Türkiye’de sürdürülebilirlik raporlaması, 2024 hesap dönemiyle birlikte gönüllü bir iletişim aracı olmaktan çıkıp belirli şirketler için hukuki bir yükümlülüğe dönüştü. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), uluslararası IFRS S1 ve S2 standartlarına dayanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını (TSRS) yayımladı ve 21634 sayılı Kurul Kararı ile bunları hangi işletmelerin uygulayacağını belirledi. Buna göre payları borsada işlem gören şirketler, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, sigorta şirketleri ve finansal kuruluşlar gibi işletmeler; aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı ölçütlerinden en az ikisinin eşiklerini art arda iki dönem aşarsa TSRS’ye göre rapor hazırlamak zorundadır. Bankalar ise eşik aranmaksızın kapsamdadır. 16 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararla eşikler 2025 ve sonrası dönemler için yükseltildi. Buna karşılık SPK’nın sürdürülebilirlik ilkeleri gönüllüdür ve faaliyet raporunda açıklanır (II-17.1 m.8). Bu rehber, bir borsa şirketinin raporlama yükümlülüğünü nasıl tespit edeceğini, geçiş kolaylıklarını ve yanlış beyanın hukuki sonuçlarını madde madde anlatır.
Şirketiniz TSRS kapsamında mı, değil mi?
Kapsam analizi, raporlama takvimi ve kamuyu aydınlatma sorumluluğu için birlikte çalışalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısa Cevap
TSRS kapsamı: temel kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Düzenleyen | KGK; TTK m.88 ve 660 sayılı KHK dayanaklı | KGK Kararı m.1 |
| Standartlar | TSRS 1 (genel) ve TSRS 2 (iklim); IFRS S1 ve S2 esaslı | KGK |
| Kapsamdaki işletmeler | SPK, BDDK ve sigorta mevzuatına tabi belirli işletmeler ile borsa şirketleri | KGK Kararı m.3/1 |
| Eşik mantığı | Üç ölçütten en az ikisi, art arda iki dönem | m.3/1, m.4/1 |
| Güncel eşikler | 2025 ve sonrası dönemler için yükseltildi | KGK 13.01.2026 kararı (RG 16.01.2026) |
| Bankalar | TMSF bünyesindekiler hariç eşik aranmaz | m.3/2 |
| Konsolidasyon | Bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte hesap | m.4/4 |
| Kapsamdan çıkış | İki dönem altında kalma veya bir dönemde %20 altı | m.4/2 |
| İlk yıl kolaylıkları | Karşılaştırma yok; geç yayım; Kapsam 3 iki yıl muaf | geçici m.1-3 |
| İhtiyari uygulama | Kapsam dışındakiler TSRS uygulayabilir | m.3/3 |
| SPK ilkeleri | Gönüllü; faaliyet raporunda açıklanır | II-17.1 m.8/1, m.8/3 |
Kurumsal yönetim uyum raporlaması uyum raporu rehberimizde, yeşil ve sosyal borçlanma araçlarına ilişkin 2026 SPK rehberleri ise bu rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı, sürdürülebilirlik raporlamasının zorunlu olup olmadığı sorusuna odaklanır.
Hukuki Çerçeve: KGK, TSRS ve Kapsam Kararı
Sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin zorunlu çerçeve SPK’dan değil KGK’dan gelir. KGK’nın TSRS Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı, TTK m.88 ile 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9, 26, 27 ve geçici 1. maddelerine dayanır ve kapsamdaki kurum, kuruluş ve işletmelerin sürdürülebilirlik raporlarının hazırlanmasında esas alınacak TSRS’lerin uygulama kapsamını belirler (Karar m.1). Kararda sürdürülebilirlik raporu; işletmenin çevresel, sosyal ve yönetişim hususlarına ilişkin olarak TSRS’lere göre hazırladığı sürdürülebilirlik raporu, entegre rapor, entegre faaliyet raporu veya yönetici raporu gibi adlarla yayımladığı rapor olarak tanımlanmıştır (m.2/1-c). Yani raporun adı değil içeriği ve TSRS’ye uygunluğu önemlidir. Karar 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır (m.5).
TSRS 1, sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin genel hükümleri; TSRS 2 ise iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin açıklamaları düzenler. İki standart, Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu’nun (ISSB) IFRS S1 ve IFRS S2 standartlarına dayanır. Bu nedenle TSRS raporu klasik anlamda bir “kurumsal sosyal sorumluluk broşürü” değil, sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının şirketin finansal durumu üzerindeki etkisini açıklayan, finansal raporlamayla bağlantılı bir rapordur. Sürdürülebilirlik raporunu hazırlayan işletme, ilgili finansal tabloları raporlayan işletmeyle aynı işletmedir; konsolide finansal rapor hazırlayan işletme için rapor da konsolide olmalıdır.
