayrıca KGK’nın etik kurallarına ve güvence denetimi standartlarına tabidir (V/3). Bağımsız denetim kuruluşlarının sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Çerçeve Belgesinin Asgari Unsurları

Rehberin ekinde, yurt içi ihraçlarda çerçeve belgesinde bulunması gereken asgari unsurlar sayılmıştır. Belge; genel bilgiler (tarih, ihraççının unvanı ve internet sitesi, ikinci taraf görüşü veren kurum), rehberle uyum açıklaması ve kira sertifikası veya menkul kıymetleştirme yapılarında yükümlülüklerin paylaşımı, ihraççının sürdürülebilirlik stratejisi ve ihraç gerekçesi ile Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Paris İklim Anlaşması gibi uluslararası taahhütlerle ilişkisi, finanse edilecek projeler ve varsa NACE kodları, fonun kullanım süresi ve ölçülebilir faydalar, yeniden finansman dağılımı ve geriye dönük inceleme süresi, proje seçim süreci ve esas alınan taksonomi, fonun yönetimi ve kullanılmayan fonun nemalandırılması ile raporların yayım yeri ve sıklığını içermelidir (Rehber Ek).

Çerçeve belgesinin bölümleri

Bölümİçerik
1. Genel bilgilerTarih, unvan, internet sitesi, ikinci taraf görüşü veren kurum
2. AçıklamaRehberle uyum; yükümlülüklerin paylaşımı
3. Strateji ve gerekçeSürdürülebilirlik stratejisi; uluslararası taahhütlerle ilişki
4. Fonun kullanım yeriProjeler, NACE kodu, süre, faydalar, yeniden finansman
5. Proje seçimiAmaçlar, taksonomi, hedef kitle, risk yönetimi
6. Fonun yönetimiHesap yapısı, kullanılmayan fonun değerlendirilmesi
7. RaporlamaFon kullanım ve etki raporunun yeri ve sıklığı

Yurt Dışı İhraçlar

Türk şirketlerinin yurt dışında yaptığı yeşil, sürdürülebilir ve sosyal ihraçlarda da SPK süreci işler. Bu ihraçlarda ihracın tabi olduğu yabancı standartlara göre hazırlanan ve yönetim kurulunca karara bağlanan çerçeve belgesi ile bu belgenin esas alınan yabancı standartlarla uyumuna ilişkin ikinci taraf görüşü, ihraç tavanı başvurusunda Kurula sunulur; onaydan sonra onaylı ihraç belgesiyle birlikte ihraççının internet sitesinde ve KAP üyesiyse KAP’ta ilan edilir. Yurt dışı ihraçlar için de Kuruldan ayrı bir ihraç tavanı alınması gerekir ve aynı amaçlara dayalı projelerde çerçeve belgesi farklı tavan başvurularında kullanılabilir (Rehber VI).

Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil

Sürdürülebilirlik bağlantılı araçlarda fon belirli projelere bağlı değildir; bunun yerine ihraççı önceden tanımlanmış kilit performans göstergeleri ve sürdürülebilirlik performans hedefleri belirler ve bir zaman çizelgesi içinde bu hedeflere ulaşmayı çerçeve belgesinde taahhüt eder. Hedefler iddialı, ilgili, olabildiğince kıyaslanabilir ve ihraççının genel sürdürülebilirlik stratejisiyle tutarlı olmalıdır. Rehber beş temel bileşen öngörür: kilit performans göstergelerinin seçimi, sürdürülebilirlik performans hedeflerinin belirlenmesi, aracın finansal ve yapısal özellikleri, raporlama ve doğrulama (Sürdürülebilirlik Bağlantılı Rehber III-IV).