Hangi İşletmeler Kapsamda?
KGK Kararı, eşik değerlerin uygulanacağı işletmeleri sektörlere göre sayar. SPK’nın düzenleme ve denetimine tabi şirketlerden yatırım kuruluşları, kolektif yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri, ipotek finansmanı kuruluşları, merkezi takas ve saklama kuruluşları, veri depolama kuruluşları, sermaye piyasası araçları borsada işlem gören veya bu amaçla onaylanmış geçerli izahname ya da ihraç belgesi bulunan anonim şirketler ile halka arz edilmeksizin pay dışı sermaye piyasası aracı ihraç eden anonim şirketler; BDDK’ya tabi bankalar, derecelendirme kuruluşları, finansal holdingler, finansal kiralama, faktoring, finansman, varlık yönetim ve tasarruf finansman şirketleri ile bankalarda ve finansal holdinglerde nitelikli paya sahip şirketler; sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile Borsa İstanbul piyasalarında faaliyet izni olan yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları ve kıymetli maden üretim veya ticaretiyle uğraşan şirketler bu kapsamdadır (Karar m.3/1-a ila ç).
Bu listede yer almak tek başına raporlama zorunluluğu doğurmaz; ayrıca eşiklerin aşılması gerekir. İstisna bankalardır: TMSF bünyesinde bulunanlar hariç bankalar herhangi bir eşik değere tabi olmaksızın TSRS’ye göre rapor hazırlar (m.3/2). Listede yer almayan işletmeler ise TSRS’yi isteğe bağlı olarak uygulayabilir (m.3/3). KGK’nın 16.12.2024 tarihli ve 28294 sayılı kararı ile uygulama usul ve esaslarına göre payları Borsa İstanbul’un Yakın İzleme Pazarı’nda ve nitelikli yatırımcılara satılmak üzere Girişim Sermayesi Pazarı’nda işlem gören ortaklıklar ile borsada işlem görmeyip halka arz edilmeksizin pay dışı sermaye piyasası aracı ihraç eden şirketler zorunlu raporlamaya tabi tutulmamış; şube sayısı biri veya çalışan sayısı 250’yi aşmayan belirli banka dışı mali kuruluşlara da, payları borsada işlem görmemek kaydıyla, Kapsam 3 muafiyeti süresince geçici muafiyet tanınmıştır. Borsa pazarları kotasyon rehberimizde, Yakın İzleme Pazarı ise bu rehberimizde anlatılmıştır.
Kapsamdaki işletme grupları
| Grup | Örnekler | Eşik |
|---|---|---|
| SPK’ya tabi şirketler | Borsa şirketleri, aracı kurumlar, PYŞ’ler, fonlar, İFK’lar, MKK, Takasbank | Eşik uygulanır |
| BDDK’ya tabi işletmeler | Bankalar | Eşik aranmaz (TMSF hariç) |
| BDDK’ya tabi diğer kuruluşlar | Finansal kiralama, faktoring, finansman, VYŞ, tasarruf finansman | Eşik uygulanır |
| Sigorta sektörü | Sigorta, reasürans, emeklilik şirketleri | Eşik uygulanır |
| Borsa İstanbul piyasaları | Yetkili müesseseler, kıymetli maden kurumları | Eşik uygulanır |
| Kapsam dışı | Diğer tüm işletmeler | İhtiyari |
Eşik Değerler ve 2026 Güncellemesi
KGK Kararı ilk hâliyle aktif toplamı 500 milyon TL, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 250 kişi ölçütlerini öngörmüş ve bunlardan en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki raporlama döneminde aşan işletmeleri kapsama almıştı (Karar m.3/1). KGK’nın 13.01.2026 tarihli kararı 16.01.2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için eşik değerlerini güncellemiştir. Kamuya yansıyan bilgilere göre yeni eşikler aktif toplamı için 1 milyar TL, yıllık net satış hasılatı için 2 milyar TL ve çalışan sayısı için 500 kişidir. Eşikler enflasyon ve ekonomik gelişmelere göre değişebildiğinden, kapsam analizi yapılırken KGK’nın internet sitesindeki güncel karar metni esas alınmalıdır.
Eşiklerin aşılıp aşılmadığı belirlenirken aktif toplamı ve net satış hasılatı için işletmenin tabi olduğu mevzuata göre hazırlanmış son iki yıla ait finansal tablolar, çalışan sayısı için son iki yılın ortalama çalışan sayısı esas alınır (m.4/3). İşletme bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte değerlendirilir: Bağlı ortaklıkların aktif ve hasılat kalemleri grup içi işlemler elenerek toplanır, çalışan sayıları toplanır; iştiraklerin kalemleri ise pay oranında hesaba katılır (m.4/4). Bu kural, tek başına eşiklerin altında kalan bir holding şirketinin, bağlı ortaklıklarıyla birlikte kapsama girmesine yol açabilir.