Hedeflere ulaşılıp ulaşılmamasına bağlı olarak kupon ödemelerinde veya diğer finansal ya da yapısal özelliklerde değişiklik yapılabilir; bu değişiklikler Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği (II-31/A.1) ve ilgili düzenlemelere uyulması kaydıyla mümkündür. Göstergelerin tanımı, hesaplama yöntemi, olası değişiklikler ve hedefler ölçülemezse uygulanacak alternatif plan çerçeve belgesinde yer alır. İhraççı en az yılda bir ve aracın özelliklerini değiştirecek bir durum ortaya çıktığında performans değerlendirme raporu hazırlayıp KAP’ta ve internet sitesinde açıklar; performans, dış değerlendirme kuruluşlarınca sınırlı veya makul güvenceyle doğrulanır. Borçlanma aracı sahipleri kurulu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Yeşil tahvil ile sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil

KonuYeşil, sosyal, sürdürülebilir tahvilSürdürülebilirlik bağlantılı tahvil
Fonun kullanımıBelirli uygun projelerGenel amaçlar
Temel taahhütFonun projelere tahsisiPerformans hedeflerine ulaşma
Finansal sonuçKupon kural olarak sabitHedefe göre kupon veya yapı değişebilir
RaporlamaFon kullanım ve etki raporuPerformans değerlendirme raporu
Dış değerlendirmeİkinci taraf görüşü ve nihai doğrulamaİkinci taraf görüşü ve performans doğrulaması

Yüzde 50 Kurul Ücreti İndirimi

i-SPK.128.29 ilke kararıyla, çevreye, sürdürülebilirliğe ve topluma olumlu etki edecek yatırımların sermaye piyasası yoluyla finansmanını teşvik etmek amacıyla, rehberler kapsamındaki araçların ihracında sermaye piyasası mevzuatı uyarınca alınacak Kurul ücretlerinde yüzde 50 indirime gidilmiştir. Kira sertifikalarında, 24.06.2016 tarihli ve 20/710 sayılı Kurul kararıyla sağlanan indirim buna ek olarak uygulanır. İndirimden yararlanmanın ön şartı, ihracın rehbere tam uygun yapılmasıdır; bu nedenle çerçeve belgesi ve ikinci taraf görüşünün başvuruyla birlikte eksiksiz sunulması önem taşır.

Yeşil Aklama ve Hukuki Sorumluluk

“Yeşil aklama”, bir aracın veya şirketin çevresel faydasının gerçekte olduğundan fazla gösterilmesidir. Rehber bu riske karşı üç katmanlı bir çözüm getirir: isim koruması, bağımsız dış değerlendirme ve düzenli raporlama. Bunlara ek olarak hukuki sorumluluk da vardır: Rehber, kapsamında hazırlanan tüm belgeleri imzalayanların veya adına imzalanan tüzel kişilerin SPKn m.32 çerçevesinde sorumlu olduğunu açıkça belirtir. SPKn m.32’ye göre kamuyu aydınlatma belgelerini imzalayanlar veya bu belgeler kendi adına imzalanan tüzel kişiler, belgelerdeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan müteselsilen sorumludur (m.32/1); bu belgelere dayanak raporları hazırlayan bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları gibi kişi ve kurumlar da sorumludur (m.32/2). Bilgi eksikliğinin kast veya ağır ihmalden kaynaklanmadığını ispatlayanlar sorumlu olmaz (m.32/3).

Uygulamada yeşil aklama iddiaları şu durumlarda gündeme gelir: Fonun çerçeve belgesinde gösterilmeyen projelere veya genel şirket ihtiyaçlarına kullanılması, fon kullanım raporunun yayımlanmaması veya gerçeği yansıtmaması, projelerin vaat edilen çevresel faydayı hiç sağlamaması ya da etki raporundaki niceliksel verilerin dayanaksız olması. Bu durumlarda yatırımcı, izahname sorumluluğuna ilişkin SPKn m.10 ve kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluğa ilişkin m.32 kapsamında tazminat talep edebilir; ayrıca yanıltıcı bilgi yayma suretiyle menfaat sağlanmışsa SPKn m.107/2 kapsamında piyasa dolandırıcılığı değerlendirmesi yapılabilir. İzahname sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Yeşil aklama riskleri ve hukuki sonuçları

RiskSonuçDayanak
Fonun başka amaçla kullanılmasıRehbere aykırılık; yatırımcı zararından sorumlulukRehber IV/3; SPKn m.32
Rapor yayımlanmamasıÖzel durum açıklaması ihlali; idari yaptırımRehber IV/4; SPKn m.15, m.103
Yanıltıcı etki verisiKamuyu aydınlatma belgesinden sorumlulukSPKn m.32/1
Yanıltıcı dış değerlendirmeRapor hazırlayanın sorumluluğuSPKn m.32/2
Rehber dışı araca “yeşil” demekİsim kullanım yasağı ihlaliRehber III
Bilerek yanıltıcı bilgi ve menfaatPiyasa dolandırıcılığı riskiSPKn m.107/2

Şirketler İçin İhraç Kontrol Listesi

Yeşil veya sosyal tahvil ihracına hazırlık

AdımKontrolDayanak
1Uygun proje türünü ve taksonomiyi belirlemekRehber IV/1.1-1.2
2Çerçeve belgesini hazırlayıp yönetim kurulunda karara bağlamakRehber II/a, Ek
3Danışmandan bağımsız ikinci taraf görüşü almakRehber V/1
4Yetkili organ kararında aracın niteliğini açıkça belirtmekRehber III
5Ayrı ihraç tavanı için başvurmakRehber III
6Ayrı hesap ve dahili izleme yöntemi kurmakRehber IV/3
7Yıllık fon kullanım raporu takvimini planlamakRehber IV/4.1
8Nihai rapor, doğrulama ve etki raporunu hazırlamakRehber IV/4.1.1, 4.2

Yatırımcı Gözünden Değerlendirme

Yeşil nitelik, bir borçlanma aracının kredi riskini ortadan kaldırmaz; yeşil tahvil yatırımcısı da klasik tahvil yatırımcısı gibi ihraççının ödeme gücünü, faiz ve vade yapısını değerlendirmelidir. Bunun yanında yeşil nitelik için özel olarak şu belgeler incelenmelidir: KAP’ta yayımlanan çerçeve belgesi, ikinci taraf görüşünün hangi kuruluş tarafından ve hangi kapsamda verildiği, yıllık fon kullanım raporları ve fon tükendikten sonra yayımlanan doğrulama görüşü ile etki raporu. Raporların zamanında yayımlanmaması veya içeriğinin genel ifadelerden ibaret olması, yatırımcı açısından dikkat edilmesi gereken bir işarettir. Sürdürülebilirlik bağlantılı araçlarda ise hedef ölçüm tarihleri, hedefe ulaşılamazsa kuponun ne kadar değişeceği ve performansın hangi kuruluşça doğrulanacağı özellikle önemlidir.

Yatırımcı kontrol listesi

KontrolNereden?
Çerçeve belgesi ve proje türleriKAP, ihraççının internet sitesi
İkinci taraf görüşünün bağımsızlığı ve kapsamıKAP
Yıllık fon kullanım raporlarıKAP
Nihai rapor, doğrulama ve etki raporuKAP (fon tükendikten sonra 3 ay)
İhraççının kredi notu ve mali durumuİzahname, finansal raporlar
Sürdürülebilirlik bağlantılı araçta kupon değişim mekanizmasıÇerçeve belgesi, izahname

Uygulamadan Senaryolar

Senaryo 1: Güneş enerjisi yatırımı. Bir enerji şirketi, yeni güneş santrali için yeşil tahvil ihraç etmek ister. Çerçeve belgesinde projeyi yenilenebilir enerji türü altında tanımlar, beklenen kurulu gücü ve azaltılacak emisyonu gösterir, bağımsız bir kuruluştan ikinci taraf görüşü alır ve ayrı bir ihraç tavanı için başvurur. İhraçtan sonra her yıl fon kullanım raporu yayımlar; santral tamamlanıp fon tükendiğinde üç ay içinde doğrulanmış nihai rapor ve etki raporunu açıklar.

Senaryo 2: Fonun genel işletme sermayesine kullanılması. Yeşil tahvil ihraç eden bir şirket, fonun bir kısmını çerçeve belgesinde yer almayan genel işletme ihtiyaçlarına kullanır ve fon kullanım raporunda bunu açıklamaz. Rehber, proje tutarı düşüldükten sonra kalan tutarın başka amaçlarla kullanılmasını yasaklar (IV/3). Yanıltıcı rapor nedeniyle zarar gören yatırımcılar, raporu imzalayanlara ve şirkete karşı SPKn m.32 kapsamında tazminat talep edebilir.

Senaryo 3: Emisyon hedefine bağlı tahvil. Bir sanayi şirketi, 2030’a kadar emisyonlarını belirli oranda azaltma hedefine bağlı sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil ihraç eder; hedefe ulaşamazsa kupon artacaktır. Şirket her yıl performans değerlendirme raporu yayımlar ve performansı dış değerlendirme kuruluşuna doğrulatır. Hedef ölçüm tarihinde hedefin tutturulamadığı doğrulanırsa kupon artışı çerçeve belgesine göre uygulanır.