Eşik Hesaplamasında Pratik Sorular
KGK’nın uygulama usul ve esasları, eşik hesaplamasının nasıl yapılacağını ayrıntılı olarak düzenler. Aktif toplamı ve net satış hasılatı için Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun hazırlanmış son iki raporlama dönemine ait finansal durum tablosu ile kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu esas alınır; yurt dışındaki bağlı ortaklık ve iştirakler için varsa denetimden geçmiş uluslararası standartlara göre hazırlanmış tablolar, yoksa tabi oldukları mevzuata göre hazırlanan tablolar kullanılır. Her dönem için o yıla ait tablolar dikkate alınır; tek bir tablodaki karşılaştırmalı tutarlar üzerinden değerlendirme yapılmaz. Aktif toplamı olarak finansal durum tablosunun aktif toplamı, hasılat olarak da gelir tablosundaki hasılat toplamı alınır; bankalar ve sigorta şirketleri gibi özellikli işletmeler için hasılat hesabında kullanılacak kalemler ayrıca gösterilmiştir.
Çalışan sayısı ise muhtasar beyanname veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilen aylık çalışan sayılarının toplamının on ikiye bölünmesiyle bulunur; çıraklar ve stajyer öğrenciler hesaba katılmaz. Ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların çalışan sayıları toplanır, iştiraklerin çalışan sayısı ise pay oranında dikkate alınır. Bu kurallar, özellikle mevsimlik işçi çalıştıran veya yıl içinde birleşme ve devralma yapan şirketlerde hesaplamanın belgelere dayandırılmasını gerektirir. Hesaplama tablosu ve dayanak belgeler, ileride KGK veya bağımsız denetçi tarafından sorgulanabileceği için dosyada saklanmalıdır.
Hesaplama esasları
| Ölçüt | Kaynak | Not |
|---|---|---|
| Aktif toplamı | TMS’ye uygun finansal durum tablosu | Son iki dönemin kendi tabloları |
| Net satış hasılatı | Kâr veya zarar tablosundaki hasılat | Özellikli kuruluşlarda farklı kalemler |
| Çalışan sayısı | Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi; aylık ortalama | Çırak ve stajyer hariç |
| Bağlı ortaklıklar | Tam toplama; grup içi işlemler elenir | Karar m.4/4 |
| İştirakler | Pay oranında | Karar m.4/4 |
| Yurt dışı iştirakler | Denetimli uluslararası tablolar | KGK usul ve esasları |
Kapsama Girme ve Kapsamdan Çıkma
Eşik değerlere tabi bir işletme, üç ölçütten en az ikisinin eşik değerini art arda iki hesap döneminde aşarsa müteakip hesap döneminden itibaren TSRS kapsamına girer (Karar m.4/1). KGK’nın uygulama usul ve esaslarına göre birbirini izleyen dönemlerde aşılan iki ölçütün aynı olması şart değildir ve işletmenin Kararda sayılan işletme niteliğini de en az iki raporlama dönemi taşıması gerekir. Örneğin 2023’te halka arz olan bir şirket, 2022 ve 2023’te eşikleri aşsa bile borsa şirketi niteliğini 2023’te kazandığı için 2024 dönemi için değil, bu niteliği 2024’te de sürdürür ve eşikleri aşarsa 2025 dönemi için kapsama girer.
Kapsama girmiş bir işletme, art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisine ait eşiklerin altında kalırsa ya da tek bir hesap döneminde bu ölçütlerden en az ikisinin eşik değerlerinin yüzde yirmi veya daha fazla altında kalırsa müteakip hesap döneminden itibaren kapsamdan çıkar (m.4/2). İşletme, Kararda sayılan işletme niteliğini yitirirse, örneğin payları borsa kotundan çıkarsa, bu durum da kapsamdan çıkış sonucunu doğurabilir. Borsadan çıkış süreci bu rehberimizde anlatılmıştır.
Kapsama giriş ve çıkış
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| 2 dönem üst üste 3 ölçütten 2’si aşıldı | Müteakip dönemden itibaren kapsamda | Karar m.4/1 |
| İşletme niteliği 2 dönem taşınmadı | Henüz kapsamda değil | KGK usul ve esasları |
| 2 dönem üst üste 3 ölçütten 2’sinin altında | Müteakip dönemden itibaren kapsam dışı | m.4/2 |
| 1 dönemde 2 ölçütün %20+ altında | Müteakip dönemden itibaren kapsam dışı | m.4/2 |
| Banka (TMSF hariç) | Her durumda kapsamda | m.3/2 |
Geçiş Kolaylıkları: İlk Yıl ve Kapsam 3
KGK Kararı, TSRS’yi ilk kez uygulayan işletmelere üç önemli kolaylık tanır. İlk raporlama döneminde karşılaştırmalı bilgi sunulması zorunlu değildir (geçici m.1). İlk yıllık raporlama dönemine ilişkin sürdürülebilirlik raporu, finansal raporlardan sonra yayımlanabilir: Ara dönem finansal rapor sunulması gerekiyorsa ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem finansal raporla aynı tarihte; ihtiyari ara dönem raporlaması yapılıyorsa dönem sonundan itibaren dokuz ayı geçmemek kaydıyla ikinci çeyrek veya altı aylık raporla aynı tarihte; hiç ara dönem raporu sunulmuyorsa dönem sonundan itibaren dokuz ay içinde (geçici m.2). Son olarak işletmeler TSRS’yi uyguladıkları ilk iki yıllık raporlama döneminde Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını, yani tedarik zinciri ve ürün kullanımı gibi dolaylı emisyonları açıklamak zorunda değildir (geçici m.3).
Geçiş kolaylıkları
| Kolaylık | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|
| Karşılaştırmalı bilgi | İlk raporlama döneminde zorunlu değil | geçici m.1 |
| Yayım zamanı | İkinci çeyrek veya altı aylık raporla birlikte ya da 9 ay içinde | geçici m.2 |
| Kapsam 3 emisyonları | İlk iki yıl açıklama zorunlu değil | geçici m.3 |
TSRS Raporunun İçeriği
TSRS’lerin dayandığı ISSB standartları, sürdürülebilirlik açıklamalarını dört temel başlık etrafında kurgular: yönetişim, strateji, risk yönetimi ile metrikler ve hedefler. Yönetişim başlığında şirketin sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarını hangi organların ve nasıl gözetim altında tuttuğu; strateji başlığında bu risk ve fırsatların iş modeli, değer zinciri, finansal durum ve performans üzerindeki mevcut ve beklenen etkileri; risk yönetimi başlığında bunların nasıl tespit edilip değerlendirildiği ve genel risk yönetimine nasıl entegre edildiği; metrikler ve hedefler başlığında ise performansın hangi ölçütlerle izlendiği ve hangi hedeflerin belirlendiği açıklanır. TSRS 2, iklimle ilgili riskler için bu yapıyı ayrıntılandırır ve senaryo analizi ile sera gazı emisyonlarının açıklanmasını ister.
Sera gazı emisyonları üç kapsamda sınıflandırılır: Kapsam 1 şirketin kendi faaliyetlerinden doğrudan kaynaklanan emisyonları, Kapsam 2 satın alınan elektrik ve ısı gibi enerji tüketiminden kaynaklanan dolaylı emisyonları, Kapsam 3 ise tedarik zinciri, ürünlerin kullanımı ve iş seyahatleri gibi değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları ifade eder. Kapsam 3 verisinin toplanması en zor olanıdır; bu nedenle KGK ilk iki yıllık raporlama döneminde bu emisyonların açıklanmasını zorunlu tutmamıştır (geçici m.3). Şirketlerin bu süreyi tedarikçilerinden veri toplama altyapısını kurmak için kullanması gerekir.
Açıklamaların dört başlığı
| Başlık | İçerik |
|---|---|
| Yönetişim | Sürdürülebilirlik risklerinin gözetiminden sorumlu organlar ve süreçler |
| Strateji | Risk ve fırsatların iş modeli ve finansal durum üzerindeki etkileri |
| Risk yönetimi | Risklerin tespiti, değerlendirilmesi ve genel risk yönetimine entegrasyonu |
| Metrikler ve hedefler | Performans ölçütleri, emisyonlar ve belirlenen hedefler |
Yönetim Kurulunun ve Komitelerin Rolü
TSRS raporlaması bir departman işi değil, yönetim kurulunun gözetim sorumluluğundaki bir kamuyu aydınlatma faaliyetidir. Yönetişim açıklamaları, yönetim kurulunun sürdürülebilirlik risklerini nasıl gözettiğini doğrudan kamuya açtığı için, açıklanan yapının fiilen işlemesi gerekir. Borsa şirketlerinde riskin erken saptanması komitesi, şirketin varlığını tehdit eden riskleri iki ayda bir raporlamakla yükümlüdür (TTK m.378/2); iklim ve geçiş riskleri bu raporlamanın doğal bir parçasıdır. Denetimden sorumlu komite de kamuya açıklanan bilgilerin doğruluğunu gözetir. Sürdürülebilirlik raporlarına ilişkin bağımsız güvence denetimi konusunda KGK düzenlemeleri ayrıca takip edilmelidir; güvence alınan bilgiler, yatırımcı nezdinde daha güvenilir kabul edilir ve yönetim kurulunun özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteren önemli bir delil olur.