Sık Yapılan Hatalar

Yeşil tahvil ihracında sık hatalar

HataSonucuDoğrusu
Danışman kuruluştan ikinci taraf görüşü almakBağımsızlık şartı sağlanmazFarklı ve bağımsız kuruluş
Yeşil ve klasik tahvili aynı tavanda ihraç etmekRehbere aykırılıkAyrı ihraç tavanı
Ölçülebilir fayda göstermemekÇerçeve belgesi yetersizNiceliksel göstergeler
Yıllık raporu atlamakÖzel durum ihlaliTakvimli raporlama
Kullanılmayan fonu plansız değerlendirmekYatırımcı güveni zedelenirÇerçeve belgesinde nemalandırma esasları
Performans hedefini ölçülemez seçmekDoğrulama yapılamazTanımlı ve ölçülebilir gösterge

Yatırımcının Fon Kullanımına İlişkin Bilgi ve İhtar Yazısı Örneği

Aşağıdaki örnek, fonun çerçeve belgesine uygun kullanılmadığından şüphelenen bir yeşil tahvil yatırımcısının ihraççıya göndereceği ihtarname içindir.

İHTARNAME

KEŞİDECİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: ……), Adres: ……

VEKİLİ: Av. ……

MUHATAP: …… A.Ş., Adres: ……

KONU: Yeşil tahvil ihracından elde edilen fonun kullanımına ilişkin bilgi ve belge verilmesi ile raporlama yükümlülüklerinin yerine getirilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Yatırım
Müvekkil, şirketinizin …… ISIN kodlu yeşil tahvilinden …… TL nominal değerli tahvil sahibidir. Çerçeve belgesinde fonun …… projesinde kullanılacağı açıklanmıştır.

2. Fonun münhasıran uygun projelerde kullanılması (Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi III ve IV/3)
İhraçtan elde edilen net fonun münhasıran çerçeve belgesinde belirtilen yeşil projelere tahsis edilmesi, ayrı hesap ve dahili izleme yöntemiyle takip edilmesi ve proje tutarı düşüldükten sonra kalan tutarın başka amaçlarla kullanılmaması gerekmektedir. Kamuya açıklanan finansal tablolar, fonun bir kısmının genel işletme giderlerinde kullanıldığı izlenimini vermektedir.

3. Raporlama yükümlülüğü (Rehber IV/4.1)
İlk tertip ihraç tarihinden itibaren en az yılda bir fon kullanım raporu yayımlanması gerekirken …… yılına ait rapor KAP’ta açıklanmamıştır. Önemli gelişmelerde en geç altı hafta içinde revize raporun da açıklanması zorunludur.

4. Sorumluluk (SPKn m.32/1-2)
Rehber kapsamında hazırlanan belgeleri imzalayanlar ile adına imzalanan tüzel kişiler, bu belgelerdeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan zararlardan müteselsilen; dayanak raporları hazırlayan kuruluşlar ise raporlarıyla sınırlı olarak sorumludur.

SONUÇ VE İSTEM: İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün içinde fonun kullanım yerlerini gösteren güncel fon kullanım raporunun KAP’ta açıklanmasını, fonun ayrı hesapta izlendiğine ilişkin bilginin ve projelere yapılan harcamaların dökümünün tarafıma verilmesini; aksi hâlde Sermaye Piyasası Kuruluna başvuru ve tazminat dahil yasal yollara gidileceğini ihtar ederim.

…../…../2026

Keşideci Vekili
Av. ……

Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak yeşil, sosyal, sürdürülebilir ve sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası aracı ihraç edecek şirketler için çerçeve belgesi, yönetim kurulu kararları, dış değerlendirme sözleşmeleri, ayrı ihraç tavanı başvurusu ve raporlama takvimini hazırlıyor; kira sertifikası ve menkul kıymetleştirme yapılarında sorumluluk dağılımını kurguluyoruz. Yatırımcılar için ise fon kullanımı ve raporlama uyuşmazlıklarında ihtarname, SPK başvurusu ve SPKn m.32 kapsamında tazminat süreçlerini yürütüyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeşil tahvil nedir?