SPK’nın Sürdürülebilirlik İlkeleri: Gönüllü Çerçeve
SPK, 2020 yılında Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yaptığı değişiklikle sürdürülebilirlik ilkelerini faaliyet raporu açıklamalarına ekledi. Yıllık faaliyet raporlarında sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanıp uygulanmadığına, uygulanmıyorsa gerekçeli açıklamaya ve bu ilkelere tam uyulmaması nedeniyle çevresel ve sosyal risk yönetiminde meydana gelen etkilere ilişkin açıklamalara yer verilir; dönem içindeki önemli değişikliklere ara dönem faaliyet raporlarında yer verilir (II-17.1 m.8/1). Ancak Kurulca ilan edilen sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanması gönüllülük esasına dayanır ve uyum çerçevesinin içeriği ve yayımlanma esasları Kurulca belirlenir (m.8/3).
Böylece borsa şirketleri açısından iki ayrı katman ortaya çıkar. Birincisi, tüm borsa şirketlerinin faaliyet raporunda yapması gereken ve “uygula ya da açıkla” mantığıyla işleyen SPK sürdürülebilirlik açıklamasıdır. İkincisi, yalnızca KGK kapsamına giren şirketlerin hazırlaması gereken ve standart içeriği bağlayıcı olan TSRS raporudur. TSRS kapsamındaki bir şirket, SPK açıklamalarında TSRS raporuna atıf yaparak tutarlılığı sağlamalıdır; iki raporda çelişkili bilgi verilmesi, kamuyu aydınlatma açısından ayrı bir risk yaratır.
SPK ilkeleri ile TSRS karşılaştırması
| Konu | SPK sürdürülebilirlik ilkeleri | TSRS |
|---|---|---|
| Düzenleyen | SPK | KGK |
| Niteliği | Gönüllü; uygula ya da açıkla | Kapsamdakiler için zorunlu |
| Kimler? | Tüm borsa şirketleri (faaliyet raporunda açıklama) | Eşikleri aşan kapsamdaki işletmeler ve bankalar |
| İçerik | İlkelere uyum ve gerekçe | TSRS 1 ve TSRS 2’ye göre ayrıntılı açıklama |
| Dayanak | II-17.1 m.8 | KGK Kararı 21634 ve güncellemeleri |
Yanlış veya Yanıltıcı Sürdürülebilirlik Bilgisinin Sorumluluğu
Sürdürülebilirlik raporları giderek yatırım kararlarında kullanılan bir bilgi kaynağına dönüştüğünden, bu raporlardaki bilgilerin doğruluğu hukuki sorumluluk doğurur. Borsa şirketlerinin KAP’ta ve faaliyet raporunda açıkladığı sürdürülebilirlik bilgileri kamuyu aydınlatma belgelerinin parçasıdır; bu belgeleri imzalayanlar ve adlarına imzalanan tüzel kişiler yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan müteselsilen sorumludur (SPKn m.32/1). Rapora dayanak oluşturan değerlendirme ve güvence raporlarını hazırlayan kuruluşlar da bu Kanun çerçevesinde sorumludur (m.32/2). Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ve bu suretle menfaat sağlanması ise SPKn m.107/2 kapsamında suç oluşturabilir.
Yönetim kurulu üyeleri açısından da sorumluluk söz konusudur: Faaliyet raporunun ve kurumsal yönetim açıklamasının düzenlenmesi yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasındadır (TTK m.375/1-f) ve kanuni yükümlülüklerin kusurlu ihlali TTK m.553 kapsamında sorumluluk doğurur. Emisyon hedefleri, iklim riskleri ve geçiş planları gibi geleceğe yönelik açıklamalarda, varsayımların ve belirsizliklerin açıkça belirtilmesi bu riski azaltır. Finansal raporlarda gerçeğe aykırılığın cezai boyutu finansal tablo hilesi rehberimizde, denetim komitesinin gözetim görevi ise komiteler rehberimizde anlatılmıştır.
Riskler ve sonuçlar
| Risk | Olası sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsamda olduğu hâlde rapor hazırlamamak | KGK düzenlemesine aykırılık; kamuyu aydınlatma eksikliği | KGK Kararı; TTK m.88 |
| Yanlış emisyon veya hedef bilgisi | Yatırımcı zararından müteselsil sorumluluk | SPKn m.32/1 |
| Yanıltıcı güvence veya değerlendirme | Raporu hazırlayanın sorumluluğu | SPKn m.32/2 |
| Fiyatı etkilemek için yanıltıcı açıklama | Piyasa dolandırıcılığı riski | SPKn m.107/2 |
| SPK açıklaması ile TSRS raporunun çelişmesi | Kamuyu aydınlatma ve uyum ihlali | II-17.1 m.8; II-15.1 |
| Yönetim kurulunun ihmali | Kişisel sorumluluk | TTK m.375, m.553 |
Örnek Raporlama Takvimi
Kapsamdaki bir borsa şirketi için takvim, finansal raporlama takvimiyle iç içe planlanmalıdır. İlk yıl kolaylığından yararlanan şirket, yıllık finansal raporunu yayımladıktan sonra sürdürülebilirlik raporunu ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem raporuyla aynı tarihte açıklayabilir (geçici m.2). Sonraki yıllarda ise sürdürülebilirlik raporunun finansal raporlarla uyumlu bir takvimde hazırlanması beklenir. Şirketin önceki dönem verilerini toplaması, eşik testini yıl sonundan önce yapması ve Kapsam 3 verileri için tedarikçilerle erken iletişime geçmesi, takvim riskini azaltır.
Takvim önerisi
| Dönem | Yapılacak iş | Dayanak |
|---|---|---|
| Yıl sonundan önce | Son iki yılın verileriyle eşik testi | Karar m.4/1, m.4/3 |
| Kapsama girilen ilk yıl | Veri altyapısı, yönetişim yapısı, risk analizi | TSRS 1 ve 2 |
| İlk rapor | Finansal rapordan sonra, ikinci çeyrek raporuyla veya 9 ay içinde | geçici m.2 |
| İlk iki yıl | Kapsam 3 hariç emisyon açıklaması | geçici m.3 |
| Her yıl | SPK faaliyet raporu sürdürülebilirlik açıklaması | II-17.1 m.8/1 |
| Her yıl | Kapsamdan çıkış koşullarının kontrolü | Karar m.4/2 |
Kapsam Analizi İçin Kontrol Listesi
Şirketim kapsamda mı?
| Adım | Soru | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Kararda sayılan işletme türlerinden biri miyiz (örneğin borsa şirketi)? | KGK Kararı m.3/1 |
| 2 | Bu niteliği en az iki raporlama dönemi taşıyor muyuz? | KGK usul ve esasları |
| 3 | Yakın İzleme Pazarı veya GSP gibi bir muafiyetimiz var mı? | 28294 sayılı karar |
| 4 | Bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte aktif, hasılat ve çalışan sayımız nedir? | m.4/3-4 |
| 5 | Güncel eşiklerden en az ikisini art arda iki dönem aştık mı? | m.3/1, m.4/1; 2026 güncellemesi |
| 6 | Kapsama giriyorsak ilk raporlama dönemimiz hangisi? | m.4/1 |
| 7 | Geçiş kolaylıklarından hangilerini kullanacağız? | geçici m.1-3 |
| 8 | SPK sürdürülebilirlik açıklamamız TSRS raporuyla tutarlı mı? | II-17.1 m.8 |
Uygulamadan Senaryolar
Senaryo 1: Tek başına küçük, grupla büyük holding. Bir borsa şirketi olan holdingin kendi bilançosu eşiklerin altındadır, ancak bağlı ortaklıklarıyla birlikte aktif toplamı ve çalışan sayısı eşikleri iki yıl üst üste aşar. Eşik testi bağlı ortaklıklarla birlikte yapıldığından (m.4/4) holding kapsama girer ve konsolide sürdürülebilirlik raporu hazırlamak zorundadır.
Senaryo 2: Yeni halka arz. 2025’te halka arz olan bir şirket, 2024 ve 2025 yıllarında eşikleri aşmaktadır. Borsa şirketi niteliğini 2025’te kazandığı için 2026 dönemi bakımından bu niteliği iki dönem taşımış olmaz; 2026’da da borsa şirketi olarak kalır ve eşikleri aşmaya devam ederse 2027 dönemi için kapsama girer. İlk raporunu hazırlarken karşılaştırmalı bilgi vermek zorunda değildir ve ilk iki yıl Kapsam 3 emisyonlarını açıklamayabilir.
Senaryo 3: Yakın İzleme Pazarı’na alınan şirket. Mali durumu bozulan ve payları Yakın İzleme Pazarı’na alınan bir şirket, KGK’nın 28294 sayılı kararı ve usul esasları uyarınca zorunlu raporlama kapsamı dışında kalır. Ancak şirket faaliyet raporunda SPK’nın gönüllü sürdürülebilirlik ilkeleri bakımından açıklama yapmaya devam eder (II-17.1 m.8/1).
Sık Yapılan Hatalar
Sürdürülebilirlik raporlamasında sık hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Her borsa şirketinin kapsamda olduğunu sanmak | Gereksiz maliyet veya yanlış planlama | Eşik testini yapmak |
| Bağlı ortaklıkları hesaba katmamak | Kapsamın gözden kaçması | Konsolide eşik testi |
| Eski eşikleri kullanmak | Yanlış kapsam tespiti | 2026 güncellemesini kontrol etmek |
| SPK ilkeleri ile TSRS’yi aynı saymak | Eksik raporlama | İki katmanı ayrı değerlendirmek |
| Doğrulanamayan hedef açıklamak | Yanıltıcı bilgi sorumluluğu | Varsayım ve belirsizlikleri açıklamak |
| Kapsam 3 muafiyetini süresiz sanmak | İkinci yıldan sonra eksiklik | İlk iki yılla sınırlı olduğunu bilmek |
KGK’ya Kapsam Tespiti İçin Görüş Talebi Dilekçesi Örneği
KGK, Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve tereddütleri gidermeye yetkilidir (Karar m.4/5). Aşağıdaki örnek, kapsamda olup olmadığı konusunda tereddüt yaşayan bir borsa şirketinin KGK’ya yapacağı görüş talebi içindir.
KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU BAŞKANLIĞINA
BAŞVURAN: …… A.Ş. (Payları Borsa İstanbul …… Pazarı’nda işlem görmektedir)
KONU: TSRS Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı çerçevesinde şirketimizin zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması kapsamında olup olmadığına ilişkin görüş talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Şirketimizin niteliği (Karar m.3/1-a-8)
Şirketimizin payları …../…../2025 tarihinden bu yana Borsa İstanbul’da işlem görmektedir. Şirketimiz bu tarihten önce Kararda sayılan işletmeler arasında yer almamaktaydı.
2. Eşik değerler (Karar m.3/1 ve 16.01.2026 tarihli güncelleme)
Şirketimizin tek başına ve bağlı ortaklıklarıyla birlikte 2024 ve 2025 hesap dönemlerine ait aktif toplamı, net satış hasılatı ve ortalama çalışan sayısı ekteki tabloda gösterilmiştir. Buna göre 2024 döneminde üç ölçütten ikisi, 2025 döneminde ise yalnızca biri güncel eşik değerlerini aşmaktadır.
3. Konsolidasyon (Karar m.4/3-4)
Hesaplamada bağlı ortaklıklarımızın kalemleri grup içi işlemler elenerek toplanmış, yüzde …… oranında iştirak ettiğimiz …… A.Ş.’nin kalemleri pay oranında dikkate alınmıştır. İştirakimizin bağımsız olarak kapsamda olması, kendi değerlendirmemizi değiştirmemektedir.
4. İşletme niteliğinin iki dönem aranması
Kurumunuzun uygulama usul ve esaslarında, Kararda sayılan işletme niteliğinin de en az iki raporlama dönemi taşınması gerektiği belirtilmektedir. Şirketimiz borsa şirketi niteliğini 2025 yılında kazanmıştır.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle şirketimizin 2026 hesap dönemi için zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması kapsamında olmadığı yönündeki değerlendirmemizin teyit edilmesini, aksi görüşte iseniz ilk raporlama döneminin belirtilmesini saygıyla arz ederiz. …../…../2026
EKLER: 2024 ve 2025 yıllarına ait bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar, bağlı ortaklık ve iştirak listesi, ortalama çalışan sayısı hesaplama tablosu, eşik hesaplama tablosu.
…… A.Ş.
Yetkili İmzalar
Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara olarak borsa şirketleri ve finansal kuruluşlar için TSRS kapsam analizi, konsolide eşik hesaplaması, KGK’ya görüş talepleri, raporlama takvimi ve geçiş kolaylıklarının kullanımı konularında danışmanlık veriyoruz. SPK sürdürülebilirlik açıklamaları ile TSRS raporlarının tutarlılığını, geleceğe yönelik açıklamalardaki hukuki riskleri ve yönetim kurulunun sorumluluğunu değerlendiriyor; yanıltıcı sürdürülebilirlik bilgisi nedeniyle doğan yatırımcı uyuşmazlıklarında vekillik yapıyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Her borsa şirketi TSRS raporu hazırlamak zorunda mı?
Hayır. Payları borsada işlem gören şirketler KGK kararında sayılan işletmeler arasındadır, ancak zorunluluk için aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı ölçütlerinden en az ikisinin eşik değerlerinin art arda iki raporlama döneminde aşılması gerekir. Bankalar ise TMSF bünyesindekiler hariç eşik aranmaksızın kapsamdadır.
Eşik değerler nedir?
KGK’nın 21634 sayılı kararında eşikler aktif toplamı 500 milyon TL, net satış hasılatı 1 milyar TL ve 250 çalışan olarak belirlenmişti. KGK’nın 13.01.2026 tarihli ve 16.01.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla, 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan dönemler için eşikler kamuya yansıyan bilgilere göre aktif toplamı 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL ve 500 çalışan olarak güncellenmiştir. Güncel metin KGK’nın sitesinden teyit edilmelidir.
İki dönem kuralı nasıl işler?
Üç ölçütten en az ikisinin eşik değeri art arda iki hesap döneminde aşılırsa işletme müteakip hesap döneminden itibaren kapsama girer; iki dönemde aşılan ölçütlerin aynı olması şart değildir (KGK Kararı m.4/1).
Bağlı ortaklıklar hesaba katılır mı?
Evet. Eşiklerin belirlenmesinde işletme bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte değerlendirilir; bağlı ortaklıkların kalemleri toplanır, grup içi işlemler elenir, iştiraklerin kalemleri ise pay oranında dikkate alınır (KGK Kararı m.4/4).
Kapsamdan nasıl çıkılır?
Art arda iki dönemde üç ölçütten en az ikisinin altında kalan veya tek bir dönemde en az ikisinin yüzde 20 ya da daha fazla altında kalan işletme, müteakip dönemden itibaren kapsamdan çıkar (KGK Kararı m.4/2).
İlk yıl için kolaylık var mı?
Evet. İlk raporlama döneminde karşılaştırmalı bilgi sunmak zorunlu değildir; ilk yıl raporu finansal rapordan sonra, ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem raporuyla aynı tarihte ya da dönem sonundan itibaren dokuz ay içinde yayımlanabilir; ilk iki yılda Kapsam 3 sera gazı emisyonlarının açıklanması zorunlu değildir (KGK Kararı geçici m.1-3).
Yakın İzleme Pazarı’ndaki şirketler kapsamda mı?
KGK’nın 16.12.2024 tarihli 28294 sayılı kararı ve uygulama usul ve esaslarına göre payları Yakın İzleme Pazarı’nda ve nitelikli yatırımcılara satılmak üzere Girişim Sermayesi Pazarı’nda işlem gören ortaklıklar zorunlu raporlamaya tabi değildir.
SPK’nın sürdürülebilirlik ilkeleri ile TSRS aynı şey mi?
Hayır. SPK’nın sürdürülebilirlik ilkeleri Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamında gönüllüdür ve faaliyet raporunda “uygula ya da açıkla” yaklaşımıyla raporlanır (II-17.1 m.8). TSRS ise KGK’nın belirlediği kapsamdaki işletmeler için zorunlu bir raporlama standardıdır.
Çalışan sayısı nasıl hesaplanır?
KGK usul ve esaslarına göre muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilen aylık çalışan sayılarının toplamı on ikiye bölünür; çıraklar ve stajyer öğrenciler dahil edilmez. Bağlı ortaklıkların çalışanları toplanır, iştiraklerin çalışanları pay oranında hesaba katılır.
Kapsam dışındaki şirket TSRS uygulayabilir mi?
Evet. Kapsama dahil olmayan kurum, kuruluş ve işletmeler sürdürülebilirlik raporlarında isteğe bağlı olarak TSRS’leri uygulayabilir (KGK Kararı m.3/3).
Sürdürülebilirlik raporunda yanlış bilgi vermenin sonucu nedir?
KAP’ta açıklanan sürdürülebilirlik bilgileri kamuyu aydınlatma niteliği taşıdığından, yanlış veya yanıltıcı bilgiden zarar gören yatırımcılar SPKn m.32 kapsamında tazminat talep edebilir; bilgilerin fiyatı etkilemek amacıyla ve menfaat sağlanarak yanıltıcı verilmesi SPKn m.107/2 kapsamında değerlendirilebilir.
İlgili Rehberler
- SPK Hukuk Rehberi
- Kurumsal yönetim uyum raporu
- Yeşil, sosyal ve sürdürülebilir tahvil
- Denetim ve riskin erken saptanması komiteleri
- Yatırımcı ilişkileri bölümü
- Finansal tablo hilesi
- Kotasyon ve pazarlar
- Yakın İzleme Pazarı ve konkordato
- Borsadan gönüllü çıkış
- Bağımsız denetim kuruluşunun sorumluluğu
Sürdürülebilirlik raporlaması
TSRS kapsam analizi, KGK görüş talebi ve kamuyu aydınlatma sorumluluğunda yanınızdayız: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppSürdürülebilirlik ve kamuyu aydınlatma
TSRS kapsam tespiti, konsolide eşik hesaplaması, KGK başvuruları, SPK sürdürülebilirlik ilkeleri, geleceğe yönelik açıklamalarda hukuki risk ve yanıltıcı bilgi uyuşmazlıklarında şirket ve yatırımcı vekilliği. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
SPK Hukuk Rehberi · Halka Arz Yatırımcı Rehberi · Tüm hukuk dalları