İhracından elde edilen fon münhasıran çevresel olumlu etkileri olan yeni veya mevcut yeşil projelerin finansmanında ya da yeniden finansmanında kullanılan ve SPK rehberiyle uyumlu borçlanma aracıdır. Sosyal tahvilde fon sosyal projelere, sürdürülebilir tahvilde ise hem yeşil hem sosyal projelere kullanılır.

Hangi düzenleme uygulanır?

13.08.2026 tarihli i-SPK.128.29 ilke kararıyla kabul edilen “Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi” ile “Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi” uygulanır. Rehberler SPKn m.1 ve m.128/1-e’ye dayanır ve Kurul kararı hükmündedir.

Yeşil tahvil ihracı için ne gerekir?

Yönetim kurulunca karara bağlanan ve ihracın rehbere uygun yapılacağını açıklayan bir çerçeve belgesi, bu belgenin rehbere uyumuna ilişkin ikinci taraf görüşü ve ayrı bir ihraç tavanı gerekir. Aracın yeşil, sürdürülebilir veya sosyal olduğu yetkili organ kararında açıkça belirtilir.

İkinci taraf görüşünü kim verir?

Çevre, sürdürülebilirlik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış bağımsız bir dış değerlendirme kuruluşu verir; bu kuruluş çerçeve belgesinin hazırlanmasında danışmanlık veren kuruluştan bağımsız olmalıdır. Yurt içi ihraçlarda hizmet verecek kuruluşun yeterliliği SPK tarafından uygun görülmelidir.

Fonun kullanımı nasıl raporlanır?

İhraççı en az yılda bir fon kullanım raporu yayımlar; önemli gelişmelerde en geç altı hafta içinde revize rapor, fonun tamamı kullanıldıktan sonra ise nihai rapor ve buna ilişkin doğrulama görüşünü üç ay içinde KAP’ta ve internet sitesinde açıklar.

Etki raporu zorunlu mu?

Evet. Fonun tamamı kullanıldıktan sonra tahmin edilen veya gerçekleşen çevresel ve sosyal etkileri içeren etki raporu hazırlanıp açıklanmalıdır. Etki raporunun dış değerlendirmesi ise isteğe bağlıdır.

Sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil nedir?

Fonun belirli projelere değil ihraççının genel amaçlarına kullanıldığı, ancak kupon veya diğer özelliklerin ihraççının önceden belirlediği sürdürülebilirlik performans hedeflerine ulaşıp ulaşmamasına göre değiştiği borçlanma aracıdır. Beş bileşeni kilit performans göstergesi seçimi, hedeflerin belirlenmesi, aracın özellikleri, raporlama ve doğrulamadır.

Kurul ücretinde indirim var mı?

Evet. Rehberler kapsamındaki araçların ihracında alınacak Kurul ücretlerinde yüzde 50 indirim uygulanır; kira sertifikalarında 2016 tarihli Kurul kararıyla sağlanan indirim buna ek olarak devam eder.

Rehbere uymayan bir tahvile “yeşil” denebilir mi?

Hayır. Rehber kapsamında ihraç edilmeyen sermaye piyasası araçları için yeşil, sürdürülebilir, sosyal veya bunlara eşdeğer ifadeler kullanılamaz.

Yeşil aklamada kim sorumludur?

Rehber kapsamında hazırlanan belgeleri imzalayanlar ve adına imzalanan tüzel kişiler SPKn m.32 çerçevesinde yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden müteselsilen sorumludur; ikinci taraf görüşü veren kuruluşlar da hazırladıkları raporlarla sınırlı olarak sorumluluk altındadır.

İlgili Rehberler

Yeşil ve sosyal tahvil

İhraç süreci, çerçeve belgesi ve yeşil aklama uyuşmazlıklarında yanınızdayız: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Sürdürülebilir finansman

Yeşil, sosyal, sürdürülebilir ve sürdürülebilirlik bağlantılı borçlanma aracı ve kira sertifikası ihracı, çerçeve belgesi, dış değerlendirme sözleşmeleri, raporlama ve yatırımcı uyuşmazlıklarında şirket ve yatırımcı vekilliği. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.

SPK Hukuk Rehberi  ·  Halka Arz Yatırımcı Rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk